Innholdsfortegnelse for 22-Nov-19 i Landbouweekblad

DIE regering wil treinvervoer drasties opgradeer en beide vrag en passassiers van paaie af na spoorvervoer vat oor die komende 30 jaar. Die vernaamste voorstel is om die bestaande nou spoor met standaard spoorlyn te vervang. Dié planne word uiteengesit in ’n konsepwitskrif wat nog nie vir openbare kommentaar vrygestel is nie, wat ook sê die stap sal vrag- en passassierspoordienste oopstel vir mededinging. Die regering wil ook hê stede moet hul eie passassiertrein-netwerke bedryf. Voorts pas Transnet druk toe om beheer oor te neem van die 2 200 km spoornetwerk wat deur die Passassierspooragentskap van Suid-Afrika (Prasa) bedryf word, omdat sy versuim om die infrastruktuur behoorlik te onderhou en so ’n risiko vir Transnet se spoordienste en die ekonomie as geheel inhou. Transnet se vragvervoer-afdeling (TFR) sê toenemende voorvalle…

PATRONE VIR SOMERBRUIDE Landbouweekblad staan dié vroue-afdeling aan trouplanne af en klop aan by mev. Anna Weber, wat ’n bruidboutique in Kaapstad bestuur. Sy is ’n kranige ontwerpster en weet watter stowwe veral mode is vir trourokke. “Kristalsatyn het deesdae feitlik die plek ingeneem van slipper- en duchess-satyn. Dit is spierwit en kreukeltraag. Fyn nylonstowwe is baie gewild. Kant as versiering sal altyd vir troutabberds mooi bly.” Vir strooimeisierokke verkies Weber diep, kontrasterende kleure, soos pers onderstukke en ligpienk bolyfies. Donkergroen en diepblou is ook kleure waarteen die bruid in haar spierwit tabberd ’n pragtige kontras vorm. Sy beveel aan dat die bruid nie haar trourok te lank voor die tyd laat maak nie. Drie maande vooruit is heeltemal voldoende. As daar te lank voor die tyd aan ’n trourok…

DIE kans op reën oor die sentrale en die oostelike deel van Suid-Afrika en die sentrale tot noordoostelike deel van Namibië lyk goed tot einde November. “Weerstelsels dui aan dat die neerslae binne die volgende weke ook moontlik na die westelike deel van Suid-Afrika kan uitbrei,” sê mnr. Johan van den Berg, landbouweerkundige by Santam Landbou. Dié gunstige vooruitsig op reën volg ná goeie neerslae oor onder meer Mpumalanga, Limpopo, die noordoostelike deel van die Vrystaat en dele van KwaZulu-Natal op 9 en 10 November. Op sosiale media is reënval van 75 mm by Villiers in die Noord-Vrystaat aangemeld. Tot 100 mm en 50 mm reën is op onderskeidelik Parys en Senekal gemeet. “By Setlagole in Noordwes het boere in die eerste twee weke van November tot 50 mm gemeet,…

DIE toekoms van ’n haalbare kommersiële konynbedryf is waarskynlik op die rotse ná die enigste vername koper van konynvleis, Coniglio, in die Wes-Kaapse hooggeregshof gelikwideer is. Volgens mnr. Kobus Bester, een van die skuldeisers in die likwidasiesaak, het meer as 100 produsente reeds eise teen Coniglio ingestel. Dié getal sal na verwagting toeneem. Bester, wat baie geld verloor het nadat hy ’n konynboerdery begin het, sê talle telers het reeds in 2017 etlike miljoene rande aan Coniglio oorbetaal vir boerderytoerusting. Hulle het nou nog nie die toerusting ontvang of hul geld teruggekry nie. “Daar is moontlik ‘beleggers’ wat nie eens bewus is daarvan dat Coniglio gelikwideer word nie, en wat steeds op hul toerusting wag.” VERG BAIE TYD ’n FNB-verklaring op 19 Augustus het die konynbedryf as ’n aanloklike opsie…

DIE verbou en verbruik van dagga is wel gewettig in Suid-Afrika, maar rompslomp maak die produksie en verhandeling daarvan ontoeganklik vir die gemiddelde boer. Dit wil voorkom asof slegs maatskappye met toegang tot hope kapitaal die vereistes vir toetreding kan bekostig. Só sê me. Gail Pedra, eienaar van Green Meds, ’n maatskappy wat essensiële olies verskaf. Sy was ’n spreker by die Undercover Farming-konferensie by Allée Bleue in Groot-Drakenstein. “Indien jy enige vorm van kannabis vir mediese doeleindes wil uitvoer, moet jy eers ’n aansoek om ’n produksielisensie by die Suid-Afrikaanse gesondheidsprodukte-reguleringsowerheid (SAPHRA) indien. Hulle sal slegs vir jou ’n lisensie gee as jy ’n kontrak met ’n internasionale koper gesluit het. Ons plaaslike bedryf is dus afhanklik van skakeling met die internasionale kopers. “ ’n Produsent wie se aansoek…

Die mediumtermynbestedingsraamwerk (MTBR) is soos ’n man wat wakker word nadat hy ’n naweek lank partytjie gehou het. Die gelol is dat dié babelaas almal se probleem is, alhoewel dit nie duidelik is dat die mense wat partytjie hou, die erns van die situasie mooi verstaan nie. Kortom, mnr. Tito Mboweni, minister van finansies, was besonder eerlik toe hy die MTBR op 30 Oktober in die parlement ter tafel gelê het. Hy het ’n somber beeld geskets oor die situasie waarteen ekonome al ’n paar jaar waarsku, omdat dit op ’n groot skuldstrik afstuur. Ná die MTBR het die kredietgraderingsagentskap Moody’s Suid-Afrika se vooruitsigte afwaarts aangepas, vanaf stabiel na negatief. Die rand het dadelik verswak en die rentekoers op staatseffekte het met 25 basispunte verhoog. Dit is nie ’n goeie…

