Innholdsfortegnelse for 01-Feb-19 i Landbouweekblad

DIE Afrika-ontwikkelingsbank noem in sy jaarlikse verslag oor die vasteland se ekonomiese vooruitsigte dat sommige lede van die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (SADU) die afgelope jaar handelsperke en vereistes vir plaaslike inhoud op sekere kosprodukte uit Suid-Afrika ingestel het, wat die doelstellings van streeksintegrasie ongedaan maak. Al is swak infrastruktuur en lang vertragings by grense, wat bedryfskoste opstoot, steeds ’n struikelblok vir supermarkkettingwinkels, is dit van deurslaggewende belang om die waarde van Suid-Afrika se handelsbalans positief te hou. “Handel is grotendeels in een rigting – in 2017 was die waarde van Suid-Afrikaanse uitvoer van verwerkte kosse na die res van die vasteland meer as vyf maal die waarde van sy invoer,” lui die verslag. “Die gasheerlande van die Suid-Afrikaanse kleinhandeluitbreiding is al hoe meer besorg oor die benadeelde posisie van binnelandse verskaffers,…

SA WAS VOORLOPER MET GRENSHEINING Pres. Donald Trump van Amerika is, soos altyd, die wêreld se nuusmaker van die oomblik – nou weer oor sy obsessie met die muur wat hy op die grens met Mexiko wil oprig. Die regering in Amerika het feitlik tot stilstand gekom omdat die Huis van Verteenwoordigers nie geld daarvoor wil bewillig nie, en verskeie staatsdepartemente kan nie eens hul werknemers betaal nie. Sommige mense in die res van die wêreld beskou Trump selfs as waansinnig. Of die Amerikaanse president mal is, weet ek nie, maar ek weet wel dat hy jaloers waak oor die welstand van sy moondheid en wil voorkom dat sy land deur immigrante oorstroom word. Ons in Suid-Afrika het nooit gekla oor die grensheining van sisal met doringdraad weerskante wat die…

DIE mark is té optimisties oor die mielie-opbrengs, meen mnr. Anthony Clark, onafhanklike landboumark-ontleder. Volgens hom weerspieël die termynmark nog nie die werklikheid wat in die mielielande aangaan nie. Hy waarsku in ’n beleggersnota dat wit mielies se prys kan styg, terwyl geel mielies op dieselfde hoë vlakke gaan bly verhandel. Volgens hom kan dit maatskappye, soos die pluimveeprodusent Astral, die voedselreuse Pioneer Foods en RCL en die eierprodusent Quantum Foods, se koste opjaag en hul aandeelpryse verder afdruk. “Ek verneem toestande in dele van die sentrale en westelike somersaaigebied is erger as die droogte van van 2015-’16. Die reënval is selfs laer as die laagste wat die afgelope 106 jaar gemeet is,” het Clark in ’n ontledingstuk gesê. “Dit sal ’n merkbare impak op die opbrengspotensiaal hê, terwyl dit…

DIE reën bly weg, terwyl hoë temperature en warm wind bykans ondraaglike produksietoestande skep in die oostelike Karoo en noordelike Oos-Kaap. “Dit is aardig. Daar is geen ander woord nie. Die laaste ordentlike reën was in Mei 2018,” sê mnr. Acton van Aardt van die plaas Mullberry Grove buite Cradock. Hoewel hulle oor Nuwejaar 7 mm reën gekry het, het die hoë temperature dit lankal opgedroog, en die reënseisoen het nog glad nie begin nie. “Hoewel dit ’n laatsomerreëngebied is, kry ons gewoonlik ’n bietjie lentereën en donderbuie van Oktober af. Dit moes dus al begin reën het. Ek sou nie sê die diere in die distrik gaan dood van die droogte nie, maar as dit nie teen Maart begin reën nie, gaan daar ’n paar dinge gebeur.” EERSTE RYP…

’N OORWELDIGENDE “nee”, is die terugvoer van die nagenoeg 400 belanghebbende en geraakte partye wat tot dusver deelgeneem het aan openbare konsultasie oor Rhino Oil and Gas se nuutste aansoek om eksplorasieregte vir aardgas in groot dele van KwaZulu-Natal en die Vrystaat. Die verslag, wat die eerste fase van die omgewingsimpakstudie omskryf, is onlangs gepubliseer. Rhino doen aansoek om deur middel van lugopnames en die bestudering van geologiese rekords te bepaal of daar ontginbare petroleum in die grond is. “In die geheel is die openbare kommentaar sterk gekant teen die aansoek en die proses,” skryf SLR Consulting, wat die omgewingsimpakstudie behartig. “Dit is duidelik dat die teenkanting hoofsaaklik gegrond is op kommer oor toekomstige risiko’s wat uit produksie kan ontstaan indien ’n hulpbron gevind word.” VREES EN WANTROUE Gegewe die…

DIE Regering sou al 11,3 miljoen hektaar grond aan begunstigdes van grondhervorming oorgedra het, indien begunstigdes nie die opsie van finansiële vergoeding gekry het nie. Dit blyk uit antwoorde op ’n parlementêre vraag aan me. Maite Nkoana-Mashabane, die Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming. Die Regering se teiken vir oordrag met die aanvang van die grondhervormingsprogram in 1994 was 30% van grond in wit besit, of 24,6 miljoen hektaar. Syfers oor die stand van grondhervorming is al jare lank omstrede omdat die departement se syfers gereeld bevraagteken word, en die Regering nie die hoeveelheid hektaar grond byreken in gevalle waar begunstigdes finansiële vergoeding pleks van grond gekies het nie. Indien dié hoeveelheid hektaar in berekening gebring word, is die stand van oordrag nou 11,3 miljoen hektaar, of sowat 46% van…

DIE radio- en TV-persoonlikheid JP Keyter is Landbouweekliks se nuwe aanbieder. Hy maak sy buiging in die eerste episode van reeks vyf van dié gewilde joernaalprogram op VIA (DStv-kanaal 147) op 29 Januarie, en kuier by die wildteler mnr. Martin Schoeman van Thabazimbi. (Lees meer op bl. 101.) Die eerste vier reekse van Landbouweekliks met Ivor Price as aanbieder is verlede jaar uitgesaai. Ivor is deesdae by ’n nuwe landbouprojek betrokke. JP was die afgelope 11 jaar ’n bekende radiostem op RSG en Jacaranda FM, en was ook ’n aanbieder op eNuus. “Die eerste plaasbesoeke het goed afgeloop. Dit is ’n groot voorreg om as aanbieder van Landbouweekliks te dien. Ivor het dit vir my baie maklik gemaak om oor te neem.” Sy aanstelling was ’n bestiering, meen JP. “Ek…

