Innholdsfortegnelse for 21-Dec-18 i Landbouweekblad

DIE politieke kommentator mnr. Max du Preez meen die ANC het ’n hele jaar van destabilisasie van die landbousektor en die ondermyning van Suid-Afrika se internasionale beeld toegelaat omdat hy nie wou lyk of hy terugstaan vir die EFF nie. In sy rubriek op News24 sê Du Preez as die nuwe onteieningswetsontwerp volgende jaar deur die Parlement gepromulgeer word, sal dit nie nodig wees om die eiendomsklousule in die Grondwet te verander nie. Dit sal dan aan almal duidelik wees dat die emosionele gronddebat, wat soveel verdeeldheid, onsekerheid en ’n afname in beleggersvertroue veroorsaak het, oor politieke wedywering en goedkoop populisme gegaan het pleks van die werklike herverdeling van grond. “Die ANC het in sy eerste 23 jaar aan bewind nie veel omgegee vir grondherverdeling nie. Grondhervorming en restitusie het…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Boer van die Jaar: ‘Sterker in ’n ketting’ ■ Water: Onbeholpe staat laat onsekerhede voortduur ■ Ekonomie: Gaan beleggers eers die kat uit die boom kyk? ■ Behou perspektief in veeleisende verkiesingsjaar ■ Dít kan die verskillende bedrywe verwag ■ Leierboere: ‘Sit aan die tafel of beland op die spyskaart’ GESIN ■ Boerekos: Partytjiehappies VOORUITSIGTE Kenners van die landboulandskap kyk wat hou 2019 in — van ekonomiese en politieke ontleders tot bedryfskenners wat insiggewende rigtingwysers gee. Lees ook hoe mnr. Pieter Graaff, die Boer van die Jaar, sy wins die afgelope 35 jaar met ’n saamgestelde koers van 16,1% laat groei het.…

‘MAAK JULSELF LOS VAN ESKOM’ Die landbousakekamer Agbiz raai landbou-ondernemings en veral voedselverwerkers aan om in hernieubare energie te belê sodat hulle nie van Eskom afhanklik is nie. Wetgewing verbied egter ondernemings om heeltemal van die netwerk af te gaan. Agbiz vra die Regering om dié wetgewing te wysig “sodat mense minstens na hulself kan kyk en hul lot in hul eie hande kan neem om dié situasie te oorleef”, sê dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz. Hy het op ’n Agbiz-mediadag oor die vooruitsigte vir 2019 gesê alle Suid-Afrikaners word deur beurtkrag geraak, maar veral voedselverwerkers word baie swaar getref. JOHN SMITH skryf: As alleenspeler in die veld van elektrisiteitsvoorsiening en met slegs een aandeelhouer is Eskom in die stoel, en die verbruiker moet dans. Daar is wel…

MNR. BEYERS TRUTER is die eienaar van die Stellenbosse wynplaas Beyerskloof, en word as Suid-Afrika se Pinotage-koning beskou. Hy vertel op bl. 38 van sy lang pad in die wynbedryf en van sy toekomsplanne. WAT IS JOU STOKPERDJIES, AFGESIEN VAN WYN? Ek vang heeltemal te min vis, en ek is lief vir duik en bergfietsry. Ek ry nou nie elke rooi roete in Suid-Afrika nie, maar pak die blou roetes. So nou en dan sal ek ook ’n bietjie down hill ry, maar niks té ekstreem nie! Ek ry gereeld sowat 25 km op ’n oggend. Dit help my baie, onder meer om my bloeddrukpille weg te gooi! JY REIS GEREELD. HET JY ’N GUNSTELINGBESTEMMING? Ek hou van toer, veral saam met lekker mense. Ek gaan graag na enige plek…

Mnr. Johan van den Berg, klimatoloog by Santam Landbou, voorspel drie moontlike scenario’s vir die res van die somer. 1 Die kans dat swakker as verwagte reënval in Desember en Januarie, asook van Februarie tot April kan voorkom, is tans 30%. Die droë toestande wat vir die laaste deel van die somer voorspel word, is die gevolg van die verwagte El Niño-weerstelsel. 2 Die kans dat goeie reënval in Desember en Januarie kan voorkom, gevolg deur baie droë toestande in die laaste deel van die seisoen weens die voorspelde El Niñoweerstelsel, is 50%. 3 Die kans dat die El Niñoweerstelsel se reaksie nie tipies is nie en met goeie reënval deur die res van die seisoen gepaardgaan, is tans 20%. “Die scenario’s kan minder of meer relevant wees as dit…

’N BLINK toekoms wag op Suid-Afrika se rooivleisbedryf, met ’n verwagting dat dit binne die volgende dekade met sowat 24% sal uitbrei. Die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP) skat die beesvleisbedryf sal oor tien jaar groei van sowat 700 000 ton vleis per jaar tot 900 000 ton per jaar. Rooivleis-uitvoer sal ook na verwagting skerp toeneem, veral na Jordanië, Koeweit, Viëtnam en die Verenigde Arabiese Emirate. Daarby het produsentepryse vir Suid-Afrika se beesboere verlede jaar al met 24% toegeneem, dié van speenkalwers met 65% en skaapvleis met 31%. Die aanbod van beesvleis is kleiner en die vraag hoog. Mnr. Wessel Lemmer, senior landbouekonoom van Absa Agribesigheid, sê boere is besig om hul kuddes te herbou en produksie sal na verwagting die volgende drie jaar laer bly. Beesvleispryse behoort…

SOOS grondbesit verlede jaar ’n politieke speelbal in die aanloop tot die ANC se leierskapverkiesing was, het dit vanjaar voortgeduur in die aanloop tot 2019 se algemene verkiesing. “Onteiening sonder vergoeding” was só dikwels in die nuus dat die Pan Suid-Afrikaanse Taalraad dit in Oktober selfs as die uitdrukking van die jaar bestempel het. In April het mnr. Dave Steward, voorsitter van die FW de Klerk-stigting se raad, die aanvaarding van die mosie dat die Grondwet verander moet word om vir onteiening sonder vergoeding voorsiening te maak, beskryf as die belangrikste verwikkeling in Suid-Afrika sedert 1994. Hy het op ’n spitsberaad daaroor gesê dit bedreig elke inwoner van die land, wat 7,5 miljoen swart huiseienaars, aandeelhouers, sake-ondernemings en pensioenhouers insluit. Kenners het deurentyd op die gevare gewys. Die Land Bank…

