Innholdsfortegnelse for 30-Nov-18 i Landbouweekblad

GEWELD en armoede word hoofsaaklik voorgehou as redes vir die sogenaamde “migrantekaravaan” se eksodus uit lande in Sentraal-Amerika (hoofsaaklik Guatemala, El Salvador en Honduras), maar die groter prentjie is dat klimaatsverandering boere van hul plase af dwing – en dit gaan waarskynlik erger raak. Die drie lande word geteister deur geweld, georganiseerde misdaad en sistemiese korrupsie wat meestal spruit uit konflikte uit die Koue Oorlog, maar klimaatsverandering vererger dié probleme met misoeste en armoede. Dit kan in komende dekades nog miljoene mense noord laat trek. Migrante noem nie dikwels klimaatsverandering as ’n rede om hul geboorteland te verlaat nie, maar mense in dié streek wat van klein plasies afhanklik is, is alte bewus van veranderinge in weerpatrone wat oeste kan vernietig, en daarmee saam hul inkomste. Een vlugteling van Ch’orti’-Maja-afkoms,…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Só help hommeltuig bome gesond hou ■ SA wolprys bly op rekordvlakke ■ Dekgewassom: Al hoe nader aan ’n antwoord ■ Steeds geen keer aan Karoo se mieliekoning ■ Boereplan: Ooie, lammers ry lekker saam in dié wa SPESIAAL ■ Wiele, Kersgroete GESIN ■ Boerekos: Groenvygenot TEGNOLOGIE Danksy ’n beter geheelbeeld van boorde, ’n vinniger reaksietyd om siektes in die kiem te smoor, meer bome produktief te hou én ’n besparing van tot 30% aan blaarvoeding, is hommeltuig-ondersteunde bestuur nou ’n onmisbare skakel in die Laeveldse boombestuur.…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. Die wenbrief ontvang elke week R150 met die komplimente van BKB, asook ’n versamelaarswyn van Beyerskloof. Beyerskloof se Pinotage is ’n ikoniese Suid-Afrikaanse wyn. Die bonuswenbriefprys, ’n Magnumbottel van Beyerskloof se 2016-oes, is deur die eienaar en wynpionier mnr. Beyers Truter geteken. Die droë oesjaar van dié gewilde, klassieke Pinotage het gelei tot ’n goed gestruktureerde, gebalanseerde wyn. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@landbou.com. Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik.…

EERSTE BOEREDAG OOR LANDBOUWEERKUNDE Die boer sal binnekort tot vier dae vooruit weet wat die weer se plan in sy besondere streek is danksy ’n nuwe diens wat die Suid-Afrikaanse Weerburo beplan met die hulp van die talle satelliete wat om die aardbol wentel. Hierdie goeie nuus kom van die direkteur van die Weerburo, mnr. S.A. Engelbrecht, wat die eerste landbouweerkundeboeredag, op die Landboukollege Grootfontein, amptelik geopen het. Engelbrecht se mededeling het spontane toejuiging uitgelok van die sowat 200 boere en belangstellendes wat die boeredag in die landboukollege se lesingsaal bygewoon het. Die Weerburo het onlangs die nodige apparaat bekom. Dit is in Pretoria geïnstalleer om wolkfoto’s wat deur die weersatelliete geneem word, op te vang. Met behulp van hierdie foto’s is die Weerburo nou by magte om die vraagstuk…

DIE ANC en die Regering het reeds op verskeie platforms aangedui dat hy nie grond wat produktief aangewend word, sonder vergoeding wil onteien nie. Dié aanduiding kan as ’n ligpunt beskou word ná die Parlement se grondwetlike hersieningskomitee aanbeveel het dat onteiening sonder vergoeding duidelik in die Grondwet ingeskryf moet word, sê prof. Johann Kirsten, hoof van die Buro vir Ekonomiese Ondersoek aan die Universiteit Stellenbosch. Na verwagting sal die voorstel op 27 November in die Parlement ter tafel gelê word, waarna dit gedebatteer sal word en parlementslede daaroor sal stem. Indien die voorstel aanvaar word, lê ’n lang pad van parlementêre prosesse voor, wat tot lank ná volgende jaar se algemene verkiesing kan duur, voordat die Grondwet gewysig kan word. Kirsten sê dis duidelik uit verskeie openbare stellings van…

KAAP AGRI se kasregisters het die afgelope finansiële jaar hard gewerk, en danksy ’n groter aantal transaksies kon dié landbougroep sy inkomste tot R6,6 miljard verhoog. Ondanks die droogte in die Wes-Kaap het die maatskappy se inkomste met 2,3% gestyg. Die maatskappy se afdelings behels kleinhandel, handel en dienste, en dit doen sake in die meeste van Suid-Afrika se provinsies. Op ’n pro forma-grondslag het inkomste met 8,4% gestyg en vergelykende groei van 6,9% getoon. Kaap Agri het verlede jaar van die helfte van sy belang in Kaap Agri Namibië (KAN) ontslae geraak. Die oorblywende nie-beherende belang is ekwiteit wat vanaf 1 Augustus in ag geneem word, hoewel konsolidasie al vroeër plaasgevind het. Die pro forma-aanpassing stel die maatskappy dus in staat om ’n betekenisvolle vergelyking te tref. MEER TRANSAKSIES…

DANKSY die vinnige optrede van brandspanne het onder meer tenke vol brandewyn behoue gebly nadat ’n brand in die KWV se produksie-aanleg in die Paarl uitgebreek het. Die brand volg enkele weke nadat aanlegte van die wynkelders Kleine Zalze en Stellenbosch Vineyards in puin gelê is. Die brand in die KWV-aanleg, wat uit drie pakhuise bestaan, het op 20 November tussen 06:30 en 07:00 uitgebreek. Die bottelerings- en verpakkingsinfrastruktuur is beskadig, sê die KWV in ’n verklaring. Sewe mense is vir rookinaseming behandel. Me. Riana Geldenhuys, woordvoerder by die Drakenstein-munisipaliteit, sê brandbestryders kon die brand in bedwang kry voordat die vlamme by onder meer tenke met sowat 90 000 liter brandewyn kon kom. Masjinerie, kantoortoerusting en bottels op pallette is beskadig. Die KWV gaan tydelik probleme ervaar om van sy…

