Innholdsfortegnelse for 30-Aug-19 i Landbouweekblad

SUID -AFRIK A en lande in die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) sal afsonderlike handelsooreenkomste met Brittanje kan beding sonder dat hulle aan die beperkinge van die Europese Unie (EU) gebonde is. Mnr Nigel Casey, Britse hoëkommissaris in Suid-Afrika, sê Suid-Afrikaners hoef nie Brexit te vrees nie omdat dit voordelig vir die land sal wees. Hy het in ’n onderhoud gesê handel tussen Brittanje en Suid-Afrika sal toeneem wanneer Brittanje die EU verlaat. Die sperdatum daarvoor is 31 Oktober. Volgens hom is die vraag wat Suid-Afrikaners vra, “hoe kan ons daarby baat vind?” Casey sê daar is werklik geleenthede omdat die twee lande se ekonomieë mekaar aanvul. “Eerstens is daar min produkte waaroor daar mededinging is, en daar is sterk markte in Brittanje vir Suid-Afrikaanse produkte soos wyn, vrugte en vrugtesappe. Dit…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Voerkrale nou deurgaans gemonitor ■ Nuutste oor herfskommandowurm ■ Die pad van ‘grondmyner’ tot koolstofboer ■ Vergesog? Hoekom boer met insekte ’n goeie plan is! ■ Gerrit van Zyl: Vergroot die uitgelese 2+3-klub SPESIAAL ■ Nampo Kaap GESIN ■ Beste van die VLV-kookkuns GROOTVEE Maatstawwe het ’n manier om mense te motiveer. Die gerekende teler en sakeman mnr. Gerrit van Zyl vra waarom daar steeds so min sogenoemde 2+3-koeie (gekalf as 2-jarige en weer as 3-jarige) in Suid-Afrika is. Teel bulle hieruit, hou op om agter bestuursverskonings te skuil en kyk hoe dit jou kudde se prestasie drasties verhoog. FOTO: JOHAN NORVAL…

DIE ondersteuning wat die verslag van die presidensiële grondpaneel vir onteiening sonder vergoeding en grondplafonne toon, is ’n omstrede kwessie. Só meen prof. Ferdie Meyer, direkteur van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP). Volgens hom kan grond op meer gestruktureerde maniere bekom word as om plafonne op grondbesit te plaas. Hoewel die paneel nie moes besluit of onteiening sonder vergoeding toegelaat moet word of nie, moes hy sê in watter omstandighede dit gedoen kan word. Die verslag stel voor dat grond sonder vergoeding gevat word in gevalle waar die grond verlate is, die eienaar afwesig is en daar met grond gespekuleer word, dog Meyer vra wie gaan besluit wie ’n afwesige eienaar is. Hy sê verder dat daar groot hoeveelhede kapitaal belê is, en belê word, in Karoogrond wat…

D IT is noodsaaklik dat daar ’n naspeurbaarheidstelsel vir lewende hawe is om groei te verseker en te versnel, het dr. Tracy Davids van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) op die bekendstelling van die buro se jongste vooruitskouing vir die landbou in Pretoria gesê. Die stelsel sal soveel voordele meebring dat dit openbare en private belegging regverdig. Dit sal help om inligting vir beter begrip oor kleinboere en die informele mark te verkry, siektebestuur en -beheer bevorder, marktoegang verbeter en uitvoergedrewe groei aanhelp. Die BFAP verwag groei van 23% in die verbruik van beesvleis oor die volgende dekade, 20% in hoendervleis, 10% in skaapvleis, 22% in varkvleis en 20% in eiers. INVLOED VAN SIEKTES Die BFAP het bereken dat die bruto waarde van geproduseerde beesvleis vanjaar R4 miljard…

GEEN moeite of koste moet ontsien word om opgebergde graan so vry as moontlik van mikotoksiene en ander skadelike stowwe te hou nie. Dít was die boodskap van ’n voedselveiligheidskenner op Agbiz Grain se simposium. Me. Alida van Blerk, ’n verteenwoordiger van Buhler, ’n internasionale verskaffer van voedselverwerkingstoerusting wat ook op voedselveiligheid konsentreer, het gesê internasionale statistieke toon 25% van die wêreld se gewasse is met mikotoksiene besmet. “Wanneer daar gewoonlik na voedselveiligheid gekyk word, word daar gekonsentreer op die verwydering van bakterieë (soos salmonella), allergene, chemikalieë en vreemde stowwe wat in die oesproses in graan kan beland. Daar is ’n siftings-, skoonmaak- en graderingsproses waartydens die graan gesuiwer word. Mikotoksiene is egter ’n stabiele chemiese bestanddeel wat nie maklik verwyder kan word nie.” Daar bestaan maksimum hoeveelhede mikotoksiene, soos…

ONGEAG waar in die wêreld jy jou bevind, gaan jy aan misdaad blootgestel word. Dit is die gevolgtrekking van navorsing deur mnr. Willie Clack, nasionale voorsitter van die veediefstalvoorkomingsforum, oor die vergelykende vlakke van landelike misdaad in die Australiese deelstaat Nieu-Suid-Wallis en Suid-Afrika. Clack, ’n deeltydse boer wat verbonde is aan die departement van korrektiewe bestuur by die skool van justisie aan die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa), het die navorsing in 2018 onderneem om te toon dat vlakke van misdaad en geweld wél verskil, maar dat misdaad wêreldwyd voorkom. Clack se navorsingsartikel, “A comparison of rural crimes in Australia (NSW) and South Africa (2019) 2 (special issues on Rural Crime)”, is deur UTS ePress in die International Journal of Rural Law and Policy (artikel-ID 6467) gepubliseer. Volgens Clack is Australië…

