Innholdsfortegnelse for 12-Apr-19 i Landbouweekblad

DAAR is weinig verband tussen die probleme wat Suid-Afrika in die gesig staar en die kwessies waaroor politieke partye mekaar in hul verkiesingsveldtogte aanvat, skryf prof. Steven Friedman, hoogleraar in politiek verbonde aan die Universiteit van die Witwatersrand. Die kernprobleem is ’n swak ekonomie wat nie kan groei teen ’n tempo wat mense se lewenstandaarde behou nie. Dít is die gevolg van diepgewortelde probleme wat dateer uit die land se minderheidsbeheerde verlede en ná 25 jaar van demokrasie bly vasbyt. Al die politieke partye is ten gunste van werkskepping, maar niemand weet hoe nie. Niemand pak die werklikheid dat die werkgeleenthede wat hulle beweer hulle gaan skep, jare gelede uitgewis is en dat dié krisis sal aanhou tot hulle begin praat oor hoe om die honderdduisende mense wat nie formele…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Graan: Verbruikers kraai koning ■ Herlewingslandbou: Vyf wenke om daarmee te begin ■ Mik vir rasgemiddelde — en skiet uit ■ Boere, verbruikers kan wen met nuwe pruime ■ SA se eie mobiele drupperlyne SPESIAAL ■ Wiele GESIN ■ Boerekos: Heerlike hoender ■ Uile sit knaagdiere op hul plek GROOTVEE Die geoktrooieerde rekenmeester mnr. John Devonport moes eers sy hele plaas langs die Vaaldam afbrand om die spore van ’n hengeloord uit te wis. Hy het geleer uit sy foute – en vertel in hierdie uitgawe oor die keerpunt in sy stoetery, Devlan Limousins, een van die bestes in Suid-Afrika.…

MNR. JAN-HENDRIK JOUBERT van die plaas Uitkyk naby Riversdal, wat met Dohne-Merino’s, graan, olywe, wingerd en beeste boer, sê boere jaag dikwels tegnologie na wat geen finansiële voordeel inhou nie. In ’n era met ’n oormaat inligting is dit belangrik om steeds jou oog op die bal — basiese, doeltreffende praktyke — te hou. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. My vrou, Lindi, is verantwoordelik vir ons onderneming se administrasie en finansies. Ons het ’n sesjarige tweeling, Inge en Erhard. WAT IS JOU STOKPERDJIES? Ek doen driekamp. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons is lief vir die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal. WAT LEES JY GRAAG? Biografieë. Ek hou van Richard Branson se manier van dink oor sake. Die hoofdoel is nooit om te kyk hoeveel geld hy…

INGRYPENDE maatreëls om grootskaalse korrupsie in die bestuur van groot infrastruktuurprojekte by die departement van water en sanitasie hok te slaan, is verlede week deur mnr. Gugile Nkwinti, minister van water en sanitasie, aangekondig. Nkwinti het ’n direktief uitgereik vir die Trans-Caledontonnelowerheid (TCTA) om projekbestuursdienste aan die departement te bied vir die De Hoop-, Mzimvubu-, Loskop- en Xhariep-grootmaatwatervoorsieningsprojek, asook die Clanwilliamdamprojek. Dié nuwe manier van verkryging en projekbestuur vir infrastruktuurprojekte is ’n poging om korrupsie binne die departement te takel. Nkwinti sê die TCTA moet sy vermoë en hulpbronne gebruik om die departement meer te ondersteun met sy infrastruktuurmandaat, ten einde hom in staat te stel om water en sanitasiedienste doeltreffend aan die publiek te lewer. TAAKSPAN Die TCTA moet nou ’n sakeplan opstel, en ’n diensvlakooreenkoms sal teen die…

ONDANKS teenstrydige uitsprake oor grondonteiening sonder vergoeding én die verwarring oor die kwessie is daar ’n duidelike strategie en proses rondom grondhervorming aan die gang. Dit was die versekering van mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom van Agbiz en lid van pres. Cyril Ramaphosa se adviespaneel oor grondhervorming, op ’n onlangse vergadering van die Aartappelbedryfsforum in Pretoria. “Daar word ernstig nagedink oor hoe om die proses sinvol te laat vorder tot voordeel van ’n volhoubare landbousektor en ekonomie,” het hy gesê. Die paneel moes op 29 Maart sy voorstelle aan die interministeriële komitee vir grondhervorming oorhandig. Sihlobo, wat die sluier ietwat gelig het oor dié paneel se werk, maar beklemtoon het dat dit sy persoonlike menings is, sê as van die planne tot uitvoer gebring word, sal mense dalk meer vertroue in…

Lewensdekking is noodsaaklik. Sorg dat jy genoeg daarvan het. Jou geldelike bydrae tot die gesin se inkomste val weg met jou dood. Dit is jou verantwoordelikheid teenoor jou naasbestaandes om hulle nie in finansiële ellende agter te laat nie. Al jou skuld moet by dood afgelos word. En dan is daar administrasiekoste, belasting en so meer wat uiteindelik ’n groot finansiële las op jou geliefdes kan plaas as daar nie genoeg kontant in die boedel is nie. Laat liewer te veel as te min na. Ek het nog geen naasbestaande hoor kla dat hy of sy te veel geld geërf het nie. Doen ’n omvattende boedelbeplanning so gou jy kan. Dit sal jou gemoedsrus gee ten opsigte van die bedrag lewensdekking wat jy werklik nodig het. Jy wil nie te…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR? Ordentlike plant- en oestoerusting en die internet vir inligting. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL TOEGEPAS HET? Boer met dit waarvoor jy lief is, en moenie jou ore te veel uitleen nie! Ek vertrou ook my sesde sintuig. HET JY AL ’N BOERDERYFOUT GEMAAK? Om té vinnig té veel uit te brei. WATTER ASPEK HET DIE GROOTSTE IMPAK OP JOU BOERDERY? Goeie menseverhoudinge. Doen moeite vir die mense wat vir jou werk en behandel hulle bogemiddeld goed, want sonder hulle kan jy niks regkry nie. HET JY ’N MENTOR? Ja, my oorlede pa. Hy was sy tydgenote voor wat boerderypraktyke betref, veral graan. Hy was ewe tuis agter ’n pik en graaf as in ’n raadsaal. Ek het hom nooit hoor kla of enigiets…

