Innholdsfortegnelse for 5-Apr-19 i Landbouweekblad

DIE jongste vlaag politieke beroepe vir grondhervorming vind byval omdat miljoene swart Suid-Afrikaners grondloos en arm is. Dit maak van die kwessie ’n magtige wapen in die hande van populistiese politici. Die ANC én die EFF stel egter veel meer daarin belang om stemme te werf as om werklik die langdurige rasse-ongelykhede te pak. Die gevolg is dat baie sleutelvrae nie goed ondersoek word nie, en die meeste daarvan raak verlore in die politieke lawaai oor onteiening sonder vergoeding. Dié vrae sluit in hoe grond vir onteiening en herverdeling geidentifiseer behoort te word, wie voordeel moet trek uit grondherverdeling in landelike gebiede en watter instellings dit behoort te laat gebeur. Prof. Michael Aliber, ’n landbou-ekonoom aan die Universiteit van Fort Hare, meen herverdeling behoort die talle redes hoekom mense grond…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Invoertariewe help net as dit hoog genoeg is ■ ‘Inligtingsbesoedeling’ kan jou rem ■ Tegnologiese vooruitsigte vir die uitkenning van plantsiektes ■ Beplan kultivars vooruit vir volhoubaarheid ■ SA se eie mobiele drupperlyne SPESIAAL ■ Soja en oliesaad GESIN ■ Boerekos: Uit die boeke WEER In die Suidoos-Vrystaat moes boere bontstaan nadat minstens 30 damwalle meegegee het nadat sowat 100 mm reën binne ’n uur uitgesak het. Ook op die plaas Zeekoegat naby Rouxville het die Smiths een van die ergste fratsvloede in hul familiegeskiedenis beleef. Jana Smith (15) het dié foto van haar 9-jarige nefie Harbin Smith geneem.…

ANC-LEIERS GLO NIE BEWUSVANLYSVAN PLASE IN NOORD-KAAP Senior lede van die ANC se nasionale uitvoerende komitee ontken dat hulle bewus is van die bestaan van ’n lys plase wat die ANC in die Noord-Kaap glo geïdentifiseer het vir onteiening sonder vergoeding as die parlementêre proses afgehandel is. Die lys was ter sprake op die onlangse vergadering tussen mnr. John J. Sullivan, Amerikaanse adjunkminister van buitelandse sake, ’n Amerikaanse afvaardiging, Agri SA, die ANC en Graan SA. Agri SA, wat kort ná die bekendmaking van die lys die onmiddellike herroeping daarvan geëis het, wou by die gesprek oor die lys praat. Die ANC se afgevaardigdes, mnre. Ronald Lamola en Enoch Godongwa, lede van die party se nasionale uitvoerende komitee, het egter gesê hulle weet nie van die lys nie. Die lys…

WEERMODELLE dui op goeie reën gedurende April oor groot dele van Suid-Afrika. “Vooruitsigte vir 20 mm tot 50 mm, of selfs meer, ván die begin van April en oor groot dele van die land lyk redelik goed, veral in die tweede en derde week van dié maand,” sê mnr. Johan van den Berg, klimatoloog by Santam Landbou. Gebiede waar goeie neerslae verwag word, sluit in Noordwes, die Noord-Kaap, die Oos-Kaap, die Vrystaat en gedeeltes van die Wes-Kaap. Tropiese vog oor Namibië verhoog ook die moontlikheid van reën oor groot gedeeltes van dié land. Volgens Van den Berg is die reënvalpatroon wat tans voorkom, tipies van ’n droë seisoen. “Oorstromings kom voor waar afsnylaagdrukstelsels (kleiner, baie sterk stelsels) ontwikkel en baie reën oor kleiner gebiede veroorsaak.” Die Australiese buro vir meteorologie…

BEGIN so vinnig moontlik deelneem aan grondhervorming, doen dit op ’n manier wat by jou situasie inpas, en dóén iets. Dít was die kern van prof. Johann Kirsten, direkteur van die buro vir ekonomiese navorsing aan die Universiteit Stellenbosch (US), se boodskap aan graanboere tydens die Skog-voorsaaidag op die Langgewens-proefplaas naby Moorreesburg. “Doen dit so vinnig moontlik en sinvol op jou manier, anders gaan andere vir jou besluit hoe jy dit moet doen.” Kirsten het boere aangemoedig om hul eie werkers uit te sonder om te bemagtig, en so gou moontlik te begin om die nodige prosesse te volg en titelaktes oor te dra. As boere dit op so ’n wyse aanpak, sal grondhervorming taamlik goedkoop en pynloos afgehandel kan word, meen hy. ONLOGIESE DENKE GEVAARLIK Kirsten het gesê die…

BOERE moet toesien hulle gebruik so min water moontlik vir elke kilogram produk wat hulle lewer, en seker maak die regte inligting daaroor bereik verbruikers. Mnr. Paul van den Berg van Bekmar-besproeiing het op die onlangse Maluma-simposium op Tzaneen gesê in ’n wêreld waar verbruikers al hoe meer druk op boere plaas om verantwoordelik met natuurlike hulpbronne te werk te gaan, raak hierdie inligting ál belangriker. Van den Berg het gesê 40 liter water is nodig om ’n enkele sny brood te produseer, 35 liter vir ’n koppie tee, 200 liter vir ’n glas melk, 50 liter vir ’n lemoen, 70 liter vir ’n appel en 135 liter vir ’n eier. Vleis verg nog meer water. Beesvleis vereis 15 500 liter water/kg, skaapvleis 6 100 liter/kg, varkvleis 4 800 liter/kg,…

SUID -AFRIK A ANSE boere is nie alleen ten opsigte van die erge druk wat hulle ervaar om talle probleme te moet trotseer nie. Die ergste afswaai in die landbou sedert die 1980’s eis sy tol op die emosionele welstand van Amerikaanse boere. Hulplyne kry al hoe meer oproepe van boere wat krisisbystand nodig het, terwyl hul skuld tot die hoogste vlakke in 30 jaar opgeskiet het. Kerke begin ook toenemend uitreik na boere wat so moedeloos is dat hulle selfdood oorweeg. “Boere (wat inbel) wil nie geld hê nie. Hulle staan nie bakhand nie. Ek dink dit is uniek. Hulle wil weet hoe hulle die bank die stryd kan aansê of hoe hulle harder kan werk om uit die moeilikheid te kom. Hulle soek nie ’n maklike uitweg nie.…

TE midde van vrese dat die gevreesde Palmer-misbredie by twee verdere plekke in die Noord-Kaap opgekom het, het CropLife South Africa verlede week ’n omvattende plan om die plant uit te wis, uitgereik. Dié onkruid, wat reuseskade in Amerika veroorsaak het, is einde 2017 op ’n plaas buite Douglas in die Noord-Kaap bespeur. Volgens CropLife is plante wat vermoedelik ook Palmer-misbredie is, ook 20 km suid van die aanvanklike besmetting opgespoor, asook op ’n plaas in die Prieska-omgewing. DNS-toetse word nou gedoen om te bevestig of die twee nuwe stelle misbredie ook Palmer-misbredie is. CropLife maan saaiboere om onmiddellik stappe te doen, soos in die plan uiteengesit, “ten einde ’n rampspoedige inval van hierdie onkruid in die groter gewasverbouingsgebiede van Suid-Afrika te voorkom”. Die plan raai boere onder meer aan…