A F VA L- en rioolwater is ’n “skat” met baie waarde en beslis nie water wat gemors moet word nie, sê prof. Eilon Adar van die Zuckerberg-instituut vir waternavorsing aan die Ben Gurion-universiteit in Israel. Sowat 86% van Israel se rioolwater word herwin en hergebruik, waarvan 68% deur die landbou vir besproeiing. “In Israel gaan feitlik geen water verlore nie.” Adar het op die Hortgro-simposium in Somerset-Wes gepraat oor watergebruikprobleme in die wêreld, en het gesê baie opsies en moontlikhede bestaan om water so produktief moontlik te gebruik. “As Israel dit kan doen, kan dit ook in ander lande, soos Suid-Afrika, gedoen word.” Hoewel Israel watertegnologie baie verfyn het om dié skaars hulpbron so produktief moontlik te gebruik, bestaan daar ook talle eenvoudiger moontlikhede om water produktiewer te maak.…

1 NIGERIË| Geen invoer van kos Pres. Muhammadu Buhari van Nigerië het sy land se sentrale bank opdrag gegee om voortaan geen finansiering vir voedselinvoer toe te staan nie, luidens ’n verklaring deur sy woordvoerder. Die opdrag is glo daarop gerig om “volle voedselsekerheid” vir Afrika se grootste ekonomie te verseker. Nigerië is die vasteland se grootste olieprodusent en is vir 90% van sy buitelandse inkomste afhanklik van die verkoop van ruolie. Lae oliepryse het in 2016 tot ’n resessie gelei wat twee jaar lank geduur het. Sedert Buhari in 2015 aan die bewind gekom het, het die sentrale bank gekonsentreer op beleid wat groei in die landbousektor kan bevorder. Dit het ’n verbod op buitelandse valuta ingesluit vir 41 produkte wat volgens die bank plaaslik geproduseer kan word.…

Die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) publiseer jaarliks ’n oorsig oor landboubeleid in sowat 53 lande. Dit meet ook die vlak van staatsondersteuning aan die primêre landbou op ’n vergelykbare grondslag. Die belangrikste maatstaf is die sogenoemde produsentesubsidie-ekwivalent (PSE), wat die vlak van staatsondersteuning uitdruk as ’n persentasie van die bruto landbou-inkomste. Dit word saamgestel uit ’n berekening van ’n aantal ondersteuningsfaktore, soos die dieselrabat in Suid-Afrika, tariewe wat binnelandse pryse stut teenoor invoer, asook navorsing en voorligting. In Suid-Afrika se geval word die staatsgeld wat aan grondhervorming en opkomende boere bestee word, ook in ag geneem. Hulp met natuurrampe en versekeringsondersteuning word ook bygetel. Regstreekse betalings aan boere, soos wat Amerika die afgelope jaar gedoen het om sy boere te probeer vergoed vir hul verliese weens die…

Die appelboord is een tree nader aan die wegdoening van hande-arbeid vanweë die bemarking van ’n robot wat appels kan oes. Abundant Robotics, ’n maatskappy in Amerika, bemark nou ’n robot wat ryp appels met kamerategnologie kan oes en in ’n krat plaas sonder om dit te kneus. Volgens mnr. Dan Steele, uitvoerende hoof van die maatskappy, het die eerste prototipe van hierdie werktuig in 2016 die lig laat sien. “Vanjaar is die eerste jaar dat ons die robotte inspan om kommersieel te oes pleks van om slegs kommersiële toetse te doen om sodoende verbeterings aan te bring. Ons wil graag uiteindelik ’n internasionale verskaffer van outomatisering in die appelbedryf en ander bedrywe wees. “Ons probleem tans is om ons vermoë uit te brei en daardie groei in die toekoms…

Meer as 2 miljoen mense in China is binne slegs 25 jaar uit armoede gelig deur om te sien na die natuurlike ekostelsels van die meer as 3 miljoen hektaar waarop hulle boer. Dr. John D. Liu, ’n Amerikaanse kundige op die gebied van ekostelselherstel, het onlangs as genooide spreker op die Spierwynlandgoed buite Stellenbosch sy kennis oor hoe om arm, sukkelende gemeenskappe én ekostelsels op te hef, aan belangstellendes, aktiviste en regeringsamptenare oorgedra. Liu is al meer as twee dekades lank betrokke by die opheffing van die Loessplato in China, waar meer as 2 miljoen mense sedert 1994 uit armoede opgehef en volhoubare boerderysakemodelle ontwikkel is. “Die Loessplato is die wieg van die Chinese beskawing. Jare lange wanpraktyke het egter gelei tot die totale agteruitgang van die grond daar,…

■ Die huidige droogte kan veeboerdery, ’n baie belangrike hulpbron in die ekonomie van die Noord-Kaap, vernietig as daar nie dringend oplossings gevind word vir die uitwerking wat dit op boere se finansiële situasie het nie. ■ Veekuddes wat drasties kleiner gemaak is, slaggetalle wat daal, en boere wat al hoe meer produktiewe diere verkoop, kan veroorsaak dat dit ná die droogte vyf tot sewe jaar kan duur om kuddes weer op te bou. ■ Weiveld, ’n ekstensiewe veeboer se belangrikste hulpbron, kan 10 tot 30 jaar neem om te herstel, selfs al reën dit nou goed en kom daar opvolgreën.…