Planne om die besmetting van doringturksvy, veral in die Oos-Kaap, te bestry en vir veevoer aan te wend, vorder goed. Die projekvoorleggings sal binne die volgende twee weke afgehandel word. Prof. HO de Waal, ’n veekundige konsultant wat by die maatskappy Spiny Cactus Pear betrokke is, sê die opruiming van doringturksvye kan tot ’n produksie van tot minstens 6 000 ton gedroogde veevoer per jaar lei wanneer die onderneming sy volle produksie bereik. De Waal sê met uitkontraktering onder bepaalde voorwaardes kan dié hoeveelhede aansienlik verhoog. Dié projek, wat by Bedford, Aberdeen en die bergagtige deel van Adelaide gaan begin, kom neer op die ontginning van ’n vergete voerbron vir vee. “Doringturksvye besmet tans etlike honderde duisend hektaar in Suid-Afrika – ’n feit wat ek in my loopbaan as veekundige…

Probiotika word nou aangewend om die immuunstelsels van bye te versterk om siektes soos Amerikaanse vuilbroed te beveg. Bygetalle wêreldwyd is onder druk weens verskeie oorsake soos onkruiddoders, siektes en klimaatsverandering. Wetenskaplikes aan die Western-universiteit en die instituut vir gesondheidsnavorsing in Amerika het getoon dat probiotika moontlik Amerikaanse heuningbye kan help om die Amerikaanse vuilbroedsiekte te beveg. Die studie is gepubliseer in die vaktydskrif Nature se ISME-joernaal. Volgens een van die bydraers, prof. Gregor Reid, kan voordelige mikrobes gebruik word om bye se immuunreaksie te stimuleer of om patogene aan te val wat byekorwe inval om bye sodoende van uitsterwing te red. Die span het met ’n vorige model, waar vrugtevlieë gebruik is, voorgestel dat die grootskeepse gebruik van plaagdoder bye se immuniteit verswak en gevolglik ook hulle vermoë om…

■ Groot dele van die Karoo beleef ’n rampdroogte wat baie boere as die ergste in menseheugenis bestempel – veel erger as die droogte van 1933, toe boere nog die opsie gehad het om met hul vee agter weiding aan te trek. ■ Die droogte skep ook maatskaplike probleme omdat boere hul werkers moet verminder omdat hulle nie meer salarisse kan betaal nie. Baie leef nou van welsynstoelaes. ■ Die volgende geslag wat ná hul studie plaas toe sou kom, sien dikwels nie meer kans om in sulke moeilike omstandighede te boer nie.…

Of jy dit wil glo of nie, die langtermynsukses van ’n kommersiële beesboerdery gaan afhang van die gewilligheid om te verander. Ons almal het die vermoë om te verander, maar of ons die wil het, is ’n perd van ’n ander kleur. Dit is ongelukkig waar dat sekere individue eers sal verander as hulle nie ’n ander keuse het nie. Beesvleispryse gaan bly wipplank ry, terwyl die koste van insette geleidelik bly styg. In die afgelope vyftig jaar het insette drasties meer gestyg as die vleisprys, en ek kan nie sien dat dit gaan verander nie. Mettertyd gaan sekere boere net te min inkomste genereer om hul uitgawes te dek. Boonop is die klimaat aan die verander. Beesboere moet eenvoudig die kalf- en dektye aanskuif, anders gaan die begroting nie…

DAMMAKER GAAR WATER BOGRONDS OP Mnr. Jannie Myburgh, ’n boer van Ermelo wat bekend is om die plaaswerktuie wat hy self ontwerp, se nuutste werktuig word agter ’n trekker gesleep om bogrondse dammetjies te skep. Dit werk byvoorbeeld goed by aartappels wat op beddings geplant word, en waar die water van die bedding afloop en in die vore wegloop. Die dam-maker bou damme van 40 cm x 65 cm x 13 cm. Dit hou sowat 30 liter water per dam. Altesaam 10 000 damme per hektaar kan op 3-voetrye gebou word, wat beteken jy vang 300 000 liter water per hektaar op. Dit is bykomende water wat benut word en is die ekwivalent van 30 mm reën. Die werktuig werk met drie lemme op ’n as en ’n rem wat…

Piesang-enkondensmelkroomys Oorryp piesangs is nie net geskik vir piesangbrood bak nie, maar ook vir dié heerlike roomys. Met net vier bestanddele en sonder ’n roomysmaker is dit ’n moeitevrye staatmakerresep vir die vakansietyd. Die roomys is lekker op sy eie of met ’n bietjie pralien oorgesprinkel. Dit smaak hemels by gebakte poeding of kaaskoek en maak die lekkerste melkskommels! ■ 4 oorryp piesangs, baie goed fyngedruk ■ 1 blik (385 g) kondensmelk ■ 250 ml room ■ 10 ml vanieljegeursel Klits die fyngedrukte piesangs en kondensmelk goed saam. Klits die room en vanieljegeursel styf en vou dit by die piesangmengsel in. Giet die mengsel in ’n metaal- of plastiekbak, bedek en vries vir 1-2 uur tot sag gevries. Haal die roomysmengsel uit die vrieskas en klits deeglik deur om alle…

Selfdissipline en selfbeheersing is soos twee voëls van enerse vere. Net soos voëls nie kan vlieg sonder vere nie, net so kan ’n mens nie suksesvol bestaan as jy nie hierdie eienskappe besit nie. Dit kan ook vergelyk word met die remskoene van ’n voertuig wat voorkom dat ’n botsing plaasvind. ‘ ’n Mens wat sy gees beheers, is soos ’n Koning wat ’n stad inneem.’ Selfdissipline en selfbeheersing is die moeder van alle dissiplines en elke vorm van beheersing. Hoe kan jy ander beheer wat onder jou werk as jy nie jouself kan beheer nie? As jy self die reëls wil toe-pas, moet jy dit ken en uitleef. En waar kan ’n mens ’n beter voorbeeld kry as in die fondamentlegging soos wat dit in die huisgesin geskied, soos…