Plaaslike braaihoenderprodukte is onder druk weens die invoer van goedkoper Brasiliaanse braaihoenderprodukte. Die huidige invoertariewe bied nie genoeg beskerming aan die plaaslike braaihoenderbedryf nie. Die laer pryse lei tot laer bruto inkomste, terwyl onvoldoende reënval met die aanplant van mielies en sojabone tot hoër voerpryse gaan lei. Verbruikers kan nie hoër pryse betaal nie. Die kosteknyptang kan die winsgewendheid van braaihoenderproduksie reeds in die eerste kwartaal van 2019 ’n knou gee. Absa se seisoenale prysindeks is gegrond op braaihoenderpryse wat sedert 1980 aangeteken is. Volgens dié indeks bereik hoenderpryse ’n hoogtepunt in November elke jaar. Pryse begin daal in Desember. VARS, HEEL HOENDER Die maandelikse gemiddelde prys vir vars, heel hoender was R25,68/kg in November. Dit is normaal dat pryse vir dié hoender met sowat 1,9% in Desember sal daal.…

’n Behoorlike midsomerdroogte word weer in die somersaaigebiede voorspel. Volg hierdie raad oor bemesting in só ’n jaar om risiko’s te beperk. Dien stikstof ná plant toe, en gebruik eerder KAN as ureum as die reën wegbly. Só sê dr. Erik Adriaanse, bestuurder van produkontwikkeling en tegniese steun by die kunsmismaatskappy Sasol, en voorsitter van die Misstofvereniging van Suid-Afrika (Fertasa). Proefdata toon dat topbemesting drie weke ná plant in só ’n jaar doeltreffender as toedienings voor plant is, maar ook baie doeltreffender as N-toedienings tydens plant. Dít geld vir sowel KAN as ureum. Wanneer KAN as stikstofbron toegedien word, hetsy voor, ten tyde van of ná plant, kan hoër opbrengste telkens verwag word, vergeleke met ureum. Adriaanse verwys na vroeëre proewe wat op watertafel-saailande buite Viljoenskroon in die Noord-Vrystaat ingesamel…

Die doel van die studie by Viljoenskroon was onder meer om die optimale tydsberekening vir stikstoftoedienings te vind, asook die doeltreffendheid van KAN vergeleke met ureum drie weke ná plant, ten tyde van plant of drie weke voor plant. Dit is onder die vaandel van die Landbounavorsingsraad se Graangewasseinstituut gedoen, en is dus wetenskaplik en onafhanklik. Die proefpersele was op Avalon-grond, met ’n diepte van tussen 1,2 en 1,7 meter tot op die keerlaag wat ’n watertafel in stand hou. Die grond se klei-inhoud neem van 9,1% in die boonste 15 cm toe tot 10,4% van 15 cm tot 30 cm diep, en 16% van 30 cm tot 60 cm diep. In sulke grond loog stikstof tot in die water in die watertafel, maar beweeg dan weer opwaarts saam met…

In 2014 is die Truter-gesin se lewe tot stilstand geruk toe Esmé, Beyers se vrou, onverwags oorlede is. Esmé was nou betrokke by die ontstaan en ontwikkeling van Beyerskloof. Sy het onder meer die eerste etikette ontwerp. “ ’n Jaar en ’n half gelede het ons gedink ons wil iets spesiaals vir my ma doen. Ons wil die beste vir haar gee. Sy was altyd net op die agtergrond, maar dis nou tyd om haar erkenning te gee,” sê Anri, Beyers en Esmé se seun. Beyerskloof het ’n versnit gemaak van hul drie vlagskipwyne – Diesel, Faith en die Field Blend – en dit in ’n magnumbottel gebotteleer. Esmé het destyds die ikoniese wit etiket met die bekende Pinotage-blaar ontwerp. Dié etiket pryk op die bottel, wat onlangs bekend gestel…

GROND ‘STUUR ONS!’ Soos dr. Johan van Zyl, hoof van Toyota Europa, wat gehoor gegee het aan pres. Cyril Ramaphosa se staatsrede-versoek om skouer aan die wiel te sit om die land se probleme te help oplos, het die megaboer Nick Serfontein homself ook vroeër vanjaar beskikbaar gestel om te help met transformasie in die landbou. In die 27 Julie-uitgawe van Landbouweekblad word Nick se ope brief aan die president gepubliseer, waarin die voorsitter van die Sernick-groep pleit dat die president kommersiële boere betrek by die transformasie van die sektor. Die groep neem 550 mense in diens en beslaan ’n geïntegreerde waardeketting wat ’n Bonsmarastoetery, ’n veevoerfabriek, ’n voerkraal, ’n abattoir, ’n ontbeningsaanleg en kleinhandelafsetpunte insluit. Boere voel vervreem, skryf Nick, maar is gewillig om te help en kan ’n…

BEVEILIGING SONKAMERA KAN DAG EN NAG FOTO’S NEEM Met Desert Wolf se sonkamera kan ’n boer sy oog op enige deel van sy plaas hou vir so lank as wat hy wil. Die kamera en sy toerusting is draagbaar. Alles wat nodig is, kan agter op ’n bakkie vervoer word na die plek waar die waarneming gedoen moet word. Die sonkamera is in verskillende opsies beskikbaar. Die een op die foto is ’n kragtige kamera op ’n 3 m-mas met spankabels. Die kamera kan ronddraai en inzoem met ’n sterk 25x-lens. Die kamera kan vanaf ’n selfoon of rekenaar beheer word, of opgestel word om self waar te neem op ’n roete van jou keuse. Snags kan mense tot 350 m ver waargeneem word en bedags tot op 1 000…

