Innholdsfortegnelse for 29-Mar-19 i Landbouweekblad

TALLE mites oor Eskom doen tans die ronde. Een is die risiko van ’n landwye ineenstorting van die netwerk (oftewel ’n blackout). Só ’n risiko bestaan wel, maar die gedwonge vermindering van vraag is ’n manier om dié wanbalans te bestuur. Eskom sal aanhou om 1 000 MW te verminder op ’n metodiese en beheerde manier tot die stelsel in balans is. Dit beteken nie langer onderbrekings nie, maar eerder meer gereelde kragonderbrekings. Daar is ook die aanname dat dinge veel erger sal wees in die winter. Daarmee saam is daar die aanname dat die heeltemal onverwagte krisis weens die verlies aan transmissielyne uit Mosambiek (en daarmee saam die verlies aan 1 100 MW) die nuwe normaal is. Dit is nie die geval nie. Eskom doen die meeste van sy…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Herlewingslandbou: Boere praat reguit oor keuses ■ Teel perfekte verse met veldbulle ■ Rooibos bly aantreklik, maar pryse slaan effens rem aan ■ Tegnologie: Beweeg na nuwe bestuursrat vir oorlewing SPESIAAL ■ Wie’s wie, Aartappels en tamaties, Bloemskou GESIN ■ Bak ’n slag beskuit GROOTVEE Om as kommersiële beesboer uit te styg, moet jy die perfekte verse teel. Benut bulle wat ’n veldtoets geslaag het reg, sê die beesboer mnr. Charles Greyling van Cornelia in die Vrystaat, wat sy eie vleisbees kon teel en die Rooivelder as handelsmerk geregistreer het.…

AS voedselproduksie in Suid-Afrika deur onteiening sonder vergoeding benadeel word, kan dit tot ’n politieke en ekonomiese katastrofe vir die hele streek lei. Dít was die kern van die gesprek tussen Amerikaanse regeringsafgevaardigdes en lede van Agri SA, die ANC en Graan SA. Agri SA is op 14 Maart saam met die ANC en Graan SA genooi vir ’n hoëvlakgesprek wat in opdrag van pres. Donald Trump van Amerika oor die grondkwessie aangevra is. Amerika se groep het bestaan uit mnr. John J. Sullivan, adjunkminister van buitelandse sake, en me. Jessye Lapenn, assistent-ambassadeur in Suid-Afrika. Volgens Agri SA wou die Amerikaners spesifiek weet of die belanghebbendes die moontlike gevolge van onteiening sonder vergoeding besef. Hulle het gepraat oor die beleggingsonsekerheid wat dit teweegbring, die moontlike uitwerking op voedselpryse, die gesprekke…

IN dié stadium dui langtermynweervoorspellings daarop dat die Wes-Kaap, en in besonder die Swartland en selfs die Overberg, vanjaar nie soveel reën gaan kry as in 2018 nie, maar wel meer as in die besonder droë 2017. “Ons gaan waarskynlik iets tussen 2018 en 2017 beleef wat reënval in die provinsie betref. Vanjaar sal waarskynlik nie ’n besonder swak jaar vir die landbou in die Wes-Kaap wees nie,” het mnr. Guillaume (Giel) Hugo, Overbergse weervoorspeller, op die Skog-voorsaaidag op die Langgewens-proefplaas buite Moorreesburg gesê. Hy het gesê weer- en reënpatrone word deur middel van verskillende metodes en modelle voorspel, waaronder statistiese en wiskundige modelle. As na die reënvalstatistieke van die afgelope 140 jaar gekyk word, blyk dit dat die provinsie besig is om uit ’n natter 11 jaar-siklus na ’n…

DIE rooivleisbedryf sal doodbloei sonder samewerking, het mnr. Dewald Olivier, uitvoerende bestuurder van die Suid-Afrikaanse Voerkraalvereniging, op die organisasie se jaarkonferensie in Bloemfontein gewaarsku. Hy het sy geesdrif uitgespreek oor die nuwe gees van samewerking tussen die verskillende bedryfsorganisasies in die waardeketting, en meen dis belangrik om bande te smee met die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) en die Rooivleis-abattoirvereniging tot voordeel van die land se rooivleiswaardeketting. “Ons kan nie sonder mekaar bestaan nie. In die verlede het onderlinge twis die produksietoestande vir boere, asook vir voerkrale, ondermyn.” Olivier meen sekere doelstellings is groter as die onderskeie instellings in die bedryf. “Ons besef samewerking is noodsaaklik, soos met die onlangse hantering van die uitbreking van beken-klouseer. Benewens die samewerking met die regering, was die interaksie tussen die belanghebbendes in die bedryf fenomenaal.” Volgens…

DIE departement van waterwese en sanitasie het nie meer die vermoë om water in Suid-Afrika te bestuur nie. So het mnr. Wayman Kritzinger, voorsitter van Agri SA se afdeling vir natuurlike hulpbronne, op ’n Agri SA-terugvoersessie in Centurion gesê, en bygevoeg Agri SA probeer help om die bootjie vaarbaar te kry. “As ons dit nié doen nie, sal daar meer probleme met watergehalte kom. Daar sal nog minder kennis wees oor hoeveel water daar in die land is en hoeveel gebruik word.” Mnr. Janse Rabie, hoof van die afdeling, sê die landbou is altyd in die spervuur, omdat hy die grootste verbruiker van water is. “Die feit is dat boere eintlik die hiënaaandeel van water kry. Nadat die nywerhede en myne gehelp is, kry ons dit wat afloop voor dit…

DIE Rooivleisprodusente-organisasie maan boere om op die uitkyk te wees na gevalle van knopvelsiekte, omdat die voorkoms daarvan die afgelope ruk toegeneem het. Boere word aangeraai om hul beeste daarteen in te ent. Knopvelsiekte by beeste is een van die siektes wat die grootste impak op produksie en wins het. Dit is ’n virussiekte en is deel van die pokke-virusgroep. Die siekte word gekenmerk deur koors, knoppe in die vel en geswelde limfnode. Dit veroorsaak ’n skerp afname in die vrugbaarheid en produktiwiteit van ’n kudde. Die virus tas alle beesrasse aan en kom wydverspreid in Suider-Afrika voor. HOE KRY BEESTE KNOPVELSIEKTE? Die siekte word hoofsaaklik deur bytende insekte, soos steekvlieë, veroorsaak. Blou-, bont- en bruinoorbosluise kan die siekte oordra. Omdat die draer so beweeglik is, kan dit oor ’n…