GAUTENG NIGEL LANGZEEKOEGAT (323) 736 ha, aan Unlimited Livestock, van JG Meyer-boerdery (Edms.) Bpk., R7 115 500. VOGELFONTEIN (376) 41 ha, aan A. en M. de Lange en P.H. Lombard, van C.M.J.B. Lombard, R900 000. PRETORIA DOORNKRAAL (420) 26 ha, aan B.D. van Niekerk, van Christiaan Josephus Cornelius Herbst-trust, R1 570 000. RANDJESFONTEIN (405) 125 ha, aan C.T. Jordaan, van die nasionale regering van die Republiek van SA, R6 246 700. RANDJESFONTEIN (405) 125 ha, aan Umbomi Development (Edms.) Bpk., van C.T. Jordaan, R18 000 000. VLAKFONTEIN (523) 21 ha, aan A. en C.L.N. Schoeman, van U. Schoeman en L.J. Visser, R900 000. KWAZULU-NATAL BALLITO UPTON (17969) 21 ha, aan Barry Milstead-familietrust, van B.D.R. Milstead, R8 500 000. NEWCASTLE CARRICK (7298) 157 ha, aan Swim-familietrust, van S.M. van Wyk, R785…

$8,3 miljoen Mooala, ’n maatskappy van Dallas in Amerika, wat plantgebaseerde alternatiewe tot melk en verromers maak, het $8,3 miljoen (R123,1 miljoen) van die beleggingsfirma Sweat Equities verkry om produkontwikkeling te versnel en sy afsetgebied te vergroot. Die maatskappy is gestig deur mnr. Jeff Richards, wat weens sy laktose-intoleransie suiwelvrye drankies begin prakseer het. Mooala se Bananamilk, gemaak van piesangs, water, sonneblomsaadbotter, kaneel en seesout, is in 2 500 winkels te koop. – Dallas Morning News R12,9 miljard Landbou-organisasies het gunstig gereageer op die aankondiging van die ontwikkelingsagentskap Transformation Initiative dat hy R12,9 miljard oor die volgende vyf jaar gaan bewillig om opkomende en bestaansboere te help. Oudminister Roelf Meyer het gesê 450 000 mense gaan na raming voordeel hieruit trek. Dr. Theo de Jager, voorsitter van die landbouorganisasie Saai…

’Landelike munisipaliteite kan nie eens water en krag bestuur nie. Hoe sal hulle dit regkry om beleggingsplanne te bestuur?’ DR. JOHN PURCHASE, uitvoerende hoof van Agbiz, oor die regering se plan om landbou-ontwikkeling op distriksgrondvlak te bedryf. Bl. 19 ’Daar is baie boere wat nog net sowat 20% van hulle vee oor het.’ MNR. NICOL MULLER, voorsitter van Agri Molopo, oor die droogte in Noordwes. Bl. 16 ’Die situasie behoort makliker opgelos te word as wat die uitbreking in die kommunale gebiede was.’ DR. PIETER VERVOORT, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum, oor die jongste bek-en-klouseeruitbreking by ’n kommersiële boerdery. Bl. 14 ’Ons gee nog ’n bietjie voer, maar dis baie ligter op die sak as wat dit sou wees as dit nie gereën het nie.’ MNR. RD ERASMUS, ’n boer…

Die regering moet die R2 miljard wat vir die omstrede agriparkeprogram begroot is, gebruik om droogtehulp aan die land se boere te verskaf, het me. Annette Steyn, die DA se skaduminister vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, voorgestel. Landbou-organisasies en die provinsiale regerings het die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling ingelig oor die status van die droogte wat in sommige gebiede al langer as vyf jaar — met ernstige rampspoedige gevolge — voortsleep. Die provinsiale regerings het droogtehulp van R1,6 miljard aangevra en ook uitgewys dat grootskaalse werksverliese in die sektor kan plaasvind as hulp nie spoedig kom nie. Steyn reken die geld vir die agriparke moet hertoegewys word, want dit help nie om geld te bestee op iets wat moet help met bemarking as daar…

TWEE van Suider-Afrika se grootste en belangrikste riviere, die Zambezi- en die Oranjerivier, het plek-plek opgedroog. Dit bedreig die bestaan van derduisende mense wat van dié riviere se water afhanklik is. In die omgewing van Aliwal-Noord staan die Oranjerivier stil. Water kan net aan enkele poele onttrek word en die dorp sit sonder water. Mnr. Koos Odendaal, sekretaris van die opvangsgebiedbestuursforum, sê om water vir die dorp te kry, moet slote nou gegrawe word om water uit die poele na die pomppunt te herlei. “Die meeste boere langs die rivier kan nie meer besproei nie. Daar is nog net enkeles wat soggens syferwater aan die poele kan onttrek. Dit is ’n groot krisis wat nou dreig. Daar is boere wie se koring nou in die aar kom en hulle het…

SEP TEMBER 2019 was internasionaal op see en land die warmste maand sedert rekordhouding in 1880 begin het, en 2019 sal waarskynlik een van die vyf warmste jare op rekord wees. Dít is volgens berekenings van die NOAA, die Amerikaanse agentskap wat die oseane en atmosfeer wêreldwyd monitor. Dr. Johan Malherbe, ’n meteoroloog by die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR), het op ’n nuuskonferensie in Pretoria gesê wat dit interessant maak, is dat daar nie ’n sterk El Niño teenwoordig is nie. “Gewoonlik verwag ’n mens dat sulke hoë temperature, soos in 2015-’16, gepaardgaan met El Niño-toestande. Ons is nou tussen ’n El Niño en ’n La Niña, en steeds het ons die warmste September op rekord.” Malherbe het gesê volgens die WNNR se klimaatmodel sal sulke warm somermaande in die…