’N GROEP boere in die Oos-Kaap het ná Landbouweekblad en Agri SA se grondberaad op Bela-Bela besluit om self die bal aan die rol te sit vir hul eie privaat bemagtigingsmaatskappy. Die groep, die Oos-Kaap-produsente (Eastern Cape Producers), onder leiding van mnr. Kermish Dyokolwana, het op die grondberaad van die Komga-boerevereniging op Haga-Haga, wat ook met die samewerking van Landbouweekblad aangebied is, ’n brief met die beoogde planne aan mnr. Gerrit van Vuuren, baasbrein agter PALS (Partners in Agri Land Solutions), oorhandig. “Die meeste van ons het die Bela-Bela-grondberaad bygewoon en ons is eenstemmig dat ons deel wil wees van ’n private grondhervormingsinisiatief soortgelyk aan die PALS,” skryf Dyokolwana in die dokument. “Oplossings vir grondhervorming moet deur boere bestuur word en boere-ontwikkeling moet daarmee saam aangevuur word,” sê Dyokolwana. SONDER…

DIE Chinese regering beoog nie net om meer beesvleis uit Suid-Afrika in te voer nie, maar het ook ingestem dat Suid-Afrika verkoelingskepe kan gebruik vir die uitvoer van sitrus. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het verskeie protokolle met die Chinese regering onderteken, wat tot verhoogde uitvoer na dié land sal lei. Die Amerikaanse departement van landbou raam China se totale beesvleisverbruik vanjaar op 8,5 miljoen ton, wat die meeste naas dié van Amerika is. Na verwagting sal China se beesvleisverbruik in die volgende paar jaar styg. Mnr. Mike Mlengana, direkteur-generaal van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, het aan Landbouweekblad gesê die ooreenkoms oor beesvleis is ’n verlenging van die bestaande protokol. Dié protokol vir die uitvoer van bevrore beesvleis na China is verlede jaar onderteken. Vleis…

BEESBRUCELLOSE , ook bekend as besmetlike misgeboorte, is (met die uitsondering van bek-en-klouseer) geïdentifiseer as die grootste enkele bedreiging vir die rooivleisbedryf. Wat dié siekte gevaarliker maak, is dat dit ’n soönotiese siekte is, dus is dit oordraagbaar na mense. Die Rooivleisprodusente-organisasie het met doelbewuste stappe begin om boere bewus te maak van die kliniese simptome van die siekte en hoe om dit te diagnoseer. Omdat brucellose aborsies by beeste veroorsaak, het dit ’n uiters nadelige uitwerking op kalfpersentasie en die doeltreffendheid van die beesbedryf. Alle beesboere moet hul kant bring om die siekte uit te wis, het mnr. Gerhard Schutte, hoofbeampte van die Rooivleisprodusente-organisasie, aan Landbouweekblad gesê. Die Nasionale Dieregesondheidsforum se bestuur het die brucellosekomitee gestig om dié siekte te bestry. Ingevolge die Wet op Dieresiektes (Wet 35 van…

As ek na die heersende gronddebat luister, is daar twee dinge wat my dwars in die krop steek: Die absolute miskenning van die suksesvolle landbouers en daarmee saam die deurslaggewende rol wat finansieel vooruitstrewende landboumaatskappye binne die groter voedselwaardeketting speel. (Ek meen ons moet wegbeweeg van die polities gelaaide begrip boer. Onthou, dit dra steeds die vlek as skelwoord wat gebruik is om na wrede elemente binne die apartheidstaat te verwys.) Ek stel voor dat die begrip “boer” verhef word tot ’n werkwoord wat die spesialisfunksie van die landbouers beskryf in die proses van die produksie van voedsel en vesel. Graag verwys ek eerder na landbouers wat boer met beeste of landbouers wat graan verbou as na die selfstandige naamwoord “boer”! Terug by die belangrike rol van suksesvolle landboumaatskappye. As…

Vir dr. Jonathan Lundgren, entomoloog en eienaar van die Blue Dasher Farmnavorsingsinstituut, berus alle besluite op sy plaas op hoe biodiversiteit bevorder gaan word. “Moenie jou besluite laat berus op ’n enkele stuk gereedskap nie. Neem grondontledings as ’n voorbeeld. Daar is ’n paar verskillende toetse wat jy kan doen om uit te vind wat in die grond aangaan. Gebruik almal. Kry ’n minerale-ontleding, doen die Haney- en die Solvita-toets en enige ander toetse wat beskikbaar is, sodat jy diverse stelle inligting het wat die uitwerking van jou besluite kan verifieer. Ek wil egter altyd weet waarmee toetse gekorreleer is. “Om te weet daar is 200 dele per miljoen stikstof in my grond, gaan min bydra tot winsgewendheid. PLFAtoetse, wat die biomassa en volume mikrobelewe in die grond ontleed, is…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Breedplan vir rekordhouding, Unistel vir DNS-ontleding, veldbultoetse en karkasskandering. Die akkuraatheid van ’n dier se benaderde teelwaardes is ’n belangrike hulpmiddel tydens seleksie. Bevestiging van ouerskap is dus belangrik in hierdie opsig. As ’n verkeerde vaar of moer aan ’n bees toegedeel word, is dit verstaanbaar dat dit ’n nadelige uitwerking op die korrektheid van die syfers sal hê. Die uittrek en ontleding van sterthare om vir gene vir ouerskap te toets, is dus vir my belangrik. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Hou dinge prakties en eenvoudig, en werk saam met die natuur. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Ek moes nooit gehuiwer het toe ek die geleentheid gekry het om my…