■ Simulasiemodelle help om die verskille in diereprestasie vanweë voedingsfaktore vas te stel. Daarsonder is dit baie moeilik om die werklike ekonomiese waarde van grondstowwe te bepaal. ■ Hierdie modelle maak dit moontlik om die voerkoste per kilogram vleis te verminder, ongeag die prys van die finale rantsoen. Die klem moet dus op die maksimum wins met ’n spesifieke rantsoen wees. ■ Die vorm van grondstowwe is ook belangrik. Die samestelling van die kragvoer en ruvoer moet mekaar komplementeer en in die regte verhouding gevoer word om ideale inname, vleisproduksie en gesondheid te verseker.…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR WANNEER JY WERKTUIE ONTWERP? My skootrekenaar met ’n gevorderde tekenprogram, Solidworks. BESTE RAAD WAT JY GEKRY HET? Omring jou met kundiges. WIE WAS JOU MENTOR? My oorlede neef, Willie Naudé. Hy het my geleer om rustig en prakties na ’n probleem te kyk en dan iets te ontwerp om dit op te los. WAT IS DIE LANDBOU SE GROOTSTE STRUIKELBLOKKE? Duur produksiemiddele en wisselende produkpryse wat te bowe gekom moet word deur nóg beter te boer, hoër opbrengste te behaal, te diversifiseer, waarde by produkte te voeg en van die middelmanne te probeer uitskakel.…

KOELSAKKE NUTTIGE TOERUSTING VIR JAGTERS ’n Groot koelsak waarin jy vleis kan vervoer, is nie net nuttig vir die jagter nie, maar ook vir mense wat vleis op die plaas gekoop het en huis toe wil vervoer. Die maatskappy Amancovers van Durbanville buite Kaapstad vervaardig hierdie koelsakke van swaardiens-materiaal wat teen bloed en vet bestand is en dus nie daardeur beskadig kan word nie. Dit het ook ’n sterk ritssluiter. Mnr. Alwyn van der Linde, die vervaardiger, sê die koelsakke is ideaal om in ’n sleepwaentjie, agterop ’n bakkie of in ’n nutsvoertuig se bagasieruim te pas. Die prys wissel na gelang van die grootte van die binnemates van die ruimte waarin dit moet pas. Wanneer iemand ’n koelsak bestel, moet die mates volgens lengte, breedte en hoogte verstrek word.…

Is God iets aan my verskuldig? “Nee!” hoor ek iemand sê. Of moet ek liewer sê: “Nee, vir seker nie,” hoor ek ’n koor van stemme uitroep. En dan volg argument op argument. “Die omgekeerde is eerder waar. Ons skuld God alles en God skuld niemand iets nie.” Uit sy onbeskryflike genade deel Hy uit “sonder prys en sonder geld, wyn en melk” (vgl. Jes. 55:1). Hierdie denkskuif sien geen manier waarop die Sondelose by die sondige in die skuld kan wees nie. Ons as sondaars het geen verdienstelike aanspraak nie – hoogstens ’n genade-aanspraak. Eintlik is dit nog beter om liefs te praat van ’n genade-ontvangs. Dit klink alles duidelik genoeg, maar is dit waar? Is daar nie tog ’n geringe kans dat ons goeie werke op ’n manier…

GAUTENG CARLETONVILLE DRIEFONTEIN (179), 26 ha, aan Wenbee, van South Bay Inv. (Edms.) Bpk., R2 200 000. NIGEL UITKYK (327), 86 ha, aan Bez Brahmane (Edms.) Bpk., van C.J.A. en M. Botha, R2 200 000. KWAZULU-NATAL LADYSMITH COLLINS HILLS (9970), 407 ha; EMIGRANTS HOME (4482), 243 ha; NEW FOREST (2966), 937 ha; VAARWEL (4227), 223 ha; WAGTENBEETJIE’S KOP (4241), 211 ha en WILLIAMS HOEK (4238), 199 ha, aan die regering van die RSA, van JS Farm-trust, R14 265 085. KLEINE FONTEIN (1160), 123 ha, aan Green Ranches, van M.G. Green, R10 600 000. NEWCASTLE KONIGSBERG NO 4 (4116), 49 ha, aan Konigsberg-gemeenskapseiendomsvereniging, van Leybel (Edms.) Bpk., R485 623. LIMPOPO VRAAIUITZICHT (343), 36 ha, aan JA Drie-boerdery, van H.A.C. en P.J.L. van Wyk, R2 400 000. DENDRON KALKOVEN (299), 324 ha,…

Afrika Droughtmasters word goed in die kommersiële mark ontvang vir kruisteling en speenkalwers en die veilingspryse weerspieël die lewendige vraag. Dié beesras is bekend om sy goeie vrugbaarheid en danksy die kalwers se lae geboortegewig sukkel koeie nie om geboorte te gee nie. Op Grassfields Beef & Africa Droughtmaster se 16de produksieveiling wat vroeër vanjaar op Wakkerstroom gehou is, is 500 diere te koop aangebied. Bulle het gemiddeld R49 800 behaal, terwyl die gemiddelde prys vir dragtige stoetkoeie en -verse R29 000 was. Grassfield-koeie het gemiddelde R17 350 behaal, terwyl verse gemiddeld R16 260 behaal het. Die hoogste prys vir ’n vers op dié veiling is deur GRB 16-0130 behaal wat teen R48 000 aan mnr. Carl Crous van Waterford Droughtmasters verkoop is. Die bul GRB16-0012 het die hoogste prys…

5 miljoen Sowat 5 miljoen varke het gevrek of moes al in Asië van kant gemaak word sedert Afrika-varkgriep ’n jaar gelede in China en die omliggende streke uitgebreek het. Die siekte hou nie ’n gevaar vir mense in nie, maar lei tot groot ekonomiese verliese vir varkboere. China se varkkudde was in Julie vanjaar 32,2% kleiner as in die ooreenstemmende tydperk verlede jaar, aldus dié land se departement van landbou. – VLO en Reuters 54,5% RCL Foods verwag ’n daling van 54,5% tot 66,9% in sy wesensverdienste per aandeel vir die jaar tot einde Junie, vergeleke met die ooreenstemmende tydperk verlede jaar, berig die JSE se Sens-nuusdiens. Volgehoue hoendervleisinvoer, maar veral die suikerbelasting het RCL Foods se finansiële prestasie geknou. Die suikerbelasting het tot ’n laer plaaslike vraag na…