VIR MA Kainsmerk deur Annelie Botes. Uitgewer: Penguin Random House. Prys: R280. Annelie Botes sê Kerstyd is vir haar die moeilikste tyd van die jaar. Almal lyk gelukkig en feestelik, maar dis ook die tyd wanneer mense hul Kainsmerke – die letsels wat die lewe gelaat het – beter moet verbloem. In dié kortverhaalbundel vertel Botes op aangrypende wyse menslike verhale oor die daaglikse lewenstryd. VIR PA Bank Robber: My time with André Stander deur Allan Heyl. Uitgewer: Penguin Random House. Prys: R280. Allan Heyl, die enigste oorlewende lid van die berugte Stander-bende, vertel van hul lewe as arrogante bankrowers wat in die 1970’s en 1980’s ’n skrikbewind gevoer en die polisie aan die neus rondgelei het. Die boek neem jou tot in die hart van…

In ons slaapkamer staan ’n netjies gerestoureerde stinkhoutstoel. Dis in ’n antieke styl wat dateer uit die jaar toet. Dikwels, wanneer ek daarop sit, gaan my gedagtes terug na die dag toe ek dié stoel, in ’n gehawende toestand, van die ashoop gered het. Wyle oom Bosch het besluit om sy pakkamer op te ruim en al die onbruikbare rommel weg te gooi. Dié “stuk rommel”, wat eens ’n nuttige stoel was, sou ook in die slag bly, as dit nie vir my tydige besoekie was nie. Oom Bosch was maar te bly dat ek hom van die rommel wou help verlos! So het dit gebeur dat die stoel in Vossie, die houtwerkkunstenaar, se werkwinkel beland het. Toe dit ’n ruk later aan my terugbesorg word, was dit heeltemal anders…

Wêreldwyd is die vraag na Suid-Afrikaanse makadamianeute steeds hoog. Die land bly die grootste produsent, gevolg deur Australië, sê me. Lizel Pretorius, uitvoerende hoof van die SA Makadamiakwekersvereniging. Die groot aandrywer vir die groeiende vraag is verbruikers wat al hoe meer gesondheidsbewus word. Suid-Afrika is tans saam met Australië, Kenia, Malawi en Brasilië besig om die rol van makadamias in ’n gesonde dieet na te vors. Die resultate sal oor twee jaar beskikbaar wees. Dit sal na verwagting ’n nóg sterker vraag na die neut meebring, veral na Suid-Afrikaanse makadamias, danksy die plaaslike produk se goeie neutgehalte, sê Pretorius. “Hoewel die bedryf steeds deur droogte geraak word en die reën vanjaar eers laat begin val het, was dit steeds vir ons ’n goeie jaar.” Kwekers verwag ’n goeie produksiejaar ten…

45% Die Safex-prys vir geel mielies was op 11 Desember amper 45% hoër as die laagtepunt van middel 2017, wat gepaardgegaan het met verlede seisoen se rekord-mielieoes. Mnr. Anthony Clark, markontleder by Vunani Securities, sê op Twitter dié prys, saam met swak reënvooruitsigte in die meeste van die somersaaigebiede, spel swarigheid vir die groot genoteerde verbruikers van geel mielies, soos Astral Foods, RCL en Pioneer Foods, se verdienste in 2019. — Twitter 27% In November is daar op ’n jaargrondslag 27% minder trekkers verkoop – 428 teenoor 589 verlede November. In die eerste elf maande van die jaar is trekkerverkope net 4% meer as verkope in die ooreenstemmende vorige tydperk. Nege stropers teenoor verlede November se 11 is verkoop. Die trae verkope word toegeskryf aan moeilike finansiering, hoë produksiekoste en…

‘Die banke is nie welsynsorganisasies nie.’ MNR. WILLEM SYMINGTON, ondervoorsitter van Agri Noord-Kaap, oor die finansieringsituasie van talle boere in sy provinsie weens die droogte. Bl. 14 ‘Mpumalanga kon in die verlede voerbale aan ander droogtegeteisterde dele van Suid-Afrika skenk. Dié seisoen gaan dit nie moontlik wees nie. MNR. ROBERT DAVEL, voorsitter van Mpumalanga Landbou, oor die dilemma waarin die droogte sy provinsie én die res van die land plaas. Bl. 15 ‘Die natuur stel die pas vas en ons probeer boer soos die natuur ons lei.’ MNR. CLAUDE CLOETE, boer van Dordrecht, oor sy besluit om seleksie in sy skaapkudde aan die natuur oor te laat. Bl. 55 ‘Dit gaan so min ryp dat jy op die Hoëveld met tamaties sal kan boer.’ PROF. FRANCOIS ENGELBRECHT, hoof van die…

In Julie en September 2018 het Landbouweekblad artikels geplaas oor ’n skikking en die voorafgaande hofstryd tussen mnr. Piet Wolmarans van Kwantum-Simmentalers en van sy bure. Luidens die beriggewing is Wolmarans vergoed vir beeste wat aan snotsiekte gevrek het wat versprei het van blouwildebeeste op naburige plase. Die afleiding het gevolglik verkeerlik ontstaan dat die skikking deur ’n hof bekragtig is. Dit skikking is egter buite die hof bereik. Wolmarans het aangedui dat daar geen hofuitspraak oor die aangeleentheid gelewer is nie, maar dat daar ’n vertroulike ekonomiese skikking tussen die partye gesluit is ten einde hofkoste te vermy. “Die hof is nie gevra om enige beslissing te maak nie, en daar was geen verhoor nie,” het hy aan Landbouweekblad bevestig. Daar is onderling ooreengekom dat die wildboere hul wildebeeste…