Die geharde hysbaksleepwa sonder wiele wat deur ’n voormalige groenteboer ontwerp is, word aan ’n trekker se kragaftakker gekoppel. Dit omskep dus die trekker in ’n bakkie. Danksy dié veeldoelige werktuig kan een werker ’n verskeidenheid take alleen verrig, sonder sukkel op smal bergpaadjies ry en maklik in ’n beboste gebied omdraai, waar ’n groot sleepwa gewoonlik ’n hindernis is. Mnr. Marius Harding van die Haakdoring-hoewes buite Pretoria-Noord het dié mossiesleepwa ontwerp toe hy nog pitlose waatlemoene in die Vaalwatergebied in Limpopo verbou het. Een van die hindernisse op Mooiplaas, buurplaas van die bekende weerprofeet prof. Peet Pienaar, is dik, onbegaanbare sandbanke wat gewone tweewielaangedrewe bakkies laat les opsê. Om chemikalieë vir die drupperstelsel aan te ry, moes ’n trekker en wa ingespan word vir ’n vrag van net 200…

Die Suid-Afrikaanse maatskappy Afro-bodies gaan binnekort ’n handtoestel bekend stel waarmee die vlakke van spesifieke chemiese stowwe in vars produkte gemeet kan word. Me. Benedicta Mahlangu-Durcan, die mede-eienaar, sê veral pakhuise sal by so ’n toestel baat vind. “Die vlakke van enige chemiese middel in die water van pakhuiswasbakke kan gemeet word. Die toestel gee ’n aanduiding, tot so akkuraat as 200 dele per miljoen, van die vlakke van spesifieke chemikalieë, soos deur die pakhuis gespesifiseer. Die minimum residuvlakke kan hiermee vergelyk word. Dit gee die pakhuis dadelik ’n aanduiding of die vrugte die inspeksie vir uitvoer sal slaag of nie. “Die doel is om die resultate te akkrediteer sodat dit internasionaal aanvaar word. Dit sal die toetsing vir minimum residuvlakke goedkoper maak, en die pakhuis in staat stel om…

In gesprek met een van my boerevriende spreek hy die soveelste keer sy misnoeë uit oor die roofdiere wat hom so baie skade berokken. “Het jy al die geëlektrifiseerde draad probeer – van daardie soort wat so ’n entjie bokant die grond langs die kamp se heiningdraad gespan word?” het ek probeer raad gee. Met ’n siniese glimlag het hy geantwoord: “Ja, ek hét en vinniger as wat ek daarmee begin het, het ek weer opgehou.” “Wat was dan fout?” wou ek weet. Hy het verduidelik dat hy, tot sy ontsteltenis, meer skilpaaie as roofdiere doodgemaak het. Die plan het duidelik nie goed gewerk nie. Die skilpad beur vorentoe om deur die draad te kom, en wanneer hy geskok word, het hy nie die oordeelsvermoë om te besef dat vorentoe…

Die plaaslike slakbedryf staan nog in sy kinderskoene, maar daar is duidelike tekens dat belangstelling én ’n potensiële mark vir dié nisproduk bestaan. Mnr. Marius Wait, direkteur van iVitl, die land se eerste slakverwerkingsmaatskappy, sê hoewel die bedryf nog nie naastenby op dieselfde vlak as ’n gevestigde bedryf soos die Europese mark is nie, is daar bemoedigende tekens van ’n ontluikende bedryf wat vinnig veld wen. “Tans is die belangstelling in slakboerdery sterk, met ’n aantal nuwe toetreders veral in Witrivier in Mpumalanga, asook by Port Elizabeth, Johannesburg en Kaapstad, wat slakplase ontwikkel. Terselfdertyd is die aanvraag na slakke en slakprodukte groot, veral in die konteks van uitvoermarkte, met ’n tekort aan voorraad, wat beteken dat daar min plaaslike mededinging vir slakboere bestaan. “Daar is ook reeds inmaakaanlegte in Johannesburg…

13,62 t/ha ’n Amerikaanse boer het vanjaar die eerste keer die sielkundige opbrengsvlak van 200 skepels per akker oorgesteek met ’n opbrengs van 13,62 t/ha, oftewel 202,53 skepels per akker. Mnr. Phillip Gross, ’n boer van die Adams-distrik in die deelstaat Washington, het met dié opbrengs vir die derde jaar agtereenvolgens die hoogste koring-opbrengs in Amerika bereik. Die koring is onder besproeiing verbou tydens die Amerikaanse winter. – Successful Farming 10 miljoen Die presisie-landboumaatskappy Aerobotics het teen 14 November 10 miljoen bome en wingerdstokke met diagnostiese tegnologie ondersoek. Met dié tegnologie word siektes en plae in vrugtebome met lugfotografie en masjienleer geidentifiseer. Van die 10 miljoen is 1 miljoen plante tussen 9 en 14 November ondersoek. Mnr. Tim Willis, die maatskappy se finansiële hoof, sê die tegnologie raak ál beter…

‘Jy kom net nie uit die moeilikheid met sulke swak pryse nie.’ MNR. ANTON BOTHA, ’n boer in die distrik Bultfontein, oor die posisie waarin baie boere in die westelike somersaaigebiede hulle tans bevind. Bl. 16. ‘ ’n Mens moet maar diep asemhaal en hoop dat dit volgende jaar goed reën en die mark regverdig verhandel.’ MNR. KEVIN ROBERTSON, direkteur by Bester Voer & Graan op Stellenbosch, oor die uiters swak marktoestande vir koring. Bl. 20 ‘Dit gaan geruime tyd vir wingerd in dié streek duur om ten volle te herstel.’ MNR. RICO BASSON, bestuurshoof van Vinpro, oor droogteskade aan die wingerd in die Klein-Karoo. Bl. 21 ‘Ons het ’n protokol onderteken vir die uitvoer van volstruisvleis, en gaan ook kameelperde na dieretuine in China uitvoer.’ MNR. MIKE MLENGANA, direkteur-generaal…