‘Die regering kon nie eens ’n vyfde van geld wat vir droogtehulp nodig is, beskikbaar stel om boere te hulp te snel nie.’ MIN. THOKO DIDIZA in antwoord op vrae. Bl. 14 ‘Hoendervleisprodusente moet verseker wees dat hulle steeds ’n mark gaan hê voordat hulle in infrastruktuur belê.’ MNR. AZIZ SULLIMAN, voorsitter van die SAPV, oor ’n studie oor ingevoerde hoendervleis. Bl. 15 ‘Ons doen alles reg, maar die vrou in Sandton wil hê jy moet na jou bees omsien soos sy na haar poedel omsien.’ MNR. GERHARD SCHUTTE, uitvoerende hoof van die RPO, oor die belangrikheid van dieresorg vir verbruikers. Bl. 17 ‘Ek wil tog vra, kan ons dit regtig bekostig om nie die regte ding te doen en ons hulpbronne te beskerm nie?’ ME. ALIDA VAN BLERK, ’n…

ENIGE moontlike onbillike mededinging waaraan ingevoerde hoendervleis die Suid-Afrikaanse hoenderbedryf blootstel, word deur invoertariewe teëgewerk. Dit is een van die bevindings in ’n studie in opdrag van die vennootskapsprojek vir groei tussen die Europese Unie (EU) en Suid-Afrika. In die studie, gefinansier deur die EU, het mnr. Mike de Klerk, onafhanklike ekonoom vir DNA Economics, bevind dat tariefaansoeke waarskynlik altyd gunstig oorweeg sal word in ’n land met uitsonderlik hoë vlakke van werkloosheid en ’n goed georganiseerde werkmag wat die regering ondersteun. De Klerk het sy bevindings op ’n geleentheid by die Nederlandse ambassade in Pretoria aan onder meer verteenwoordigers van die pluimvee- en in- en uitvoerbedryf toegelig. Hy het gesê produsente skryf hul gebrek aan belegging in die uitbreiding van produksievermoë die afgelope dekade toe aan onbillike mededinging en…

VEEBOERE gaan waardevolle weidingslesse by Namibiese kenners leer op die jaarlikse Aldam-veeskool wat van 16 tot 18 Oktober by die Allemanskraaldam naby Vredefort aangebied word. Verskeie lande in Suider-Afrika herstel nog van ’n uitmergelende droogte. Veral Namibiese boere gaan lank sukkel om van die skade te herstel omdat sekere dele van dié land al ses jaar lank kurkdroog is. Daarom sal twee van hul kenners, die onafhanklike raadgewers mnr. Bertus Kruger en dr. Cornelis van der Waal, waardevolle inligting kan verskaf. Hulle is twee van verskeie internasionale en plaaslike sprekers wat lesings op die veeskool gaan lewer. Die tema is: Nuwe tegnologie vir presisieboerdery vir veeboerdery. Die veeskool word vir die elfde jaar deur die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF), Breedplan en Landbouweekblad aangebied. Kruger sê veeboerdery in ariede en semi-ariede gebiede…

DIE LANDBOU-EKONOMIE het “’n kurwedraai” nodig om hom op ’n alternatiewe groeipad te plaas, sê BFAP, wat die 2019-uit-gawe van die BFAP South African Baseline op 14 Augustus en 16 Augustus in onderskeidelik Pretoria en Somerset-Wes bekend gestel het. Só ’n alternatiewe groeipad, wat moontlik is as die ware potensiaal van Suid-Afrika se natuurlike hulpbronne en mense ontsluit word, kan die landbou se bruto binnelandse produk (BBP) in reële terme teen 2028 met 12% meer as die BFAP-basislynverwagting laat groei, luidens die vooruitskouingsverslag (sien GRAFIEK 1 ). Groei van dié aard sal die land help om sy teikens vir transformasie, werkskepping, groei en grondhervorming te behaal. “Daar is egter geen kitsoplossing wat dié toename in groei sal meebring nie, en meer planne, ongekoördineerde pogings en emosionele uitoefening van druk sal…

SLEGTE ekonomiese nuus oor werkloosheid, bankrot staatsondernemings en ’n ekonomie wat voortploeter, maak Suid-Afrikaners benoud oor die gevolge indien die land ’n reddingsboei benodig. Vrae word ook gevra oor die gevolge indien die kredietgradeerder Moody’s in November besluit om, soos sy eweknieë Fitch en Standard & Poor’s, die land se kredietgradering tot rommelstatus te verlaag. Dit is hoogs waarskynlik dat Moody’s Suid-Afrika se staatskuld tot sub-beleggingsgraad sal verlaag ná hy sy kommer uitgespreek het oor die groot hoeveelhede geld wat nodig is om staatsinstellings aan die gang te hou en die stadige pas van ekonomiese groei, waarsku mnr. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient Group. Die afgradering sal beteken dat Suid-Afrika se staatskuld duurder gaan word. Die vraag is of die land nóg rente op skuld kan bekostig. “Die oomblik…