DIE vraag na formele drag taan omdat mense meer informeel aantrek. Dit geld veral Europa waar kleinhandelaars en eienaars van bekende handelsmerke sê verbruikers koop minder klere van geweefde materiale (formele drag) en verkies deesdae breistowwe, wat hoofsaaklik vir die maak van informele drag gebruik word. ’n Duidelike neiging is dat wol al hoe meer in sportdrag gebruik word. Dit sluit skoene in. ’n Maatskappy in Los Angeles, Amerika, het pas ’n reeks hardloopskoene bekend gestel wat saam met die Woolmark Company ontwikkel is en die Wolmerk dra. Die boonste deel van die skoen is van ’n spesiale wolmateriaal gemaak wat slytweerstand bied en ’n lang lewe verseker. Dit is ook een van die ligste hardloopskoene op die mark en het die voordeel dat dit reukbestand is en die voete…

Boere in Suid-Afrika moet opgewonde raak oor meer natuurlike boerderymetodes, want dit hou op lang termyn voordele in vir hul boerderye, die omgewing en die land. Dít was deel van mnr. Gert Janse van Rensburg van die Langplaas-boerdery in die distrik Brits se boodskap tydens Landbouweekblad se onlangse herlewingslandboukonferensie op Ottosdal. “As jy hom doodmaak, gaan jy sy werk erf,” het hy gewaarsku oor die impak van chemiese middels op insekte. Hy boer sedert 2006 saam met sy pa en broers op sowat 1 200 ha met groente, mielies, dekgewasse as weiding en vee. Hulle het tien jaar gelede begin om herlewingslandboupraktyke toe te pas. Sedert 2015 pas hulle ultrahoëdrukbeweiding toe op die mengsel van tot 15 dekgewas-spesies wat hulle op hul braaklande saai. Janse van Rensburg se stelsel is…

Dit lei geen twyfel nie dat veldbulle ’n uiters belangrike rol in kommersiële beesboerdery speel en dat veldbulklubs hul waarde onteenseglik bewys het. Meer as 5 000 bulle word jaarliks oor die hele Suid-Afrika getoets. Dr. Hannes Dreyer, onafhanklike veekundige raadgewer van Vrede, is die stigter en verantwoordelike beampte van die oudste veldbulklub in Suid-Afrika, die Oos-Vrystaatse veldbulklub. Dreyer is ook die stigter van die Vrede-bulteelgroep, wat in die 1990’s ontstaan het toe hy en ’n groep kommersiële vleisbeesboere ’n leiersgroep gevorm het om self bulle goedkoper te teel, en te verseker dat hulle nie te vet is nie en by die klipharde, Hoëveldse suurveldtoestande aangepas is. Dit het spoedig tot drie afsonderlike groepe gelei: die rooibeesgroep (waaronder rooi kruisrasbeeste), grasveldgroep en Simmentaler-groep. Dié groepe is later saamgevoeg. Aan die…

Die handleiding waarna die mielieboer nog altyd gesoek het, Insekteplae van Mielies in Suid-Afrika, het onder die redakteurskap van die legendariese mielieplaagkenner dr. Tom Drinkwater verskyn. Drinkwater sê dit het hom nog altyd gepla dat so baie landbounavorsers aftree sonder om hul kennis in geskrewe vorm na te laat vir mense wat dit kan nodig kry. Hoewel hy baie wetenskaplike en populêre artikels vir tydskrifte, bladskrifte en bulletins geskryf én praatjies tydens sy lang loopbaan by die Landbounavorsingsraad se Instituut vir Graangewasse (LNR-IGG) gelewer het, het hy besluit om alles in een boek saam te vat. Hy het ook ander bronne geraadpleeg. Die boek is veral op boere, studente, landbouvoorligters en verteenwoordigers van maatskappye gerig, en word in eenvoudige taal aangebied. Dit behandel meer as 50 insekplaagspesies. Elke plaag se…

■ Slegs bona fide-boere mag aan die kompetisie deelneem. ■ Inskrywings word beperk tot een (1) inskrywing per deelnemer per maand. ■ Deelnemers moet beskikbaar wees om by die trekking te wees tydens Nampo Kaap op Bredasdorp (4-6 September 2019). Die reiskoste vir al vyf die finaliste word gedek. ■ Elke deelnemer stem in tot ’n onderhoud met Landbouweekblad asook Landbouweekliks. ■ Alle bepalings en voorwaardes van die kompetisie word een keer in Landbouweekblad gepubliseer en daarna is dit op Landbou. com beskikbaar. ■ Die sluitingsdatum vir alle inskrywings is 16 Augustus 2019. ■ Die wenner word in ’n gelukkige trekking in die teenwoordigheid van die finaliste gekies en die beslissing is finaal.…

Wayne se waterstewels word deesdae ook in baie lande buite Afrika gebruik. Met sy groeiende uitvoermark moet Wayne dus op die hoogte bly van internasionale neigings en tegnologie. PU IN VERGELYKING MET PVC In lande soos Brittanje is veral die PU-waterstewels in aanvraag, eerder as die PVC-soorte. PVC-stewels blyk weer die gewildste in Suid-Afrika te wees, veral wat die landboubedryf betref. Hoewel PU-stewels effens duurder is, het die internasionale mark vinnig agtergekom dat dié stewels beter waarde bied. Wayne is die enigste vervaardiger van PU-waterstewels in Afrika. Die maatskappy se PU-reeks bied talle voordele: ■ Langer gebruiksduur – dit kan tot drie keer langer as PVCstewels hou. ■ Weeg minder. ■ Verbeterde glyweerstand (SRCgradering). ■ Meer buigsaam. ■ Beter ventilasie en higiëne. ■ Algehele groter gerief vir die draer. GEHALTE…

Suiker in die vorm van sukrose, glukose en fruktose is die energiebasis van melasse, terwyl stylsel die hoofenergiebron in graan is. Die suiker word binne 12 uur in die rumen gefermenteer. Suiker (melasse) fermenteer die vinnigste, daarna stylsel uit koring en gars, en laastens stysel uit mielies en sorghum. Hierdie sinergistiese werking van verskillende verteringstempo’s tussen melasse en stysel kan in herkouervoeding benut word om optimum diereproduksie te verseker. In die meeste herkouervoer word ureum as proteïenbron gebruik. Daarom is die rol wat suiker speel van groot belang. Die tempo waarteen ureumstikstof in die rumen afgebreek word, is vergelykbaar met dié van suiker. Dit verhoog die benutting van stikstof deur die rumenmikrobes deurdat melasse die mikrobiese aktiwiteit stimuleer. Dié verhoogde benutting bied die voordeel dat die risiko van ureumvergiftiging drasties…