Goeie beligting is ’n belangrike maatreël om misdaad te help bekamp. Die plaaslike vervaardiger BElite Technologies maak LED-ligte vir die landbou en sekerheidsbedryf. Met dié robuuste, unieke ligte kan die boer tot 70% op energieverbruik bespaar. Verskeie ligte wat vir daaglikse gebruik bedoel is, is beskikbaar, maar dit kan ook as bystandsligte dien in geval van ’n kragonderbreking of probleme met elektrisiteitstoevoer. Die ligte bied optimale ligverspreiding en kan volgens die boer se persoonlike vereistes vervaardig word om enige stelsel te pas. Die drywers kan spanningsvlakke van 90 V tot 300 V hanteer. Die ligte kan in ’n bestaande elektrisiteitsnetwerk én met sonkrag gebruik word. BElite bied ook bypassende sonkragstelsels met verskillende sonpanele en batterye, na gelang van of netwerkkrag of slegs sonkrag beskikbaar is. ’n Voorbeeld van die beskikbare…

Toetse vir die gebruik van hiasinte vir die produksie van biogas as alternatief tot brandhout en houtskool in landelike gemeenskappe, word tans in Kenia uitgevoer. Waterhiasinte bevat ’n hoë verhouding van koolstof tot stikstof. Navorsers het reeds sedert die 1980’s die moontlikheid begin ondersoek om die plant as biobrandstof te gebruik. Volgens navorsers verskaf slegs 4 kg van die gedroogde plant, nadat dit gefermenteer is, ongeveer 1 liter vloeibare gas. Nigeriese akademici het in 2014 aangekondig dat hulle beter gasopbrengste gekry het wanneer die plant met ontsmette hoendermis gemeng is. ’n Paar jaar later het Keniaanse wetenskaplikes bevestig dat dieremis dien as katalisator vir die proses om die plant te komposteer. Na raming maak byna driekwart van die Keniaanse bevolking op hout of houtskool staat om daagliks kos gaar te…

Anna en Christo het gemengde gevoelens ná hul tannie Breggie se skielike dood en begrafnis. Sy was al 84 jaar oud, maar baie gesond en vol lewe. Tannie Breggie het die plaas, wat sy destyds by Oupa oorgeneem het, vyf jaar lank alleen bestuur ná haar man se dood, en sy het geen kinders gehad nie. Toe laat sy die plaas na aan Christo en Anna, haar broer se kleinkinders. ’n Ent van die groot plaashuis af staan ’n baksteenskuur met ’n grasdak en sementvloer wat Oupa jare gelede self gebou het om hooi en mielies in op te berg. As kinders mag Christo en Anna nooit met die trappe opgegaan het nie, maar nou is die jare se nuuskierigheid tot ’n einde. “Is dit maar al?” vra Anna met…

“ANDER lande herstruktureer ook hul grond om die kwaad reg te stel wat hulle op ’n spesifieke tydstip ervaar het.” Só sê me. Thoko Didiza, voorsitter van die Parlement se ad hoc-komitee wat die grondwetlike wysiging moet saamstel waarvolgens ’n verandering aan artikel 25 van die Grondwet ten opsigte van onteiening sonder vergoeding voorgestel word. Didiza het komiteelede meegedeel wat sy rakende die grondkwessie op ’n ander forum gesê het. Sy het gaan kyk wat grondhervorming in ander lande verteenwoordig en sê dat Suid-Afrika nie die enigste land is wat met so proses begin het of die eerste is wat daarna kyk nie. “Dit is nie asof Suid-Afrika die een is wat grondhervorming begin toepas het nie, of dat grondhervorming tot ’n einde sal kom nie. Daar sal altyd grondhervorming…

Suid-Afrika sal vanjaar sy grootste sitrusoes nóg lewer, met suurlemoene wat een van die grootste aandrywers is van die groei in vanjaar se uitvoervolumes. Suid-Afrika het verlede jaar ’n rekord van ongeveer 19,9 miljoen kartonhouers suurlemoene vir die uitvoermark gepak, maar sal vanjaar 10,5% meer produseer, hoofsaaklik vanweë jong aanplantings wat begin vrug dra. Volgens die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging se jongste oesskatting, word verwag dat Suid-Afrika 21,98 miljoen kartonhouers van 15 kg elk aan die uitvoermark sal lewer. Net minder as die helfte, of 10 miljoen daarvan, word in die Sondagsriviervallei in die Oos-Kaap geproduseer, gevolg deur die Senwes-streek met 4,6 miljoen kartonhouers. Verlede jaar was daar ’n aansienlike verskuiwing in markte vir suurlemoene. Daar was ’n toename in die uitvoer na Europa – van 3,8 miljoen kartonhouers in 2017 tot…