Die produksie van heuningbostee het ’n welkome hupstoot gekry danksy navorsing wat die bitterheid in sommige heuningbossoorte ondersoek. Beter riglyne word gevolglik daargestel. Dr. Lara Alexander het in haar doktorale studie aan die Universiteit Stellenbosch ondersoek ingestel oor hoekom sekere soorte heuningbostee bitter is en ander nie. Sy het die fenoliese verbindings in groen (ongefermenteerde) en gefermenteerde heuningbos ondersoek as moontlike aanduiders van bitterheid. Hierdie natuurlike verbindings is verantwoordelik vir die kleur van heuningbostee en ander soorte kruietee. Dit word verbind met die gesondheidsvoordele en smaakprofiel van die tee. Haar studie is die eerste wat ondersoek instel na die intensiteit van bitterheid wat volg op fermentasie, om bitterheid te verminder in ekstrakte van heuningbos. “Bitterheid is onaanvaarbaar in heuningbostee, wat bekend is vir sy kenmerkende aangename, soet smaak, en as…

Alle werkgewers, ook dié in die landboubedryf, is afhanklik van goeie en betroubare werknemers. Ek is daarvan oortuig dat u as boer deeglik bewus is van alles wat met werknemers kan skeefloop ten opsigte van beserings, ongeskiktheid en afsterwe. Daar is egter ook gevalle waar die plaaswerker sy hele lewe lank vir u gewerk het en nou weens ouderdom of swak gesondheid die tuig moet neerlê. Die werklikheid van talle plaaswerkers is dat hulle by aftrede, nadat hulle soms tot 35 jaar lank vir ’n boer gewerk het, heel moontlik ’n laaste salaris sal ontvang, daarna vir ’n tydperk werkloosheidsversekering kan eis, maar dan ten volle afhanklik sal wees van die staat se ouderdomspensioen. Ná die onlangse begroting het laasgenoemde tot ’n skrale R1 780 per maand gestyg. In baie…

Plaasaanvalle en -moorde in Suid-Afrika is ’n unieke tipe misdaad. Die landelike bevolking – wit én swart – gaan gebuk onder ’n dikwels miskende stryd om oorlewing. Uit verskeie oorde is daar nou opleiding en planne beskikbaar. In hierdie rubriek gaan ek onder meer na van hierdie planne kyk en spesialis-inligting van kenners meedeel. Veral beplanning en kommunikasie is groot besprekingspunte. Vandag kan jy nie meer op ’n plaas of op die platteland en selfs in die stad woon sonder om vir veiligheid te beplan en jou kommunikasiekanale te beveilig nie. In die Britse weermag praat hulle van “actions on”, en in die plaaslike weermag is dit “immediate action drills”. In dié rubriek word daarna verwys as “storiebeplanning”. Volgens kenners moet elke gesin ’n paar storiebeplannings hê. Wat word gedoen…

Mnr. Chris Pretorius gebruik geen chemiese middels in die grond teen siektes en plae nie. Hy gebruik selfs nie eens meer onkruiddoder nie, omdat dit grondlewe doodmaak. Hy het ’n nuwe stuk grond begin huur waarop rooi-uintjies soos ’n grasperk gestaan het. Met die hulp van mnr. Freddie Bredenhann, ’n grondgesondheid- en herlewingsboerderykonsultant by Shortlands-landboudienste, kon hulle met biologiese grondregstellings die grondgehalte só verbeter dat die uintjies nou so te sê iets van die verlede is. Die gebruik van biologiese middels om die rooi-uintjies te bekamp was ’n doelgerigte besluit om grondlewe te bewaar, maar ook omdat daar weinig chemiese middels beskikbaar is wat doeltreffend daarteen ingespan kan word. Bredenhann het aanbeveel dat 150 kg humate en 60 liter swael per hektaar net ná grondvoorbereiding tot die grond toegevoeg word.…

Buiten uitsonderlike eienskappe, soos vrugbaarheid en langlewendheid, is die Nguni ideaal om op die veld mee te boer. Mnr. Dawie Kotzé teel gevolglik beeste wat in moeilike tye steeds presteer, en hou sy koste so laag moontlik. “Ek bestuur toestande deur my getalle aan te pas, en nie deur voer aan te koop nie.” Die koei SW 10-21 voldoen aan die ras se moederlyneienskappe van uitstekende vrugbaarheid in moeilike toestande. Sy het in 2016 ’n tweeling – ’n versie en bulletjie – gespeen, wat haar een van twee koeie van die Boesmanspoort-stoetery maak wat sedert 2013 meerlinge opgelewer het. Haar tussenkalfperiode (TKP) – tien dae korter as ’n jaar – is een van Kotzé se hoofseleksiemaatstawwe wanneer hy teelmateriaal aankoop. Hy selekteer teelmateriaal baie streng. Hy kyk ook na diere…

1 Opperste kampioenbees (kampioen van kampioene), ’n Brahman, St. Blaize Sir Rex SBB 12/7. Hy was ook die senior en grootkampioen-Brahmanbul. Eienaar: Mnr. Cobus van der Merwe (op foto, +264 81 272 3540), St. Blaizestoetery, Gobabis. 2 Opperste kampioenverskalf, ’n Simmentaler, Walsim Azea WAL 17/1. Eienaars: Mnre. Bertus (+264 81 127 0300) en Dewald Walters, Walsimstoetery, Witvlei. Hanteerder: Mnr. Simon Okejen. 3 Opperste kampioenbulkalf, ’n Charolais, JAC 17/25. Eienaar: Mnr. Bertus Calitz (+264 81 124 9026), Jonérusstoetery, Gobabis. Hanteerder: Mnr. Hennie Awa-Eiseb. 4 Opperste kampioen junior vroulike dier, ’n Simbra, Kamab 16/183. Eienaar: Metzger-familie (mnr. Diethelm Metzger, +264 81 128 9017), Kamabstoetery, Seeis. Hanteerder: Mnr. Thomas Nghikuniwa. 5 Opperste kampioen junior bul, ’n Simmentaler, Walsim Praetorian WAL 16/28. Eienaars: Mnre. Bertus en Dewald Walters, Walsimstoetery, Witvlei. Hanteerder: Mnr. Naikua Lisias.…