DIE wolmark het die nuwe jaar op ’n goeie noot begin toe pryse vir goeie Merinowol stewige stygings getoon het. In Suid-Afrika het Cape Wools se Merino-aanwyser met 4,2% gestyg, terwyl die Australiese aanwyser met 2,8% teenoor die laaste veiling in Desember 2018 verbeter het ( GRAFIEK 1 & 2 ). Daar was goeie mededinging vir veral die langer Merinowol van goeie gehalte. Daar is tans ’n taamlike tekort aan langer wol omdat skeerpatrone plaaslik en in Australië, en die droogte in albei lande, daartoe gelei het dat daar baie meer kortwol as langwol op die mark is. Hoewel daar optimisme is dat pryse verder kan styg, waarsku ontleders dat die verlangsaming in ekonomiese groei in China, die verwagte swakker groei in Europa, onsekerhede oor Brexit en die prysoorlog tussen…

Die bek-en-klouseer wat in Limpopo naby die Krugerwildtuin uitgebreek het, is skynbaar vanaf buffels oorgedra. Dit is ’n paar weke gelede by twee beeste net buite die bek-en-klouseerbeheergebied gediagnoseer, en dit het gelei tot die opskorting van vleisuitvoer uit Suid-Afrika. Teen druktyd het dit hoofsaaklik Botswana en Namibië gegeld, wat nie juis ’n mark vir Suid-Afrikaanse beesvleis is nie. Die kans is egter goed dat ander invoerlande hul voorbeeld gaan volg, en gaan aandring op veiligheidswaarborge en maatreëls. Dit hou die risiko in dat vleisuitvoer heeltemal gestaak kan word. Volgens statistieke van die Departement van Handel en Nywerheid beloop vleisuitvoer uit die Suider-Afrikaanse Doeane-unie kwartaalliks sowat R1 miljard, wat aansienlik is. Paniek het gevolglik onder veeboere in Suid-Afrika ontstaan, en gerugte van skerp prysdalings vir speenkalwers en lammers het vinnig…

WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL ONTVANG HET? Sorg dat jy genoeg getalle het (lammers op die grond). Eers dan kan jy streng selekteer vir vinnige genetiese vordering. WAT WAS JOU BESTE BOERDERYBESLUIT? Om intensief te boer en die voerkraal, telingsinchronisasie en lamhokke in die stelsel in te bring. EN DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT? Ek moes alle wins oor die jare heen terug in die landbou belê het. Ek het ’n paar keer my kop gestamp om in swak aandele te belê waarvan die groei nie naastenby tred hou met die groei in grondpryse nie. WATTER ASPEK HET DIE GROOTSTE BOERDERY-IMPAK GEHAD? Doen eers alles self op die plaas. Doen dit wat jy later wil gedoen wil hê, deur ander. HOE BEMARK JY JOU PRODUK(TE)? Ek bemark dit grootliks…

Dit is veral die groei in die sitrusbedryf wat beleggings soos die pakskuur moontlik maak. “Ons omgewing se Mediterreense klimaat is vergewensgesind. Dit is ’n gematigde gebied, daarom kan ons sekere sitruskultivars beter verbou as ander streke. Ons is vry van swartvlek en ons het toegang tot die lonende Amerikaanse mark,” sê mnr. Juan-Ivan Smuts. Sitrus-aanplantings het ontplof in die Robertson-gebied – veral omdat dit baie jare lank geknor het in die wynbedryf. Hieroor sê Smuts: “Dit is die sleutelrolspelers in die omgewing wat die regte boerderypraktyke toepas en die regte verpakkings- en bemarkingsroetes volg, wat die pyp gaan rook. Maar daar is ook ’n aantal produsente wat weens die lae pryse in die wynbedryf kapitaal in die sitrusbedryf belê het, maar die verkeerde kultivars gekies en aangeplant het sonder…

Gedurende die tweede helfte van 2018 was daar ’n paar gevalle van die bek-en-klouseervirus (die serotipe SAT 2) by beeste in die beheergebied vir bek-en-klouseer in die noordooste van Limpopo. Die situasie is ondersoek, maar dit het ongelukkig nader aan die bek-en-klouseervrye gebied beweeg. Op 7 Januarie is ’n positiewe geval bevestig in die bek-en-klouseervrye gebied, hoewel dit nog in die hoëtoesigsone was. Die situasie is toe by die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) aangemeld, soos van alle lande verwag word. ONMIDDELLIKE GEVOLG Die onmiddellike gevolg hiervan was dat alle lande wat met Suid-Afrika handel dryf met produkte afkomstig van diere wat vir bek-enklouseer vatbaar is, hul handelsgrense met die land gesluit het. Dit is ’n doodgewone reaksie en was te verwagte. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het…

SPESIAAL VIR SA BAALNET STERK EN UV-BESTAND Plusnet-Geotex se baalnet is spesiaal ontwerp om Suid-Afrika se strawwe UV-strale te weerstaan. Sy Spidernet-baalnet bied ook optimale baal-bedekking, hoë doeltreffendheid en deurlopende prestasie. Die baalnet is aangepas om met alle baler-modelle in byvoorbeeld Amerika, Kanada, Frankryk, Brittanje, Duitsland en die Skandinawiese lande te werk. Die netwydte is 123 cm en die lengte per rol is 3 600 m. Die breeksterkte wissel van 260 kgkrag (kgf) vir die standaardrolle tot 280 kgf vir die plusrolle. PRYS: R3 220 per rol vir die standaardrolle en R3 335 vir die plusrolle. NAVRAE: Mnr. André van Zyl, sel 079 689 7817, e-pos: andrev@masterplasticsgroup.com, tel. 011 412 3954. KUNSMIS STIMULEER GRONDFUNKSIES Die tegnologie in die interaktiewe enkelkorrel-kunsmis D-Coder beskerm plantvoedingstowwe, stimuleer biologiese funksies in die grond, en…