’N MAATSTAF om plaaslike soja-oliekoek teen internasionale standaarde te meet, en ’n oliekoek-termynkontrak op die JSEmark vir afgeleide kommoditeite, was onder die stappe wat op ’n onlangse werksessie van die sonneblom-en-sojaboonforum ter sprake gekom het. Groei in die bedryf het die afgelope vyf jaar tot gevolg gehad dat plaaslike produksie verdubbel het, terwyl die verwerking van plaaslike sojabone aansienlik toegeneem het. Dit het gelei tot ’n verbetering in die handelsbalans met ’n aansienlike daling in Suid-Afrikaanse oliekoekinvoer. Oliekoek word egter steeds ingevoer. Daarom is die werksessie gereël om bottelneksituasies in en ’n toekomsstrategie vir die bedryf te bespreek. Die Proteïennavorsingstigting (PNS) sê in ’n verklaring ’n maatstaf wat internasionale standaarde en gehaltebeheer in ag neem, sal tot eenvormigheid in die bedryf en die betroubare voorsiening van sojabone bydra. Dit sal…

Mnr. Schalk Pienaar (68) Mnr. Schalk Pienaar, voorsitter van die landbousakekamper Agbiz en voormalige uitvoerende hoof van Suidwes Landbou, is op 6 Mei aan ’n hartaanval dood. Pienaar was sedert 2010 die voorsitter van Agbiz. “Hy sal baie gemis word — nie net deur Agbiz en sy lede nie, maar deur die hele landbou- en landbousakegemeenskap vir sy wyse raad en konstruktiewe bydrae tydens dekades van diens in verskeie leiersposisies in landboubesigheid,” het dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz, in ’n huldeblyk gesê. Pienaar het ook van 2012 tot 2016 in Vrystaat Landbou se uitvoerende bestuur gedien. Hy was van 2001 tot 2012 die besturende direkteur van die Suidwes Groep. Mnr. Piet Serdyn (76) Mnr. Piet Serdyn van Moorreesburg, wat op 13 April oorlede is, het byna vier dekades…

ASUF Mylpaalooreenkoms bereik Die hoogtepunt vir die georganiseerde landbou in 2018 was waarskynlik die mylpaal-ooreenkoms wat einde Augustus bereik is om saam ’n nasionale sektorgedrewe landboustrategie te ontwikkel. Adj.pres. David Mabuza het by die ondertekening van die geskiedkundige ooreenkoms gesê die onderskeie landbou-organisasies het ’n belangrike platform geskep vanwaar ’n landbouplan en -strategie vir Suid-Afrika opgestel kan word. Die ooreenkoms is in Centurion onderteken deur dr. Vuyo Mahlati van die African Farmers’ Association (Afasa), mnre. Motsepe Matlala van die National African Farmers’ Union (Nafu SA), Dan Kriek, voorsitter van Agri SA, Louis Meintjies, voorsitter van TLU SA, en Japie Grobler, voorsitter van die eenheidsforum vir die landbou (Asuf). Die mikpunt was dat onderlinge gesprekke binne Asuf moes uitloop op ’n nasionale indaba in November, waar die ontwikkelingstrategie vir ’n inklusiewe…

TLU SA Buitelandse aktivisme ‘het meriete’ Mnr. Louis Meintjes, voorsitter van TLU SA, het op sy organisasie se kongres gesê grondhervorming is “elke boer se probleem”. Die bevordering van eensgesindheid is dus uiters belangrik. Hy het gesê wat die samewerking tussen TLU SA en die eenheidsforum vir die landbou (Asuf) betref, sal TLU SA ook dáár sy beginsels uitdra wanneer hulle probeer om by ’n gesamentlike dokument uit te kom. Hy het gesê die organisasie is reeds besig om regsoptrede van stapel te stuur wat boere se belange kan beskerm. Op dieselde geleentheid het dr. Pieter Mulder, voormalige Adjunkminister van Landbou, Bosbou en Visserye, gesê ’n slim plan gaan nie genoeg wees nie. Boere sal hul volle bedingingsmag moet gebruik om volhoubare verandering te bewerkstellig. Hy meen buitelandse besoeke, waaronder…

DIE kode kan tot voordeel wees van die dier én die mense in wie se sorg die dier op enige gegewe tydstip is, sê die LWCC in ’n verklaring. Elkeen wat by die hantering van vee betrokke is, moet hierdie riglyne in gedagte hou en die verantwoordelikheid aanvaar om aan die kode van beste praktyk te voldoen, het die komitee in ’n persverklaring gesê. Die kode bevat riglyne ten opsigte van die vervoer, hantering en verkoop van diere. VEEKRALE Sover dit die aanhou van diere in veekrale betref, moet beeste, skape, bokke en varke in afsonderlike krale aangehou word. “Moeilike” diere moet weg van ander diere in krale geplaas word, terwyl jong, gespeende diere nie in dieselfde kraal as volwasse diere aangehou word nie, met die uitsondering van moeder en…

Met ál meer druk op verbruikers om na alternatiewe vir plastiek te soek om ’n beter aarde na te laat, het The Really Great Material Company (RGMC) onlangs ’n nuwe produk bekend gestel wat plastiekdeklaagseile in die landbou op plase vervang met alternatiewe, bio-afbreekbare en komposteerbare seile. Die nuwe gesertifiseerde, bio-afbreekbare seile sal vir die eerste keer op die wynplaas Constantia Glen naby Kaapstad op die proef gestel word. Dr. Horst Prader, die bestuurder, mnr. Etienne Southey, die plaasbestuurder en wingerdboukundige, en mnr. Justin van Wyk, wynmaker, sal die werking van die nuwe seile beoordeel. Volgens Southey is die plaas daartoe verbind om volhoubare en verantwoordelike plaaspraktyke te ontwikkel. “Die groot voordeel hiervan is dat as die seil nie meer benodig word nie, die boer dit kan laat biogradeer in…