Hoekom aard pekanneute goed in die Waterberg-omgewing? Pekanneute hou van ’n warm, droë klimaat, baie water en grond wat goed dreineer (soos sanderige grond). Dit hou niks van humiditeit nie. Ons omgewing voldoen aan al hierdie vereistes. Hoe lank duur dit voor pekanbome begin produseer? Verskillende kultivars begin in verskillende stadiums produseer. As jy kommersieel met pekanneute boer, duur dit 10 tot 12 jaar voor jy 20 kg tot 30 kg neute van ’n boom kan oes. Die boom begin gelukkig vroeër dra, en jy kan in die vyfde jaar al 1 kg tot 2 kg per boom oes, en daarna elke jaar bietjie meer. Dit help as jy iets anders het wat intussen die kontantvloei aan die gang kan hou. Hoekom raak pekanneute (en neute oor die algemeen) ál…

Benodigdhede 2gordynstokkevandennehout(40 mm x 2 000 mm) Kleurlose, mat houtseëlaar Reghoekige houtblok (600 mm x 150 mm x 100 mm) Potloodenmaatband Boor en plat boorpunt (32 mm) Tulbandboks Houtskroewe (5 mm) Skuurpapier (100 grein) Maskeerband SAAG-SAAG ■ Trek gidsmerkies (600 mm uitmekaar) op die gordynstokke. ■ Gebruik ’n tulbandboks (’n toestel met voorafgesnyde gidsslote wat ’n handsaag se lem in lyn bring met ’n bepaalde hoek) en plaas die gidsmerkies in lyn met die 90 °-gidssloot om die stok in dele te saag. DIE REGTE HOEK ■ Sny nou die reghoekige houtblok in twee gelyke dele (gebruik weer die tulbandboks op ’n 90 °-gidssloot). ■ Meet en merk die drie gidspunte op elke houtblok by 40 mm, 15 mm en 24 mm. BOOR GATE ■ Plaas die platboorpunt…

DR. B.W. (BEN) STRYDOM (86), ’n landboukundige wat die peulgewas-inokulantbedryf in Suid-Afrika gevestig het en ontvanger van Landbouskrywers SA se Landboukundige van die Jaar-eerbewys in 1994, is op 24 Augustus verlede jaar oorlede. Sy streng gedissiplineerde navorsingsaanslag oor die taksonomie en gasheerspesifisiteit van rhizobacteria, het tot gehaltebeheerstandaarde vir bakteriese entstowwe deur die destydse nasionale departement van landbou gelei. ’n Huldeblyk deur dr. Dave Berger, sy skoonseun en eggenoot van sy dogter, dr. Eldie Berger; dr. Santie de Villiers, sy dogter; en prof. Gerhard Pietersen, ’n jare lange vriend en kollega, is aan Landbouweekblad gestuur en word hier geplaas. Sy suster, me. Christa Strydom, het aan Landbouweekblad gesê hy was ’n besondere en innemende mens met groot passie vir sy werk. “Hy het die gawe gehad om jou as leek op…

TIMAC AGRO SA PLAASLIKE SPAN NEEM LEISELS Die plant- en dierevoedingsmaatskappy Timac AGRO SA is nie meer onder die bestuur van die Franse houermaatskappy Groupe Roullier nie, maar word nou plaaslik bestuur. Mnr. Jandré van der Westhuizen is as die nuwe besturende direkteur aangestel. Hy sê in ‘n verklaring dat die maatskappy hulp wil verleen aan boere wat gebuk gaan onder die droogte en hul volhoubaarheid bevorder. Volgens hom bied die maatskappy boere rentevrye rekeninge tot 150 dae aan. TLU SA JONGBOERKOMITEE NUWE VOORSITTER VERKIES Mnr. Ferdi Landman is tydens TLU SA se onlangse jongboerkonferensie verkies tot voorsitter van die organisasie se jongboerkomitee. Mnr. Gert van Zyl is die ondervoorsitter en mnr. Dewald de Beer is as sekretaris gekies. Bykomende komiteelede is mnre. Floris Booysen en Henna du Plessis. Landman…

2,9% Die inflasiekoers van kos en niealkoholiese drankies het in Februarie gedaal van 3% tot 2,9% op ’n jaargrondslag. Prysstygings op ’n maandgrondslag is aangeteken by vrugte (4,5%), brood en grane (1,8%), koue drankies (0,9%), vis (0,6%) en soetgoed (0,6%). Prysdalings is aangeteken by vleis (-1,5%), warm drankies (-0,9%), groente (-0,5%) en olies en vette (-0,1%). Die verbruikersprysindeks was 4,1% in Februarie, teenoor 4% in Januarie. – Statistieke SA 4,4 miljard Die brouer SAB het saam met die Stad Kaapstad en die Stad Tshwane die afgelope jaar ’n verlies van 4,4 miljard liter water voorkom deur opknappingswerk aan plaaslike waterinfrastruktuur. Verlede jaar het die brouer pompstasies by Groenkloof en Kentron in Pretoria help opknap, wat 7,5 miljoen liter water per dag bespaar en die stad minder afhanklik van Rand Water…

‘Dit is waarskynlik ’n groter risiko as wat grondhervorming nou is. ’ MNR. JANNIE DE VILLIERS, uitvoerende hoof van Graan SA, oor die stand van somergraanboere se winsgewendheid. Bl. 14 ‘Tog moet besef word dat politiek en die mark maar ewe vuil is.’ PROF. JOHANN KIRSTEN, direkteur van die buro vir ekonomiese navorsing aan die Universiteit Stellenbosch, oor die ongeregtighede wat in die staat se grondhervormingsprogramme en die private grondmark geskied. Bl. 18 ‘Die hoër prys wat ons in normale jare kan verdien, is nie altyd die risiko werd nie.’ MNR. CHARL VAN DER MERWE, uieboer van die Koue-Bokkeveld, oor die uitvoermarkte in die EU en Brittanje. Bl. 19 ‘Hoewel mense vanuit die noorde ons baie help met voer, is dit nie volhoubaar nie.’ MNR. PETER KNOESEN, voorsitter van die…

Die Suid-Afrikaanse Wolraad skryf kort voor die winter van 1969 oor die kies van komberse. Begin vroegtydig kyk in watter toestand jou komberse is. Dié een kan miskien droogskoonmaker toe, en dáárdie een is regtig nou al só verslyt dat hy net vir ’n strykplank of onder ’n matras diens kan doen. Of ’n kombers warm is, behoort nie die enigste oorweging by die koop daarvan te wees nie. Dit moet soos ’n vriendskap beoordeel word: Lang lewensduurte, sterkte en warmte. En, vir die bedrokers: Is dit brandbestand? Mev. Charlotte Oosthuizen van die plaas Soetendal, Wolmaransstad, by ’n stroom water van 250 000 gelling per uur. Haar man, mnr. Boet Oosthuizen, gebruik die water om onder meer katoenlande te besproei. Mielies is die plaas se hoofvertakking, maar die katoen is…