Geroosterde botterskorsie met feta, groenbone en bloubessiesous Hierdie lekker groentegereg smaak vorentoe saam met hoender, lamsvleis of beesvleis. ■ 2 klein botterskorsies, met skil en pitte en al in dun wiggies gesny ■ 45 ml olyfolie ■ Sout en varsgemaalde swartpeper ■ Paar druppels heuning ■ Hand vol jong groenbone, gaar gestoom ■ 2 wiele fetakaas, grof gebreek ■ 250 ml roket of slaaiblare van jou keuse ■ Hand vol vars bloubessies Slaaisous ■ 250 ml vars of bevrore bloubessies ■ 15 ml suiker of heuning ■ 60 ml witasyn Voorverhit die oond tot 190 °C. Drup ’n bietjie olyfolie in ’n oondbak en pak die botterskorsiewiggies daarin. Drup die res van die olie oor die botterskorsiewiggies en geur met sout en peper en ’n paar druppels heuning. Oondrooster vir…

Die aand maak ek, saam met die braaivleis, twee vergete Afrikageregte: kremetartblare gekook saam met uie en aartappels, en rys gemeng met die moringablare en -bloeisels. My medekampeerders was erg verbaas oor die smaaklike geregte. Kremetartblare en die moringa se blare en bloeisels word as deel van die “verlore gewasse van Afrika” beskou. Afrika se mense het baie lank verskillende veldplante en -vrugte geëet, maar dit het feitlik verdwyn toe die Europese koloniste voet aan wal gesit en nuwe gewasse saamgebring het. Prof. Harbans Bhardwai van die Universiteit van Virginia in Amerika het my meer daarvan vertel, en so het ons blare en blomme op ons toer begin eet. Dis bestanddele wat oor duisende jare gereeld in Afrikageregte gebruik is. DUISENDE EETBARE GEWASSE Amerikaanse wetenskaplikes het ’n lys van 83…

RUVASA INWENDIGE PARASIETE KOM VOOR ONDANKS DROOGTE AL is daar talle dele van Suider-Afrika wat ’n erge droogte ervaar, is daar steeds ’n gevaar van inwendige parasiete en veeboere moenie hul waaksaamheid verslap nie, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (RuVASA), in sy Desemberverslag oor siektes wat deur veeartse aangemeld is. Daar kan nat kolle op die plaas wees, soos lekkende waterkrippe en pyplyne, lande wat besproei word en nat krale waar waterslakke kan voorkom, wat die gashere vir lewerslakwurm en peervormige maagslakwurm is. Hierdie slakke kan daar versamel namate watervlakke daal en onverwagse uitbrekings kan die boer onverhoeds betrap. Boere moet die vyfpuntkontroleplan gebruik om te help om vas te stel of daar parasietprobleme by vee is. Dit behels die ondersoek van die neusarea…

MORINGA SKEP GELEENTHEDE VIR KLEINBOERE Opkomende boere in drie tradisionele gebiede in die Blouberg-omgewing naby Alldays, Limpopo, gaan danksy ’n vennootskap tussen verskeie ondernemings van vanjaar af moringablare en -sade produseer. Botanica Natural Products, ’n vennoot met ’n aanleg in die omgewing, gaan die produkte vir verdere verwerking by die 60 betrokke boere koop. Die ander vennote is die De Beers-groep, die Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ), Old Mutual en die nywerheidontwikkelingskorporasie (IDC). Botanica vervaardig en bemark bestanddele aan plaaslike en internasionale vervaardigers van kosmetiese produkte en voedselaanvullings. Mnr. Will Coetsee, besturende direkteur, sê Botanica produseer reeds self moringablare op tien hektaar, maar wil sy verwerking uitbrei en terselfdertyd in die gemeenskap terugploeg. Blare word geoes deur die plant in ’n struikvorm te laat groei. Wanneer plante ná ses…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Limpopo, Gauteng en KwaZulu-Natal, van Desember 2017 tot verlede November. Die swak ekonomie het ’n beduidende invloed, met ál meer distrikte waar grondpryse daal. Altesaam 58% van distrikte in Limpopo toon ’n daling in grondpryse. By Usutu het pryse met 8% gestyg. In dié provinsie was daar 492 ooreenkomste in 12 distrikte. Dit het 171 477 ha teen R3,141 miljard behels. Daarvan was 22% transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dit het 26,8% van al die verhandelde hektare in Limpopo behels. In Gauteng was daar 472 transaksies, wat 53 548 ha teen R3,237 miljard behels het.…

76% Volgens navorsing aan die Universiteit van Leicester eet mense soveel hoendervleis dat hoenders nou 76% van alle diere op plase uitmaak. Die aantal hoenders wat vir vleisproduksie aangehou word, is ook meer as die som van alle ander voëls op aarde. Nagenoeg 23 miljard van die 30 miljard diere en voëls op plase is hoenders. In lidlande van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling het hoendervleisverbruik met 70% gestyg sedert 1990. – The Economist 35 000 Volgens organiseerders van ’n betoging wat saamgeval het met die Grüne Woche-landbouskou in Berlyn, Duitsland, het 35 000 mense opgedaag om te betoog teen nywerheidslandbou en ten gunste van groter omgewingsbeskerming en steun vir kleinboere. Volgens owerhede was daar meer as 12 000 betogers. Minstens 100 verskillende organisasies en 171 trekkers was…

‘Dit kan ses maande duur om die land weer vry van bek-en-klouseer verklaar te kry, of baie jare. Dit gaan afhang van die boere se samewerking met die staat.’ DR. PIETER VERVOORT, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum. Bl. 14 ‘Wie is die produsente of direksies wat ons wynbedryf en hulself so in die voet skiet?’ MNR. ANTON SMUTS, voorsitter van Vinpro, oor die lae wynpryse wat die hele bedryf se volhoubaarheid in die weegskaal plaas. Bl. 20 ‘Verlede week was daar nog ’n baie goeie oes op die lande, en ná Saterdag het ons skielik omtrent niks oor nie.’ MNR. JAN BOSHOFF, graanboer van Devon, oor stormskade verlede naweek op sy plaas. Bl. 21 ‘Ek sal nou eerder ’n bakkievrag vol kos gaan koop as ’n nuwe ram.’ MNR. ACTON…