$80 miljoen ’n Hof in San Francisco, Amerika, het skadevergoeding van $80 miljoen (R1,13 miljard) aan die 70-jarige mnr. Edwin Hardeman toegestaan agt dae ná dit beslis het Hardeman se gebruik van die onkruiddoder Roundup het daartoe bygedra dat hy kanker gekry het. Hardeman het jare lank Roundup gebruik om ongewenste plante en onkruid op sy eiendom te vergiftig. Duisende soortgelyke hofaansoeke is tans hangende reg oor Amerika. Bayer, Monsanto se nuwe eienaar, gaan teen die uitspraak appelleer. — USA Today R385 000 Old Mutual het onlangs R385 000 aan die Dare to Care-rampverligtingsveldtog geskenk. Dié hulpfonds is gesamentlik deur die Namibiese Landbou-unie en die Namibiese unie vir opkomende kommersiële boere (NECFU) begin om deur middel van ’n subsidieskema verligting aan boere te verleen. Die land gaan gebuk onder een…

‘As 1 cm wegwaai, is dit 100 ton. Vog kan ons moontlik terugkry met die volgende reënbui, maar die grond gaan ons nooit weer terugkry nie.’ MNR. PETRUS ROUX, boer van Hoopstad, oor wat vir hom die keerpunt was en hom laat besluit het om met herlewingslandbou te begin. Bl. 36 ‘Baie van die massas gesofistikeerde inligting kos baie geld, maar dra dikwels min tot winsgewendheid by.’ MNR. JAN-HENDRIK JOUBERT, Dohne-Merinoboer van Riversdal, praat kaalvuis oor Blup-syfers en die terugkeer na basiese praktyke. Bl. 40 ‘Ons het kolle gehad waar die gesaaides nog goed gelyk het, maar ons kort nou dringend reën.’ MNR. NAUDÉ PIENAAR, assistent-hoofbestuurder van Agri Noordwes, oor die benarde stand van Noordwes se somergraanaanplantings. Bl. 15 ‘Dit is baie goeie nuus en ons is opgewonde daaroor. Die…

WAAR PAS JY IN? Elke dorp of gebied het mos maar net ’n paar soorte of groepe boere. Waar pas jy in? Die eerstes is die opregte, goeie, groot boere. Hulle is aan die voorpunt met tegnologie en praktyke, en skroom nie om jou met inligting, raad en hulp by te staan en te ondersteun nie. Hul graan word regstreeks van die plaas bemark en hul bakkies blink, al staan dit op die oesland. Hulle het nog tyd vir fietsry en ander sport ook. Dan kry jy die groep oënskynlik goeie boere, maar daar is ’n verskil. Hulle dra altyd two tone- hemde, en as jy kan lees, weet jy gou wat sy plaas of stoetery se naam is. Hulle het ’n sonbril op die pet en insteek-stewels – daai…

SUID -AFRIK A sal einde vandeesmaand by die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) aansoek doen dat die gebied waarin bek-en-klouseer vroeër vanjaar uitgebreek het, tot beperkingsone verklaar word. As die OIE die versoek toestaan, kan die res van die land weer as bek-en-klouseervry verklaar word, sê die departement van landbou, bosbou en visserye. Dít volg nadat die afgelope twee maande geen diere in die beheersone, waar die siekte uitgebreek het, positief getoets het vir bek-en-klouseer nie. Sedert die uitbreking in Januarie is meer as 13 000 diere elkeen twee keer ingeënt en die beweging van diere en diereprodukte word streng gemonitor. Die departement sê die verklaring tot ’n siektebeperkingsone sal dit moontlik maak om weer oor die land se grense heen handel te dryf. Daar is reeds suksesvol beding vir…

ROOIVLEIS | Meer as R1 miljoen se kalwers binne weke gesteel Meer as 200 speenkalwers is die afgelope drie weke in die Vrystaat en Noordwes gesteel, sê mnr. Willie Clack, voorsitter van die nasionale veediefstalvoorkomingsforum. Die kalwers wat gesteel is, is vyf maande oud of jonger. Vyf kalwers is verlede Dinsdagaand by ’n boer van Sannieshof gesteel, en die vorige week is 14 kalwers by ’n boer op Schweizer-Reneke en 18 by ’n boer op Viljoenskroon gesteel. In twee afsonderlike voorvalle by boere in die distrik Ventersdorp is onderskeidelik 22 en 5 kalwers gesteel. Clack sê in die twee weke tot druktyd is meer as 200 kalwers gesteel. ’n Vyf maande oue speenkalf kan sowat 180 kg weeg. Teen ’n speenkalfprys van sowat R34/kg lewende gewig beteken die verlies van…

HOEWEL die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) aanvoer dat hy die land se besorgdheid oor uitlatings deur Black First Land First (BLF) deel, sloer ’n klag van haatspraak deur TLU SA reeds maande. Die organisasie het nog geen terugvoer ontvang oor wat tans daaraan gedoen word nie. “Ons is almal besorg. Almal in Suid-Afrika is,” het me. Bulelwa Makete, direkteur van kommunikasie by die NVG, verlede week gesê toe TLU SA ’n memorandum aan haar oorhandig het by die NVG se hoofkantoor in Silverton, Pretoria. Die memorandum gaan oor uitsprake wat mnr. Andile Mngxitama, leier van die BLF, reeds in Desember op ’n openbare saamtrek in Potchefstroom gemaak het. “Dié soort haatspraak wat gedurig uit sy mond kom, is uiters opswepend, en dikwels die vonk in die kruitvat wat lei tot gewelddadige…