DIE gebruik in Suid-Afrika om ondoeltreffende en suinige watergebruikers oor dieselfde kam te skeer, ontmoedig doeltreffende watergebruik. Só het mnr. Theo Boshoff, bestuurder van regsintelligensie by Agbiz, op ’n werksessie oor doeltreffende watergebruik deur voedselverwerkers gesê. Hy meen aansporings vir doeltreffende watergebruik is een van die maniere waarop die staat die probleme in die waterbestel in geleenthede kan omskep. Agbiz en die International Finance Corporation wat deel is van die Wêreldbank-groep, het die werksessie in Pretoria aangebied. Boshoff het gesê die gebruik van ’n basislyn gebaseer op huidige watergebruik om in droë jare waterverbruikers se toekennings te verminder, ontmoedig doeltreffende watergebruik, omdat ondernemings wat reeds moeite doen om hul watergebruik te verminder, dieselfde beperkings kry as ondernemings wat van ’n ondoeltreffende basislyn af werk. AANSPORING NODIG Boshoff het gesê ander…

GEMEENSK APSEIENDOMSVERENIGINGS (CPA’s) sal fyn gemonitor word om te verseker dat geld wat vir kommersiële boerderybedrywighede beskikbaar gemaak word, nie misbruik word nie. Pres. Cyril Ramaphosa het op die oorhandiging van restitusiegrond aan die Ebenhaeser-gemeenskap op Vredendal, wat afstammelinge van die Griekwa-gemeenskap is, gesê dié geld moet vir die opheffing van plaaslike inwoners gebruik word. Volgens Ramaphosa het die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming nog altyd sy hande vol gehad met probleme wat dié soort eiendomsverenigings ervaar. Van die grootste probleme is die gebrek aan toerekeningsvatbaarheid en die misbruik van toegewysde geld. “Ons moenie hoor dat die CPA die sienings van die mense uitsluit nie. Laat die gemeenskap weet wat met die geld gedoen gaan word. Ek vra die CPA’s om deursigtig te wees,” het hy gesê. REKENSKAP Hy…

BREXIT kan geleenthede én bedreigings vir die Suid-Afrikaanse pluimveebedryf inhou. Volgens die teenstortingsbeweging Fair-Play kan dit ’n bedreiging inhou as Europese markte vir Brittanje toegaan, indien Brittanje die Europese Unie (EU) sonder ’n ooreenkoms verlaat. Britse hoendervleisprodusente sal dan ander bestemmings vir hul produkte soek. FairPlay sê Suid-Afrika sal op sy hoede moet wees teen ’n “hernude vloed” van sogenoemde donker vleis, wat hoofsaaklik agterkwarte, boudjies en dye is waarvan Suid-Afrikaners baie hou. In die Noordelike Halfrond verkies verbruikers wit borsvleis. Produsente verkoop dan die bruin vleis teen minder as die produksiekoste in ander lande. “Baie van Brittanje se donker vleis gaan tans na EU-markte. As Brittanje sonder ’n onderhandelde ooreenkoms uit die EU tree, sal dié markte toegaan en Britse produsente sal na alternatiewe uitvoergeleenthede soek,” sê die organisasie.…

1 ETHIOPIË| Rolprent werp lig op grondkrisis ’n Rolprent oor ’n tienjarige seuntjie, Asalif, en sy ma se ontworteling te midde van stedelike ontwikkeling aan die buitewyke van die Ethiopiese hoofstad Addis Abeba, het verlede week by die Human Rights Watch-filmfees in Londen begin draai. Die rolprent, Anbessa (leeu in die taal Amharies), wys ma en seun se omswerwinge oor twee jaar, waartydens hulle van plaasgrond afgesit word om plek te maak vir ’n behuisingskompleks, en hul nuwe lewe as plakkers in ’n tuinhuisie. ’n Senior navorser vir Human Rights Watch, mnr. Felix Horne, sê omdat alle grond in staatsbesit is, is verblyfsekerheid skaars en afsettings makliker. Daar is ook nie instellings waarop mense hulle kan beroep as ontwikkelaars die grond waarop hulle woon, wil hê nie. – Reuters…

NÁ jare lange navorsing en proefnemings is daar steeds geen eenvoudige oplossing om roofdiere op veeplase te bestuur nie. Dít is die gevolgtrekking van die roofdierkenner mnr. Niël Viljoen in sy onlangse jaarverslag, wat in die jongste nuusbrief van die roofdierbestuursforum gepubliseer is. Viljoen bestudeer reeds sedert 2008 verskeie moniteringsplase. “Die geheim is ’n kombinasie van bestuurstrategieë. Dié strategieë moet voortdurend bekyk en gewysig word om te voorkom dat roofdiere by een spesifieke benadering aanpas,” skryf hy. BESTUURSPLAN Viljoen sê dis belangrik dat elke veeboer die gedragspatrone van die roofdiere waarmee hy te kampe het, goed leer ken. Boere moet dan ’n goeie roofdierbestuursplan in werking stel. Sy bevindinge toon dat wanneer veeverliese ’n sekere vlak bereik, sommige ongewenste roofdiere van kant gemaak sal moet word. Veeverliese is omgekeerd eweredig…

’N GROTER verskeidenheid produksiegewasse is nodig om kleinboere te help om uiteindelik tot volwaardige kommersiële boere te ontwikkel. Só sê mnr. Mandla Nkomo, besturende direkteur vir Suider-Afrika van die internasionale netwerkorganisasie Solidaridad. Hy was ’n spreker op ’n geleentheid in Johannesburg waar dié organisasie se 50ste bestaansjaar gevier is. Die organisasie beywer hom onder meer vir die opheffing van kleinboere wêreldwyd. Volgens Nkomo gaan dit die verstand te bowe dat boere in Afrika, waar droogtes reg oor die vasteland grootskaalse skade aanrig, steeds net mielies op marginale grond aanplant. “Daar word tans 6 000 verskillende gewasse ter wêreld gekweek, waarvan slegs 200 op groot skaal tot voedselproduksie bydra. Uit hierdie 200 gewasse is slegs nege verantwoordelik vir 60% van alle voedselproduksie. “Ons sal dus groter gewasdiversiteit moet bewerkstellig om uiteindelik…

NIEU -SEEL ANDSE skaapboere gebruik deesdae hommeltuie om skape aan te keer. Dit is egter nie sommer gewone hommeltuie nie. Dié hommeltuie is met die heel jongste tegnologie toegerus wat die tuig in staat stel om klank, soos ’n hond se blaf, oor ingeboude luidsprekers uit te basuin. Die groot voordeel van die tuie, sê mnr.Corey Lambeth, ’n plaasbestuurder op ’n skaap-en-beesplaas in Noord-Canterbury, is dat die ouer koeie nie die tuig probeer bestorm soos wat hulle dikwels met honde doen wanneer hulle kalwers by hulle het nie. Die hommeltuig, die DJI Mavic Enterprise, kan verskillende klanke opneem. Mnr. Adam Kerr, ’n hommeltuigkenner van Nieu-Seeland, sê sy maatskappy het die afgelope twee jaar ’n toename in die verkope van hommeltuie vir gebruik in die landbou ondervind. “Dit is duidelik dat…