MNR. WYNAND DU TOIT van die plaas Klipbankskloof by Bredasdorp is die eienaar van Suidplaas-Dohnes, die grootste Dohne-Merinostoetery in Suid-Afrika. Hy is die vierde keer as Bobaas-Dohne-Merinoteler van die Jaar aangewys. Sy gemiddelde lampersentasie het die afgelope sewe jaar met ’n allemintige 33 gestyg. Lees die artikel op bl. 40. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Madré, het ’n seun, Johan, wat sy prokureursleertydperk by PwC doen, en ’n dogter, Alé, ’n finalejaar-B.Com.-student in bedryfsielkunde aan die Universiteit Stellenbosch. WAT LEES JY? Ek lees graag beleggingsen motorliteratuur. WAT IS JOU STOKPERDJIES? Ek ry graag bergfiets — ek het al ses Cape Epics gery — en speel ook gholf. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons ontspan graag by Stilbaai. HOU JY VAN SPORT? Ek is dol oor sport, en…

AL is die planttyd vir somergraan-kontantgewasse verby, behoort boere nog voergewasse vir weiding te kan plant indien die reën wat vanaf 27 Januarie tot middel Februarie voorspel word, begin val. Só sê mnr. Johan van den Berg, klimatoloog by Santam Landbou, in sy nuutste weerverslag. “Die sterk daling in vleispryse saam met die droogte stuur op ’n ramp af vir baie veeboere, maar as ons in dié tydperk reën kry, kan dit help om die agteruitgang van weiding te keer,” sê Van den Berg. Baie reën en opvolgreën is egter oor groot dele van Suid-Afrika nodig om voldoende weiding vir die winter en lente te kan produseer. Van den Berg sê die afgelope weke se hittegolftoestande het die uitwerking van die reën wat sedert verlede maand voorgekom het, laat verswak,…

DIE ANC het glo planne om groot landboubesighede aan te vat omdat hulle “kleiner groepe verhinder om die sektor te betree”. Die landbousektor is deur die ANC in sy verkiesingsmanifes uitgelig vanweë die sektor se potensiaal om ’n diep duik in Suid-Afrika se werkloosheidsyfer te maak. Die party se soeke na vinniger grondhervorming en die beginsel van onteiening sonder vergoeding geniet ook heelwat aandag. Die ANC beloof om die oorheersende rol van groot ondernemings ten opsigte van landbou-insette, die verwerking van landbouprodukte én in die kleinhandel van kos aan te pak. Mnr. Theo Boshoff, bestuurder van regsintelligensie by die landbousakekamer Agbiz, het by navraag gesê die verwysing na landbou-insette is baie breed. Die landbouwaardeketting is ingewikkeld, en ’n inset kan enigiets wees van saad en kunsmis tot finansiering en professionele…

1 ZIMBABWE| Mielie-oes kan skerp daal Die Internasionale Graanraad skat dat Zimbabwe se mielie-oes vir die huidige seisoen met 45% kan daal tot 1,2 miljoen ton. Met dié dat Zimbabwe se oordragvoorraad van nagenoeg 458 000 ton uit die vorige seisoen dalk nie genoeg gaan wees om sy voorraad uit die huidige jaar te versterk nie, kan die land ’n netto invoerder van mielies bly. Met ’n geraamde mielieverbruik van 1,8 miljoen tot 2 miljoen ton, sal nagenoeg 400 000 ton se ingevoerde mielies waarskynlik benodig word. In Suider-Afrika sal die verskaffers waarskynlik Zambië en Suid-Afrika wees, ondanks die slegte produksietoestande, en internasionaal Mexiko, Amerika en Rusland. — Agbiz 2 ZAMBIË| Minder mielies beteken nie noodwendig invoer Ondanks ’n verwagte daling van sowat 31% in die mielie-oes, is die verwagting…

DA A R is nog geen nuus oor ’n potensiële koper vir Clover nie. Die aandeelprys van die land se grootste suiwelprodusent het met 40% opgeskiet nadat dit op 19 Oktober verlede jaar bekend geword het dat ’n ander maatskappy hom dalk wil koop. Die Clover-aandeel se sluitingsprys was op 18 Oktober R14,10, en teen Maandag 21 Januarie het die aandeel in ’n stadium teen R20 verhandel voor dit effens teruggesak het tot R19,84. Die maatskappy het nie in sy nuutste verklaring enige verdere besonderhede oor die moontlike koper of kopers bekend gemaak nie. Hy het sy aandeelhouers verwys na verklarings wat op 19 Oktober en 30 November oor die voorgenome transaksie uitgereik is, en gesê samesprekings duur voort. Clover het sy buiging in 2010 op die JSE gemaak, en…

LANDBOUWEEKBLAD word op 21 Mei vanjaar 100, en as deel van die viering plaas ons ’n keur van stories en brokkies geskiedenis op ’n splinternuwe webwerf (https:/ /www.netwerk24.com/Landbou/eeufees). Lees meer oor die groot geeste in die Suid-Afrikaanse landbou, ontwikkelings wat deur die jare ’n impak op die plaaslike landboubedryf gehad het, asook gunstelinge, soos Opsitkers en spotprente. Sedert die webwerf onlangs aanlyn gegaan het, is een van die mees geleeste artikels dié deur voormalige redakteur Jean du Preez oor die groot droogte van 1992, toe Suid-Afrika se mielies opgeraak het, wat saam met die spotprent uit 1992 verskyn. Jy kan ook op ’n gratis nuusbrief oor die eeufees inteken. Ons publiseer verder graag stories oor die rol wat Landbouweekblad in jou boerdery en familiegeskiedenis gespeel het. Lesers sal binnekort hul…