In die Boereplan-artikel “Halveer watergebruik deur druplyne agter spilpunt te sleep” (LBW, 16 November 2018, bl. 52) is geskryf mnr. Jacques Willemse het gesê hy wou sy watergebruik tot 5 m3/ha afbring. Die sin was veronderstel om te lees: “Ek het vir Monty gesê as ek met Dragon-Line my spilpunte se watergebruik tot dieselfde as my konvensionele drupbesproeiing (5 mm per 24 uur) kan verminder, sal ek baie dankbaar wees.” Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos jan.bosman@landbou.com; faks 021 406 2940; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

Mnr. Pieter Graaff, die grootste individuele appelboer in Suid-Afrika, is op ’n glansgeleentheid op Stellenbosch as Landbouskrywers SA se Boer van die Jaar vir 2018 aangewys. Sedert hy in 1984 die boerdery Witzenberg-eiendomme op die plaas Die Eike, distrik Ceres, oorgeneem het, is daar vyf boerdery-eenhede tot die oorspronklike boerdery toegevoeg, terwyl die onderneming ook sy vlerke binne die totale waardeketting gesprei het. Die ses boerdery-eenhede is oor die vier klimaatsones in die distrik versprei, wat die onderneming in staat stel om onder meer klimaatrisiko’s beter te bestuur. Die onderneming verbou ook pere, nektariens, kersies, wyndruiwe, groente en graan, bedryf ’n saagmeule, en het ’n vee-afdeling met beeste, skape en ’n Volbloed-perdestoetery. Mnr. Wandile Sihlobo, landbou-ekonoom by Agbiz, is aangewys as die Landboukundige van die Jaar, en mnr. Leonard Mavhungu,…

DIE geïntegreerde pluimveeprodusent Astral het ’n rekordboekjaar agter die rug met van sy beste finansiële prestasies tot nog toe. Terwyl verbruikers se platter beursies weens die hoër BTWkoers en duurder brandstof die volgende paar maande se resultate kan raak, beoog die maatskappy groot uitbreidings. Hy behoort die vrugte daarvan in die volgende tien tot vyftien jaar te pluk. Dit behels kapitaalprojekte van meer as R1 miljard om onder meer sy slagvermoë, wat tans op meer as 5 miljoen hoenders per week staan, uit te brei. Die aanleg vir sy Festive-handelsmerk op Olifantsfontein, Gauteng, word vergroot om ’n bykomende 800 000 hoenders per week te kan verwerk. Mnr. Chris Schutte, uitvoerende hoof van Astral, sê daar is reeds groot belangstelling onder hoenderboere vir dié beoogde uitbreiding, met meer belangstellendes (bestaande én…

“A S ons beter toegang vir Suid-Afrikaanse suurlemoene tot die Chinese mark kan kry, sal ons nie genoeg kan plant om aan die vraag te voorsien nie,” sê mnr. Deon Joubert, die Sitruskwekersvereniging van Suider-Afrika se gesant vir markaangeleenthede in die Europese Unie. Hy was een van die sprekers op ’n onlangse kwekersdag in Polokwane, waar mnr. Hannes Bester van die Sitrusnavorsingsinstituut ook statistieke aan boere gegee het. Hy sê Suid-Afrika se sitrusbedryf groei onverpoos en daarom is dit belangrik om nuwe markte te ontwikkel. In 2017 is byna sewe miljoen nuwe sitrusbome in Suid-Afrika aangeplant. Joubert sê hoewel dit vir hom baie belangrik is om die Europese mark te behou, is die ontwikkeling en optimalisering van nuwe markte noodsaaklik. Suid-Afrika het by die Chinese regering aansoek gedoen dat suurlemoene…

CHINA is loshande die grootste belegger in Afrika, en al is die tempo waarteen die Chinese grond in Afrika koop kommerwekkend, hou dit ook voordele vir die vasteland se boere in. So sê mnr. Dirk Hanekom van Agri All Africa, ’n maatskappy wat spesialiseer in die vestiging van Suid-Afrikaanse boere elders in Afrika. “Die Chinese bou infrastruktuur en dit maak Afrika oop – vinniger en op ’n groter skaal as enige koloniale moondheid in die verlede,” het hy by ’n boeredag op Polokwane gesê. Hy sê boere wat hul belange na ander Afrika-lande wil uitbrei, moet die regte gesindheid en ingesteldheid hê. Volgens hom moet boere besef dat baie lande in Afrika Suid-Afrika as beleggingsbestemming verbygesteek het. “Angola het baie meer vrugbare grond en water as ons, die noorde van…

Vooruitsigte vir die internasionale landboumark en landbousake in 2019 bly riskant en ietwat ongunstig, het Rabobank, internasionale landboubank in Utrecht, Nederland, onlangs bekend gemaak. Die huidige handelsoorlog tussen sommige groot moondhede, wat deur die Amerikaanse president, Donald Trump, ontketen is, veroorsaak groot ontwrigting en het sekere landboukommoditeitspryse skerp laat daal. Die vloei van handel is ontwrig en nuwe handelspatrone begin hulself vestig. Dit dra by tot onbestendige wisselkoerse en onseker markvooruitsigte. In Amerika bou voorraad op weens China se beperking op aankope uit Amerika, terwyl Suid-Amerikaanse boere breed glimlag oor pryse van tot $100/t (R1 409/t) vir hul sojaboon-uitvoer na China. Terloops, daar was gerugte dat Suid-Afrika vir die eerste keer 30 000 ton sojabone na Turkye gaan uitvoer, wat ook in ’n geskil met Trump betrokke is. Die invloed…