Dit word by die dag duideliker dat 2019 ’n waterskeidingsjaar kan wees wat betref die politieke en ekonomiese situasie in Suid-Afrika. Die ANC gaan die nasionale verkiesing vroeg in Mei waarskynlik weer gemaklik wen. Wat mens egter dronkslaan, is dat talle persone wie se name op dié party se parlementêre lys verskyn, by wyse van spreke “onverskillig” staan teenoor die waarheid, en verantwoordelik was vir heelwat van die kwessies wat die land tans teister. (Natuurlik is nie één in die tronk nie.) ’n Gebrek aan sakevertroue en toenemende bewyse van onvoldoende onderhoud aan infrastruktuur het tot gevolg dat bitter min nuwe beleggings en werkskepping plaasvind. Die meeste beleggers volg ’n wag-en-sien-benadering, of belê hul kapitaal in ander lande. In groot dele van die land moet boere weer eens uiters moeilike…

Plantwortels gebruik ’n spesiale proteïen wat hulle in staat stel om hul wortelstelsels uit te brei na presies waar daar vog in die grond is. Navorsers van die universiteite van Nottingham en Durham in Brittanje het ontdek dat wortels ’n spesiale meestergeen besit wat hulle in staat stel om te “voorspel” waar vogreserwes in die grond is. Die navorsers se bevindings is in die vaktydskrif Science gepubliseer. Hul resultate onthul ’n nuwe molekulêre meganisme. Die meestergeen, ARF7, beheer die ontwikkeling van plantwortels se sogenoemde hidropatrone. Dit verseker dat vertakkings vanaf ’n wortel ontwikkel net as dit regstreeks met vog in kontak kom. Só meet die wortels die beskikbaarheid van water in die grond en pas hul netwerkvorm aan om die optimale hoeveelheid vog na die plant te vervoer. Die navorsers…

Haal raaiwerk uit boerdery deur alle inligting wat oor ’n oes ingesamel kan word, te evalueer. Gebruik dan hierdie data om ingeligte besluite oor die volgende aanplanting te neem. Mnr. Kyle Tom, produksiebestuurder van Tom Farms in Indiana, Amerika, het gesê die grootste eis aan die landbou is om in die toekoms kos, brandstof en vesel aan die groeiende wêreldbevolking te verskaf. Dit moet boonop ekologies volhoubaar wees en hulpbronne in ’n beter toestand vir die volgende geslag agterlaat. Die familie boer sedert 1837 in dié deelstaat, met die agtste geslag wat nou op die plaas is. Die boerdery word as ’n internasionale onderneming beskryf wat gewasse verbou en verkoop, en dienste verskaf. Die plase beslaan sowat 6 900 ha en die boerdery verbou 13 600 ton saadmielies vir Bayer,…

Nie so lank gelede nie was die tradisie in Suid-Afrika se mieliehartland sewevoet - (sowat 2 meter) plantrye. Intussen is daarvan wegbeweeg en deesdae is die oorwegende praktyk 0,76 m of 0,91 m met ’n digter plantestand. Proefresultate bevestig nou ook toenemend dat die beste opbrengste – die sogenoemde optimale sweet spot – met nouer rye en digter stande behaal word. Argentynse navorsers beveel reeds vir hul boere rywydtes van 50 cm vir die meeste gewasse aan, met ’n plantestand van 40 000 plante per hektaar vir mielies. Dié kwessie was ’n deurlopende tema op die herlewingslandboukonferensie van die Ottosdal-geenbewerkingsklub, wat in vennootskap met Landbouweekblad en Graan SA aangebied is. Dr. André Nel, akkerboukundige van Potchefstroom en deel van die span wat die klub se uitgebreide proewe help behartig, skryf…

Mnr. Danie Cronjé kan net nie oud word nie. Op 80 is hy nog eenstryk besig om saam met sy seun, Jakes, Cronjé Properties & Auctioneers in Port Elizabeth uit te bou. Dié besigheid het onlangs ’n plaas in die Sondagsriviervallei vir R140 miljoen verkoop. Dit was natuurlik ’n droomtransaksie, maar so iets kom nie sommer vanself nie. Die regte koper moet op die regte tyd daar wees – en die grond moet ontwikkelingspotensiaal hê. “Dit bly egter vir die verkoper om te besluit hoe hy of sy die plaas wil bemark, want daar is verskeie opsies,” sê Danie. “Tans word die meeste plase nog uit die hand verkoop, hoewel veilings ’n belangrike metode is om die markverwante prys te bepaal.” In die verre verlede het daar ’n bankrotstigma aan…

Vanjaar is ’n groot jaar vir die landbou. Talle van die groot landboumaatskappye en voormalige koöperasies word vanjaar saam met Landbouweekblad 100 jaar oud of vier ’n groot mylpaal. Onder Landbouweekblad se adverteerders in hierdie afdeling is daar ook ’n hele paar maatskappye en familiebesighede wat al geslagte lank dienste aan die landbou lewer. Verder is daar die nuwelinge wat met moderne tegnologie die landbou help om aan te pas by die eise van ’n era wat op data, elektroniese hulpmiddels en presisiebesluite gebou is. Dit is egter nie bloot mylpale van 50 jaar, 60 jaar of 100 jaar wat ’n maatskappy en sy mense onder die wie’s wie van die landbou laat tel nie. Wát in daardie dekades gebeur het en wat dit vir die landbou beteken het, is…

Wanneer boere sekere riglyne volg, sal goeie resultate verkry word. Die beste moontlike plantmateriaal moet nagespeur en gebruik word. Verkeerde ligging en kultivars, onvoldoende grondvoorbereiding en besproeiingsmetodes, swak bestuur, maar veral bome van swak gehalte, beinvloed die oorlewing van jong bome in die eerste jaar. Ondeurdagte kortpaaie kan die boer én sy nageslag in die toekoms duur te staan kom. GROEIENDE MARK Met die vinnige groei wat die bedryf die afgelope tien jaar beleef het, was daar aanvanklik ’n tekort aan bome in die land. Gevolglik het ’n groot aantal klein kwekerye die afgelope twee jaar tot die mark toegetree. Die meeste van dié kwekerye is egter nie verbonde aan die Suid-Afrikaanse Pekanprodusentevereniging (SAPPV) nie, en is ook nie by die nasionale departement van landbou, bosbou en visserye geregistreer nie.…

Mnr. Koot van der Merwe het Jupidex in 1999 gestig en destyds handel gedryf as Kverneland Suid-Afrika. Die hoofkantoor is in Pietermaritzburg in die hart van die Kwa-Zulu-Natalse Middelland. Die maatskappy het Kverneland-, Vicon-, Taarup- en RAU-produkte van die wêreldbekende Kverneland-groep begin invoer en versprei om in die behoeftes van Suider-Afrikaanse boere te voorsien. Met die vraag wat alle verwagtinge oorskry, groei Jupidex steeds. Die maatskappy brei jaarliks uit ten opsigte van sakevernuwing, markaandeel en ’n begrip van Afrikaboere se spesiale behoeftes. As deel van die Plennegygroep kry hy ook bemarkingsgeleenthede reg oor Afrika, met die nodige finansiële rugsteun aan boere om hierdie produkte te kan aankoop.…