Mnr. Graeme Sait, Australiese grondgesondheidspesialis, onderskei vyf belangrike kategorieë wat gebruik kan word om ’n grondontleding te interpreteer. Hy glo in chemiese balansering van grond wat met biologiese aktivering gepaardgaan. Sy onderneming, Nutri-Tech Solutions (NTS), doen ook grondontledings en lewer ’n Soil Therapy-verslag aan boere, met tellings vir onder meer die volgende: ■ Katioon-uitruilvermoë. In internasionale spreektaal word dit CEC genoem, na aanleiding van die Engelse naam. Dit lewer ’n onmiddellike riglyn oor jou grond se vermoë om voedingstowwe en vog op te berg. Ligte sandgrond se CEC kan vanaf 3 wees, en dié van swaar kleigrond tot 60. Dié toets meet die klei-komponent van die grond en kan ’n goeie aanduiding wees van wat ’n geskikte bemestingstrategie behoort te wees. Dit kan byvoorbeeld aandui dat ligte sandgrond eerder bietjie…

Dis niks nuuts vir die span van Beyerskloof om pryse in te palm nie, maar vanjaar het die silwerware behoorlik ingestroom. Hier is ’n paar hoogtepunte: ■ Diesel Pinotage 2014 wen die trofee vir die beste Pinotage op die internasionale wyn- en spiritualieëkompetisie (IWSC). ■ Faith 2014 bring die IWSC-trofee vir beste rooi versnitwyn huis toe. ■ Diesel Pinotage 2016 en Faith 2014 behaal albei vyf sterre in die jongste Platter-wyngids. Faith word ook bestempel as een van die beoordelaarspaneel se 25 gunsteling-wyne van die jaar, en hul gunsteling- rooi versnit met Pinotage. ■ Diesel Pinotage 2015 word bekroon as een van die tien beste Pinotages in Suid-Afrika in die Absa Top 10-kompetisie. Dié wyn, sowel as die 2016-oesjaar, word ook beloon met goue medaljes by Veritas.…

LIGGING Cradock 1 Senior kampioenram, 7039 IAN. Eienaar: Mnr. Hugh Smith (links, sel 072 729 8553), Dordrecht. Hanteerder: Mnr. Kitso Mkhangeli. 2 Kampioenwolooi, 7019 KLP. Eienaar: Mnr. Piet Strydom (links, sel 072 486 3944), Dordrecht. Hanteerder: Mnr. Zola Makabeni. 3 Senior en reserwe senior kampioenram (wol), onderskeidelik 7103 ZAK en 7015 ZAK. Eienaar: Mnr. Zak van Heerden (links, sel 076 573 7638), Tarkastad. By hom, van links, is mnre. Raps Konzapi (hanteerder), Gert Jordaan (BKB) en Vlam Magibesela (hanteerder). 4 Kampioenramlam, 8047 GZ. Eienaar: Mnr. Faan Greyling (links, sel 076 111 9575), Dordrecht. By hom is mnre. Chris Breedt (middel, Van Lill-wolkopers) en Laurence Kahlipo (hanteerder). 5 Junior kampioenram, 7154 VAG. Eienaar: Mnr. Van Aardt Greyling (links, sel 082 782 7674), Lady Grey. Hanteerder: Mnr. Pietman Lande. 6 Junior kampioenwolram,…

So ’n paar weke terug loop ek rond in Groblershoop, die dorp in die Noord-Kaap waar ek my klein-seuntjiedae verwyl het. Van die ou padkamp waar ek grootgeword het, is nog net die fondamente oor. Maar die reuk van doringboomwortels en rooiduinstof voer jou terug na ’n tyd toe hier, tussen die doringbome en sand, ’n klein gemeenskap gewoon het waar, arm soos ons was, die kussing-slope op Kersdag gebult het van geskenke. In my sloop was gewoonlik meer as een speelgoedgeweer of -rewolwer. Gedagtig aan my kinderdae se geskenke loop ek onlangs in by een van Vader Krismis se winkels vir wapenliefhebbers en jagters in Port Elizabeth. Die ou kêrel met die wit baard was nie self daar nie, maar een van sy bestuurders, Johan Bosch, het my toegelaat…

Landbouskrywers SA het op 16 November sy nasionale wenners aangewys. Mnr. Pieter Graaff is die Boer van die Jaar vir 2018. Hy is van die boerdery Witzenberg-eiendomme op die plaas Die Eike in die distrik Ceres. Graaff is Suid-Afrika se grootste appelboer. Hy verbou ook pere, nektariens, kersies, wyndruiwe, groente en graan, bedryf ’n saagmeule en het ’n vee-afdeling. Mnr. Wandile Sihlobo, landbou-ekonoom by Agbiz, is die Landboukundige van die Jaar. Mnr. Leonard Mavhungu, ’n melkboer van die Oos-Kaap, is die Nuwe Toetreder tot die Kommersiële Landbou van die Jaar. NÓG BOERE SKITTER Mnr. JP van den Berg van Tosca in Noordwes is Agri SA en Toyota SA se Jongboer van die Jaar vir 2018. Van den Berg, ook die huidige Moerkweker van die Jaar, verbou aartappelmoere, boer met wild…

Hoewel wolpryse die afgelope tyd wipplank gery en teruggesak het sedert die begin van die 2018-’19-seisoen, behaal Suid-Afrika se wolpryse steeds rekordpryse. Mnr. Isak Staats, hoofbestuurder van BKB se wol-en-bokhaarafdeling, sê die wolseisoen het op ’n hoogtepunt begin. “Die rand het verstewig, en dit het die pryse intussen effens laat daal.” Die wolmark het op die eerste veiling van die 2018-’19-seisoen op R238,29/kg gesluit. Dit is sowat 30% hoër as die openingsprys van R183,50/kg in die 2017-’18-seisoen. Die prys het toe ’n hoogtepunt van R253,82/kg bereik. Die prys op die jongste veiling was R206,14/kg. Mnr. Andrew Pape, besturende direkteur van die wolkoper G. Modiano in Port Elizabeth, sê die wolprys het die afgelope paar jaar in ’n kort tyd baie gestyg, en daar is bespiegelings oor wanneer daar ’n regstelling…