Vandeesweek kyk ek na ’n faktor wat soms vergeet word en wat bepalend kan wees in die uitvoerbaarheid van jou boedelplan, naamlik jou huweliksvorm. ’n Goeie boedelplan kyk na die totale finansiële situasie rakende jou en jou boedel — terwyl jy lewe én ná die dood. Ek glo ’n mens moet daarna kyk vanuit die oogpunt van finansiële risiko. Jy weet wat jy wil doen. Jou boedelplan sal vir jou wys of jy kan. Om dit te bepaal, moet jy weet wat die risiko’s is. Kom ons kyk na die verskillende huweliksvorme. BUITE GEMEENSKAP In ’n huwelik buite gemeenskap van goedere en sonder aanwas het elke party sy of haar eie boedel en kan na goeddunke daarmee handel. Wat joune is, is joune, en wat myne is, is myne. Dit…

“Melkbokke moet soos kinders behandel word – hou hulle fyn dop en tree betyds op voor hulle siek word.” Dié raad kom van mnr. Donald Mouton van die Fairview-landgoed buite die Paarl en gewese voorsitter van die SA Melkboktelersvereniging, tydens ’n melkbok-inligtingsdag op vanjaar se Agri-Expo Livestock op Sandringham buite Stellenbosch. “Hou hulle dop. Kyk na hul aptyt. Drink hulle water? Haal hulle normaal asem? Is die mis normaal? Is die hare glad? Lyk die uier normaal? Kyk na die kloue en ore. Kyk dus of die bok se voorkoms en optrede normaal is.” Sorg ook vir ’n goeie inentingsprogram. “Ent ooie in ses tot agt weke voor hulle lam, en weer vier weke daarna teen onder meer bloutong, bloednier, bontlong en lintwurm,” sê Mouton. Dit kos R12 tot R16…

WAT WAS JOU BESTE BOERDERYBESLUIT NOG? Ons het ’n melkery gehad, maar ek het gou nadat ek begin boer het, die melkery gestaak en na vleisbeeste oorgeskakel. Dis ’n besluit waaroor ek nog nooit spyt was nie. WIE WAS JOU MENTOR? Daar is baie mense wat my gehelp en raad gegee het sonder wie ek nie kon klaarkom nie. ’n Jong, suksesvolle boer het byvoorbeeld die eerste twee jaar gehelp met die plantery, en ek het geweldig baie geleer. Almal in die hele ketting, vandat die grondmonsters geneem word tot die graan in die silo’s is, is van onskatbare waarde. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Moenie gierig wees nie. Moenie wag om te verkoop tot jy die beste prys vir jou graan, bees of wat…

Toe mnr. Tshililo Ramabulana begin verlede jaar sy eie beleggingsmaatskappy stig en ’n aanleg vir subtropiese droëvrugte in die vrugbare Levubu-vallei in Limpopo aanskaf, het hy gou besef: Hierdie projek gaan ek nie op my eie regkry nie… Gaan soek ’n vennoot met kennis van droëvrugte. Daardie vennoot het hy in die ander uithoek van die land gevind, naamlik Cape Dried Fruit Packers, wat as Capedry op Montagu in die Wes-Kaap handel dryf – met mnr. Dappie Smit, pas uitgetrede hoofbestuurder van Droëvrugte Tegniese Dienste as die tussenganger. Smit sê sover sy kennis strek, is dit die eerste bemagtigingsaksie in die droëvrugtebedryf wat die volle waardeketting dek – van die boom tot in die pakkie. “Ons het sulke goeie stories nodig, veral ná die afgelope tyd se verwikkelinge met die…

WAT GEBEUR AS BOUPLANNE NIE GOEDGEKEUR WORD NIE? Ons het verlede jaar ’n kleinhoewe gekoop in ’n gebied wat destyds onder die streeksdiensteraad geval het. Intussen het die plaaslike munisipaliteit oorgeneem. Ek het aansoek gedoen om ’n wateraansluiting om ’n huis te kan bou. Meer as ’n jaar later kom die bouinspekteur by my broer aan, wat ook in die omgewing ’n kleinhoewe gekoop het en ’n huis bou, en sit sy bouery stop. Dit gaan glo daaroor dat hy nie bouplanne ingehandig het nie. Wat is die gevolge hiervan vir hom en vir my? Ek het ook nie toestemming by die munisipaliteit gekry nie. In die gebied is daar is verskeie huise gebou en verbeterings aangebring sonder bouplanne. Wat is die gevolge vir die eienaars van hierdie kleinhoewes? My…

Gerookte varkvleisburger met camembert Die winkels is vol gerookte soutvarkboude (g ammon) vir die Kerstyd. Maar soutvarkboud is nie iets wat jy net op Kersdag hoef te eet nie. Hierdie heerlike burgers is ’n somervakansieinstelling in my huis. Min moeite om te maak en absoluut smullekker. Ek verkies dit om soutvarkboud in ’n geurige aftreksel van appelsap (of appelbier), water, lourierblare, knoffel, uie en heel speserye (wonderpeperkorrels, kaneelstokke, swartpeperkorrels en steranys) gaar te prut en dit nie in die oond te bak nie. Ek dink dit lewer ’n sagter, sappiger eindresultaat. ■ 1 klein, gaar ontbeende gerookte soutvarkboud ■ 250 ml room ■ 15 ml Dijon- of heelkorrelmosterd ■ 15 ml heuning ■ Sout en vars gemaalde swartpeper ■ 8 vars broodrolletjies ■ 180 ml gekaramelliseerde uie of uiemarmelade ■…