OMNIA HOLDINGS se aankondiging dat nuwe aandele as deel van sy regte-uitgifte teen R20 per aandeel uitgereik word, het dié gediversifiseerde chemiese maatskappy se aandeelprys laat terugsak. Hy het op 12 Augustus op die JSE se nuusdiens, Sens, aangekondig dat hy 100 miljoen nuwe aandele as deel van ’n regte-uitgifte sal uitreik. Die beoogde R2 miljard wat met die regte-uitgifte verkry word, moet sy skuldlas van R4,4 miljard help verlig. In die Sens-verklaring meld die maatskappy dat die tussentydse ooreenkoms wat met sy finansiers aangegaan is om sy skuld te onderskryf, nie meer nodig is nie en nou ten einde loop. Hy het ook met sy beleggers Allan Gray, Coronation Asset Management, Foord Asset Management, Kagiso Asset Management, Old Mutual Investment Group en Prudential ’n onderskrywingsooreenkoms beklink. Dit beteken dat…

D ie retoriese vraag “kan ons die kurwe draai?” deur BFAP is ’n uitdaging aan produsente en die landboubedryf om in die volgende produksiejaar op die basislyn te verbeter. ’n Basislyn is ’n gemiddelde syfer. Indien jou boerdery of sektor in dieselfde mate groei as wat BFAP se basislyn aandui dit gaan wees, presteer jou boerdery of bedryf maar net gemiddeld. Gemiddeld is nie goed genoeg nie. Jou boerdery of onderneming moet innoverend wees en beter vaar as die gemiddelde. RENTEKOERSE Die invloed van die makro-ekonomiese faktore waarop BFAP se basislyn gegrond word, weerspieël wêreldwye ekonomiese groei, rentekoerse en besteebare inkomste. Die impak van die vierde nywerheidsrevolusie, handelsoorloë en die impak van Brexit word weerspieël in die makro-ekonomiese groeisyfers en gevolglik ook in BFAP se basislyn vir Suid-Afrikaanse landboukommoditeite. Volgens…

In ’n skaapkraal sowat 20km wes van Carnarvon weeg mnre. Juan Louw en Demetrius Sas Dorperlammers wat uit ’n klein voerkraal kom. Hulle sit die lammers in ’n oopgesnyde motorband en haak dan die band aan ’n skaal. As die skaal se naald op ’n gewig ligter as 35 kg tot stilstand kom, kry die lam ’n rooi streep op die rug. Geweeg en te lig bevind. Die meeste lammers kry rooi strepe. Groen strepe is skaars. Groen strepe sal slagpale toe kan gaan vandag. Louw kyk benoud na Sas: “Hulle sit stadig gewig aan. “Ek dink ons is maar net te haastig,” sê Sas as die naald op 30 kg bewe. “Die voerdery maak ons ongeduldig, want dit eet al ons wins op.” Die kouefrontwolke wat vandag bo Louw…

Hoewel die meeste boere stelsels ontwikkel het om hul boerderye teen droogtes te verskans, is dié vermoë nie onbeperk nie, sê dr. Louis du Pisani van die NWKV. “Daar rus dus ook ’n verpligting op die regering om hulp te verleen wanneer die bestuursplanne wat boere het, nie meer genoegsame beskerming bied nie.” So ’n hulpprogram behoort ten doel te hê om landelike ekonomiese en maatskaplike toestande te stabiliseer en in stand te hou, en aansporingsmaatreëls toe te pas wat boere in staat stel om hul boerderystelsels só aan te pas dat dit sterk bydra tot selfversorgendheid tydens droogtes. Du Pisani sê verder behoort só ’n hulpprogram die langtermynproduktiwiteit van natuurlike hulpbronne, veral veld, te bewaar en voedselsekerheid en die veebedryf te beskerm. “Die regering moet dus, net soos boere,…

■ Elke element op die Bufland-boerdery in Limpopo word optimaal benut – van mikroklimate en grondsoorte tot water en personeel. ■ Die Eksteens verbou ’n verskeidenheid gewasse – van steenvrugte tot avokado’s – en was die eerstes wat sitrus in die Waterberge aangeplant het. ■ Hul eie komposaanleg is die hoeksteen van hul biologiese praktyke. Hulle draai ’n haarbreedte van organies af, maar die marksegment wat bereid is om ’n premieprys te betaal, is eenvoudig te klein.…

Die winsgewendheid van enige koei-kalfonderneming word bepaal deur die persentasie koeie wat elke 12 maande kalf. As dit langer duur om ’n kalf te speen en weer te kalf, verhoog dit die koste per kilogram vleis geproduseer vir die hele kudde. Hoewel siektes, parasiete, die weer en inherente vrugbaarheid ’n uitwerking het op die persentasie koeie wat elke 12 maande kalf, bly ’n tekort aan die regte voeding en swak kondisie die grootste oorsake van swak reproduksie. Om in ál die produksievereistes van die teelkoei te voorsien, moet sy gedurende die dektyd in optimale kondisie wees. Volgens navorsing hou liggaamskondisie met kalftyd sterk verband met die tydperk tussen kalftyd en herbesetting, die lewenskragtigheid van die kalf en die opvolgende laktasieprestasie. Die droë dragtige tydperk word egter dikwels afgeskeep en die…

Pannar se koringpakket vir besproeiing bestaan uit drie groeiklasse: mediumlaat, medium en mediumvinnig. Pannar stel net een kultivar per groeiklas vir produsente beskikbaar, naamlik PAN 3497 (mediumlaat-groeiklas), PAN 3541, wat PAN 3471 vervang (medium-groeiklas), en PAN 3400 (mediumvinnig-groeiklas). Die huidige Pannar-reeks word saamgestel deur in elke groeiklas die beste moontlike teelmateriaal te benut. Gevolglik word kultivars in die reeks slegs vervang indien ’n merkbaar verbeterde kultivar uit die program ontwikkel word, byvoorbeeld PAN 3541 wat in die plek van PAN 3471 gebruik word. VOORDELE By vroeë plantdatums onder besproeiing word ’n saaidigtheid van drie sakkies (75-80 kg) van die Pannar-kultivars aanbeveel om die kultivar se maksimum potensiaal te ontgin. Saam met ’n goeie saadbedding kan ’n verlaagde saaidigtheid 170-180 plante per vierkante meter laat opkom, met ’n ontkieming van 90%.…