DROOGTE in die wêreld se twee grootste wolproduserende lande sal wolproduksie dié seisoen ’n groot knou toedien. In Australië, waar die ergste droogte in menseheugenis ervaar word, sal produksie na verwagting tot sy laagste vlak in 21 jaar daal. Volgens die jongste vooruitskatting sal produksie tot 385 miljoen kg afneem. Die Australiese ooskus, waar die grootste persentasie van die land se lewende hawe voorkom, het in die ses maande tot Desember verlede jaar 40% minder reën as normaalweg ontvang. Data van die Australiese woltoetsburo toon dat die volume wol wat van Julie tot Desember verlede jaar getoets is, 12% laer is as in die ooreenstemmende tydperk in 2017. Suid-Afrika se produksie sal na verwagting ook daal. Wolontvangste by makelaars se pakhuise van Julie tot 7 Desember verlede jaar was 13,5%…

Moet een van die kinders met die boerdery aangaan nadat die boer gesterf het? En indien wel, hoe kan die kinders gelyk erf? Baie boere worstel met dié vrae. Die tameletjie vir boere is dat dit moeilik is om grond aan ál die kinders te laat vererf omdat die Wet op die Onderverdeling van Landbougrond die onderverdeling van landbougrond verbied, behalwe in gevalle waar die Minister van Justisie toestemming daarvoor gee. Dié toe-stemming word egter nie maklik verleen nie. Dit kan ook die geval wees dat dit óf nie ekonomies sin sal maak nie óf dat een of meer van die kinders nie wil gaan boer nie. Dit gebeur dus gereeld dat een kind die grond en boerderybates erf, en dan sy/haar broers en/of susters moet “uitbetaal” ten einde die…

Sowat 200 Zimbabwiese kleinboere word jaarliks deur die private sektor, met die samewerking van dié land se regering, opgelei om hulle beter vir beesboerdery te bekwaam. Mnr. Mark Hayter, ’n vennoot in die afslaersonderneming CC Sales, wat daarby betrokke is, sê die opleiding bestaan uit kursusse in teelmateriaal en reproduksie, beeshantering, take soos onthoorning en kastrasie, brandmerk en dosering, voeding, dieregesondheid en beesboerdery as ’n besigheid. Die opleiding vind plaas by die Gwebi-landboukollege in Masjonaland, Esigodini-landboukollege in Matabeleland, die Alvord-opleidingsinstituut in Masvingo en die Mlezu-landboukollege in die middelland. Die kursus voeg lesings en praktiese opleiding saam om die kursusgangers so doeltreffend moontlik te bemagtig. “CC Sales borg twee boere per distrik reg oor die land, wat deur die regering se departement van lewende hawe benoem word. Die doel is om…

Die virtuele waterinhoud van ’n produk is die hoeveelheid water wat dit altesaam verg om ’n produk te vervaardig. Om byvoorbeeld 200 kg beenlose beesvleis te produseer, beteken dat die kalf drie jaar lank moet groei voordat dit geslag word. In dié drie jaar vreet dit nagenoeg 1 300 kg graan, 7 200 ruvoer en drink dit 24 m3 water. Die graan en ruvoer benodig ook water om geproduseer te kan word. As die som gemaak word, is sowat 15 340 liter water nodig om 1 kg vleis te produseer. Die TABEL bevat vervolgens die hoeveelheid virtuele water wat vir ’n paar alledaagse produkte benodig word.…

Die Oos-Vrystaat se produksie van ingemaakte aspersies het sowat ’n dekade gelede tot stilstand gekom. Arbeidskoste, wat die hoogte ingeskiet het, en geen beskerming teen invoer nie het die Suid-Afrikaanse aspersiebedryf se inmaakvertakking ’n stille dood laat sterf. Landerye van die voormalige aspersiemaatskappy Deemster wat dié groente jare lank in die Oos-Vrystaat tussen Ficksburg en Clocolan verbou en ingemaak het, lê deesdae braak. Ingevolge die boervestigingsprogram van die landboumaatskappy VKB op Reitz is ’n groep van nege nuwelinge sedert 2012 in die omgewing van Rosendal en Qwaqwa gevestig. Hulle spits hulle toe op gewasverbouing (onder meer mielies en sojabone) en ’n veevertakking (sien ook “Hierdie plan kan werk, sê Dan Kriek”, LBW, 15 Augustus 2014). Hoewel dié groep hul selfstandigheid as kommersiële boere bewys het, het hulle steeds gesukkel om…

SIMPTOME ■ Koors ■ Hoefletsels ■ Blasies op pote, in en om die mond en op die uier ■ Mankheid, moeilike beweging en lusteloosheid ■ Erge spoegloop en neusuitloopsel (eers slymerig en dan etterig) ■ Melkproduksie val ■ Gewigsverlies HOE LANK BLY DIE VIRUS AANWESIG? ■ Die virus leef gemiddeld vir tot 3 maande; in baie koue tot 6 maande ■ Beeste: Meestal 6 maande of minder, maar kan tot 3,5 jaar besmet bly ■ Skape: Tot 9 maande ■ Bokke: Tot 4 maande HOE VERSPREI DIT? ■ Direkte of indirekte kontak met besmette diere ■ Inaseming van die virus ■ Inname van besmette kos ■ Binnedring van virus deur velwonde of slymvliese ■ Geslagtelike oordrag ■ Deur gereedskap, materiaal, klere en voertuie VEE WAT DIE SIEKTE KRY BY SKAPE…

Bloubessiekoek Dié ryk teekoek het geen versiersel nodig nie. As jy wil, kan jy net ’n bietjie versiersuiker oorsif voor jy dit voorsit. ■ 250 ml bruismeel ■ 180 ml suiker ■ 250 ml karringmelk of vanieljegegeurde jogurt ■ 125 g botter, gesmelt ■ 310 ml bloubessies Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ’n koekpan van 20 cm met botter of spuit met kleefwerende kossproei. Meng die bruismeel en suiker in ’n mengbak. Meng die karringmelk of jogurt en die gesmelte botter in ’n ander bak. Voeg dit by die droë bestanddele en meng tot ’n gladde, dik beslag vorm. Giet in die voorbereide pan en sprinkel die bloubessies oor. Bak vir 40-45 minute tot deurgaar. Laat ’n paar minute in die pan afkoel en keer dan op…