“ DIT maak nie saak of die kat swart of wit is nie, so-lank hy die muis vang,” sê mnr. Tito Mboweni, minister van finansies, oor die staat se verbintenis om boere, ongeag hul velkleur, te ondersteun. “Die landbou se vermoë om werk te skep en die ekonomie te help groei, maak dit ’n baie belangrike sektor vir die regering.” Mboweni het verlede week op Tzaneen aan ’n paneelbespreking oor grondhervorming in die distrik Mopanie in Limpopo deelgeneem. Die gesprek, onder lei-ding van Chris Burgess, redakteur van Landbouweekblad, het gehandel oor die navorsing van ’n plaaslike prokureur, mnr. André Thomas, wat bevind het meer as 64% van die landbougrond in die distrik behoort reeds aan swart mense. Die paneel, waarby Mboweni later aangesluit het ná sy mediumtermynbegrotingsrede in die parlement,…

LANDBOU- ONTWIKKELINGSPROJEKTE moet mededingende waardekettings as grondslag hê en nié bloot per distrik beplan word, soos wat die landboudepartement dit wil aanpak nie. Só het dr. John Purchase, uitvoerende hoof van die landbousakekamer Agbiz, by ’n inligtingsdag van die organisasie in Pretoria gesê. Die private landbousektor en die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling stamp koppe oor die kwessie, meen Purchase. Die departement wil beleggingsplanne vir ontwikkeling in elke distrik opstel. “Landelike munisipaliteite kan nie eens water en krag bestuur nie, hoe sal hulle dit regkry om beleggingsplanne te bestuur?” het hy gevra. Volgens hom was ’n gebrek aan sakeplanne juis een van die redes waarom agriparke misluk het. “Geen belegger sal (in ontwikkeling) belê as daar aan hom voorgeskryf word hoe hy moet belê nie. Die staat moet…

Droogte is nie ’n vreemde verskynsel in Suid-Afrika nie – dis amper een van die sekerhede in sommige dele van die land. Maar hoe kan ’n boer anders dink en beplan sodat toekomstige droogtes met die kleinste moontlike uitwerking oorbrug kan word? Daar is hulp: Dr. Louis du Pisani, bestuurder van produksie-advies en ontwikkeling by die Nasionale Wolkwekersvereniging, se boek Slim droogtebestuur vir veeboere bied praktiese wenke om die drie fases van ’n slim droogteplan te bestuur. Die voorbereidingsfase (die reënjare voor ’n droogte) is die tyd om buffers te bou. In dié fase behoort boere te verseker hul veld is in ’n goeie toestand en dat hulle boer met aangepaste vee, ’n aangepaste kuddesamestelling en aangepaste produksiestelsels. Dis ook die tyd om ’n droogtevoerbank of noodfonds op te bou.…

Wetenskaplikes in die Noord-Kaap het bereken dat die provinsie in die volgende drie maande R425 miljoen nodig het. As daar nie noemenswaardige reën voor die einde van dié drie maande val nie, sal R600 miljoen vir die volgende drie maande benodig word. In hierdie stadium stoei hulle om die R425 miljoen te kry. Mnr. Willem Symington van Agri Noord-Kaap sê hulle het in Oktober saam met amptenare van die nasionale departement van landbou en die nasionale rampbestuursentrum die provinsie deurkruis. Ten spyte van soms onsinnige vrae en voorstelle, was dit vir die organisasie ’n groot geleentheid om debat te voer met hulle, inligting te gee en die amptenare se mening te verander oor wat ’n rampdroogte is. Die amptenare is ook ingelig oor die hulp wat nodig is. Een vraag…

WIE IS JOU LANDBOUMENTOR? My pa, Hennie, veral as dit kom by uithouvermoë. Hy is vir baie mense ’n voorbeeld van hoe jy in ’n vreemde land aankom, alles verloor en dan opstaan en van voor af begin. Dit sit nie in enigeen se broek nie. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Ek het nie gou genoeg begin om wisselbou wydverspreid oor my landerye heen toe te pas nie. Dit het my aan onnodige risiko’s blootgestel wanneer siektes of plae by my groente kop uitgesteek het. Deur gewasse af te wissel op landerye wat verder van mekaar is, spring die “probleme” nie so maklik van een blok na ’n ander oor nie. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Die internet. Ons satelliet-WiFi stel ons in…

PLAASINLIGTING LIGGING: Outjo, Namibië NAAM: Nimmerrus en Uitkoms EIENAARSKAP: Privaat VERTAKKINGS: Kommersiële Simbrabeeste en Van Rooyskape, ‘n Brahmanstoetery en ’n plaasgastehuis VELDTIPE: Mopanieveld op kalk en turfgrond GEMIDDELDE REËNVAL: 370 mm, maar die laaste jare net 115 mm KORTOM ■ Indringerbosse is ’n nuttige, alternatiewe bron van ruvoer vir boere wat in droogtetye nie genoeg weiding vir hul vee het nie. ■ Deur die bosse se takke fyn te maal en met noodsaaklike voedingstowwe te meng, word ’n rantsoen vervaardig wat relatief goedkoop is. ■ Dié bron kan ’n veeboer jare lank van genoeg ruvoer voorsien en die nuwe lote kan ná ’n jaar of twee wéér geoes word. Droogtes het die vorige dekades ál gereelder in Suider-Afrika toegeslaan. As die reën wegbly, raak die veldweiding minder en word mettertyd…