’n Paar jaar gelede het Yolandi Joubert en haar ma sampioene begin kweek vir ’n stokperdjie. Dit het vinnig gelei tot Dayora Oyster Mushrooms, ’n eie onderneming wat nie net sampioene kweek nie, maar ook ander sampioenboere help om op hul voete te kom. Hoe het jou sampioenboerdery ontstaan? As kind het my ma saam met haar ouma sampioene in die veld gaan pluk. Sy was nog altyd baie lief vir sampioene. In 2012 het sy ’n groeistel gekoop en ons het saam-saam sampioene gekweek. Ek was so gefassineer daardeur, dat ek al meer inligting begin soek het. Daar was toe bitter min inligting en bronne beskikbaar oor hoe om sampioene in Suid-Afrika te kweek. Dit was ’n groot gesukkel en getoets om dit reg te kry. In 2014 het…

Sy het my vraend aangekyk toe ek van ’n gemsbok praat. My beskrywing het haar breed laat glimlag. Toe moes ek hoor dat ’n gemsbok in haar taal ’n heel ander soort bok is – ’n chamois. Hulle is wydverspreid in veral die Europese bergagtige streke. Wat hulle wel gesien het, is “spiesbokke”, en ’n beter beskrywing het ek nog nie gehoor nie. Staan maar agterop ’n bakkie met ’n vangriem om een van hulle se horings en begin hom nader sleep, dan is al wat jy sien daardie twee dodelike “spiese”. Stories is volop oor hoe ’n gekweste gemsbok klippies wat jy na hom gooi, met sy horings wegslaan. Ek meen ’n mens moenie klippies na ’n gekweste bok gooi nie, maar hom so gou moontlik doodkry. Wat blykbaar…

ELSENBURG SLABBER (KOBUS) LA GRANGE, ’n boorling van die Paarl, studeer tans vir die graad B.Agric. Daarna wil hy graag meer ondervinding in die landbou opdoen, en dan sy toekoms hier bou. By Elsenburg wil hy ’n grondslag lê vir nuwe en huidige studente waarop daar gebou kan word. Hy het aan Landbouweekblad gesê hy wil ook goeie tradisies skep wat inklusief is. “Ek wil die trots wat daarmee gepaardgaan om ’n student aan Elsenburg te wees, laat herleef.” Hy wil nuwelinge onder sy vlerk neem en dit by hulle tuisbring dat daar iets groters daar buite is. Ook wil hy almal ten volle welkom laat voel en die instituut se studentelewe uitbrei. POTCHEFSTROOM NCUMISA NGONYAMA van Carletonville studeer tans vir ’n diploma in landbou (gemengde boerdery). Haar mikpunt vir…

Vanjaar se dadel-oes is goed en die gehalte selfs beter as verlede jaar, sê mnr. Pieter Karsten van die Karsten-groep, wat die meeste van Suid-Afrika se dadels produseer. Hulle verwag dat die oes min of meer dieselfde as in 2017 gaan wees. Sowat 80% van die groep se Medjool-dadels word uitgevoer. Met totale plaaslike dadelproduksie wat op sowat 2 000 ton beraam word, is Suid-Afrika ’n klein speler in die dadelwêreld. Die voorste produsente van Medjool-dadels is Amerika, Israel, Marokko en lande in die Midde-Ooste. Karsten sê Suid-Afrika se produksie kan mettertyd toeneem as dadelpalm-aanplantings in die Karoo en ander dele van die Noord-Kaap begin dra. “Ons moet maar die mark bly uitbrei.” Die vraag na dadels is besig om toe te neem namate meer mense bewus word van die…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Limpopo, Gauteng en Kwa-Zulu-Natal, van Januarie 2018 tot verlede Desember. Grondpryse by Phalaborwa het skerp gedaal (-21,9%). Sewe distrikte in Limpopo toon ’n daling in grondpryse. By Bela-Bela het pryse met 10% gestyg. In dié provinsie was daar 466 ooreenkomste in 12 distrikte. Dit het 158 617 ha teen R2,911 miljard behels. Daarvan was 22% transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dit het 28,6% van al die verhandelde hektare in Limpopo behels. In Gauteng was daar 457 transaksies, wat 53 280 ha teen R3,176 miljard behels het. Sowat 66% van die transaksies was vir grond van…

Die vraag na Meatmasters op veilings in die Noord-Kaap, Vrystaat en in Pretoria het sedert Oktober 2018 betreklik stabiel gebly. Die veiling van die Meatmaster-klub Kalahari/Karoo op Upington het verlede November die hoogste prys sover vir ’n ram opgelewer. Die ram (van mnr. Jean du Plessis van Strydenburg) is teen R24 500 aan mnr. A. van Zyl van Kakamas verkoop. Altesame 64 ramme is teen gemiddeld R6 256 verkoop, terwyl 82 ooie gemiddeld R1 832 behaal het. In Januarie vanjaar was die duurste ram op die Bo-Karoo-Meatmaster-veiling op Hopetown R10 000. Die ram is deur mnr. JP du Plessis van Hopetown geteel en die koper was mnr. Riaan Liebenberg van Upington. Altesaam 50 ramme is teen gemiddeld R4 040 verkoop, terwyl ooie gemiddeld R2 554 behaal het en ooilammers gemiddeld…