In ideale ekonomiese en beleidstoestande behoort produsente met hul rande dieselfde pryse in ander lande te kan betaal as wat produsente daar daarvoor betaal. Die rand se waarde behoort in beginsel op lang termyn te beweeg na ’n wisselkoers waarvolgens ’n identiese mandjie produksie-insette teen dieselfde prys in verskillende lande aangekoop kan word. Die Big Mac-indeks is ’n riglyn waarvolgens bepaal kan word of Suid-Afrika se geldeenheid op die regte vlak is. ’n Big Mac is ’n gestandaardiseerde produk wat in meer as 100 lande geproduseer word met presies dieselfde plaaslike bestanddele. Wanneer ’n Big Mac se waarde tussen verskillende lande met die werklike wisselkoers vergelyk word, kan bepaal word of ’n land se geldeenheid onder- of oorwaardeer is. Die Big Mac-indeks is ’n nuttige hulpmiddel waarvolgens die relatiewe waarde…

Mnr. Boitumelo Shole van Lichtenburg is ’n eerstegeslagboer sonder ploegbagasie, wat gelukkig nie konvensionele boerdery hoef af te leer nie. Tog is dit nood wat dié jong man van Johannesburg na bewaringsboerdery gelei het. “My eerste planter was ’n geenbewerkingsplanter omdat ek nie al die trekkers en werktuie wat konvensionele boerdery vereis, kon bekostig nie. “Ek het gedink ek pas bewaringsboerdery toe, maar eintlik het ek net ’n planter gebruik. Ek het niks van die grond geweet nie. Die grond waarop ek boer, is voorheen met ’n skaarploeg bewerk.” Hy het baie geleer van ’n boer van Coligny, en YouTube-video’s gekyk soos “Undercover Farming” van prof. Buz Kloot van die Universiteit van Suid-Carolina, om te leer. Hy het ook na die proewe op Ottosdal kom kyk. Hy meen sy uitkyk…

Wêreldwyd word gewasproduksie aansienlik ingeperk deur plantsiektes wat opbrengste en die gehalte van gewasse kan belemmer. Die belangrikste aspek in die suksesvolle bestryding van plantsiektes is die akkurate identifisering daarvan. Soos met enige ander probleem, kan plantsiektes slegs doeltreffend bestry word nadat dit korrek uitgeken is. Tans berus die uitkenning van plantsiektes hoofsaaklik op identifikasie van sigbare simptome wat deur siek plante getoon word. Plantsiektesimptome sluit byvoorbeeld verrotting, verwelking, verkleuring van plantdele (dikwels na ’n geel kleur), afsterwing van blare en takke, en die sigbare groei van swamliggame op die plantoppervlakte in. Buiten die visuele uitkenning van siektes word plante ook soms mikroskopies ondersoek. Die siekteveroorsakende organismes word vanuit die plante op mikrobevoedingsmediums geïsoleer, of molekulêre toetse word op plante gedoen om die identiteit van die siekteveroorsakende organisme te bepaal.…

Postbank se Bakgotsi-rekening, wat met ’n bankboekie werk, bied aan onder meer plaaswerkers ’n manier om mekaar aan te moedig om geld te spaar. Op afgeleë plekke is ’n poskantoor dikwels die enigste verskaffer van finansiële dienste. Bakgotsi is die Sotho-woord vir “vriende”. Die rekening is spesifiek vir spaarklubs ontwikkel. Vir so ’n rekening moet ’n spaarklub drie lede aanwys wat tekenregte het om onttrekkings te maak, van wie twee se handtekeninge en identiteitsdokumente vereis word om geld te kan onttrek. Ingevolge wetgewing moet die spaarklub sy reëls indien en die lede met tekenreg moet bewys van hul identiteit en verblyf verskaf. Enigiemand kan geld in die rekening inbetaal. Die rekening het geen maksimum of minimum balans nie en geen bestuurs- of diensgeld nie. Omdat ’n boekhoustelsel vir lede van…

VRAE OOR VIRUSSIEKTES WAT SENUWEESTELSEL AANTAS In die distrik Thabazimbi het verskeie vrektes by beeste en wild voorgekom. Die diere raak geleidelik verlam, en die kliniese simptome lyk baie soos dié van lamsiekte. Is daar ander moontlike oorsake vir die vrektes? Daar is ’n hele groep virusse wat deur insekte oorgedra word en bekend staan as arbovirusse (arthropod-borne). Virusse kom in draerwerweldiere voor, en word deur muskiete en muggies aan vatbare diere oorgedra. Voorbeelde is die Wes-Nyl-, Middelburg-, shuni- en simbu-virusse. Die Wes-Nyl-virus kom byvoorbeeld by voëls voor en word deur muskiete aan diere en mense oorgedra. Dié virusse tas die senuweestelsel van vatbare diere en mense aan. Kliniese simptome is dat diere stadig verlam raak en later nie meer kan opstaan nie. Dit kan met lamsiekte en drie-dae-stywesiekte verwar…

Op my vraag hoe dit met hom gaan, antwoord die man spontaan, en met ’n salige uitdrukking op sy gesig: “Onbeskryflik lekker! Ek kan nie dink aan ’n tyd toe dit beter gegaan het nie. Ek voel my so heerlik ongebonde. Ek doen wat ek wil en steur my min aan al die beperkende ‘mag nie’s’ en ‘moenies’ van die lewe. Ek besit nog ’n horlosie, maar weet nie waar ek dit gebêre het nie.” My ongebonde gespreksgenoot gee my min tyd om te reageer en gaan geesdriftig voort om, voor hy groet, nog ’n paar gedagtes vir “padkos” saam te gee: “Ons mense is slawe van die tyd – slawe van ons eie wette waarmee ons onsself gevange hou. Maak jou los, my vriend, en lewe die lewe!” Die…