DIE graan- en kanolabedryf in die Wes-Kaap het ’n groot kampvegter, navorser en mentor verloor met die heengaan van prof. André Agenbag in Februarie. Mnr. Andries Theron, voorsitter van die Proteïennavorsingstigting (PNS), sê Agenbag was ’n fantastiese mens, mentor en goeie vriend, en sal vir sy nederigheid en kalmte onthou word. “Hy sou nooit sy prestasies aan die groot klok hang nie. Sy rustige geaardheid het dikwels gehelp dat ons deurdagte onderhandelinge kon voer.” Theron sê Agenbag se dood is ’n groot verlies vir die proteïensaadbedryf. “Hy het soveel waarde tot die kanolabedryf toegevoeg en mense opgelei. Dit was ’n groot voorreg om saam met homtewerk.Wat lupiene betref, was hy een van die laastes van die ou skool wat lupiene goed geken en verstaan het.” Agenbag is in 1950 op…

MENSE moet leer om te deel en die land benodig sterk leierskap om vorentoe te beweeg. “My hoop vir die toekoms is dat ons almal in vrede en met waardigheid kan saamleef,” het mnr. Pieter Graaff, Landbouskrywers SA se Boer van die Jaar 2018, op sy plaas Die Eike naby Ceres gesê. Hy het dié boodskap op ’n besoek van lede van Landbouskrywers SA en die Pro-Agri-forum oorgedra. Graaff het in 1984 die leisels van die boerdery, Witzenbergeiendomme, by sy pa, dr. Jan Graaff, oorgeneem en vandag is hy een van die grootste appelboere in die land. Die onderneming lewer 31% van die sowat 120 000 ton appels en pere wat jaarliks deur Ceres Fruit Growers verpak word. Tru-Cape behartig die be-marking van die vrugte. Die onderneming verbou ook nektariens,…

DIE oplossing vir die herverdeling van kommersiële landbougrond lê daarin dat almal, van kommersiële boere tot die regering, banke, die private sektor en die hele landbou-waardeketting bereid moet wees om te gee. Só het mnr. Hennie Viljoen van die Christelike landbou-organisasie Amos Agrimin tydens ’n Christelike grondberaad in Johannesburg gesê. Volgens hom is onteiening sonder vergoeding, soos kolonialisme en apartheid, ’n wen-verloor-benadering. “Ons moet die proses omdraai na ’n wen-wen-benadering. Daar moet gegee pleks van gegryp word. Vergifnis, grond, kundigheid, geleenthede en sekerheid van eiendomsreg moet alles gegee word.” Viljoen meen kommersiële boere moet ooreenkom om ’n bedrag gelykstaande aan ’n onderhandelde persentasie van die waarde van hul grond in ’n grondtrust te stort waarmee kommersiële plase op die vrye mark gekoop kan word en waarop begunstigdes van hul keuse…

Wanneer die reën wegbly, die hael toeslaan of die ryp vroeg kom, kan ’n mens nie veel doen nie. Of wanneer beurtkrag jou tref. Almal weet wie dié gemors veroorsaak het. Ons weet wie die mense is wat besluit het om Eskom oor die jare nie as ’n noodsaaklike ekonomiese aandrywer te beskou nie, maar eerder as ’n plek om rot en kaal te besteel. Van die steelkoolmyne tot duur, nuwe kragsentrales — niks was buite perke nie en landsbelang was nooit ter sprake nie. Die hele lot hoort in die tronk — van die betrokke politici tot die bestuurders wat die bedryfsbesluite geneem het. Hopelik gebeur dit nog eendag. Tot dan moet gewone, hardwerkende, belastingbetalende Suid-Afrikaanse in woede toekyk hoe Eskom op ’n ramp afstuur in ’n waas van…

DR. HANNES DREYER, onafhanklike veekundige raadgewer van Vrede, wat ’n leidende rol speel sedert die ontstaan van die veldbul- en veldrambeweging in Suider-Afrika. Een van die boere wat by sy kennis baat vind, is mnr. Charles Greyling van Cornelia. Lees die artikel op bl. 40. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. My vrou, Sandra, is redakteur van ’n skoolkoerant in Pretoria en pendel heen en weer. Ons het drie kinders — twee dogters en ’n seun. Ons dogters, Joné (37) en Anje (35), het albei serebelêre ataksie, ’n koördinasie-en-bewegingsversteuringstoestand wat heeltydse sorg vereis. Hulle woon by ons en is vir ons ’n voorbeeld van die regte ingesteldheid en lewensvreugde. Albei het hul normale matriekeksamens geslaag. Joné het ná skool ’n landboudiploma behaal en is besig om haar lewensverhaal te skryf. Anje…

Drie blokkies in Landboublokraaisel 1536 (LW B , 22 Maart 2019) is per abuis nie ingekleur nie. Die letters in dié drie blokkies help om saam met die letters in die ander gekleurde blokkies die antwoord te gee op die vraag: Watter plantsiekte skuil in die blokraaisel? Die drie blokkies wat ook ingekleur moes wees, is: 2de reël, 2de blokkie van links; 12de reël, 3de blokkie van regs; en 13de reël, 8ste blokkie van links. Sluitingsdatum: 8 April 2019. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou. com; faks 021 406 2940; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

DIE laat aanplanting van somergrane maak rypskade in veral die Vrystaat en Noordwes ’n groot moontlikheid, waarsku mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA. Hy het op ’n vooruitskouingsgeleentheid van FNB Landbou gesê syfers toon ’n groot waarskynlikheid dat ryp die opbrengs kan beïnvloed. Dit is gegrond op grafieke van mnr. Johan van den Berg, klimatoloog by Santam Landbou, wat die waarskynlikheid van verskillende rypintensiteite vir die distrikte Bothaville en Lichtenburg bereken het. Mielies het 120 tot 150 dae no-dig om volwassenheid te bereik, en na gelang van wanneer boere in dié twee gebiede geplant het, val dag 120 op 30 April. Die moontlikheid vir ligte ryp in die distrik Bothaville is dán na raming 89%, vir middelmatige swaar ryp 45%, en swaar ryp 28%. In Mei styg…

’N GRAHAMSTADSE regter het die departement van water en sanitasie gelyk gegee dat die verkoop van ’n watergebruiksreg onregmatig en ongrondwetlik is. Regter Patrick Jaji het tot dié slotsom gekom in ’n hofaansoek deur verteenwoordigers van ’n boerdery, die BF Joubert-familietrust by Somerset-Oos, wat onderneem het om ’n ander boerdery R110 000 per hektaar te betaal sodat dié kan afstand doen van 50 ha se besproeiingsregte uit die Groot Vis-Tsitsikammarivier-staatswaterskema. Die trust sou dan aansoek doen om die reg tot dieselfde hoeveelheid water op sý eiendom. Die water was bestem vir die vestiging van ’n sitrusboerdery en gepaardgaande werkskepping vir 40 heeltydse en 200 seisoenswerkers. Die departement het in dié saak geredeneer dat die houer van ’n watergebruiksreg nie ingevolge die wet ’n kommersiële waarde op dié reg mag plaas…