BOEREDAE 4 APRIL: Vryburg-skougenootskap se boeredag met Dawie Roodt, dr. Faffa Malan en Heinrich Bruwer, Vryburgskouterrein. 053 927 3945, e-pos: vryburgskouadmin@ webafrica.org.za 10 APRIL: Plaasbesoek aan John Eustace, Voermol se Beesboer van die Jaar, Underberg, KwaZulu-Natal. C.T. du Plessis, 072 441 5663, e-pos: ctdup@vodamail.co.za; Mark Scott, 082 771 6659, e-pos: majscott@webafrica.org.za 11 APRIL: Marlo-kwekery se boeredag. Lena Strydom, 015 285 5004, e-pos: kwekery@marlofarms.co.za, web: www.marlofarms.co.za 17 APRIL: Ficksburg-landbouvereniging se boeredag, Hammonia. Presisieboerdery en proewe. Theunis Pretorius, 083 451 0613. 1 MEI: Sernick-boeredag, Liebenbergstroom, Edenville. Web: www.sernick.co.za FEESTE, EKSPO’S 1-5 APRIL: Laeveld Agrochem se Seil-Safari, MSC Musica. E-pos: bespreek@seilsafari.co.za, web: www.seilsafari.co.za 4-14 APRIL: Stars of Sandstone-veteraanmasjinerie- en erfenisfees, Ficksburg, Vrystaat. Web: www.starsofsandstone.com 25 APRIL-1 MEI: Landbouweekblad se Eeufees-voorbladuitstalling by die Suidoosterfees, Kunstekaap-teatersentrum, Kaapstad. E-pos: jacolette.kloppers@ landbou.com 26-28 APRIL: Suid-Afrikaanse Kaasfees, Sandringham,…

R9,2 miljoen Die Wes-Kaapse departement van landbou het die afgelope vyf jaar amper R9,2 miljoen uit sy alternatiewe-gewasfonds tot die navorsing van alternatiewe gewasse bygedra. Hy staan ook boere wat dié gewasse verbou, by met marktoegang. Die gewasse sluit in bessies, kersies, neute, granate, olywe en heuningbos. Dié gewasse lewer kleiner opbrengste, maar is arbeidsintensief en benodig minder water as ander. Dié gewasse is ook in groot aanvraag op uitvoermarkte en behaal hoër pryse. — Wes-Kaapse regering R53,85/kg Die gemiddelde prys per kilogram vir hoender wat as braaivleis verkoop word, is in die Oos-Kaap R53,85 – die duurste van ál die provinsies. In KwaZulu-Natal is dit teen R41,82/kg die goedkoopste. Lamsvleis is die duurste in Mpumalanga op gemiddeld R169,37/kg en die goedkoopste in die Oos-Kaap teen R145,54/kg. Kruisskyf is die…

‘Jy is nie ’n perd omdat jy in ’n stal geslaap het nie.’ MNR. EGON ZUNCKEL, bewaringsboer van KwaZulu-Natal, oor die feit dat dit ’n denkskuif eerder as toerusting is wat van iemand ’n bewaringsboer maak. Bl. 19 ‘Dit reën nie geld nie, maar dit reën darem hoop.’ MNR. HEINRICH VICTOR, bedryfsbestuurder van vesel by OVK, oor produksietoestande in die Vrystaat. Bl. 21 ‘In die verlede het onderlinge twis die produksietoestande vir boere en vir voerkrale ondermyn.’ MNR. DEWALD OLIVIER, uitvoerende bestuurder van die Suid-Afrikaanse Voerkraalvereniging, oor pogings tot groter samewerking in die rooivleiswaardeketting. Bl. 20 ‘In die Oos-Kaap word kameras reeds op strategiese plekke langs paaie opgestel en deur ’n private maatskappy gemonitor.’ MNR. DOUG STERN, voorsitter van Agri Oos-Kaap, oor stappe om veediefstal in dié provinsie hok te…

DIE BEKRAGTIGING van ’n alleenstaande handelsooreenkoms met Brittanje sal nie moontlik wees tot ná die algemene verkiesing op 8 Mei nie. Die handelsooreenkoms wat die regering gehoop het om voor Brexit te finaliseer, bevat dieselfde voorwaardes as die ekonomiese vennootskapooreenkoms (EVO) wat in 2016 met die Europese Unie (EU) onderteken is. Daar was egter ’n haakplek oor kumulasie, oftewel hoe insette of verwerking van ’n uitvoerproduk in ’n land buite die handelsvennootskap benader word by die berekening van uitvoertariewe en -kwotas binne die handelsvennootskap. Dr. Rob Davies, minister van handel en nywerheid, verduidelik Brittanje het op 15 Maart se vergadering met die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (Sadu) aangedui dat hy volle kumulasie vereis. Dit is ’n afwyking van die voorwaardes in die EVO met die EU, waar sulke tariewe in sommige gevalle…

’N PRYS van $21 (sowat R303) per kilogram makadamianeute is die hoogste dollarprys wat ’n maatskappy boere nóg vir dié neute aangebied het. Green Farms Nut Company (GFNC) van Witrivier in Mpumalanga het die prysaanbod aan boere vir die 2019-produk-siejaar aangekondig. Die prys, vir uitgedopte neute van die hoogste gehalte, is sowat 20% hoër as in 2018. Die swakker rand en sterker internasionale prys vir makadamianeute het ’n rol gespeel in die aanbod, sê mnr. Alex Whyte, hoof van Green Farms se bemarkingsafdeling. Hy wys daarop dat neute van verskillende groottes en gehalte verskillende pryse behaal. Styl 1-neute sal vir ’n boer $20/kg verdien, styl 2 $18,20/kg en styl 4 $17,30/kg. Vir styl 5, 6 en 7 sal boere $16,60/kg verdien. Mnr. Allen Duncan, uitvoerende hoof van GFNC, sê die…