’N NUWE aanlyn landbou-akademie bied aan mense reg oor Suid-Afrika, en spesifiek inwoners van die Wes-Kaapse landelike gebiede, die geleentheid om nuwe vaardighede te leer en uit landboukapitaal voordeel te trek. Die Bergrivier-landbou-ontwikkelingsprojek, wat 1 Maart op die plaas Houdconstant naby Porterville bekend gestel is, kan miljoene rande se regstreekse kapitaalbeleggings na landelike gebiede in die Wes-Kaap bring. Die projek se aanlyn akademie sal kursusse in onder meer voedselverwerking en landboubemarking aanbied. Die projek is ’n gesamentlike poging deur Creating Hope Africa en die Bergrivier-munisipaliteit om maatskaplik-ekonomiese ontwikkeling aan te moedig. Me. Alletta van Sittert, bestuurder van strategiese dienste by die munisipaliteit, en mnr. Hilke Maartens, voorsitter van Creating Hope Africa, staan aan die stuur van die projek. Die projek sal tydens sy eerste fase in Porterville, Velddrif, Piketberg, Redelinghuys,…

DIE herstel van vertrouensvlakke is die ontbrekende bestanddeel om die groei van die Suid-Afrikaanse ekonomie te bewerkstellig. Mnr. Wandile Sihlobo van Ag-biz sê die vestiging van vertroue is onontbeerlik om beleggers te lok, wat uiteindelik tot groei in die ekonomie én werkskepping sal lei. “Die landboubedryf het die afgelope paar maande nog nie ’n noemenswaardige afname in belegging ondervind nie, maar beleidsonsekerheid kan dié neiging ongunstig beïnvloed.” Op hul onlangse buitelandse reise om beleggings te lok, het beleidsmakers wel probeer om onsekerhede uit die weg te ruim, maar die regering se boodskap oor beleid kan in die huidige verkiesingsklimaat effens onduidelik voorkom. “Indien jy egter die beleidstukke bestudeer, is daar ’n duidelike aanduiding oor die rig-ting wat die regering inslaan en ek vertrou dat ons dié punt bereik.” Mnr. Nick…

Die eiesoortige karakter van alpakkawol laat belangstelling in dié nis-vesel al hoe meer uitkring. Me. Alison Notley, voorsitter van die Alpakkatelersgenootskap, sê die groei in belangstelling word jaarliks bewys in die stygende ledetal van die genootskap. “Ons het tans sowat 65 lede, met heelwat groter telers. Vir my is dit veral bemoedigend aangesien elkeen van ons aanvanklik met ’n klein kudde begin het, maar algaande in meer diere belê het tot waar ons nou ’n nasionale kudde van amper 6 000 diere het. “Alpakkaprodukte is steeds heeltemal ’n nismark weens die skaarsheid en fynheid van die vesels. Daardie twee kriteria plaas alpakkavesel in ’n klas van sy eie, maar dit vernou ook die mark. Ons eie boerdery brei en weef nie net ons produkte met die hand nie, maar die…

FEBRUARIE 2018 – JANUARIE 2019 GAUTENG CARLETONVILLE ELANDSFONTEIN (115), 293 ha, aan Lepat Farms, van P.N. Masinga, R1 000 000. HARTEBEESTFONTEIN (38), 192 ha, aan Sanibona Farming Enterprise, van C.G. Easton, R2 500 000. KOESTERSFONTEIN (45), 37 ha, aan A.J. du Toit, van I.M. en L.F. du Toit, R450 000. PRETORIA KLIPDRIFT (90), 25 ha, aan Jornel Inv (Edms.) Bpk., van Dinokeng Resort (Edms.) Bpk., R3 500 000. KLIPFONTEIN (268), 74 ha en STRYDFONTEIN (307), 43 ha, aan Borman Consulting & Inv (Edms.) Bpk., van Boulder Prop Services (Edms.) Bpk., R18 000 000. WELGEVONDEN (124), 48 ha, aan Johnsan-trust, van A.E. en C.A. Coetzee, R1 950 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR KUICK VLEI (12099), 116 ha, aan A.A. Annandale, van H.M. Annandale, R350 000. UNDERBERG EASTMESHLYNN(3240), 240 ha, aan Brendon Rawfamilietrust, van…

Perspektief bepaal baie dinge, en in sommige gevalle bepaal dit alles. In my geval was dit ’n unieke perspektief, so vanaf ’n balkon van Laeveld Agrochem se boot met honderde boere aan boord en Mosambiek se kuslyn in die verte. Ek het hierdie rubriek al op vreemde plekke geskryf — 30 000 voet bo Afrika, langs Wildekus-sloepies tydens ’n visvanguitstappie en op die enigste koppie met selfoonopvangs op ’n jagplaas in die Bosveld, maar nog nooit vanaf die Indiese Oseaan nie! Uit die reeks puik lesings wat op die Seil-Safari aangebied is, was dit Johan Willemse wat die belangrikheid van perspektief opgesom het. Baie Suid-Afrikaners sukkel daarmee omdat ons in ’n land woon waar alles nie altyd lekker sin maak vanuit ons pragmatiese Afrikaanse landbouperspektief nie. “Die probleem is nie…

GRONDBESETTING: TREE OP VÓÓR ONWETTIGE BETREDING VOORKOM Boere wat deur ’n moontlike grondbesetting in die gesig gestaar word, hoef nie magteloos toe te kyk hoe hul boerdery bedreig of selfs vernietig word nie. Mee. Nikita Roode en Nicole Pretorius van die Universiteit Stellenbosch se regskliniek het raad. Die eerste stap kan gedoen word nog voordat vermeende grondbesetters hul voete op jou plaas gesit het. “Voordat die grond deur grondbesetters betree word, en indien die eienaar rede het om te glo dat die grond betree gaan word, kan die grondeienaar aansoek doen om ’n interdik om die mense te verbied om sy of haar grond te betree,” sê hulle. “Die oortreding van so ’n interdik sal ’n strafregtelike oortreding daarstel.” Indien die onwettige betreding van jou grond reeds plaasgevind het, moet…