Met ’n droër planttyd wat vir die somersaaigebeide voorspel en tans beleef word, is sonneblom oudergewoonte die gewas wat die wa vir talle boere, veral in die weste, heel moontlik deur die drif kan trek. “Die geluk by ongeluk is dat die nasionale oordragvoorraad vir sonneblom die laagste van al die somergewasse is, wat pryse ondersteun,” sê mnr. Joubert Swanepoel, bestuurder van Agricol se sonneblom-afdeling. Joubert sê daar is ’n paar ander aspekte van sonneblom wat dit ’n goeie opsie maak vir ’n potensieel moeilike seisoen. “Sonneblom se planttyd is die langste van alle somergraangewasse en is die minste vatbaar vir laat aanplantings. Een van sonneblom se groot voordele is sy penwortelstelsel wat vog dieper uit die grond kan onttrek as sekere gewasse. Dié eienskap en die feit dat sonneblom…

Die vraag na Brafordbulle bly gesond en daar is veral ’n toename in die belangstelling van telers van kommersiële speenkalwers in dié bulle. Op die ongeveer tien veilings wat in 2018 onder beskerming van die Brafordgenootskap gehou is, is 160 bulle aangebied en teen gemiddeld R41 000 verkoop. Die hoogste prys van R137 500 vir ’n bul van die Thiele-landgoed, Paulpietersburg, was ’n rekord. Drie bulle is teen méér as R100 000 verkoop. Vroulike diere het gemiddeld R17 250 behaal. Die hoogste prys van R27 000 was vir ’n koei (3-in-1). ’n Bul van Bonheur, Bethal, is ook aangewys as die naasbeste Brafordbul in die Asiatiese en Afrika-deel van die internasionale Brafordkompetisie. Mnr. Jaco Storm van SA Braford sê die genootskap het vanjaar klem op die ras se positiewe eienskappe…

Nog ’n week, en steeds bly die wydverspreide reën weg. Dit is hartseer om te sien hoe die warm, droë winde die lande in die weste verwaai. Selfs vir iemand soos ek wat nie in Suid-Afrika se saaigebiede grootgeword het nie, is die situasie ondraaglik. Verlede naweek het ons hoop gehad toe ’n weerstelsel hoër op in Afrika mooi begin opbou het en daar sprake was van ’n bietjie swaar reën. “Hy moet teen Namibië se kus afkom,” maan my pêl op Hoopstad. Dit stelsel beweeg toe té vinnig in oor Namibië en Botswana, en breek op. Die dik wolkbank wat veronderstel was om oor Suid-Afrika te beweeg, was toe net blertse wit oor die somersaaigebiede, met stukkies wat hier en daar verder suid weggebreek het oor die land se…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. Die wenbrief ontvang elke week R150 met die komplimente van BKB, asook ’n versamelaarswyn van Beyerskloof. Beyerskloof se Pinotage is ’n ikoniese Suid-Afrikaanse wyn. Die bonuswenbriefprys, ’n Magnumbottel van Beyerskloof se 2016-oes, is deur die eienaar en wynpionier mnr. Beyers Truter geteken. Die droë oesjaar van dié gewilde, klassieke Pinotage het gelei tot ’n goed gestruktureerde, gebalanseerde wyn. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@landbou.com. Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik. Vandeesweek se wenbrief is deur PETRUS ROUX geskryf.…

OORLOG TEEN SWARTVLEK BY PYNAPPELS Swartvlek (en in ’n mindere mate ander letsels) het pynappelboere in Oos-Kaapland die afgelope seisoen (1968) na raming ongeveer R400 000 skade laat ly, aldus mnr. J.A. van Blommestein, verantwoordelike beampte van die Landbounavorsingstasie Oos-Londen. Om hierdie rede is daar in Augustus vanjaar met ’n uitgebreide navorsingsprogram begin om vas te stel of daar nie ’n manier is om die voorkoms van swartvlek by pynappels te verminder of uit te skakel nie. Hierdie navorsing behels onder meer vergelykende bemestingsproewe, die bestryding van myte en swamme, en die rol wat die klimaat moontlik speel om die toestand te begunstig. Gewoonlik vind die pynappel-boer te laat uit dat sy vrugte swartvlek opgedoen het — eers wanneer die vrugte by die fabriek afgeskil en vir inmaakdoeleindes opgesny word.…

KORT op die hakke van die Parlement se mosie dat artikel 25 van die Grondwet gewysig kan word om onteiening van grond sonder vergoeding toe te laat, is ’n nuwe wysiging aan die Onteieningswet ook uitgelek, wat blykbaar reeds deur die Kabinet goedgekeur is. ’n Vorige onteieningswetsontwerp is vroeër vanjaar aan die parlementêre proses onttrek in afwagting van die uitkoms van die grondwetlike hersieningsproses oor onteiening sonder vergoeding. Volgens die uitgelekte wysigings wat in die hersiene wetsontwerp vervat is, kan dit billik en regverdig wees om geen vergoeding te betaal waar grond onteien word in openbare belang, met inagneming van die relevante omstandighede. Dit sit die voorwaardes vir sulke onteiening as volg uiteen: ■ As die grond bewoon of gebruik word deur huurarbeiders, soos gedefinieer in die Wet op Huurarbeiders…

Mnr. Ronnie Smith (58) Mnr. Ronnie Smith, ’n geliefde lid van BKB se topbestuur in Port Elizabeth, is op 25 Mei oorlede. Hy was die bedryfsdirekteur van dié landboumaatskappy. Volgens mnr. Jacobus le Roux, hoofbestuurder van korporatiewe bemarking en openbare betrekkinge by BKB, en jarelange vriend en kollega van die oorledene, het hulle met leedwese verneem van sy heengaan. “Hy het ’n kleurryke loopbaan van bykans ’n leeftyd by BKB gehad en was alombekend in Suid-Afrikaanse landboukringe. Ons meegevoel gaan aan sy eggenote, Sheryl, en kinders, Jarred en Megan, ” het hy gesê. Mnr. Lulu de Jager (79) Ook in Mei is mnr. Lulu de Jager, voormalige hoofbestuurder van Vrystaat Landbou, oorlede nadat hy ’n noodoperasie vir bloeding op die brein ondergaan het. Hy is in die hospitaal opgeneem nadat…