Om ander dele van die wêreld te sien, is altyd ’n voorreg. Dit verbreed jou horisonne en laat mens met nuwe oë na jou eie omstandighede kyk. Ons wil mos glo dat dit oral beter gaan as in Suid-Afrika. Met ’n paar uitsonderings dink ek dat boere in Suid-Afrika te min erkenning kry vir die bydrae wat hulle tot voedselsekerheid lewer. Daarom is dit goed om te reis en te sien hoe dinge in ander lande werk en gedoen word. My uitgangspunt met sulke reise is om altyd seker te maak ek leer so veel as wat ek kan. ’n Mens leer baie by jou medetoerlede en natuurlik deur fyn waarneming van die kleinste detail. Ek het onlangs die voorreg gehad om Spanje te besoek. Voor ek oor die boerderye…

Suid-Afrikaners kan blykbaar nie ophou om hulself in die voet te skiet nie. Net wanneer dit lyk of die ergste verby is, gebeur iets wat die ekonomie verder skade aandoen. Kort nadat landsburgers gehoor het dat Eskom R59 miljard benodig, word verneem die werkloosheidsyfer staan op 29%. Dit sluit mense uit wat nie eens meer werk soek nie. Suid-Afrika het ekonomiese groei van ten minste 4% nodig om ’n duik in die werkloosheidsyfer te maak. Sulke ekonomiese groei gaan Eskom egter onder groter druk plaas, want hy sal nie die nodige krag kan voorsien nie. ’n Mens kan maklik moed verloor en voel dis tyd om op te pak en die land te verlaat. Die nuutste statistieke toon ’n getroude persoon het op 65 ’n 50%-kans om 94 jaar oud…

KAN EK DIE EKSEKUTEUR VAN MY PA SE BOEDEL VERANDER? My pa is ’n maand gelede oorlede. My ma leef nog. Hulle was binne gemeenskap van goedere getroud en het hul testament by ’n bank laat opstel. Die bank is ook as eksekuteur aangestel. Daar is ’n huis, voertuie en woonwaens in die boedel. Daar is nog skuld op een voertuig en woonwa. Die huis en die ander voertuig en woonwa is reeds afbetaal. Die bank het tot dusver nog niks by die Meester aangemeld nie. Ons het reeds ál die skuldeisers in kennis gestel van my pa se afsterwe, en van sy skuld is reeds vereffen. Ons het ’n koper vir die woonwa wat gefinansier is. Kan ons dit verkoop voor die boedel afgehandel is? Wat is die beste…

My vriend Neil Ellis sê ek praat vandag nog Engels dat dit Grieks klink. Maar dis hoe ek by Morné du Plessis en Dugald MacDonald leer praat het. Hulle het sommer so in die hard-loop op die rugbyveld Die Taal gebesig en moves geroep – vir my het dit Grieks geklink. Rugby is ’n mooi ding. Hy vorm jou. En by niemand het ek meer geleer nie as by die koning self – Dok Danie Craven. Ek het 17 jaar lank onder sy afrigting vir Maties gespeel, en jy kan op een hand die wedstryde tel wat ons verloor het. Van 1980 tot met sy dood in 1993 het ek saam met Dok afgerig. Die mooiste dag was toe ’n Britse verslaggewer met Dok ’n afspraak gehad het. Ek het…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Mei vanjaar vir grond van meer as 10 ha. Altesame 392 ooreenkomste is in dié tyd in 35 distrikte gesluit. In 18 distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. Die grootste daling (-22,4%) was by Pearston, met die grootste styging by Mthatha (19%). Distrikte waar dalende prysneigings waargeneem is, is veral in die ooste en suidooste van die provinsie. In dié tyd is 264 682 ha teen R2,218 miljard verhandel. Daarvan was 78 (20%) transaksies van kleur. Dit was 27 535 ha, oftewel 10,4% van die totaal. Vyf van die transaksies was staatsaankope vir grond wat vir landboudoeleindes bekom is, en 68 tussen individue. Uit die totaal was 98 (25%) van die transaksies vir…

In ’n tyd wat dit voel of die hele Suid-Afrika, ook die landbou, kleitrap en wag dat iets moet gebeur, is dit ’n oortuiging van prof. Jan Bonsma, die vader van die Bonsmararas, wat my altyd bybly. Sy siening was dat elke mens met ’n skuldlas teenoor die samelewing gebore word, en dit kos jou hele lewe om dit te delg. Toe ’n konsortium Amerikaanse en Kanadese beesboere hom ’n hemelhoë salaris aangebied het om vir hulle te konsulteer, het Bonsma dit van die hand gewys. Hy het nog “skuld” teenoor sy volk gehad en het sy beskeie bestaan in Suid-Afrika voortgesit. Destyds was daar ook probleme, maar dit was asof mense se burgerlike gesindheid sterker was as deesdae. Vandag kweek slagofferskap ’n eiesoortige sin van geregtigheid wat baie van…

Die Suid-Afrikaanse wol-en-bokhaarkopersvereniging (Sawamba) het nie die eerste wolveiling van die seisoen op 14 Augustus bygewoon nie. “Sawamba het ná noukeurige oorweging besluit om nie die veiling by te woon nie,” sê mnr. Paul Lynch, voorsitter van Sawamba. Dit is omdat die wolkopers nog nie duidelikheid van die departement van landbou ontvang het oor die verklaring rakende die opheffing van die verbod op die uitvoer van diere met gesplete hoewe en hul produkte na China nie. Lynch sê die bedryf verstaan ingevolge die verklaring wat van die Chinese owerheid ontvang is, is die verbod opgehef vir alle gebiede in Suid-Afrika buiten Limpopo, Ehlanzeni in Mpumalanga en Umkhanyakude in KwaZulu-Natal. “Soos ons die verklaring verstaan, kan alle wol van buite dié gebiede soos normaal verskeep word. Wol van buite dié gebiede…