Ek het onlangs op ’n boek in my boekrak afgekom wat ek, tot my skaamte, nog nie gelees het nie. Soos dit maar gaan, het ek myself vinnig met ’n paar verskonings verontskuldig. Miskien herken jy dit in die herinnering aan jou eie versuim: “Ek het nie tyd gehad nie, ek was net te besig.” Dis een van die bekendste verskonings, maar ook meestal ’n blatante leuen. Hulle sê mos: “As jy iets gedoen wil hê, gee dit vir iemand wat reeds besig is.” Glo my, dit werk! Nóg ’n verskoning: “Ek het eenvoudig vergeet.” Inderdaad kan iets daarvan waar wees. Onthou net: “Vergeet is ’n geweer wat mis skiet.” Met my skuldige gewete het ek die vergete boek – ’n lewensbeskrywing van ’n bekende persoon – begin lees. Wat…

‘SKAARS’ WILD NOU VOLOP EN BEKOSTIGBAAR Aan die vooraand van vanjaar se veilingseisoen kan wildboere van een ding seker wees: Die jagbedryf gaan die waarde van wild bepaal. Só sê mnr. Niel Swart, wildafslaer van Modimolle. Hy sê wat teelmateriaal betref, kan boere verwag om in die omgewing van R25 000 op te dok vir gewone swartwitpensverse. Dit is die wild, soos koedoes en gemsbokke, wat meer op die eindverbruiker (jagter) gerig is, wat boere dalk meer uit die sak kan jaag. Swart sê die wildbedryf groei nie meer soos ’n paar jaar gelede nie. Hy skryf dit toe aan ’n gebrek aan nuwe toetreders vanweë onsekerheid ten opsigte van die politieke en ekonomiese omgewing en die klimaat. Die verlangsaming het egter stabiliteit in die bedryf meegebring. “Wildboere kan regtig…

Ná dekades van wanindrukke dat Afrikanerbeeste een van die weggooibeesrasse van Suider-Afrika is, het die wiel die afgelope jaar drasties gedraai. Dié ras is nou só in aanvraag dat telers nie in die vraag kan voorsien nie. Die redes daarvoor lê in veral die Landbounavorsingsraad se navorsingsresultate wat die ras se waarde wetenskaplik bewys het, naamlik aanpassing by die veranderende klimaat (verdraagsaamheid vir hitte), vleisgehalte (weerspieël deur Afri Beef wat as handelsmerk bemark word), siekteweerstand, en die feit dat die Afrikaner ’n onontbeerlike deel van beesboerdery geword het, sê me. Lauren James, rasdirekteur. Pryse het ook gestyg. Teelverse en -koeie is nie te koop teen minder as R15 000 nie. Die gemiddelde veilingspryse is R25 000 vir dragtige verse, R30 000 vir dragtige koeie en R35 000 vir koeie met…

Verlede week was ek duisende kilometer ver van die versengde droogte. Ek was in ’n yskoue Berlyn by die Groenweek, ’n duiselingwekkende uitstalling van die duisende landbouprodukte en -dienste wat ’n welvarende Europa bied. Op eie bodem is dit op plekke veel droër as in 2015-’16. Hittegolf volg op hittegolf, en dan kom die droë winde. Die skamele 20 mm wat sedert verlede herfs op ons plaas in die Oos-Kaap geval het, is veel minder as die gemiddeld 520 mm van ’n goeie jaar. “Van hier af aan,” sê ’n boerepêl, “is dit nog net geloof wat jou kan dra.” Europa is ook die afgelope somer deur die strafste droogte sedert aantekeninge in 1881 begin hou is. Duitsland alleen het sowat 40% van sy landbouproduksie verloor, sê sommiges. Anders as…

Verskeie distriksmunisipaliteite in die Noord-Kaap het reeds die nodige gedoen om tot rampgebiede verklaar te word. Ten spyte daarvan lyk dit of die provinsiale regering steeds nie voldoende hulp aan die provinsie se boere verleen nie. Mnr. Nicol Jansen, voorsitter van Agri Noord-Kaap, sê hulle probeer om ’n goeie werksverhouding met die Noord-Kaapse departement van landbou en landelike ontwikkeling te behou, maar die situasie raak nou “ongelooflik frustrerend”. “Die Wes-Kaapse departement van landbou stel steeds finansiële hulp aan boere beskikbaar, maar nie die Noord-Kaapse departement nie. Dit is vir ons baie moeilik om finansiële hulp op grondvlak by die boere te kry.” FRANCOIS SWART skryf: Ek staan op my knieë, my Here. Help die boere. Voorsien alle droë dele van die land van genoeg Hemelwaters, asseblief, my grote Here, sodat…

VEE- en wildeienaars gaan self moet besluit hoe lank hulle gebuk wil gaan onder die handelsverbod wat heers ná die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) Suid-Afrika se status as vry van bek-en-klouseer tydelik opgehef het. Só het dr. Pieter Vervoort, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum, op ’n inligtingsdag by Louis Trichardt gesê. “Dit kan ses maande duur om die land weer vry van bek-en-klouseer verklaar te kry, of baie jare. Dit gaan afhang van die boere se samewerking met die staat,” sê hy. Nagenoeg 160 boere en ander belanghebbendes het opgedaag vir die terugvoersessie van Vervoort en veeartse, asook kenners van die rooivleis-, vee- en die wildbedryf oor die onlangse uitbreking van bek-en-klouseer in Suid-Afrika. Dr. Mpho Maja, nasionale direkteur van dieregesondheid, sê daar word nou hard gewerk om die…

FNB Landbou het al vordering gemaak om self gemengde finansiering te kan aanbied. Mnr. Gert Breet, sake-ontwikkelingsbestuurder by FNB Landbou, sê die onderneming Khula Credit Guarantee, ’n volfiliaal van die Small Enterprise Finance Agency (Sefa), wat op sy beurt weer ’n volfiliaal van die nywerheidsontwikkelingskorporasie (IDC) is, het onlangs ’n produk geskep vir die finansiering van geskikte transaksies met ’n sterk sakemotivering, maar ’n gebrek aan sekuriteit. “Die meeste transformasieprojekte in die landbou word op gehuurde of kommunale grond onderneem. Banke kan die grond dus nie as sekuriteit teen lenings gebruik nie.” Die Khula-produk oorbrug die gaping en maak sulke projekte bankbaar, sê hy. “Sefa het ’n finansieringslyn aan FNB Landbou toegestaan wat op ’n transaksie-tot-transaksiegrondslag vir geskikte projekte vir swart ekonomiese bemagtiging gebruik kan word. “FNB Landbou dra dié…