DIE wolbedryf se kode van beste praktyk moet die minimum standaard wees waaraan Suid-Afrikaanse wolboere en hul skeersel moet voldoen. Terselfdertyd moet wolboere voortgaan om by bedryfsnorme aan te pas ten einde wol as ’n nismarkproduk aan die wêreld te lewer. Dit was die boodskap van mnr. Guillau du Toit, voorsitter van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV), op die organisasie se Vrystaatse kongres. “Die boer moet sy verbruiker se behoeftes en voorskrifte in ag neem,” het hy gesê. “Die benutting van moderne tegnologie is nie onderhandelbaar nie, maar die wolboer moet steeds die basiese praktyke reg toepas.” Volgens Du Toit kon die probleme weens die onlangse voorkoms van bek-en-klouseer in Limpopo voorkom gewees het as die naspeurbaarheidsbeginsels toegepas is, soos met die uitbreking van slenkdalkoors in 2011. Een van die NWKV…

DIE lyk van ’n vermeende skaapdief wat op die plaas van mnr. Greg Miles in die distrik Stutterheim, sowat 80 km van Oos-Londen, gevind is, het die grootskaalse voorkoms van veediefstal in hierdie gebied fel belig. Kapt. Siphokazi Mawisa, polisiewoordvoerder in die Stutterheimdistrik, sê egter die kwessie van veediefstal is “beheerbaar.” Miles en van sy werkers het op Maandag 11 Maart op die ontbinde lyk van mnr. Odwa Maseti (29) afgekom terwyl hulle na verlore skape in ’n digte wattelbos gesoek het. Volgens Mawisa is ’n dossier geopen, maar nié ’n moorddossier nie. Dit wil voorkom of die oorledene sy eie lewe geneem het. Eers nadat Maseti deur sy ouers by die polisie as vermis aangemeld is, het sy twee broers en ’n vriend aan die polisie gesê dat hulle…

C hina beywer hom daarvoor dat Amerika alle invoertariewe wat reeds ingestel is, teen einde April moet ophef. Amerika kan egter steeds sekere invoertariewe toepas om sy eie bedrywe teen goedkoper Chinese invoer te beskerm. Die handelsooreenkoms wat teen einde April bereik moet word, het eerstens ten doel om die handelstekort van $200 miljard wat Amerika teenoor China het, te verminder. Die tweede oogmerk is om die onbillike, en in sommige gevalle diskriminerende, behandeling wat Amerikaanse ondernemings op die Chinese mark ervaar, aan te pak. Dit sluit gevalle in waar besighede waardevolle tegnologie aan China moet oorhandig. Volgens die Amerikaanse sakekamer kan dié land se bruto binnelandse produk met tot $1triljard oor die volgende tien jaar krimp indien die tariewe so lank van krag bly. Teen 15 Junie verlede jaar…

Baie waarnemers reken die Oesskattingskomitee se jongste raming van veral die mielie-oes is oorskat. Op Graan SA se onlangse jaarkongres buite Bothaville is egter uitvoerig verduidelik watter tegnieke ingespan word om die oesskatting te beraam, van opnames by saaiboere tot satelliettegnologie. Die oesskatting vir ’n jaar verander gewoonlik van die eerste raming af tot die finale syfer, maar die afwykings is gering, rondom 5%, en word net aangepas namate toestande verander. Vanjaar se somer-oes is sowat ses weke laat aangeplant, wat die eerste ramings moeilik gemaak het. Die komitee kon ook nog nie die verdere verloop van die seisoen voorsien nie, soos reënval en vroeë ryp, en daar sal gevolglik weer aanpassings laat in die seisoen gemaak word. Wat wel seker is, is dat Suid-Afrika in die 2019-’20-seisoen ’n redelike…

Binne vier jaar het mnr. Chris Pretorius sy groente-aanplantings by Brits, Noordwes, skouspelagtig uitgebrei. Sy geheim? “Verpak slegs die beste gehalteproduk in jou klas 1-handelsmerk, en sorg dat jou produk se raklewe so lank moontlik is. Dié twee faktore lê albei in ’n mate opgesluit in die bestuur van jou produksieproses, maar dit word eintlik deur die gesondheid van jou grond bepaal.” Pretorius, die seun van ’n veearts, het op Brits grootgeword en het ná skool ’n winkel wat elektriese onderdele verkoop, op die dorp geopen. Hy het dié besigheid, wat hy steeds besit, bestuur totdat hy in 2012 ’n plaas van 15 ha net buite Brits gekoop het. Hy het vir ’n paar jaar met lusern geboer, maar vier jaar gelede die eerste keer beet geplant en die groentegogga…

Sekere basiese boustene is nodig om die tempo van genetiese vordering in die regte rigting te laat versnel, sê dr. Japie van der Westhuizen, hoofbestuurder van SA Stamboek. In die eerste plek moet ’n mens seker wees van die einddoel, met ander woorde in watter rigting jy wil selekteer sodat die nageslag van jou teeldiere meer jou doelwitte weerspieël. Daarna moet jy seker maak dat die diere wat as ouers gekies word, sulke nageslag sal voortbring. Die voorspelling hang af van hoe jy meet en in watter mate jy kan onderskei hoeveel van die voorsprong wat hulle bo medekandidate het, na hul nageslag oorgedra kan word wat die prestasie moet uitleef. Huidige metodes neem metings self in ag, hoe die metings van die verwante kandidate van hul tydgenote verskil en…

Danksy ’n dekgewasplanter wat wydsbeen oor die werkry in vrugteboorde en wingerde loop en slegs op die bankie dekgewasse plant – iets wat tot nou nie moontlik was nie – sal herlewingslandboubeginsels makliker binne die bereik van vrugteboere wees. Die saadbakke van die planter, wat deur Piket Implemente op Piketberg gemaak word, is in die middel van die staalraam van die planter aangebring sodat dit maklik deur die boomrye kan beweeg. Die planteenhede met skyfplanters is al oor jare in die Swartland in strawwe toestande getoets en sal dekgewasse maklik en doeltreffend in die klam grond van boorde en wingerde se bankies kan plant. Hierdie planter is lig en klein. Dit is dus ideaal vir vrugteboere wat jaloers is op die sukses wat met herlewingslandboubeginsels in die graanbedryf behaal word.…