GROENTEBOERE maak tans goed gebruik van die gunstige buitelandse pryse vir groente vanweë die droogte in Europa. Dié goeie tyding kan egter van korte duur wees. Veral Suid-Afrikaanse uieboere kon munt slaan uit die droogte daar. Volgens die raad van toesig op die uitvoer van bederfbare produkte (PPECB) is daar in die eerste 10 weke van vanjaar reeds 4 275 ton uie na Brittanje en die Europese Unie (EU) uitgevoer. In die ooreenstemmende tyd verlede jaar is 22,8 ton uie na die EU uitgevoer en niks na Brittanje nie. Teen middel Maart is grootmaat-rooi-uie teen ongeveer €2/kg (R33/kg) en bruinuie teen €0,85/kg (R14/kg) in Italië verkoop. Meer as 95% van die uitvoer uit Suid-Afrika na die EU en Brittanje vanjaar was bruinuie. Nadat vervoer- en agentekoste afgetrek word, bly daar…

SUID -AFRIK A ANSE hoenderslagplase gebruik meer water as hul eweknieë in die Europese Unie (EU) en Brasilië, terwyl plaaslike suiker- en suiwelverwerkers beter vaar. Syfers hieroor is op ’n werksessie oor waterdoeltreffendheid in die voedselverwerkingsektor in Pretoria bekend gemaak. Die werksessie is deur die landbousakekamer Agbiz en die International Finance Corporation (IFC), deel van die Wêreldbank-groep, aangebied. Mnr. Raymond Greig, spesialis in hulpbrondoeltreffendheid by die IFC, het gesê navorsing toon dat slagplase die meeste water in die hoenderproduksieproses gebruik, en dat Suid-Afrikaanse slagplase gemiddeld 28% meer gebruik as wat die beste praktyk in die EU is. In Suid-Afrika word 12,8 liter water/hoender gebruik en in Brasilië 10,4 liter/hoender. Die beste praktyk in die EU is 10 liter/hoender. Mnr. Hermann Brelage, groepingenieur by die Suid-Afrikaanse pluimveeprodusent Country Bird Holdings, wat…

VRUGTEBOERE in die Wes-Kaap het ’n deel van hul inkomste geskenk om meer as R500 000 in te samel as bystand aan Karooboere wat onder die langdurige droogte gebuk gaan. Te midde van kleiner oeste het sowat 80% van die vrugteboere wat aan Two-a-Day lewer, deelgeneem aan die onderneming se droogtehulpinisiatief. Two-a-Day is betrokke by die verpakking en opberging van appels en pere op Grabouw. ’n Bedrag per kartonhouer wat gelewer is, is vir droogtehulp aan Karooboere geskenk. Luidens ’n verklaring het vrugteproduksie, en gevolglik vrugteboere se inkomste, in die afgelope seisoen met sowat 15% gedaal. Die produksie van sommige vrugteboere in die distrikte Worcester en Villiersdorp het op ’n jaargrondslag met tot 46% gedaal. Two-a-Day kon ten spyte van die kleiner oeste steeds goeie resultate vir hul kliënte behaal…

HOEWEL Australië se wolproduksie in 2018-’19 weens die droogte aanmerklik laer as in die vorige seisoen gaan wees, word daar nie tekorte in ál die mikronkategorieë ondervind nie, aldus die jongste verslag van die Australiese buro vir landbou- en hulpbronekonomie (Abares). Abares sê wol wat sover dié seisoen tot Januarie vanjaar getoets is, toon ’n skerp daling in die beskikbaarheid van fyn- en mediumwol (18,6 mikron tot 22,5 mikron). Die volumes daarvan het met sowat 25% vergeleke met die ooreenstemmende tydperk verlede seisoen afgeneem. Daarteenoor het die droogte ’n groot toe-name in die beskikbaarheid van swakker superfynwol tot gevolg gehad. Abares verwag dat Australië se wolproduksie van volgende seisoen af geleidelik sal styg namate boere hul kuddes opbou en teen 2023-’24 ’n vlak van sowat 411 miljoen kg sal bereik.…

Belastingbetalers het ’n aftrekking van hul belasbare inkomste vir hul bydraes tot aftreefondse en uittree-annuïteite ingevolge die huidige wetgewing oor inkomstebelasting. Hierdie staatstoegewing het ten doel om belastingbetalers te motiveer om vir hul aftrede te spaar. Wanneer ’n lid van só ’n fonds voor aftrede tot sterwe kom, word voordele wat ingevolge die fonds betaalbaar raak, aan die oorlede lid se afhanklikes en/of begunstigdes betaal. Daarom is dit uiters belangrik dat kliënte seker maak hul benoeming van begunstigdes op hierdie fondse is gemaak en aangedui en strook met hul huidige omstandighede en wense. Kliënte behoort ook te verseker dat hulle die implikasies by voortydige dood verstaan en dat hul wense ten opsigte van uitbetaling nie noodwendig deur die trustees gevolg sal word nie. Dit is juis hierdie toedelings wat die…

Een van die belangrikste lesse wat 40 jaar se geenbewerking die Argentyne geleer het, is dat dié praktyk nie volhoubaar of doeltreffend is sonder wisselbou en veral dekgewasse nie. Meer as 92% van alle saaiboerderye in dié land pas geenbewerking toe, het dr. Valeria Faggioli, ’n navorser aan die Argentynse nasionale instituut vir landbounavorsing in Buenos Aires, op Landbouweekblad se herlewingslandboukonferensie op Ottosdal gesê. Sy het vertel veral in die 1990’s het al hoe meer boere geenbewerking begin toepas toe sojabone met verdraagsaamheid teen Roundup op die mark gekom het. Intussen het die staat ook intensiewe navorsing oor alle aspekte van bewaringslandbou in Argentinië begin doen. Só is die land se navorsing oor sojabone, wat in 1977 onderneem is, vandag die wêreld se oudste sojaboonproef, met ’n magdom data wat…

Die Landbounavorsingsraad se Instituut vir Plantgesondheid en -beskerming op Roodeplaat buite Pretoria bied ’n kursus aan om mense te leer om oestersampioene te kweek. Dit stel hulle nie net in staat om sampioene vir die huishouding te kweek nie, maar dit ook op groter skaal vir ’n ekstra inkomste te doen. Die kursus bestaan uit ’n teoretiese deel, waarna intensiewe opleiding plaasvind om te verseker die kursusgangers word deeglik met kennis toegerus om sélf tuis sampioene te kweek. Die verskillende onderwerpe sluit in die belangrikheid van higiëne, voorbereiding, die ontwerp en inrig van ’n vertrek as kweekhuis, onderhoud, die voorkoming van siektes en plae, die verpakking en droging van die sampioene nadat dit geoes is, produksiekoste en bemarking. PRYS: Op aanvraag. NAVRAE: Dr. Elna van der Linde, e-pos: infoppri@ arc.agric.…