In Oktober vanjaar is 817 nuwe trekkers in Suid-Afrika verkoop – aansienlik meer as die 717 eenhede van verlede jaar in dieselfde tyd. Tot dusver vanjaar is verkope byna 8% meer as die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. Ook stroperverkope het kop opgetel met 29 eenhede in Oktober – nege eenhede meer as die 20 wat verlede jaar Oktober verkoop is. Vir die jaar tot dusver is stroperverkope dus 2% hoër as vir die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. Die jongste skattings van die Oesskattingskomitee dui daarop dat die huidige aanplantings van die belangrikste twee gewasse, mielies en sojabone, waarskynlik heelwat hoër gaan wees as verlede jaar. Die aanplanting van wit mielies sal na raming 8% hoër wees, dié van geel mielies 2% hoër en sojabone kan 8% hoër wees. Die lewendige…

Die stygende prysneiging van skape en beeste sedert verlede jaar is vanjaar voortgesit met beduidende volumes wat bemark word. Dr. Cobus Oberholster, hoofbestuurder van vee, eiendomme en afslaers by BKB, sê sy onderneming het die afgelope boekjaar gemiddeld ses veilings per werkdag aangebied, waartydens 947 000 stuks grooten kleinvee met ’n markwaarde van R4,4 miljard bemark is. Hy verwag dat die betreklik hoë pryse van kommersiële diere nie verder sal styg nie, maar ook nie beduidend gaan daal nie. Een van die redes is dat die kuddeboufase ná die droogte van twee jaar gelede tot sewe jaar kan duur. Oberholster sê die plaaslike vraag na vleis is steeds goed en die mark het die groter slagveesyfer suksesvol verwerk. “Ons voer ook ál meer vleis uit na onder meer die Ooste,…

Aangesien Suid-Afrika se politici weier om hul werk te doen en die 700 000 geskrewe voorleggings deur te werk wat verduidelik hoekom gewone Suid-Afrikaners dink private eiendombesit is nie onderhandelbaar nie, kan hulle maar net oor die grens gaan kyk na wat in Lesotho gebeur. Dan sal hulle hopelik verstaan hoekom hardwerkende, belastingbetalende Suid-Afrikaners nie ’n krieseltjie beheer oor hul lewens aan ’n klomp onverskillige, oningeligte en oneerlike politici wil afstaan nie. Dié klein bergkoninkryk is belangriker as wat ’n mens dink. Suid-Afrika kan nie sonder sy water oorleef nie. Miljarde rande is belê in die twee enorme damme wat die berge se afloopwater opvang. Sonder Lesotho se skoon bergwater sal Gauteng se ekonomiese hart ophou klop. Ons moet ook let op ons klein buurland se politieke onstabiliteit. Lesotho se…

Die aanbeveling van die parlementêre hersieningskomitee dat Suid-Afrika se Grondwet gewysig moet word om vir onteiening sonder vergoeding voorsiening te maak, laat talle boere twyfel of hulle enigsins vir die nuwe produksiejaar moet plant, sê TLU SA. Die organisasie sê in ’n verklaring die besluit het hom nie verras nie, “aangesien dit te wagte was in die lig van die twyfelagtige prosesse en die emosionele opswepery”. “Dit kos meer as R6 000 per hektaar om te ploeg en te plant, en boere sal twee keer dink om daardie groot koste aan te gaan as daar ’n groot moontlikheid is dat die grond gevat kan word en hulle alles kan verloor,” volgens mnr. Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA. CASPER LABUSCHAGNE skryf: Hoekom sal ’n boer geld leen om te…

ME. ELIZE SCHUTTE bedryf ’n besproeiingsboerdery op 94 ha by Klipdrift, Potchefstroom. Sy is die eerste vrou wat as ’n afdelingswenner in Pioneer se Weeg-en-Wen-opbrengskompetisie aangewys is. Lees die artikel op bl. 42. VERTEL ONS MEER VAN JOU GESIN. Ek het twee seuns en twee dogters en is al ses jaar lank ’n weduwee. My kinders hier in Potchefstroom is Jan en Mia van Jaarsveld en Uys en Kobie Jonker. In Gauteng woon Danie Schutte asook Hannes en Tia Schutte. Teen Februarie volgende jaar sal ek al 13 kleinkinders hê. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek is baie lief vir kosmaak, inmaak, bak en handwerk, en is die voorsitter van die VLU se Bailiepark-tak hier in Potchefstroom. Dan dien ek ook in die plaaslike waterraad en is ’n wykskomiteelid van wyk…

BOERE sal hul brandstofaankope in die komende maande goed moet beplan om voordeel te trek uit die dalende pryse. Die Automobiel-Assosiasie (AA) het verlede week aangekondig dat ’n verlaging in brandstofpryse volgende maand verwag word. Mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en -be-marking by FNB, sê volgens die onderverhalingstatistieke van verlede Vrydag kan dieselpryse met sowat 99c per liter daal en die petrolprys met tot R1,46 per liter. Die AA het begin verlede week in ’n verklaring aangedui dat dalings van 92c per liter diesel en R1,54 per liter petrol moontlik is. “Aansienlike dalings kan plaasvind as die ekonomiese toestande wat tans heers tot aan die einde van die maand voortduur,” sê Maree. Die dalings volg op laer internasionale oliepryse, sê die AA. Die organisasie sê die instelling van die…