ROOIWYN EN SAMPIOENE Delheim maak gereed vir die winter met ’n bekostigbare gehalteversnit van Shiraz en Cabernet sauvignon in sy Lifestyle-reeks. Dié wyn is die landgoed se topverkoper, en is perfek saam ’n verskeidenheid kossoorte. Vir ’n spesiale bederf, geniet dit saam met iets wat eie aan Delheim is: wilde sampioene. Die komende herfs en winter gaan sampioen-snuffeltogte weer op die landgoed aangebied word (15 en 16 Junie), en die sampioene sal op die plaas se Garden-restaurant se spyskaart verskyn. Kielie solank jou smaakkliere met dié heerlike hoender-en-sampioenpastei. Die ryk koffiesous smaak vorentoe saam met Delheim Shiraz Cabernet Sauvignon 2017. Hoenderpastei met sampioene en koffiesous ■ 45 ml botter ■ 250 g bruinsampioene, gekap ■ 3 preie, in ringetjies gesny ■ 1 gaar hoender, vleis van bene gestroop en in…

Die akkuraatheid van bulle se teelwaardes het met ongeveer 10% gestyg danksy die gebruik van genomiese data vanuit die Suider-Afrikaanse Vleisbeesgenomikaprojek (VGP). Volgens die Lewendehawe Registrerende Federasie (LRF) het dié program die afgelope drie jaar reeds ’n groot, gunstige impak op die rasse gehad wat onder die federasie val. Baie nuwe data vir eienskappe wat moeilik is om te meet, soos vleissagtheid en voerinname, is bygevoeg. Die LRF se diensverskaffer, Breedplan, is besig om genomiese modules vir al die LRF-rasse op te stel wat hom in staat sal stel om vanuit sy kantoor ’n eenstopdiens vir registrasies, prestasies en genomiese dienste te verskaf. Op die LRF se jaarvergadering in Bloemfontein is bekend gemaak nege vleisbeesrasse in Suid-Afrika, 38 genootskappe in Namibië (waarvan 22 vleisbeesrasse is) en 24 genootskappe in Zimbabwe…

Dit was verfrissend om die afgelope twee weke tyd te kon afstaan aan wat die landbou se werklike probleme behoort te wees, naamlik die eise wat moeder natuur aan die mensdom stel, en nie die dinge wat in ’n idiotiese politikus se kop rondmaal nie. Moeder natuur se probleme is immers logies as jy bereid is om diep genoeg na te dink oor die bedoeling agter die oorspronklike ontwerp van haar natuurlike stelsels. Die afgelope twee weke is die punt herhaaldelik op Landbouweekblad se herlewingslandboukonferensies gemaak dat alles by grond begin. Dit maak sin, want grond bly immers die fondament waarop alles gebou word, en dit behoort boere se eerste prioriteit te wees. Gelukkig verstaan boere nou ook hoe om hul grond te verbeter. Boere moet sonskyn en water met…

’n Lys plase wat die ANC in die Noord-Kaap geïdentifiseer het vir onteiening sonder vergoeding as die parlementêre proses afgehandel is, maak opslae. Agri SA sê in ’n verklaring hy eis dat die lys wat deur mnr. Deshi Ngxanga, provinsiale sekretaris van die ANC, in die provinsie versprei is, onmiddellik herroep word. Agri SA wil nou die diplomatieke gemeenskap betrek oor die ANC se ommekeer van sy verklaarde posisie dat produktiewe landbougrond nie geoormerk sal word nie. Die organisasie het voorverlede week met mnr. John J. Sullivan, Amerikaanse adjunkminister van buitelandse sake, vergader. “Ons veroordeel die optrede deur die ANC in die Noord-Kaap ten sterkste en sal die saak met erns hanteer,” sê mnr. Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA. “Ons is onverantwoordelike stellings in die aanloop tot…

DIE ANC was verlede week tjoepstil ná mnr. Deshi Ngxanga, sekretaris-generaal van die ANC in die Noord-Kaap, ’n lys getwiet het van sowat 30 produktiewe kommersiële plase in dié provinsie wat die party vir onteiening sonder vergoeding geoormerk het. Dié twiet was strydig met herhaalde versekerings, plaaslik en internasionaal, deur pres. Cyril Ramaphosa dat produktiewe landbougrond en kossekerheid nie deur die proses van onteiening sonder vergoeding geraak sal word nie. Senior ANC-afgevaardigdes wat aan ’n gesprek met ’n Amerikaanse afvaardiging oor grond en voedselsekerheid deelgeneem het (sien die berig hiernaas), het beweer hulle is onbewus daarvan. Die party het ook nie gereageer op herhaaldelike navrae van Landbouweekblad oor die aangeleentheid nie. In ’n dekbrief wat die lys van plase vergesel het, sê Ngxanga dat ’n oudit van private en staatsgrond…

LANDBOUSAKELUI het in die eerste kwartaal van vanjaar effens meer vertroue gehad as in die vorige kwartaal, maar in die algemeen is sakevertroue nog laag. Die landbousakekamer Agbiz en die nywerheidsontwikkelingskorporasie (IDC) se sakevertroue-indeks was in die eerste kwartaal 4 punte hoër as in die laaste kwartaal van verlede jaar. Op 46 was dit egter steeds onder die neutrale vlak van 50, wat daarop dui dat landbou-ondernemings steeds pessimisties is oor saketoestande in Suid-Afrika, sê mnr. Wandile Sihlobo (foto), hoofekonoom van Agbiz. Die meeste respondente wat aan die kwartaallikse opname deelgeneem het, se bykomende kommentaar het, soos vorige kere, oor grondhervorming gegaan. Sihlobo sê hoewel die landbou beleggings in roerende bates, soos landboutoerusting, gehad het, is die uitkoms van die grondhervormingsprosesse belangrik om vaste beleggings te lok. OMSET Landbousakelui se…