KURPERS MET SLYM OP HUL LYF Kurpers in my aanhoudingsdam kry slym oor hul lyf, en daarna vrek hulle. Het u enige idee wat dit veroorsaak, en wat moet ek doen? Oortollige slymproduksie is gewoonlik ’n aanduiding van ’n soort immunologiese reaksie, wat dikwels deur uitwendige parasiete, soos visluise (Argulus spp.), veroorsaak word. Dit is raadsaam om die dooie visse te ondersoek, veral op die vinne en om die basis van die vinne, vir die teenwoordigheid van parasiete. Protosoë-besmettings kan egter dieselfde reaksie veroorsaak en is nie met die blote oog sigbaar nie. Algemene behandeling vir die probleem sluit middels in wat formalien, kopersulfaat of kaliumpermanganaat as aktiewe bestanddele bevat. My voorstel is om ’n dooie vis na ’n veearts te neem vir ’n diagnose, en/of om die hulp in…

Suid-Afrikaanse boere ding nie met hul bure mee nie, maar met boere in veral Suid-Amerika, het mnr. Tony Esmeraldo, besigheidsdirekteur van Corteva in Afrika suid van die Sahara, op die Weeg-en-Wen-prysuitdelingsgeleentheid gesê. “Landboumaatskappye én hul klante moet vernuwe sodat ons aan boere die geleentheid gee om ten volle met die res van die wêreld te kan meeding.” Tegnologie het ’n belangrike plek in die toekoms van die landbou, het mnr. Kevin Lesser, bemarkings-en-kommunikasiebestuurder van John Deere, gesê. “Ek haal my hoed af vir boere wat tegnologie tot hul voordeel gebruik. Suid-Afrikaanse boere is honger vir nuwe tegnologie. Hulle gryp dit aan, en die spoed waarteen hulle dit doen, is veral merkwaardig. “Die finaliste is die boere wat ’n gunstige impak op die graanbedryf het en dit vorentoe neem.” Die finaliste…

Jogurttert met vars grenadella Dit is moeilik om te glo dat iets wat so eenvoudig is, so lekker kan smaak, maar hierdie jogurttert is ’n kitsresep wat jy weer en weer sal wil maak. Dit herinner aan panna cotta in smaak en tekstuur. Ek het ’n Tuppervorm gebruik om die tert op die foto te maak, maar enige mikrogolfbestande vorm sal werk, solank die inhoudsmaat groter as 1,25 liter is. ■ 1 liter volroomjogurt (vanielje of klapper) ■ 1 blik (385 g) volroomkondensmelk ■ Halwe vanieljepeul, in die lengte gehalveer en saadjies uitgeskraap ■ Vars grenadellas, om voor te sit Meng die jogurt, kondensmelk en vanieljesaadjies in ’n bak en giet dit in ’n mikrogolfbestande houer met ’n inhoudsmaat van groter as 1,25 liter wat met kleefwerende kossproei gespuit is.…

Hoe is die foto’s en voorblaaie gekies? Eers het ons deur die argief gewerk en elke voorblad, foto, advertensie en illustrasie gemerk wat ’n mens twee keer sou laat kyk: ’n Erdwurmboer van Pretoria, spogvarke van Calvinia, oorstromings langs die Oranjerivier, sprinkaanswerms oor Molteno, resepte vir mieliebrood en souttert, ’n Jan van Riebeeck-geïnspireerde Swakara-ensemble. Toe het ons begin uitdun. Materiaal met volledige byskrifte het voorrang gekry, want name en plekke is belangrik: By Leslie kweek die Snipeliskys aartappelmoere. Willemina McQuire verkoop kruie op die Kaapse Parade. Burgess en Kie. adverteer stewige donkiewaens en skotskarre. Klein Hansie Steyl ry op sy pa se Boerbok in Suidwes. Daardie byskrifte van destyds is fleuriger as dié van vandag, maar ons het dit só behou. Op Rustenburg ken almal die Dalmatiese hond met sy…

In altesame 61% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot September vanjaar gedaal. Veral Bloemfontein (-20,8%), Rouxville, Wesselsbron, Winburg, Fauresmith en Jacobsdal loop erg deur, waarskynlik vanweë die droogte en swak ekonomie. In die vorige jaar het pryse in 42% van die distrikte gedaal. Kroonstad het die grootste styging (6,7%) aangeteken. In dié tyd is 609 ooreenkomste gesluit (1,4% minder as ’n jaar gelede), wat altesame 281 131 ha teen R3,649 miljard behels het. Die gemiddelde prys van R12 980/ha is 5,2% laer teenoor ’n jaar gelede. Verkope ten opsigte van plaasgrootte toon ’n stygende neiging. Veral grond groter as 600 ha en 50-150 ha het toenames van onderskeidelik 8,2% en 8,4% teenoor die vorige jaar getoon. Verkope van plase van 150-300 ha het…

Die vierde Summit Wildlife-veiling op Graaff-Reinet het ’n goeie omset van R9 729 920 opgelewer, al was dit R2 349 000 minder as verlede jaar. Die vier lotte wat vir finansiële hulp aan plaaslike liefdadigheidsorganisasies geoormerk was, het R355 000 opgelewer. Mnr. Niel Dodds, voorsitter van die Summit Wildlife-groep, het die laer pryse toegeskryf aan die knellende droogte wat groot dele van die land teister. “Boere koop nie maklik diere wat gevoer moet word nie,” sê hy. “Sodra dit weer goed reën, is ek oortuig dat die wildbedryf sal normaliseer en kan 2019 nog goed uitdraai.” Nietemin is hy in sy skik met die veilingsresultate en belangstelling wat wys dat die veiling bekend geword het as een wat ’n groot verskeidenheid diere uit verskillende streke aanbied. ’n Buffelkoei met kalf…