DIE brandstofprysstygings wat op 29 Maart aangekondig is, is ’n terugslag vir boere wat in die wintersaaigebied voorberei vir plant. Mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en bemarking by FNB, sê as aanvaar word dat ’n vragmotor se dieseltenk sowat 500 liter bevat, beteken die styging in die dieselprys dat ’n boer van R385 tot R415 meer per tenk diesel kan betaal, hetsy om produkte of vee te vervoer. Die prys van diesel met ’n sulfaatinhoud van 0,05% styg in die binneland met R0,82/liter, en die prys van dié met 0,005% sulfaat styg met R0,83/liter. Aan die kus is diesel R0,77/liter duurder. Die prys van 93 oktaan-petrol is R1,34/liter hoër en dié van 95 oktaan-petrol R1,31/liter. Die styging is grootliks vanweë die onderverhaling weens ’n swakker rand, asook die verhoging…

DIE swaar neerslae wat op 23 Maart in die distrik Rouxville in die Vrystaat voorgekom het, is soortgelyk aan dié wat in 1988 ook oorstromings in die gebied veroorsaak het. Só sê dr. Andries Kruger, hoofnavorser vir klimaatdata by die Suid-Afrikaanse Weerdiens, oor boere se metings van sowat 100 mm wat op 23 Maart binne ’n uur oor sommige dele in die distrik uitgesak het. Kruger sê die weerkantoor se rekords dui op 21 Februarie 1988 ’n reënvaltotaal van 265 mm binne ’n tydperk van drie dae in die distrik aan. “Daar is ander syfers in daardie jaar wat taamlik hoog was, maar nie een van hulle kan met die 265,5 mm van Februarie vergelyk word nie.” Mnr. Francois Botha, wat op die plaas Denmark woon en boer, sê die…

TE midde van die verontrustende nuus dat die herfskommandowurm nou al tot by die Weskus naby Clanwilliam gevorder het, het Graan SA boere aangemoedig om hul verkenning te verskerp vir moontlike plantvretende insekplae, soos die herfskommandowurm (foto bo) en die Afrika-kommandowurm, in hul lande. Die departement van landbou, bosbou en visserye het verlede week die eerste bevestiging gekry dat herfskommandowurms in suikermielies naby Clanwilliam opgespoor is. In lokvalle is ook groot hoeveelhede motte aangetref. Hy moedig verskerpte verkenning aan omdat die motte gedurende die herfs migreer. Agri SA sê ook in ’n nuusflits die laat mielie-aanplantings in die grootste deel van die westelike en sentrale mieliestreek in Suid-Afrika is vanjaar ’n groot bron van kommer vir boere. Die impak wat dit op sekere insekplae kan hê, moet in ag geneem…

JONG mense kan eersdaags weer die geleentheid kry om in Frankryk te leer kaas maak of as suiwelprodukbeoordelaars opgelei te word. Mnr. Johan Ehlers, uitvoerende hoof van Agri-Expo, het dié aankondiging gemaak op die 2019-Qualité-prysoorhandigingsdinee van die 186ste Suid-Afrikaanse suiwelkampioenskap in Kaapstad. Die amptelike ooreenkoms tussen die Wes-Kaapse regering en die streekregering van Boergondië waarvolgens Suid-Afrikaanse studente opleiding in Boergondië kon ontvang, het in 2015 tot ’n einde gekom. Mnr. Darryl Jacobs, adjunkdirekteur-generaal van landbouontwikkeling en ondersteuningsdienste in die Wes-Kaapse departement van landbou, sê dié departement is al van 2017 af besig met onderhandelinge oor ’n nuwe ooreenkoms – hierdie keer met die Ecoles Nationales d’Industrie Laitière, oftewel die nasionale suiwelbedryfskool, in die dorp Mamirolle. “Ons het in beginsel ooreengekom dat ’n groep hoofsaaklik swart aspirant-kaasmakers sowat drie maande lank…

POLITICI se belangstelling in grond is eintlik maar om politieke mag te bekom, en hy glo nie daar gaan veel gebeur ná die verkiesing wat betref die wysiging van die eiendomsklousule in die Grondwet nie. Só meen die grondaktivis adv. Tembeka Ngcukaitobi, wat verlede week sy indrukke oor die beloftes oor grond in die ANC, EFF en PAC se verkiesingsmanifeste by die Tshisimani-sentrum vir die onderrig van aktiviste in Kaapstad gegee het. Ngcukaitobi meen die ANC het ongelukkig nie daarin geslaag om ’n visie en die nodige verbeelding aan die dag te lê om werklik grondhervorming vorentoe te neem nie. Dit het duidelik geword dat die ANC onwillig was om wysigings aan artikel 25 van die Grondwet te maak om onteiening sonder vergoeding uitdruklik uiteen te sit, en dat hy…

Die debatte rondom die mededingendheid van die Suid-Afrikaanse landboubedryf vlam weer op, veral vanweë die tariefoorlog tussen Amerika en China, wat die handelspatrone en pryse van verskeie landbouprodukte raak. Daar is boonop onsekerheid rondom Brittanje se uittrede uit die Europese Unie (EU) en hoe dit die plaaslike landbou gaan beïnvloed. In verskeie bedrywe word gesoek na maniere om te verseker dat hulle internasionaal mededingend kan wees, veral in die lig van die toename in invoer teen betreklik lae pryse. Die plaaslike bedrywe kan nie staatmaak op ’n voortdurend verswakkende wisselkoers nie, want dit laat hul produksiekoste ook styg. In die bespreking word telkens verwys na die subsidies wat boere in ander lande kry en waarteen die plaaslike bedrywe moet meeding. Die sekretariaat van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling…