HOEWEL die eerste twee wolveilings van die 2019-’20 wolseisoen afgestel is vanweë onsekerheid oor gesondheidsvereistes vir China, is daar geen rede vir wolboere om paniekerig te raak nie omdat die nodige strukture om die probleem op te los, in werking is. Kopers van die Suid-Afrikaanse Wol- en Bokhaarkopersvereniging (Sawamba) het aangekondig dat hulle nie die eerste twee veilings van die 2019-’20 wolseisoen op 14 en 21 Augustus sou bywoon nie vanweë onsekerheid oor die gesondheidsertifisering vir dié seisoen se wol. “Die afstelling van die eerste twee veilings het gevolg op Sawamba se besluit en is net ’n tydelike reëling,” sê mnr. Deon Saayman, bestuurder van Cape Wools. Wolkopers moet binne vyf werkdae betaal vir die wol wat hulle op die veiling gekoop het. In normale omstandighede betaal die klant hulle…

HOEWEL marges in die rooivleisbedryf onder druk is, is die onderliggende aspekte gunstig, het mnr. Gerhard Schutte, uitvoerende hoof van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), op die kongres van die RPO in Limpopo op Modimolle gesê. Hy verwag die vraag na rooivleis gaan oor die volgende tien jaar bly styg. “Ons het ’n wonder-like plaaslike mark. Teen 2027 sal die vraag na beesvleis 24% meer wees as tans.” Schutte het gewaarsku dat bees-en skaapvleis nie kan meeding op die kommoditeitsmarkte waar hoender- en varkvleis verhandel nie. “Ons sal iets ekstra vir ons verbruikers moet gee.” Die bedryf het hom vasgeloop in ’n perfekte storm van bek-enklouseer, droogte, ekonomiese druk op die verbruiker en ander faktore wat bygedra het tot ’n prys wat vir die eerste keer op ’n jaargrondslag laer is as…

BINNE die volgende twee jaar kan Suid-Afrikaanse sojaboonboere spog met soortgelyke saadtegnologie as wat reeds in lande soos Amerika, Brasilië en Argentinië beskikbaar is. Mnr. Gert Heyns, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse kultivar- en tegnologie-agentskap (Sacta), wat die nuwe statutêre tegnologieheffings moet invorder, sê die aanvoorwerk is gedoen en proewe met nuwe biotegnologie vir sojabone begin nou ook plaaslik. “Daar is hernieude belangstelling van saadmaatskappye in Suid-Afrika.” Hy het op die landbousakekamer Agbiz se graanafdeling, Agbiz Grain, se simposium in Pretoria gesê die Suid-Afrikaanse graan-en-oliesaadbedryf kan bly wees dat hy nou ’n praktiese en unieke stelsel het wat goed vir plaaslike toestande werk. “Ons kan met veiligheid sê dat die land oor drie of vier jaar op dieselfde vlak as groot produserende lande sal wees. Dan moet ons net die…

Hoewel daar nie tans ’n oorproduksie is nie, is piesangpryse onder druk, sê mnr. Pierre Broodryk, ’n piesangboer van Tzaneen. “Suid-Afrika se produksie is tans gemiddeld ondanks die droogte. ’n Mens sou effens beter pryse verwag, maar die vraag is eenvoudig nie wat dit moet wees nie,” sê hy. Broodryk meen die knoop lê in die verbruiker se beursie, want die vraag tel wel effens op rondom betaaldag teen die einde van die maand, maar val dan weer plat namate die maand verloop. Hy sê produsente van ander gewasse, veral groente, ervaar dieselfde neiging. Om dinge te bemoeilik, gaan boere in die noorde gebuk onder erge droogtetoestande. Die Tzaneendam waarvan boere soos Broodryk afhanklik is, het omtrent 13% water in. “Ons gaan nou in ons warm tyd in en dit…

Historiese reënvalsyfers toon dat die droogte in groot de-le van die Noord- en Wes-Kaap so erg is soos die droogtes wat Suid-Afrika in die laat 1920’s en die 1960’s geteister het. Prof. Sue Milton van Renu-Karoo, ’n veldrestourasie-onderneming op Prins Albert, sê die impak van die droogte is nie net die gevolg van reën wat wegbly nie, maar word vererger deur “buitengewoon hoë somertemperature” en minimum en maksimum temperature wat deur die jaar bo die langtermyngemiddelde is. Milton, wat al meer as 30 jaar by langtermynmonitering van veld betrokke is, sê hul monitering toon dat ’n groot proporsie van sukkulente én nie-sukkulente plante gevrek het en dat die persentasie kaal grond besig is om groter te word. “Die meeste plantspesies kon boonop die afgelope drie jaar nie blom of saad…

Provinsies wat onder droogte gebuk gaan, het van Januarie 2015 tot Julie 2019 nagenoeg R5,2 miljard se droogtehulp van die regering gevra. Minder as 20% daarvan, sowat R908 miljoen, kon beskikbaar gemaak word, het me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, in ’n parlementêre antwoord aangedui. In die 2015-’16-boekjaar het alle provinsies, buiten die Vrystaat en KwaZulu-Natal, altesaam R4,2 miljard in droogtehulp versoek. Die departement van finansies het toe R268 miljoen goedgekeur, waarmee 71 283 boere gehelp is. Die bystand was hoofsaaklik vir kleinen bestaansboere om boorgate te sink en te herstel, vir voerkorrels, en ander voer. Net in die Noord-Kaap het kommersiële boere voerkorrels gekry. In dieselfde jaar is voorwaardelike toelaes van net meer as R173 miljoen aan die provinsies toegestaan. In die 2016-’17-boekjaar is droogtehulp…