Mnr. Henk van Wyk (60) Mnr. Henk van Wyk, voorsitter van Agri Noord-Kaap, het in Augustus in sy slaap aan ’n hartaanval beswyk. Hy het onder meer ’n Dorperstoetery op sy plaas Vondelingsfontein in die distrik Calvinia bedryf. Mnr. Dan Kriek, voorsitter van Agri SA, het hom as ’n steunpilaar vir die landbousektor in die provinsie beskryf wat ook sy plek vol gestaan het binne Agri SA se strukture. Van Wyk was ’n direkteur, voorsitter van die kommersiële sentrum vir uitnemendheid, en ondervoorsitter van die algemene kamer. Hy word oorleef deur sy vrou, Ronell, en sy dogters, Sandra, Jana en Hancke. Dr. Jasper Coetzee (67) Dr. Jasper Coetzee, een van Suid-Afrika se bekendste skaapkundiges, is een van vier bekendes in landboukringe wat in November dood is ná ’n stryd teen…

Die jongste ekonomiese groeikoerssyfers van Statistiek SA toon ’n ekonomiese groeikoers van sowat 2,2% in die derde kwartaal. Dit volg op ’n negatiewe groeikoers in die eerste helfte van die jaar, wat gelei het tot vrese dat die land tegnies in ’n resessie was – met ander woorde twee opeenvolgende kwartale met negatiewe groei – wat kon oorgaan in ’n depressie. ’n Depressie word gekenmerk deur voortdurend negatiewe groei, stygende werkloosheid en dalende batepryse. Met dié dat Suid-Afrika al hoe minder groei toon, en die groei by tye negatief is, vat-vat die land aan die agterent van ’n depressie. Groot opgewondenheid heers oor die 2,2%-groeikoers, maar dit bring die land nie nader aan ’n volhoubare, stygende groeikoers nie. Daar is nog ’n steil, opdraande pad wat voorlê, veral wat die…

Suid-Amerikaanse boere kan nie voorbly met die verbouing van quinoa om in die groeiende internasionale vraag te voorsien nie. ‘n Groep Suid-Afrikaanse boere het dit die afgelope paar jaar ook suksesvol begin verbou. ’n Internasionale span navorsers het nou die presiese manier vasgestel waarop dié geharde en proteïenryke gewas daarin slaag om in selfs verbrakte grond, soos weens oorbemesting of oorbesproeiing, te floreer. Die navorsers het in die vaktydskrif Current Biology verslag gedoen oor die resultate van hul studie. Prof. Rainer Hedrich van die Universiteit van Würzburg in Duitsland was die studieleier. Hulle het vasgestel dat sodra quinoa aan verbrakte grond blootgestel word, die soutione natrium en chloried deur die wortels, saailing en blare na spesiale selle op die blare beweeg. Daar word dit opgeberg sodat metaboliese prosesse in die…

Prof. Francois Engelbrecht sê min mense weet dat die Departement van Omgewingsake goed georganiseer is by die onderhandelinge oor klimaatsverandering. “Suid-Afrika het ’n groot rol gespeel om die Verenigde Nasies se raamwerkkonvensie oor klimaatsverandering (UNFCC) sover te kry om die globale temperatuurdrumpelwaarde eerder 1,5 ºC as 2 ºC te maak. Die spesiale verslag wat in Oktober uitgereik is, is aangevra deur die Afrikagroep en die klein eilandstate.” Engelbrecht sê Suid-Afrika is “ongelooflik betrokke” en speel ’n leidende rol namens Afrikalande. ”Ons Regering is terdeë bewus van die gevolge wat ons kan verwag.” Hy sê dit help ook dat die departement vier jaar gelede begin het om impakte te dokumenteer deur die projek vir langtermynaanpassings-scenario’s. “Dit gee ons ’n goeie wetenskapbasis.”…

Leningsrekeninge word geskep wanneer kontant of bates verwissel word van ’n individu of entiteit na ’n ander individu of entiteit. Die transaksie word in die finansiële state van die individu of entiteit as ’n leningsrekening aangeteken. Leningsrekeninge word oor die algemeen in boerderye tussen verwante sake-entiteite aangewend. Wanneer ’n boer byvoorbeeld geld uit die boerdery leen vir ’n kind om te gaan studeer, om bates in sy eie naam oor te dra aan ’n sake-entiteit of trust, geld aan ’n werknemer leen, of geld leen om vir ’n mediese prosedure van ’n familielid te betaal, word ’n leningsrekening geskep wat op versoek terugbetaalbaar is. Die vraag is wanneer hierdie leningsrekeninge werklik opeisbaar is. Skuld verjaar ná drie jaar en mag daarna nie meer verhaal word nie. Die vraag is dus…

AS JY TERUGKYK OP 30 JAAR, WAT WAS VIR JOU DIE LEKKERSTE DAARVAN OM BEYERSKLOOF OP TE BOU? Dit gee my steeds reusebevrediging as ek iemand in ’n restaurant sien sit met ’n bottel Beyerskloof. Die harde werk was ook vir my lekker. As jy sonop begin werk en vanaand 20:00, 21:00 gaan slaap, en jy voel jy het iets bereik. Wynmaak is nie al wat my aan die gang hou nie. Ek hou ook daarvan om in die grond te werk . . . en dat ek vir my werkers ’n langtermynwerk kan gee. Hulle is tien teen een my grootste gawe. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY GEMAAK HET? Ek het baie foute gemaak, en ek sal nog baie maak, maar dit is hoe ’n mens leer.…