OMGEWINGSBESTUUR VAN VOERKRALE Ek het ’n voerkraal en soek raad oor die skoonmaak van die krale nadat die beeste uit is. Ek weet dat die krale geskraap en skoongemaak moet word, maar hoe gemaak met die parasiete, ensovoorts, wat agterbly? Is daar chemikalieë wat ek kan gebruik om die kraal te steriliseer, en is dit so dat gewone kalk sal help? In ’n voerkraal is toestande nie ideaal vir uitwendige parasiete, soos bosluise, om te oorleef nie, vanweë die konsentrasie van die diere in ’n beperkte ruimte en die hoeveelheid mis wat geproduseer word. Dieselfde geld inwendige parasiete, soos rondewurms. Daarby word beeste ontwurm en vir bosluisbesmetting behandel wanneer hulle in voerkrale ingeneem word. ’n Vliegplaag is egter ’n ander storie. Vanweë die verkeer kan vlieglarwes nie in die loopoppervlak…

As ’n getroue vennoot van Landbouweekblad en sy lesers het Argo Landini besluit om ’n groot geskenk in die honderdste bestaansjaar van die tydskrif uit te loof. Een gelukkige leser sal die splinternuwe Landini Super 100 DT-trekker (68 kW) ter waarde van meer as R500 000 wen en hom nog lank voor Kersfees op sy plaas kan begin inspan. VYF FINALISTE Die kompetisie begin in April vanjaar en die laaste inskrywings sluit op 16 Augustus. Lesers kan een keer per maand inskryf en elke maand word een finalis bepaal in ’n gelukkige trekking. Die vyf finaliste word almal deur Argo Landini na Nampo Kaap op Bredasdorp genooi vir die eindtrekking. Maak dus seker dat jy van 4-6 September beskikbaar is om ’n kans hê om dié groot prys te ontvang.…

1 Senior kampioenram. Eienaars: Mnr. Jan Uys & Seuns (082 375 9217), Steynsrus. Van links is mnre. Manie, Jan en Thomas Uys. 2 Kampioenteelram. Eienaars: Mnr. Manie en me. Alta Lombard (083 232 4324), Oranjeville. Van links is die Lombard-egpaar en mnre. Faans Pretorius, medeeienaar, en David Mngxonga, hanteerder. 3 Senior kampioenwolram. Eienaar: Mnr. Joe Wilkinson (links, 072 146 0467), Vereeniging. Regs is mnr. David Mngxonga, hanteerder. 4 Kampioenwolramlam. Eienaar: Mnr. Francois Wessels (links, 082 352 5101), Standerton. Regs is mnr. Vusi Mdaki, hanteerder. 5 Kampioensuperlam. Eienaars: Mnr. Manie (links) en me. Alta (middel) Lombard, Oranjeville. Regs is mnr. David Mngxonga, hanteerder. 6 Kampioen ligte ramlam. Eienaars: Mnr. Jan Uys & Seuns, Steynsrus. Van links is mnre. Manie, Jan en Thomas Uys. 7 Kampioen swaar ramlam. Eienaar: Mnr. André Malherbe…

Hawermout-enpekanneutbeskuit Dié neuterige beskuit is nie te soet nie, en die geur is voortreflik. Moenie die stap oorslaan waar jy die hawermout vooraf rooster nie – dit maak ’n groot verskil. ■ 750 ml hawermout ■ 1 kg volkoringmeel (Nutty Wheat) ■ 250 ml ligbruinsuiker ■ 250 ml–500 ml pekanneute, fyngekap ■ 3 ml sout ■ 45 ml bakpoeier ■ 1 liter karringmelk ■ 3 eiers ■ 250 g botter, gesmelt Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer twee groot broodpanne, of bespuit met kleefwerende kossproei. Voer uit met bakpapier en smeer weer. Versprei die hawermout egalig op ’n groot bakplaat en bak dit in die oond vir ongeveer 10 minute, tot goudbruin. Roer nou en dan. Laat effens afkoel. Meng nou die hawermout in ’n groot bak met…

In Langkloof Akademie trek ’n nuwe leerling nie sommer aandag nie. Daar is immers 2 000 leerlinge in dié spogskool. Dit is egter nie die geval met die nuwe leerling wat middel Februarie ingeskryf word nie. Die seun is lank en lenig – eintlik ’n bietjie maer. Aan sy verslete, groen skoolklere kan ’n mens aflei dat dit finansieel seker swaar gaan by sy huis. Die kêrel het egter ’n groter probleem as armoede: Die mannetjie het ’n totale onvermoë om ordentlik te kommunikeer. Onbekend maak onbemind, en dit was gou-gou die geval met dié nuweling. Die seun vrees skynbaar alle geselskap, en onderwysers en leerders wat met hom gesels, vind hom besonder bot. Selfs Magnus kry niks meer as “ja, meneer” of “nee, meneer” uit die knaap nie. Dit…

Wanneer ’n mens oor lojaliteit praat, kan jy vanuit twee hoeke daarna kyk: ’n mooi kant en ’n gevaarlike kant. Meesal kyk ’n mens gunstig daarna. Dis ’n goeie eienskap om te hê. Dit dwing respek af en skep vertroue. Dis die soort mens wat jy graag in jou span wil hê, want jy hoef nooit oor jou skouer te loer om vas te stel of hy nog daar is, soos hy belowe het nie. ’n Lojale mens is iemand sonder grys gebiede. Sy “ja” is sy ja, en sy “nee” is nee – al kom dit vir hom ook teen ’n prys wat baie hoog kan wees. ’n Dislojale mens is soos ’n swak skakel in ’n ketting – jy weet nooit wanneer hy vir jou ’n verleentheid gaan…

BOERE moet teen ontluikende, insekoordraagbare siektes waak wat by dier en mens kan voorkom, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa). Hy waarsku veeen wildboere in sy Februarie-verslag daarteen. Boere by Thabazimbi het navraag gedoen oor vee wat gevrek het nadat hulle lam geraak het. Luidens ’n dokument wat deur Malan, dr. Johan Steyl van die departement parakliniese wetenskap aan die fakulteit veeartsenykunde van die Universiteit van Pretoria en dr. Johan Cronjé, ’n private veearts van Thabazimbi, opgestel is, is daar ontluikende, insekoordraagbare virussiektes wat die senuweestelsel van per-de, beeste, skape, wild en mense aantas. Muskiete en muggies dra virusse soos die Wes-Nyl-, Middelburg-, Shuni- en Simbu-virus na vatbare diere oor. Dié virusse tas die senuweestelsel aan. Diere word stadigaan verlam en kan naderhand nie…

DIE Bela-Bela-grondberaad was ’n keerpunt in die gronddebat. Dit het getoon suksesvolle grondhervorming hang nie van regeringsprosesse, wetgewing, onteiening sonder vergoeding of laer grondwaardes af nie, maar eerder van die gesindheid waarmee mense daarby betrokke raak. Dít was die mening van me. Annelize Crosby, Agri SA se hoof van beleid- en grondsake, by ’n Christelike grondberaad vir die landbou en mynbou wat verlede week in Johannesburg plaasgevind het. Die beraad is aangebied deur die organisasies New Nation Movement (NNM) en Amos Agrimin na aanleiding van die suksesvolle Bela-Bela-beraad. “Die grondberaad wat Landbouweekblad en ander aangebied het, was nooit daarop gemik dat mense oor hul geloofsoortuigings moes kom praat nie. Dit was gemik op voorbeelde van suksesvolle grondhervormingsprojekte en wat reeds in die sektor gebeur,” het Crosby gesê. “Nogtans het seker…