DIE Afrika-sentrum vir biodiversiteit (ACB) verwelkom die Suid-Afrikaanse Regering se besluit om Bayer (Monsanto) se aansoek vir die kommersiële verbouing van sy driedubbele stapelgeenmielies af te keur. Dié stapelgeenkultivar, MON 87460 x MON 89034 x NK 603, is geneties gemodifiseer, droogteverdraagsaam en bied beskerming teen insekte. Die uitvoerende raad van die Wet op Geneties Gemodifiseerde Organismes het op ’n vergadering op 2 Oktober geweier om dié kultivar vir kommersiële verbouing goed te keur. Die raad het bevind die data wat deur Monsanto verskaf is, is nie voldoende om die droogteverdraagsame en insekweerstandige eienskappe te bewys waarop die maatskappy aanspraak maak nie. PROEWE Die proewe oor droogteverdraagsaamheid, wat van 2014 tot 2018 deur Monsanto by Hope-town, Orania, Lutzville en Male-lane gedoen is, het onvoldoende bewyse opgelewer, volgens die uitvoerende raad. “Die…

DIE Rhodes Food Group (RFG), met sy hoofkantoor in Groot Drakenstein in die Wes-Kaap, sukkel steeds om die nagevolge van die droogte in dié streek af te skud. Die Rhodes-handelsnaam is die Suid-Afrikaanse markleier vir onder meer ingemaakte pynappel en tamatiepasta, en die tweede grootste vir blikkiesvrugte en -groente, asook konfyt in glasflesse. Die groep se omset het in die boekjaar tot einde September met 11,2% tot R5,1 miljard verbeter, grootliks danksy veerkragtige streeksverkope. Dit is veral aangehelp deur ’n 10,9%-styging in verkope van vars voedsel en ’n hoër omset van 13 % in langlewe-voedsel. Rhodes se internasionale afdeling het egter die wind van voor gekry, sê mnr. Bruce Henderson, die uitvoerende hoof. “Die koste van ingemaakte vrugte het die afgelope twee jaar gestyg weens die droogte in die Wes-Kaap,…

1 ZIMBABWE| Plan vir hernuwing in Zimbabwe ’n Ekonomiese verslag oor Zimbabwe is deur die Afrika-ontwikkelingsbank bekend gestel waarin beleggingsgeleenthede uitgelig is as riglyne vir die regering, skenkergemeenskap en private sektor om die land se ekonomie ’n hupstoot te gee. Die verslag (www.AfDB.org) konsentreer op groei en die skep van werkgeleenthede en volg ná ’n intensiewe ondersoek wat ’n jaar geduur het. Die bank wys uit dat Zimbabwe ryklik geseën is met natuurlike hulpbronne en beskik oor ’n relatief goeie arbeidsmag, wat tot voordeel van die land strek. Produktiwiteit moet egter verhoog word om beleggings te lok en spesiale ekonomiese sones te ontwikkel sodat die besigheidsklimaat kan verbeter. — APO-groep 2 NIGERIË | Boere vra verbod op invoer van mielies Die Nigeriese Mielievereniging (MAAN) sê hy kon deur die inwerkingstelling…

Suid-Afrikaanse produsentepryse kan bevoordeel word en die impak van ’n sterk rand op landbou-uitvoer en plaaslike pryse kan verskans word wanneer pres. Donald Trump van Amerika meer tyd aan internasionale handelsaspekte en buitelandse beleid gaan wy vanweë die uitslag van die middeltermynverkiesing in Amerika. Die plaaslike vraag na sojabone beloop tussen 1,2 miljoen en 1,3 miljoen ton. Dit sluit 25 000 ton sojabone vir menslike verbruik in, 195 000 ton volvet sojabone vir dierlike verbruik, en ’n miljoen ton vir die pers van sojabone vir olie en oliekoek. Nadat voorsiening gemaak is vir uitvoer van 31 000 ton en ander verbruik, soos saad vir plantdoeleindes, behoort die eindvoorraad van sojabone teen 28 Februarie 2019 ’n goeie 600 000 ton te beloop. Suid-Afrika verbruik sowat 100 000 ton sojabone per maand.…

Meer as 10% van die Amerikaanse landmassa word opgeneem deur mielie en soja-produksie. Hierdie boere produseer teen ’n verlies van $27/akker(R833,35/ha). Só sê dr. Jonathan Lundgren (42), ’n entomoloog en stigter van die Blue Dasher Farm-navorsings-en-opleidingsinstituut.In 2011 het hy ’n eerbewys ontvang van mnr. Barack Obama, vorige Amerikaanse president, as een die belowendste jong wetenskaplikes in Amerika. “Die boere weet die skrif is aan die muur, maar min weet waar om die oplossings te kry. Gelukkig kom die doeltreffendste vernuwing tydens ’n krisis na vore – en dít is wat ons sien met herlewingslandbou. Die hoofstroommedia, wat aan die konvensionele boere inligting verskaf en tot nou niks met herlewingslandbou te doen wou hê nie, begin om mense soos ek, Gabe Brown en Jay Fuhrer te nader om te gesels oor…

Mnr. Christopher Sparks gebruik twee beesrasse met verskillende weigewoontes om sy suurveldweiding doeltreffend te benut, pleks daarvan om die veld te brand soos sommige ander boere maak. Hy boer met ’n Brangusstoetery en kommersiële Nguni’s. Hoewel hy nie meer ’n Ngunistoetery bedryf nie, teel hy steeds slegs met rasegte Nguni’s. Dié ras is ook ’n noodsaaklike deel van die veldbestuur op Mount Olive. Die veldbelading beloop gemiddeld 3,5 ha per grootvee-eenheid (GVE) van 450 kg. Gedurende die dektyd (Desember tot Februarie) hou hy die twee rasse afsonderlik in klein groepe per kamp aan om laedrukbeweiding te doen. In die herfs (vroeg Maart) begin hy hoëdrukbeweiding toepas. Die Nguni’s bewei die gras korter en minder selektief as die Brangusse. Die Brangusse benut ’n kamp dus eerste. Teen die tyd dat hulle…