Drie veilings wat in Augustus en September deur Vleissentraal Port Elizabeth aangebied is, het goed verloop. Op die Van Pletzen Beefmaster- en Merinoveiling naby Jamestown is 19 ramme aangebied teen gemiddeld R10 710 verkoop. Die duurste ram is teen R36 000 aan mnr. Pieter van Rensburg van Hoopstad verkoop. Altesame 21 bulle is teen gemiddeld R28 375 verkoop. Die duurste bul is teen R42 000 aan mnr. Anton Reabow van Elliot verkoop. Dragtige koeie het gemiddeld R12 000 behaal en koeie met kalwers gemiddeld R13 500. Op die Hencil Bonsmara-veiling naby Barkly-Oos is die duurste bul teen R64 000 aan mnre. Gert Nel van Danhof en Gerrit van Zyl van Brandhof verkoop. Bulle het gemiddeld R39 500 behaal, koeie met kalwers gemiddeld R16 700 en koeie (3-in-1) teen gemiddeld R23…

OM HOOPVOL TE BLY Swartwattelbome wat vrek, is ’n goeie aanduiding van hoe droog dele van die Oos-Kaap werklik is. En dít boonop in die suur, hoëreënvaldistrikte van Cathcart en Stutterheim. Byna nêrens in die provinsie word boere die uitmergelende droogte gespaar nie — van Alexandria aan die kus, waar melkboere nou al moeg gevoer is, tot in die berge bo die misgordel waar getroue fonteine wat reeds geslagte lank water voorsien, nou vir die eerste keer opdroog. Geen wonder daar is hier en daar ’n bietjie mismoedigheid in die Ou Kolonie te bespeur nie. Maar steeds het boere die tyd ingeruim om onlangs die Humansdorpse Koöperasie, handeldrywend as Die Kooperasie, se twee dae van goeie nuus en optimisme op Jefferysbaai en Oos-Londen by te woon (ongelukkig het die politici…

MNR. HENNA DU PLESSIS is TLU SA se Jongboer van die Jaar vir 2019. Dié suksesvolle groenteboer boer by Maasstroom op die oewer van die Limpoporivier. Hy bestuur sy uitgawes deur nie onnodige toerusting te koop nie en soveel moontlik self te doen. Hy sê sy winsgewendheid berus op sy vermoë om groter oeste met minder insette te behaal. Lees die artikel op bl. 43. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Candice, se eerste dogtertjie, Katinka, is in Junie gebore. Ons wil graag nog kinders hê — twee of drie. MNR. PIET GOUWS, nuwe voorsitter van die Namibiese Landbou-unie, boer met ’n Brahmanstoetery en kommersiële Simbras en Van Rooyskape by Outjo. Hulle bedryf ook ’n plaasgastehuis. Bl. 56 VERTEL ONS JOU GESIN. Ek en my vrou, Mariana,…

SEKERE plaaslike voedselbedrywe kan binnekort outomaties deur landboutariewe beskerm word indien die invoer van spesifieke produkte uit die Europese Unie (EU) ’n sekere vlak bereik. ’n Lys van 23 tarieflyne in ses kategorieë is op 18 Oktober in die Staatskoerant afgekondig, saam met voorgestelde riglyne en voorwaardes vir kommentaar. Dié ses kategorieë is eetbare afval, verwerkte graan, verwerkte vleis, langlewemelk, ingemaakte komkommers en olywe, en sjokolade. Wanneer die riglyne gefinaliseer is, sal dit uitvoering gee aan artikel 35 van die ekonomiese vennootskapsooreenkoms (EVO) tussen die EU en sekere lande in die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap. Die kommissie vir internasionale handelsadministrasie (Itac) het by navraag gesê hy sal die finale riglyne goedkeur nadat kommentaar oorweeg is. Die riglyne sal dan in werking tree sodra dit in die Staatskoerant afgekondig is, wat na verwagting…

1 ZIMBABWE| Regering wil boere ‘beskerm’ Genl. Perence Shiri, Zimbabwiese minister van landbou en oud-lugmaghoof, is die eerste minister sedert 2000 wat die vergadering van die Zimbabwiese kommersiële boereunie (CFU) bygewoon het, sê dr. Theo de Jager, ’n erelid van dié unie. Hy sê daar is gepraat oor moontlike finansieringsmodelle en die skep van ’n fonds sodat boere se insetkoste gefinansier kan word te midde van onsekerheid oor grondbesit. Shiri het aan De Jager gesê daar kan nie meer boere van hul grond afgesit word nie. Hy beskou dit as sy taak om boere te beskerm. Daar is wel grondplafonne en 99-jaar-huurooreenkomste. De Jager sê daar is sowat 500 nuwe boere in Zimbabwe, meestal seuns van boere wat in die verlede grond verloor het. Hulle maak ’n goeie bestaan,…

Suid-Afrika se ekonomiese groeikoers vir vanjaar word op 0,6% geskat. Dit is swakker as die ekonomiese groeikoers van 0,8% in 2018. Ons verwag dat die ekonomie in 2020 en daarna minstens teen 1,4% per jaar sal groei. Die beskikbaarheid van voldoende elektrisiteit is regstreeks gekoppel aan die vooruitgang van ondernemings en die ekonomie. Dit is te betwyfel of elektristeitsvoorsiening in so ’n mate sal herstel dat hierdie konserwatiewe mylpaal behaal sal word. Die land het ekonomiese groei van minstens 5% per jaar nodig om werkskepping te bevorder en die werkloosheidsyfer van 29% te verbeter. KRAG EN WATER Die Suid-Afrikaanse ekonomie het die potensiaal om uit sy nate te bars as die land voldoende toe-gang tot water en energie het. Sonder water en elektrisiteit kan produksie nie plaasvind nie, kan werk…