WYNBOERE moet hul heil by hulself soek en saamstaan as hulle die huidige golf van hoër wynpryse enduit wil ry. Die wynbedryf het die afgelope twee jaar, ná sowat agt harde jare, ’n opflikkering beleef met prysverhogings van 35% tot 50% vir grootmaatwyn en sowat 10% vir gebottelde wyn. Tog trek die bedryf steeds swaar en is die inkomste per hektaar ver onder volhoubaarheidsvlakke. Byna elke twee weke verlaat ’n produsent die wynbedryf. Mnr. Anton Smuts, voorsitter van Vinpro, het op die veertiende jaarlikse Vinpro-inligtingsdag in Kaapstad gemaan die bedryf sal momentum moet behou om sy opbrengs op be-leggings op ’n aanvaarbare vlak te bring. “Ons moenie nou slaplê nie. Ons streef na ’n opbrengs op belegging van verbruikersprysindeks (VPI) plus 5%. Dis binne ons bereik as ons kan saamstaan.”…

BOERE kan met ’n redelike mate van vertroue aanhou belê in die landboubedryf, want groei en werkskepping geniet voorrang by die paneel wat pres. Cyril Ramaphosa van advies bedien oor grondhervorming. Só het mnr. Wandile Sihlobo, landbou-ekonoom en hoof van navorsing by die landbousakekamer Agbiz, asook lid van die President se advieskomitee oor grondhervorming, wynboere gepaai tydens Vinpro se inligtingsdag in Kaapstad. “Die wynbedryf sal in die nabye toekoms sowat R13 miljard moet belê om seker te maak (ou) wingerde word herplant, maar voordat boere dit kan doen, het hulle ’n mate van sekerheid nodig.” Volgens Sihlobo is klimaatsverandering en grondhervorming twee van die grootste kwessies wat boere se beleggingsvertroue in die bedryf skaad. “Mense kan nou beter voel as toe ons die eerste keer gehoor het daar gaan grondonteiening…

Laat reënval in die somergewasproduksiestreke kan die grootste enkele faktor wees wat tot die onlangse prysdalings vir beesvleiskarkasse en speenkalwers bygedra het. Die prys vir beesvleiskarkasse (A-graad) het sedert 28 Desember verlede jaar met 9% skerp gedaal vanaf R45,20/kg tot R41,00/kg. Speenkalfpryse het in die ooreenstemmende tyd met 21% gedaal vanaf R33,30/kg tot R26,34/kg. Die prys van geel mielies het sedert einde November met 20% toegeneem. Ander faktore sluit in die invoer van braaihoendervleis voor Kersfees, die opheffing van Suid-Afrika se bek-en-klouseervrye status, ’n skerp toename in die aanbod van varkvleis en verbruikers wat onder druk is. Die opheffing van Suid-Afrika se bek-en-klouseervrye status het daartoe gelei dat die bestemde beesvleisuitvoer onmiddellik teen goedkoper pryse op die plaaslike mark aan die kleinhandel gebied is. Volgens die Suid-Afrikaanse Inkomstediens het die…

DIE Australiese bemarkingsliggaam Australian Wool Innovation (AWI) het nagenoeg R25 miljoen begroot vir navorsing in die volgende vier jaar om ’n entstof teen brommers te ontwikkel. Die voorlopige navorsing sal deur die Universiteit van Melbourne saam met die land se wetenskaplike en nywerheidsnavorsingsorganisasie (CSIRO) gedoen word, en sal op die Australiese skaapbrommer (Lucilia cuprina) gerig wees. Brommeraanvalle op skape kos die Australiese wolbedryf jaarliks miljoene dollar. Om skape daarteen te beskerm, het boere dekades lank Mules se operasie uitgevoer. Dit behels die chirurgiese verwydering van los vel om die skaap se vulva om te keer dat die brommers hul eiers in die voue en nat wol om die vulva lê. Dit word al jare lank skerp deur diereregte-aktiviste veroordeel, en het tot oproepe tot boikotte van Australiese wol gelei. Dr.…

’n Toepassing wat jou wynvoorkeure voorspel, ’n plan vir boere om data te gebruik om geld en tyd te bespaar en ’n tee gemaak van druiwe-afval. Dié vernuwende idees het geseëvier by die wynbedryf se eerste innovasie-uitdaging, aangebied deur Winetech, LaunchLab en die fakulteit landbouwetenskappe aan die Universiteit Stellenbosch. Suid-Afrikaanse entrepreneurs en studente kon hul sake-, produk- of tegnologie-idees voorlê aan ’n paneel van sewe beoordelaars (bestaande uit wyn- en sakeleiers) met die moontlikheid om dit tot ’n intreebesigheid te ontwikkel. Mnr. Jan Thomas van Ask-Jean se toepassing wat wynvoorkeure voorspel, is as die wenner aangewys. Sy algoritme (met die naam Jean) help verbruikers om hul persoonlike smaak te bepaal – nog voor daardie nuwe wyn of jenewer in jou trollie gelaai word. Só kan verbruikers nuwe of onbekende produkte…

Moenie die waarde van ’n goeie grap onderskat nie. Die saadjie wat met ’n grap geplant is, het eindelik ontwikkel in ’n onfeilbare plan om ’n byekorf reg langs ’n sonpaneel te installeer sodat enige peuterwerk aan ’n raamwerk die bye versteur. Die byeboer-entrepreneur mnr. Ivan Brown vertel dat sy pa grappenderwys gesê het hy moet een van sy betonkorwe vol bye aan die staalrame rondom die sonpanele op die plaas vassweis nadat hulle onder diefstal deurgeloop het. “Ons het toe mooi daaroor gaan dink en besef dit is eintlik ’n briljante plan. As die diewe probeer om die panele te beweeg of om die rame te probeer sny, sal hulle die bye steur, wat dan uitkom om die diewe te verjaag.” Hy het toe in November een van sy…