Vier-en-twintig boere het in die herfs van 1909 byeengekom om die stigting van ’n koöperasie in die voormalige Wes-Transvaal te bespreek. Op 15 Mei 1909 is De Centraal Westelijke Co-operatieve Landbouw Vereniging gestig. In 1931 het die koörporatiewe vereniging se graanontvangste die eerste keer die kerf van 1 miljoen sakke bereik. Op 21 April 1936 is Senwes by die Departement van Landbou (in die destydse Unie van Suid-Afrika) as die Sentraal Westelike Koöperatiewe Maatskappy geregistreer. Daar is dikwels na die maatskappy verwys as Sentraalwes of Senwesko. Daarna het Senwes sy produksielyn met grondbone, veevoer en eetbare olies uitgebrei en saadverwerkingsdienste aan lede begin lewer. Later het Senwes met ’n omvattende graansilobouprogram begin om die losmaathantering van graan te verbeter. ’n Landboukundige en ’n voorligtingsafdeling is by die koöperasie gevoeg, en…

VRUGTE UNIEKE OPLEISTELSEL BRING BAIE VOORDELE ’n Dubbelry-opleistelsel wat pruime vinniger in drag laat kom, ’n opbrengsverhoging van 20-40% meebring én werkerproduktiwiteit verbeter, is die breinkind van mnr. Jacques du Toit, wat met onder meer pruime op Boschendal naby Stellenbosch boer. Sy boorde is voorheen volgens die palmetstelsel opgelei, maar hy het besef ’n dubbelry-aanplantingstelsel (hoë digtheid), waar die bome net 2 m hoog opgelei word, is ’n beter oplossing. Tans is sowat 45 ha van sy 180 ha pruime volgens dié stelsel opgelei. Hy plant ’n dubbelry bome in ’n slinger-patroon op ’n bankie (nét wyer as 1 m). Die slingerpatroon voorkom mededinging en bied genoeg ruimte sodat albei rye bome se wortels kan groei. Die bome staan 1,5 m van mekaar in die ry en hy laat 1…

Gevulde, gerolde varklies met salie-bottersous en soet baba-uie Die varklies lyk en smaak indrukwekkend, maar dis só maklik om te maak. Gebruik die beste varkworsies wat jy kan kry vir die vulsel. Vulsel ■ 250 g varkworsies van goeie gehalte Varklies ■ 1 ontbeende varklies van ongeveer 2 kg, vel verwyder ■ Sout en vars gemaalde swartpeper ■ 10 ml heuning ■ 20 ml Dijonmosterd ■ 700 g klein uitjies, afgeskil ■ 1 bottel (330 ml) appelbier (ek het Savanna gebruik) ■ 125 ml hoenderaftreksel ■ Ongeveer 10 vars salieblaartjies Smeermengsel ■ 20 ml heelkorrelmosterd ■ 5 ml mosterdpoeier ■ 45 ml heuning ■ 10 ml sojasous Sous ■ 100 g yskoue botter, in blokkies gesny ■ 30 ml gebraaide salieblare Voorverhit die oond tot 140 °C. Druk die vleisvulsel…

Suid-Afrika se sorghumaanplantings word hoofsaaklik op kontrak vir die menslike verbruikersmark gedoen. Hoewel die groeimoontlikhede tans beperk is, sal die voorgenome aanplantings na verwagting vanjaar met 49,3%, of 14 200 hektaar, tot 43 000 ha styg, aldus die Oesskattingskomitee se verslag oor plantvoornemens wat in Oktober bekend gestel is. In die produksiejaar 2017-’18 is 28 800 ha beplant en 109 855 ton geoes, wat 28% minder is as die vorige jaar se oes. “Die klein oes was vanweë ander gewasse, soos sojabone, wat winsgewender is, oesverliese weens rooibekvinke (kweleas) en die konsentrasie van sorghumkopers,” sê dr. Julian Japhta van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye. Die produksie van graansorghum het die afgelope dekade baie veld teenoor mielieproduksie verloor omdat die sorghumopbrengs nie met die opbrengsstyging van geel mielies tred…

In altesame 40,5% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse laer geneig in die 12 maande tot Oktober vanjaar. In twee distrikte is geen onlangse transaksies aangeteken nie. Die ontleding van grondverkope in die tabel is vir grond van meer as 10 ha. In dié tyd is 615 ooreenkomste gesluit, wat altesame 271 798 ha teen R3,609 miljard behels het. Daarvan was 86 transaksies van kleur – 14% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (65), staatsaankope vir landbougrond (10) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (11). Dit het 56 031 ha (20,6%) teen R528 miljoen – 14,6% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 46 transaksies vir grond van minder as 50 ha (7%) met die meeste transaksies (161,…

EKSPO’S EN ANDER DESEMBER - 28 FEBRUARIE 2019: Fizz & Fudge-proeervaring, Maandag tot Saterdag, Stellenbosch Hills. Tel. 021 881 3828/9, e-pos: info@stellenbosch-hills.co.za 17 JANUARIE 2019: Vinproinligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Tel. 021 276 0460, e-pos: info@vinpro.co.za, web: www.vinpro.co.za 23-24 JANUARIE 2019: Cape Premier-volbloedjaarlingveiling. Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Tel. 021 873 0734 , web: www.tba.co.za, www.capethoroughbredsales.com 29-30 JANUARIE 2019: Senwes se 110-jaar-integrasie-ekspo, Nampopark, Bothaville. Tel. 018 464 7568, web: www.senwes.co.za 14-17 FEBRUARIE 2019: Bieliemieliefees, Reitz, Vrystaat. Tel. 058 863 2307, web: www.bieliemielie.co.za 19-20 FEBRUARIE 2019: Africa Energy Indaba, Sandton-konvensiesentrum, Johannesburg.Web: www.africaenergyindaba.com, tel. 011 463 9184. 28 FEBRUARIE-2 MAART 2019: Clocolan-plaaskultuurfees, Clocolan. Johann Dreyer, sel 083 462 4447, web: www.clocolanplaaskultuurfees.co.za 1-10 MAART 2019: Landbouweekblad se Eeufees-voorbladuitstalling by die Woordfees. Adam Small-teater, Stellenbosch. E-pos: jacolette.kloppers@landbou.com 1-10 MAART 2019: Agri-Expo Landboureeks — kom proe waar…