Hoendervleisinvoer het verlede jaar ’n rekordvlak van 538 434 ton bereik. Mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die braaihoenderorganisasie van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), sê plaaslike produksie het in reaksie op stygende invoer in 2017-’18 met 10% gekrimp. “Agterkwarte kom tans teen gemiddeld R12,19/kg die land binne, en daar was selfs besendings wat teen R7,73/kg geland het,” sê Breitenbach. “Dit is R4 minder as die voerkoste om ’n kilogram hoender te produseer, sonder dat enige ander koste eens ingesluit is.” Suid-Afrikaanse produksiekoste vir ’n hele hoender beloop nou sowat R22,50/kg, en in ’n studie waarin dit met groot uitvoerlande s’n vergelyk is, was slegs Brasilië, Amerika, Thailand en die Oekraïne se produksiekoste laer. Breitenbach sê dit is dus duidelik dat veral stukke aan die been teen laer pryse in Suid-Afrika land…

Vooruitbeplanning en kultivarseleksie behels ’n legio aspekte, soos plantdatum, produksiemetodes en -omgewings, groeiklasse en agronomiese eienskappe, wanneer die saaiboer elke jaar ’n sinvolle seleksie moet doen. Dit beteken uiteraard hy moenie slegs een produksiejaar ver vooruit kyk nie, maar op lang termyn oor hierdie aspekte besin. Die saadmaatskappy Pannar het tydens sy jaarlikse extravaganzas in die somersaaidele nuwe kultivars bekend gestel. Dit sluit ’n uitbreiding van sy gewasportefeuljes vir saaiboere in Afrika in, met inagneming van groeiklasse, agronomiese eienskappe en aanpassing by verskillende produksiepraktyke en -omgewings. Die artikel is saamgestel uit inligting wat deur Pannar tydens die extravaganza op sy Delmas-proefplaas verskaf is. WITMIELIES Goeie aanpasbaarheid en stabiliteit oor die verskillende produksiegebiede heen is belangrik vir goeie risikobestuur. Die witmieliepakket sluit drie nuwe basters in. Een is ’n ultravinnige mielie,…

LIGGING: Viljoenskroon, Vrystaat NAAM: Huntersvlei GROOTTE: 7 000 ha EIENAARSKAP: Rhys Evans-groep VERTAKKINGS: Gewasverbouing: Mielies, sonneblomme, grondbone en sojabone. Slagplaas en grondboonverwerkingsaanleg. Sussex: Stoetery en kommersiële kudde. Voerkraal en varkboerdery. VELDTIPE: Aangeplante smutsvinger- en Eragrostis-weiding en natuurlike grasveld. RANTSOEN: Fosfaatlek in die somer. In die winter ’n proteïenlek vir droë koeie en ’n produksielek met ’n hoë proteïeninhoud vir koeie met ’n kalf. GEMIDDELDE REËNVAL: 620 mm per jaar…

Timac Agro se Fertiactyl-produkte is vloeibare stresreguleerders vir vroeë plantontwikkeling, en bestaan uit Fertiactyl GZ (reg.nr. K9886), Fertiactyl Starter (K9885) en Fertiactyl Trium (K9934). Die produkte bevat Timac Agro se gepatenteerde Fertiactylkompleks van plantekstrakte en -voedingstowwe. Die produkte verbeter wortelontwikkeling om sodoende die wortels se eksplorasievermoë en voedselopname te verbeter. Dit stimuleer fotosintese, wat die plant meer energie gee om te groei. Danksy die beter mobilisering van voedingstowwe word voedingstowwe beter opgeneem in ’n deurslaggewende stadium van plantontwikkeling. Fertiactyl verhoog die plant se verdraagsaamheid vir abiotiese stres deur die turgordruk (waterdruk in die plant) in plantselle te bestuur. Só bewerkstellig dit volgehoue, versekerde groei. Die Fertiactyl-kompleks versterk verder ook die plant se natuurlike verdedigingstelsel. PRYS: Op aanvraag. NAVRAE: E-pos: info@timacagro.co.za; 071 610 8082.…

BEER FOOD FIRE Deur Karl Tessendorf en Greg Gilowey. Uitgewer: Penguin Random House. Prys: R290. Bier, vleis, vuur . . . drie woorde wat beslis ’n man se aandag sal trek! Jou mond sal water met elke bladsy wat jy omblaai –myns insiens die mooiste boek oor kos wat oor die kole gaargemaak word wat in ’n lang tyd verskyn het. Beer Food Fire is die uitvloeisel van die swaers Karl Tessendorf en Greg Gilowey se obsessie oor bier en braai, en neem jou op ’n reis na plaaslike bierbrouerye, waar jy voorgestel word aan die passievolle brouers van Karl en Greg se gunstelingbiere. Die resepte in die boek is watertandlekker en word perfek geïllustreer deur fotograaf Louis Hiemstra en kosstilis Caro Gardner se fantastiese kosfoto’s. Dit is ’n…

Die berghaan, oftewel stompstertarend, soos dit in die verlede genoem is, het soveel interessante name. Die wetenskaplike Terathopius ecaudatus verwys na “mooi gesig” (Terathopius) en “stertlose voorkoms” (ecaudatus). Francois Levaillant noem dit in Engels bateleur, wat Frans is vir ’n touloper en verwys na die voël se kenmerkende wiegende vlug. Dié vliegpatroon is ’n aanpassing om te vergoed vir die kort stert. Elkeen van dié name het ’n klein bietjie waarheid daarin, wat gesamentlik die voëlsoort se unieke eienskappe raakvat. Dié voëlsoort word as een van die ikoniese en gewildste Bosveld-voëls beskou. In vlug kan hulle tipies en sonder veel inspanning met opgedraaide vlerkpunte sweef en ’n spoed van tussen 50 km/h en 80 km/h bereik. Berghane kan tot 400 km per dag vlieg terwyl hulle vir kos soek. Hulle…