Die jaar 2019 was om verskeie redes ’n moeilike jaar vir die beesvleisbedryf. Volgens prof. Johan Willemse het die uitslag van veekuddes in droogtegeteisterde gebiede in die land, asook in Namibië en Botswana die aanbod in Suid-Afrika vergroot. Uitvoer is vanweë die uitbreking van bek-en-klouseer opgeskort, met groot hoeveelhede vleis wat in die binneland verbruik moes word. Dit het pryse verder afwaarts gedruk. Weens ’n kleiner mielie-oes moes mielies ingevoer word wat voerpryse laat styg het. Volgens Willemse is voerkrale en kleinhandelaars dit eens dat verbruikers onder druk is en word daar nie ’n skerp prysstyging verwag in die komende feestyd nie. Indien ’n normale reënjaar in die somerreëngebied en ’n normale mielie-oes realiseer, kan voerpryse in 2020 daal. Dit sal voer- en winsmarges verbeter. Met genoeg weiding sal minder…

’n Suid-Afrikaner en ’n Australiër het ’n toestel gebou wat saad met behulp van ’n hommeltuig in die grond “skiet”. AirSeed Technologies se Podder, wat aan ’n hommeltuig gemonteer word, is in mnr. Andries Louw, ’n ingenieur van Hermanus, se motorhuis gebou. AirSeed Technologies is Louw en mnr. Andrew Walker van Sydney, Australië se omgewingsrestourasiemaatskappy. Die Podder is ontwikkel om ontbossing teen te werk deur saad uit die lug op moeilik bereikbare plekke te saai. Die saad kry ’n omhulsel van biokoolstof voordat dit teen twee sade per sekonde gesaai word. Hoewel ’n Podder 8 000 sade per dag kan saai, is die probleem met ontbossing so groot dat die tegnologie net doeltreffend en lewensvatbaar sal wees as swerms hommeltuie met Podders na die gebiede gestuur kan word. Suid-Afrika se…

Tydens Landbouweekblad en Pals se grondsimposium op Ceres is mnre. Patrick de Wet en wyle Herman Nicholls vereer vir hul harde werk en bydrae tot die landbou. Dié twee vriende het albei stewige ondernemings opgebou, sonder subsidies of staatshulp. Nicholls, wat op Pniel grootgeword het, is in 2014 in die ouderdom van 73 oorlede. Hy het die vrugtebedryf in 1957 betree toe hy ’n enkele boks vrugte gekoop en verkoop het. Met sy pa se ou bakkie het hy vrugte op Grabouw en Ceres by boere op hul plase gaan koop. Die vrugte is dikwels sommer in die boord in houtkissies verpak voor dit van deur tot deur gesmous is. In die 1960’s het hy die vrugte na verskillende informele markte versprei. Sy eerste formele mark was in Oos-Londen, waarna…

Die debat oor die invoer van hoendervleis woed al ’n hele paar jaar – in regerings- en bedryfskringe. Suid-Afrika het ’n styging in invoer beleef wat basies die styging in die vraag na hoendervleis vervang het (70%), en die plaaslike produksie kon nie in hierdie vraag voorsien nie. Sedert 2008 het hoendervleisinvoer (meestal vleis-met-beenporsies) met 192% gestyg, en sedert 2010 het dit verdubbel. Verskeie redes word aangevoer oor hoekom so baie hoendervleis ingevoer word, en tot wie se voordeel en nadeel dit is. In ’n neutedop kom dit op die volgende neer: 1 Suid-Afrika kan heel hoenders plaaslik suksesvol en mededingend produseer binne die wêreldmark. 2 Die Suid-Afrikaanse hoenderbedryf is produktief en doeltreffend. 3 Suid-Afrika kan nie mededingend wees met hoenderstukke, meer bekend as bruinvleis, nie. Dit is hoofsaaklik weens…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR? ’n Selfoon (wanneer ons sein het). WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Moet nooit ’n besluit in ’n emosionele toestand of uit vrees neem nie. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om nie betyds nóg grond te koop nie en nie deurgaans in harmonie met die natuur te boer nie. WIE WAS JOU MENTOR? Verskeie mense het op verskillende stadiums van my lewe belangrike insette gemaak. Ek probeer altyd om by almal iets te leer. WAT IS JOU GROOTSTE KWESSIES IN DIE BOERDERY? Tans om die droogte te oorwin, maar op lang termyn is dit om die familieboerdery doeltreffend en suksesvol uit te bou; dus om die volle potensiaal van die familie, arbeidsmag, natuur en hulpbronne te ontsluit.…

LIGGING Bultfontein 1 Beste sagteveer-bantam en raskampioen, asook die beste hoender op die skou. Silwer gespikkelde Hamburghaan (jonger as 12 maande). Eienaar: Mnr. Joachim Losos (073 926 8893), Krugersdorp, Pretoriaklub. 2 Beste gans en raskampioen. Wit Chinese gans (jonger as 12 maande). Eienaar: Mnr. Jaco van Wyk (079 433 8975), Middelburg, Mpumalanga. 3 Beste eend en raskampioen. Roepeend (ouer as 12 maande). Eienaar: Mnr. Albert Lingenvelder (082 461 1967), Villiersdorp. 4 Beste groot sagteveerhoender (ligte ras) en raskampioen. Bruin Leghornhaan. Eienaar: Mnr. Pieter Stofberg (082 835 7643), Rawsonville. 5 Beste groot hardeveerhoender en raskampioen. Indiese Veghaan (donkerkleurig). Eienaar: Mnr. Sidney Käber (082 339 5148), Pretoria. 6 Beste hardeveer-bantam en raskampioen. Patryskleurige Rumpless-veghen (jonger as 12 maande). Eienaar: Mnr. Johan du Preez (083 458 1664), Pretoria. 7 Beste kalkoen en raskampioen.…