By Allesbeste het ons die afgelope paar weke weer die waarde van meting agtergekom met die monitering van ons avokadokweekhuise se humiditeit en temperatuur. Die waarde daarvan was nie soseer in die meting self nie, maar wel om goed genoeg te meet. Hoewel ons reeds gemeet het en gedink het ons weet, was ons metingstelsel in werklikheid nie goed genoeg nie. Gevolglik was ons gemoedsrus vals. Al ons kweekhuise was reeds toegerus met termostate wat gestel is om die temperatuur binne ’n sekere band te hou deur die verkoelingstelsel aan en af te skakel wanneer dit warm word. In die winter word dit koud genoeg dat verwarming van die kweekhuise nodig word. Die termostate skakel dan dieselverwarmers aan om die kweekhuise weer warmer te maak. Om die temperatuur en humiditeit…

Vroeër jare het baie grappe ene Van der Merwe as karakter gehad. Hy was nie juis van die slimste nie en het gewoonlik aan die kortste ent getrek. Deur die jare het Bothaville se bekende mnr. Paul van der Merwe egter sy “naamgenoot” verkeerd bewys en die een struikelblok ná die ander uit sy pad gevee. In 1960 het hy op 18 maande polio opgedoen en die gebruik van ’n deel van sy linkerbeen verloor. As volwassene het hy sy rug in ’n ongeluk met ’n hysbak gebreek. Nóg later het ’n konka ontplof terwyl hy daaraan gesweis het, en hy het sy linkerbeen gebreek. Aanhouer wen egter, en hierdie Van der Merwe – boer en planmaker – is steeds elke dag in sy werkwinkel waar hy plaaswerktuie bou. Sy…

Dié Escorts TLB, ’n veeldoelige laaigraaf, kom van Indië en word ingevolge ’n samewerkingsooreenkoms met die Japannese maatskappy Kubota in Suid-Afrika bemark. Dit gebruik swaardiens-asse om swaar werk te kan verrig en is ideaal vir landbou- en bouwerk. PRYS: Op aanvraag. NAVRAE: Mnr. Dieter Bergmann, 082 305 0500. Bell-toerusting van Richardsbaai versprei die Kobelco SK 135 SR uit Japan. Dié laaigraaf van 13 ton het ook ’n lem voor die kajuit om slote toe te stoot en is toegerus met koppelings vir ’n hamerwerktuig vir die breek van klipperige grond. Op die agtergrond is Bell se veeldoelige viertrek-laaigraaf (TLB) 315 SL wat in Richardsbaai onder lisensie van John Deere vervaardig word. Dit beskik oor ’n enjin van 72 kW. Die bakgrootte voor is 1 m3 en agter 0,21 m3 .…

Beeskortrib met sampioene ■ 1,5-2 kg beeskortrib, in porsies gesaag ■ 5 ml elk sout en varsgemaalde swartpeper ■ 80 ml koekmeel ■ 60 ml olie ■ 4 knoffelhuisies, grofgekap ■ 500 ml beesvleisaftreksel ■ 60 ml worcestersous ■ 125 ml rooiwyn ■ 125 ml soetwyn ■ 500 g knopiesampioene ■ 60 g botter ■ Paar takkies vars roosmaryn Voorverhit die oond tot 160 °C. Sit die vleis in ’n groot plastieksak. Meng die sout, peper en koekmeel goed en sprinkel oor die vleis in die sak. Hou die sak bo toe en skud liggies om al die vleis met ’n dun lagie gegeurde meel te bedek. Verhit die olie in ’n groot oondvaste kastrol en braai die vleis daarin bruin. Voeg die knoffel by en braai tot geurig. Giet…

BOEREDAE 10 SEPTEMBER: Bewaringslandbou-boeredag, Holmdene naby Standerton. Plaaslike en internasionale kenners, geenbewerkingspraktyke in Argentinië, werktuie en tegnieke. Hendrik Jordaan, WhatsApp: +54 11 4307 6412, e-pos: consultancy@laurik.com.ar 11 SEPTEMBER: Swartlandse Kleingraanontwikkelingsgroep (Skog)-inligtingsdag, Overberg. E-pos: GertC@elsenburg.com 10 OKTOBER: Melkbokinligtingsdag (gratis). Agri-Expo Livestock, Sandringham. 021 975 4440, web: www.livestock.org.za, e-pos: admin@agriexpo.co.za 11 OKTOBER: Vleisbeesinligtingsdag (gratis). Agri-Expo Livestock, Sandringham. 021 975 4440, web: www.livestock.org.za, e-pos: admin@agriexpo.co.za FEESTE, EKSPO’S 2-7 SEPTEMBER: BKB se Afrika lewendehawe-ekspo, Afridome, Parys. Individuele rasskoue en interrasbeoordeling. Stephan Coetzee, 083 384 3675, e-pos: coetzrand@gmail.com; Andries Marx, 082 859 5896. 21-24 SEPTEMBER: Dewetsdorp-veldfees. Skaaptel, veiling, stalletjies, vermaak, skaap- en beesskou. Hansie Swanepoel, 082 821 2909, Johan Fourie, 082 878 3147. 10-12 OKTOBER: Agri-Expo Livestock, Sandringham. Interrasvleisbeesskou; die grootste suiwelskou in Suid-Afrika; perde; honde; veilings; skoleprogram. 021 975 4440, web: www.livestock.org.za, e-pos: admin@agriexpo.co.za…