Altesame 76 vervaardigers het vanjaar 882 melkprodukte in meer as 100 verskillende klasse vir die SA suiwel-kompetisie ingeskryf. Die beoordeling was oudergewoonte by Grand West naby Kaapstad en 75 beoordelaars het ‘n SA kampioen in elke klas aangewys. Onder die beoordelaars is vorige deelnemers aan die Boergondië-kaasmakersuitruilprogram, ‘n bilaterale ooreenkoms tussen die Wes-Kaapse regering en die streeksregering van Boergondië. Die melkproduk van die jaar is ’n bok- en beesmelkkaas, St. Francis of Ashisi, vervaardig deur die Belnoriboetiekkaasmakery, Gauteng. Slegs enkele produkte ontvang die Qualité-merk, wat as die enigste merk van gehalte vir melkprodukte in Suid-Afrika erken word. Van links is mnr. Lucio Lepera van Sacco Systems in Italië, me. Beverley Schäfer, Wes-Kaapse minister van ekonomiese geleenthede, en mnr. Johan Ehlers, hoofbestuurder van Agri-Expo wat die kompetisie koördineer. Vanjaar se kompetisie…

Mieliesaad-verkope was nie noemenswaardig minder in die huidige planttyd teenoor die vorige planttyd nie, al was talle aanplantings later as normaal gedoen. Volgens me. Magda du Toit, woordvoerder van die maatskappy Bayer, lyk dit asof sy saadverkope binne die normale proses verloop het. “Dit is wel so dat alle produsente, veral in die westelike deel van die mielieproduksiegebied, nie kon plant soos wat hulle beoog het nie as gevolg van vogtekorte.” Hulle het ook bemerk dat daar produsente was wat wéér moes plant of tussen-in plant weens droë tye en vogstremming in planttyd. “Ons het verneem van ‘n paar produsente in die westelike deel van die land wat graan (mieliegraan wat die vorige jaar geoes is, met ander woorde terughousaad) geplant het vanweë hul finansiële probleme,” sê Du Toit. Volgens…

In altesame 55% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot Januarie vanjaar gestyg. Die ontleding van grondverkope in die tabel is vir grond van meer as 10 ha. In dié tyd is 626 ooreenkomste gesluit, wat altesame 273 409 ha teen R3,749 miljard behels het. Daarvan was 90 transaksies van kleur – 14,3% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (71), staatsaankope vir landbougrond (9) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (10). Dit het 57 419 ha (27%) teen R512 miljoen – 13,6% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 47 transaksies vir grond van minder as 50 ha (8%) met die meeste transaksies (158, of 25%) vir grond van 150 tot 300 ha. Statistieke…

Die veilingsprys van vleisbokke is steeds hoog, sê mnr. Hennie Booysen, voorsitter van die SA Boerboktelersvereniging. “Die bemarkingsjaar 2017-’18 is sekerlik die tyd toe pryse die hoogste vlakke bereik het,” sê hy. “Die pryse van stoetdiere het effens afgeplat. Na gelang van streek het die prys van bokvleis saam met dié van ander rooivleis gedaal, hoewel nie tot dieselfde laagtepunt nie.” Volgens Booysen is die prys vir jong, kommersiële vleisbokke tans R28-R33/kg (lewend). Pryse vir stoetramme wissel van R50 000 tot R70 000. Die gemiddelde prys van R15 000 tot R40 000 vir stoetooie is effens laer as in die vorige bemarkingsjaar. Die landwye vleisbokbedryf van sowat 7 miljoen diere groei, ten spyte van die beperkende toestande, soos ’n trae ekonomie en droogte. “Die belangstelling onder potensiële telers en kommersiële…

BOEREDAE 17 APRIL: Ficksburg-landbouvereniging se boeredag, Hammonia. Presisieboerdery en proewe. Theunis Pretorius, 083 451 0613. 1 MEI: Sernick-boeredag, Liebenbergstroom, Edenville. Web: www.sernick.co.za 29 MEI: Plaasbesoek aan Andrew Jordaan, Voermol se Skaapboer van die Jaar, Cradock. Leon de Klerk, e-pos: leondeklerk@ vodamail.co.za, 082 901 1073; Raymond Rudman, e-pos: raymond.r@tiscali.co.za, 082 571 2944. FEESTE, EKSPO’S 25 APRIL-1 MEI: Landbouweekblad se Eeufees-voorbladuitstalling by die Suidoosterfees, Kunstekaap-teatersentrum, Kaapstad. E-pos: jacolette.kloppers@landbou.com 26-28 APRIL: Suid-Afrikaanse Kaasfees, Sandringham, Stellenbosch. Aangebied deur Agri-Expo. 021 975 4440, e-pos: cheese@agriexpo.co.za, web: www.cheesefestival.co.za 5 MEI: Wittenberg-boeremark, Piet Retief, Mpumalanga. E-pos: wittenberg@skyafrica.co.za, web: www.wittenbergschule.co.za/home 22-23 MEI: Ensminger-varksimposium, Aha Kopanong-hotel en -konferensiesentrum, Benoni, Gauteng. Web: www.ensminger symposium.co.za, e-pos: info@ ensmingersymposium.co.za 4-7 JUNIE: Hortgro se tegniese simposium. Thea van Zyl, e-pos: thea@hortgro.co.za, web: www. hortgro.co.za, 021 870 2900. KONFERENSIES 17 APRIL: Vrystaat Landbou se…