DIE Suid-Afrikaanse regering vorder met onderhandelinge om uitvoermarkte vir rooivleis te heropen ná bek-en-klouseer in Januarie in die siektevrye gebied in Limpopo uitgebreek het. Die departement van landbou, bosbou en visserye het reeds suksesvol onderhandel vir die remediëring van veterinêre gesondheidsertifikate vir beesvleis na Bahrein, Egipte, Jordanië, Katar, Koeweit, Lesotho, Mosambiek, Swaziland en die Verenigde Arabiese Emirate, luidens ’n gesamentlike verklaring van dié departement en die nasionale dieregesondheidsforum. Varkvleis uit bek-en-klouseervrye gebiede kan ook weer na Lesotho, Mosambiek, Namibië (gedeeltelik), die Seychelle en Swaziland uitgevoer word. Suid-Afrika se buurlande Namibië en Botswana blyk nog lugtig te wees, maar onderhandelinge om Suid-Afrikaanse beesvleis en varkvleis weer daarheen uit te voer, duur voort. Die markte vir suiwelprodukte is ook weer grootliks oopgestel. Sommige markte vir die uitvoer van huide, velle en wol…

1 MALAWI| Trokdrywer verkoop hongeriges se mielies ’n Vragmotorbestuurder van die onderneming Mulli Brothers het onlangs erken hy het 168 sakke mielies wat vir honger families bedoel was, verkoop. Hy was een van vyf beskuldigdes wat op aanklagte oor die onwettige transaksies in die Ntcheu-landdroshof verskyn het. Die 600 sakke mielies van 50 kg elk op sy vragmotor moes van die Kanengo-silo’s in Lilongwe na die Mangochi-distriksraad, sowat 250 km verder, vervoer word. Die bestuurder en sy assistente het egter van die sakke mielies by die Kasinije-handelsentrum gaan verkoop. Iemand het die polisie in kennis gestel, en toe die mans voorgekeer is, is 1,4 miljoen kwacha (sowat R27 800) kontant in hul besit gevind. — Malawi 24 2 SUID-SOEDAN | Hulp teen herfskommandowurm Verskeie hulporganisasies het Suid-Soedanese voorligtingsbeamptes…

WES- KAAPSE boere kan nou maklik en met gemoedsrus opgeleide jong mense met ’n ware passie vir die landbou opspoor en aanstel. Dít is danksy die Future Farmersprojek se nuwe kantoor in die Paarl. Future Farmers het in 2006 in Howick, KwaZulu-Natal, ontstaan, toe me. Judy Stuart besef het watter uitdaging dit vir jong swart mense is om toegang tot die landbou te kry. Sy het ’n internskapprogram opgestel om hulle voor te berei vir werk in die landbou, wat hulle ook twee jaar se ervaring op kommersiële plase gee. Stuart verbind die toekomstige boere met kommersiële produsente. Ongeveer 200 plasings vind jaarliks plaas. Daar is selfs geleenthede vir toppresteerders om vir ’n derde jaar op ’n oorsese plaas te gaan werk. BELANGSTELLING Volgens Stuart het ál meer jong mense…

Hoewel historiese geskrifte toon dat heuningbostee al teen 1830 deur Kaapse nedersetters vir medisinale doeleindes gebruik is, is die heuningbosbedryf nog in sy kinderskoene. Heuningbostee (soos rooibostee) is ’n unieke Suid-Afrikaanse kruietee wat endemies is aan die fynbosstreek. Dit word gemaak van die blare en stingels van die inheemse Cyclopia-struik wat groei vanaf Piketberg in die Wes-Kaap tot Port Elizabeth in die Oos-Kaap. Elkeen van die 23 heuningbosspesies wat aan die genus Cyclopia behoort, het ’n kenmerkende verspreidingsgebied. Party spesies verkies sanderige kusgebiede, terwyl ander in koue en teen nat berghange floreer. Groen én gefermenteerde heuningbostee word vir die internasionale mark gelewer. Verbruikers stel toenemend belang in heuningbostee vanweë die unieke smaakprofiel daarvan en die gesondheidsvoordele wat dit inhou. Heuningbos kan ook gebruik word om waarde toe te voeg tot…

Dis nie aldag dat mens ’n uitnodiging kry om vir Landbouweekblad ’n rubriek te skryf nie. Veral nie as jy nog nooit geboer het nie. Ek was laas op ’n plaas toe my oupa nog met volstruise in Oudtshoorn se wêreld geboer het, en dit was byna twee dekades gelede. Al wat ek onthou, is dat dit nie kinderspeletjies is om met volstruise te boer nie, en dit geld natuurlik nie net vir volstruisboere nie. Wat kan ek dus aan die lesers van Landbouweekblad bied wat hulle nie reeds weet nie? My eie lewenspad kan dalk hiermee help. Ná skool is ek Stellenbosch toe om ekonomie te studeer. Ek het my M-tesis in 2006 ingehandig en daarna by die departement van ekonomie begin doseer. Ek is vandag nog hier, nóú…

■ Mnr. Chris Pretorius van Noordwes het oor die afgelope vier jaar sy groenteboerdery dertigvoudig uitgebrei. ■ Sy geheim tot sukses is vars produkte van uitstekende gehalte met ’n lang raklewe. ■ Gesonde grond en gevolglik gesonde plante met ’n baie hoë Brix-syfer is die deurslaggewende faktor wat die gesonde produkte moontlik maak. ■ Chemiese middels word slegs ingespan wanneer bogrondse plae ’n finansiële impak gaan hê, en biologiese maatreëls nie die plaag gaan baasraak nie.…

■ Die Suid-Afrikaanse vrugtebedryf kan die risiko van verkeerde kultivaraanplantings verminder en sodoende miljoene rande bespaar, noudat daar ’n onafhanklike maatskappy is wat nuwe kultivars kan evalueer voordat dit by boere aanbeveel word. ■ Provar is ’n onafhanklike kultivarevalueringsmaatskappy wat boomgehalte, boomfenologie, vruggehalte en opbergingsvermoë van nuwe kultivars by appels, appelkose, bloubessies, pere, perskes, pruime, nektariens, tafel- en rosyntjiedruiwe evalueer. ■ Die maatskappy is ook betrokke by onderstok-evaluasieprojekte vir kern- en steenvrugte, tafel- en rosyntjiedruiwe. ■ Provar het saam met ’n onafhanklike plantgenetikalaboratorium protokolle gevestig wat die angel uit stuifmeelonverenigbaarheid by pruime haal.…