LIGGING Jamestown KUDDE-AFDELING 1 Kampioenooi. Eienaar: Mnr. Theuns Coetser (middel, 082 515 3660) van Goedehoop, Jamestown. Links is mnr. Jan van der Walt van BKB en regs is mnr. Ayanda Alam 2 Reserwekampioenooi. Eienaar: Mnr. Christiaan Wagenaar (regs, 079 300 1599) van Steynsnek, Jamestown. Van links is mnr. Jan van der Walt en me. Christene Wagenaar. STOET-AFDELING 3 Grootkampioenramlam. Eienaar: Mnr. Johan Sauer (middel, 071 525 8018) van Droogfontein, Jamestown. Links is mnr. Jan van der Walt en regs mnr. Jackson Khata. 4 Grootkampioenooi. Eienaars: Mnre. Jannie (naaslinks, 082 417 9543) en Herman de Villiers (naasregs) van Rietfontein, Jamestown. Links is mnr. Jan van der Walt en regs is mnr. Maduna Tsotetsi. 5 Kampioenramlam. Eienaar: Mnr. Stefan Nel (links, 082 443 5134) van Prospect, Barkly-Oos. Regs is mnr. Henri Naudé…

Mnr. Gerrit Knoetze van die plaas Uitkyk, Wolmaransstad, het vanjaar ’n opbrengs van 4,014 t/ha met die sonneblombaster P65LL02 van Pioneer behaal. Knoetze het al voorheen aan die kompetisie deelgeneem én gewen – in 2017-’18 met die kultivar Phb 65A70 en ’n opbrengs van 3,3727 t/ha. Knoetze, wat al 17 jaar lank boer, en sy seun, Marinus, boer saam onder die naam Wesvaal-delwerytrust. Hulle boer met kontantgewasse, soos sonneblomme en mielies, Bonsmara-beeste en Merino-Landskape. Die gewasse word op droëland aangeplant. Knoetze eksperimenteer met kultivars om vas te stel wat die beste werk. Die eienskappe van vanjaar se wenkultivar wat hom die meeste beïndruk het, is goeie opkomsvermoë, kopgrootte en eenvormigheid. “Die kultivar het ook goeie weerstand teen swamme en lewer ’n goeie hektolitermassa van 38 in laat planttoestande. Dit het…

Gewoonlik jag ’n mens in dié wye wêreld van die bakkie af, maar dié oggend het oom Jannie my in die Wortelboomkamp afgelaai om te voet te jag. Hoewel dit oop wêreld is, is daar taamlik sandriviere en slote, en jy het dus ’n goeie kans om ’n springbok te voet op die lyf te loop. Ná ’n uur of wat het ek ’n klein troppie bokke gewaar en hulle onder skoot gekry. Maar dis toe hier waar ek een van die aakligste van alle aaklige skote geskiet het. Ek was te vol selfvertroue en was seker van ’n kopskoot, maar toe die skoot klap, spring die ram weg en ek kon duidelik sien ek het net sy bek afgeskiet. Daardie dag is ek genees van kopskote, behalwe as ek…

EIENA ARS van vee word ingevolge die Wet op Dieresiektes (Wet 35 van 1984) verplig om alle redelike stappe te doen om siektes en parasiete by hul diere te bekamp en die verspreiding daarvan te voorkom. Dit beteken ’n eienaar mag nie willens en wetens besmette diere koop en by sy ander vee plaas nie, sê dr. Trudie Prinsloo-van der Heever, veearts en regsadviseur, in ’n artikel wat sy vir die brucellosestuurkomitee van die nasionale dieregesondheidsforum geskryf het. Vee-eienaars is ook verplig om diere te behandel as hulle wel besmet word, waar behandeling moontlik en toelaatbaar is. As ’n eienaar boonop vermoed sy diere het ’n beheerde siekte, is hy verplig om dit onmiddellik by die verantwoordelike staatsveearts aan te meld. Dié voorskrifte is ook vervat in die Septemberverslag oor…

Die Braford-beesras beleef ’n bloeijaar met die aanstelling van ’n rasdirekteur, mnr. Flaf Lauwrens, asook ’n groei in dieregetalle en nuwe telers. Mnr. Jan Meaker, voorsitter van die Braford-genootskap, sê kommersiële kalwers presteer uitstekend in voerkrale. Veilings word goed deur die telers ondersteun en hoë pryse is behaal. Vroulike diere was deurgaans gesog. Altesaam 114 bulle is vanjaar op die nasionale en produksieveilings aangebied en het gemiddeld R42 000 behaal, terwyl die hoogste prys R105 000 bedra het. Die verkoper van dié bul op die nasionale Brafordveiling was mnr. Gert van der Merwe van Bethal en die kopers was mnr. Carl en me. Karen Thiele van Paulpietersburg. Hierdie veiling was die hoogtepunt van die jaar toe die jaarvergadering ook gehou is. Koeie met kalwers wat deur die jaar verkoop is,…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 26 NOVEMBER: Die NAHF se Noord-Kaapse dieregesondheidsforum, Kimberley. Dirk Krapohl, e-pos: admin@nahf.co.za, 053 832 9595. 18 JANUARIE 2020: Hooglandstudiegroep se jongbuldag (Simbra en Simmentaler), Ashtonvale, Bethlehem. E-pos: r2ksimbra@gmail.com 23 JANUARIE 2020: Vinproinligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Wanda Augustyn, 021 276 0458, e-pos: wanda@wineland.co.za, web: www.vinpro.co.za KONFERENSIES 24-26 NOVEMBER: Cannabisinnovasiekonferensie, V&A Waterfront, Kaapstad. Gabrielle Levy, e-pos: gabrielle@israel-cannabis. com, web: www.canna-tech.co/ capetown/ 24-26 NOVEMBER: 4.0 Industriële Revolusie Agri Techkonferensie, Lanzerac-hotel, Stellenbosch. 011 886 0941, e-pos: sifiso@empiretraining.co.za 25-26 NOVEMBER: Internasionale konferensie oor biologiese en landbouwetenskappe. Aviator- hotel, OR Tambolughawe. E-pos: info@iser.co, web: http://iser.co/Conference2019/ SouthAfrica/3/ICABS/ 28 NOVEMBER: Hortgro se Langkloof-seminaar en boordbesoek, Joubertina. Thea van Zyl, e-pos: thea@hortgro.co.za, 021…