AFRIKANER 1 Senior en grootkampioenbul, NEU11/14. Eienaar: Universiteit van Namibië (mnr. Abiud Tjiriantenge, regs, sel +264 81 652 3895), Windhoek. Hanteerder: Mnr. Colin Kuzatjike. In die middel is mnr. Gabriel Sheehama. 2 Senior en grootkampioenkoei, NEU07/18. Eienaar: Universiteit van Namibië, Windhoek. Hanteerder: Mnr. Simon Leonard. Regs is mnr. Gabriel Sheehama. BRAUNVIEH 3 Senior en grootkampioenbul, Aurora Champ LLG12/70. Eienaars: Me. Henriette (sel +264 81 124 9670) en mnr. Lourens le Grange, Aurorastoetery, Summerdown. Hanteerder: Mnr. Mapeu Kangayi. 4 Junior en grootkampioen vroulike dier, Aurora Wena LLG11/108. Eienaars: Me. Henriette en mnr. Lourens le Grange, Aurorastoetery, Summerdown. Hanteerder: Mnr. Celestinus Heita. LIMOUSIN 5 Junior en grootkampioenbul, HWZ16/22 Jumbo. Eienaars: Mnr. Sigi (sel +264 81 241 9909) en me. Heide Baas, Ombende-stoetery, Windhoek. Hanteerder: Mnr. Jan van Wyk. 6 Senior en grootkampioenkoei,…

Benodigdhede ■ Wol ■ Gomstokkies en gomgeweer ■ Ou CD’s ■ Karton en papier ■ Skêr ■ Pypskoonmakers, krale, plastiekogies, glinsterpapier, leer, spons ■ Sleutelhouerringe of magneetstrokies KARTONTOSSELS ■ Knip twee sirkels uit karton en knip ’n kleiner sirkel in die middel uit, sodat jy ’n kartonring het. ■ Plaas die sirkels teen mekaar en draai die wol lekker styf al om die kartonring totdat die karton heeltemal bedek is. LASERSKYF-PLAN ■ Pleks van karton, kan jy ook ’n ou CD middeldeur knip en dit gebruik. ■ Plaas die twee helftes op mekaar, maar smeer gom net aan die onderkant. ■ Plaas ’n kraal in die binnekant om die CD later makliker te kan oopvou (die buiterande moet oop wees). WOLLERIG ■ Draai die wol om die CD (soos jy…

SUIKERBEDRYF BELEEF BITTER TYD Die Suid-Afrikaanse suikerbedryf staan op die rand van ineenstorting nadat die droogte dit erg geknou het en ingevoerde suiker op groot skaal weens ’n “administratiewe fout” in die land gestort is. Sowat 514 000 ton suiker is van 28 Julie tot 15 September verlede jaar tariefvry vanaf Brasilië en die Verenigde Arabiese Emirate ingevoer nadat mnr. Malusi Gigaba, voormalige Minister van Finansies, glo versuim het om sekere dokumente te onderteken. Boonop het die Regering nie die dollargebaseerde verwysingsprys, waarop die invoertarief gegrond word, genoegsaam verhoog nie. Die verwysingsprys is van $566 (R8 049) tot $680 (R9 671) verhoog, terwyl die bedryf gevra het vir ’n verwysingsprys van $856 (R12 174). Volgens mnr. Charl Senekal, een van die grootste suikerrietprodusente in die land, is suikerboerdery baie arbeidsintensief,…

GAUTENG NIGEL STERKFONTEIN (424), 21 ha, aan Superstar Life Holdings (Edms.) Bpk., van A.P. Goss en E. Goss, R2 900 000. PRETORIA BOEKENHOUTSKLOOF (284), 37 ha, aan Boekenhoutskloof (Edms.) Bpk., van G.A. Jordan en V.J. Jordan, R2 000 000. BOEKENHOUTSKLOOF (284), 37 ha, aan C.N. en P. Nthite, van Boekenhoutskloof 284 (Edms.) Bpk., R1 100 000. DOORNKRAAL (420), 32 ha, aanFastTurnTrading,van H.J. Mortimer, R1 700 000. KAMEELFONTEIN (297), 21 ha, aan Joubert-familietrust, van Adinda-trust, R950 000. KLEIN ZONDER HOUT (519), 22 ha, aan Mipi Landgoed, van Piri Konstruksie, R400 000. KLIPDRIFT (121), 22 ha, aan G.J. en R. Hugo, van M. Sutherland, R950 000. KLIPDRIFT (80), 21 ha, aan Virideset (Edms.) Bpk., van J.H. Joubert, R600 000. KLIPFONTEIN (429), 32 ha, aan J.T.B. Koinonia, van Embrace-trust, R1 400 000. KROKODILSPRUIT…

BOEREDAE 12 FEBRUARIE: NWKV-reproduksie-inligtingsdag, Caledon. Tania Lusse, tel. 028 212 3160, Jannie Fourie, sel 083 564 1105. 13 FEBRUARIE: Vleisbeesinligtingsdag, De Goede Hoop op die N11 tussen Ermelo en Amersfoort. Petrus Taljaard, sel 082 493 4137, Werner Krynauw, sel 071 607 1086. 20 FEBRUARIE: Douglas-landbou-unie se inligtingsdag vir bewusmaking oor Amaranthus palmeri. Vanaf 15:00 in GWK-hoofkantoor se grootsaal, Douglas. Tel. 053 298 8200, e-pos: emailus@gwk.co.za 12 MAART: Overberg Agri se voorsaai-inligtingsdag by Rietpoel. Ruan Schutte, tel. 028 214 3826, e-pos: rschutte@overbergagri.co.za 16 MAART: Onderstepoortboeredag. Lizemari de Klerk, tel. 072 380 0846, e-pos: lizemari.ter@gmail.com FEESTE, EKSPO’S TOT 7 FEBRUARIE: Inskrywingstydperk vir die Suid-Afrikaanse suiwelkampioenskap. Agri-Expo. Tel. 021 975 4440, web: www.cheesesa.co.za, e-pos: cheese@agriexpo.co.za 7 FEBRUARIE: Wynoesherdenkingsgeleentheid, Groot Constantia-landgoed. Agri-Expo. Tel. 021 975 4440, web: www.agriexpo.co.za, e-pos: razelle@agriexpo.co.za 9 FEBRUARIE: Die Vegkop-grasren…