Byna 40 jaar nadat die Bonsmarastoetery Denand met behulp van die legendariese veekenner en rasvaarder dr. Jan Bonsma begin en ontwikkel is, is die Hartzenberg-familie onverpoos besig om hul teelbeleid te verfyn, sê die eienaar, dr. Ferdi Hartzenberg. Sy Elitekoei, FHK 07/120, tel onder die Elitekoeie wat verskeie rasse gaan verteenwoordig in Landbouweekblad en SA Stamboek se Elite-platinumkoeikompetisie vir 2019. Die algehele wenner word op 29 April tydens die Bloemskou aangewys. Hartzenberg sê sy twee seuns, Ferdinand en De Wet, is in beheer van die boerdery op die plaas Kleinuitschot naby Sannieshof, waar hul pa en oupa, ook Ferdinand, begin boer het. Dit beslaan 1 679 ha. Toe hul oupa op 7 September 1920 daar begin boer het, was Kleinuitschot net 256 ha groot. Hulle is ten volle in beheer…

Gebraaide vis met mosterd-bierkors Die mosterd in die beslag gee ’n heerlike smaak aan gebraaide vis. Sit aartappelskyfies en koolslaai hierby voor, of geniet dit saam met ’n paar soorte slaai vir ’n ligter ete. Mosterd-bierbeslag ■ 250 ml bruismeel ■ 7 ml mosterdpoeier ■ 3 ml sout ■ 250 ml bier ■ 2 eierwitte, styfgeklits ■ Olie, vir braai ■ 4 witvisfilette (elkeen groot genoeg vir ’n porsie) ■ Sout na smaak Meng die bruismeel, mosterdpoeier en sout in ’n bak. Voeg die bier by en meng deur. Vou die styfgeklitste eierwitte daarby in. Sorg dat die olie goed warm is. Geur die visfilette met sout en doop in die beslag. Maak seker die hele porsie is goed met die beslag bedek. Braai die filette vir ’n paar minute…

Onlangs lees ek in ’n dagblad ’n gebed deur ’n boervrou van Sutherland. Dit het my diep aan die hart gegryp om te sien hoe sy haar hart met kinderlike eenvoud en opregtheid uitstort voor die Here. Sy skets ’n prentjie van die gevolge en ervaring van ’n lang en voortdurende droogte. Mense, diere en plante kry swaar en die verwagting en gebede bring herhalende teleurstelling. Wat tussen die lyne gelees kan word, maak die probleem net soveel groter. Nou moet ’n mens versigtig wees dat jy nie méér tussen die lyne lees as wat die bidder bedoel het nie. Tog het dit vir my gevoel of daar tussen die lyne ’n stem eerbiedig uitroep: “Waar is U dan, Here? Hoor U dan nie ons pleitgeroep nie?” As jy swaarkry…

Werk het begin om bestuursoplossings vir die verwoestende patogeen, Sclerotinia sclerotiorum, wat Sclerotinia-stamvrot by kanola en sojabone en Sclerotinia-kopvrot by sonneblomme veroorsaak, te soek. Die swam kan meer as 400 gasheerspesies besmet en kan, na gelang van omgewingstoestande, agt jaar in die grond oorleef. Dit maak dit moeilik om die siekte te bekamp. Omdat daar nie sojaboon- en sonneblomkultivars is wat bestand is teen Sclerotinia nie, en min plaagbestrydingsmiddels daarteen geregistreer is, het navorsers, soos me. Lisa Rothman van die Universiteit van die Vrystaat (UV), ’n platform op die been gebring vir jong Suid-Afrikaanse navorsers om hul ondervinding met navorsing oor Sclerotinia uit te ruil. Belangstelling in die netwerk was egter wyer as die akademiese wêreld. Uiteindelik het die Suid-Afrikaanse navorsingsnetwerk vir Sclerotinia (SASRN) onder die vaandel van Graan SA…

GAUTENG NIGEL ROODEPOORT (149), 344 ha, aan Willem Helena Kok-trust, van H.J. Kok, R1 795 000. PRETORIA ONSPOED (500), 21 ha, aan C.T. Chokuda, van J.A. en V.J. van Huyssteen, R800 000. KWAZULU-NATAL LADYSMITH LOT 33 WINTERTON NEDERSETTING (11663), 30 ha, aan Wad Commodities (Edms.) Bpk., van K.E. Horlock, R2 500 000. PIETERMARITZBURG ZOUTPANSVALLEY(1234), 825 ha, aan Richmond Salt Pans (Edms.) Bpk., van J.H. Aadnesgaard, R900 000. LIMPOPO DENDRON MAMPAKUIL (313), 84 ha, aan LLR Prop (Edms.) Bpk., van P.R. Ferreira, R7 100 000. LEPHALALE SEEKOEIGAT (46), 1 548 ha, aan Alkara 180 (Edms.) Bpk., van Golden Dividend 425 (Edms.) Bpk., R10 500 000. SEEKOEIGAT (46), 1 548 ha, aan MM Aartappels (Edms.) Bpk., van Alkara 180, R16 600 000. STOCKPOORT (1), 608 ha, aan Leef Voluit Boerdery, van Kruk…

Die totale aanbod van 1 200 Merino-ooie is op die eerste produksieveiling van mnr. Johan Rautenbach en genooide verkopers op Senekal opgeraap. Die drie duurste ramme is teen R10 000 elk verkoop. Die kopers was mnre. Jurgens Kotze van die Meykot-boerdery, Senekal, MJ Kohler van Reitz en PGP Heyns van Senekal. Ramme het gemiddeld R6 007 behaal. Die duurste ooie (dragtig met tweelinge) is teen tot R3 400 verkoop. Die koper van die duurste ooie was mnr. Jan-Harm Joubert van die Soutfontein-boerdery, Winburg. Mnr. Lukas Kleynhans was die afslaer en Vleissentraal Bethlehem het die veiling aangebied.…