Infinity AirWater, ’n Stellenbosse maatskappy, verkoop drinkwater wat nog nooit aan die grond geraak het nie. In spoggerige bottels wat in ’n herwinbare houtkissie verpak word, kan jy water bekom wat uit die vog in die lug gemaak is. Klante het die opsie om die bottels en kissies te koop, of slegs die water in die bottels. Só bly die bottels en kissies Infinity se eiendom en word die bottels net op bestelling hervul. Klante kan ook hul eie handelsmerk of persoonlike inligting op die bottels aanbring vir spesiale geleenthede. Mnr. Jacques Lubbe, stigter en uitvoerende hoof, sê Infinity kan jaarliks 1 miljoen liter suiwer water met ’n pH van agt botteleer. “Ons voeg 1 miljoen liter ‘nuwe’ water by Kaapstad se bronne. As ons die Stellenbosse lug, met ’n…

1 Senior kampioenmerrie, Durora Bella Sara. Eienaar: Baron & Seuns (sel 082 957 2502), Kaapstad. Vertoner: Mnr. Nazeen Baron. 2 Senior kampioenhings, Shani’s Regal. Eienaar: Mnr. Adiel Ryklief (sel 076 333 9750), Samurai-stoetery, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Salie Baron. 3 Kampioen (enkeltuig, 2 jaar), Wayne Right. Eienaar: Mnr. Mahier Moerat (sel 081 755 1519), Royal Sensation-stal, Kaapstad. Vertoner: Mnr. James Adams. 4 Junior kampioen ( enkeltuig, 3 jaar), Baron Blondie. Eienaar: Mnr. Nazeem Moerat (sel 081 755 1519), Rebels & Rosestoetery, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Ubaid Moerat. 5 Junior kampioen (enkeltuig, 4–5 jaar), My Style. Eienaar: Baron & Seuns, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Elvis Baron. 6 Grootkampioen (dubbeltuig), Field Princess en Contessa. Eienaar: Mnr. Abdullah Davids (sel 082 957 2502), Moroccostoetery, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Riaad Davids. 7 Grootkampioen (enkeltuig), Shani’s Regal. Eienaar en…

Spek-en-kaaskrokette ’n Kroket is ’n hemelse bederf – ryk, sag en romerig aan die binnekant en goudbruin en bros buite-om. ■ 6 repe spekvleis, fyn gesnipper ■ 500 ml fyngedrukte, gekookte aartappel ■ 5 ml Dijonmosterd ■ 1 eiergeel ■ 2 grasuie, baie fyn gesnipper ■ 125 ml gerasperde mozzarellakaas ■ 125 ml gerasperde cheddarkaas ■ 15 ml koekmeel ■ 2 eiers, geklits ■ 500 ml vars witbroodkrummels ■ Olie, vir braai Braai die spekvleis in ’n droë pan tot bros. Dreineer op kombuispapier en meng dan die bros spek met die fynaartappel, mosterd, eiergeel, grasuie, twee soorte kaas en koekmeel. Verkoel vir 15 minute en vorm dan in ongeveer 12 silindriese bolletjies. Doop bolletjies in geklitste eier en rol in broodkrummels. Pak die krokette op ’n bakplaat en verkoel…

Tensy melkproduksie verlangsaam, kan die groot melkaanbod plaashekpryse tot volgende jaar onder druk plaas. In die eerste nege maande van vanjaar is 4,9% meer onverwerkte melk as in Januarie tot September verlede jaar geproduseer, luidens die Melkprodusente-organisasie (MPO) se Oktober-verslag oor belangrike markaanduiders. Produsentepryse het in reaksie van Maart tot September met gemiddeld 95c (19%) gedaal. In Januarie vanjaar was die gemiddelde produsenteprys sowat R5/liter, wat teen Oktober tot net bokant R4/liter gedaal het, wat laer is as wat dit die vorige drie jaar in die ooreenstemmende maand was. Luidens die verslag het pryse in Oktober sywaarts beweeg, maar verdere prysverlagings is moontlik. Op kleinhandelvlak het verkope van langlewemelk volgens Nielsen-syfers in die twaalf maande tot Julie vanjaar met 9,6% gestyg, maar verkope van vars melk het met 3,2% gedaal.…

In altesame 42,8% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse laer geneig in die 12 maande tot September vanjaar. In twee distrikte is geen onlangse transaksies aangeteken nie. Die ontleding van grondverkope in die TABEL is vir grond van meer as 10 ha. In dié tyd is 618 ooreenkomste gesluit, wat altesame 257 084 ha teen R3,519 miljard beloop het. Daarvan was 81 transaksies van kleur – 13% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (64), staatsaankope vir landbougrond (6) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (11). Dit het 40 097 ha (15,5%) teen R486 miljoen – 13,8% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 45 transaksies vir grond van minder as 50 ha (7%), met die meeste transaksies (307,…

EKSPO’S EN ANDER 1-2 DESEMBER: Franschhoek se Cap Classique- en sjampanjefees. Tel. 021 876 2861, e-pos: info@franschhoek.org.za, web: www.franschhoekmcc.co.za 9 DESEMBER: Clansthal-somermark, KwaZulu-Natal. Liz Cunningham, sel 083 556 8108, web: www.clansthalconservancy.org.za 12 DESEMBER: Groote Post-Kersmark, Darling. E-pos: info@iloveyzer.co.za 15 DESEMBER: Appelkoosfees, Prince Alfred Hamlet. Boeresport, veteraantrekkers, appelkooslekkernye, spitbraai en vermaak vir die kleinspan. Janine Langheim, sel 082 345 7030. 16 JANUARIE 2019: Nasionale Rooibosdag. Tel. 027 482 1007, e-pos: info@rooibosteahouse.co.za, web: www.rooibosday.com 17 JANUARIE 2019: Vinpro-inligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum. Tel. 021 276 0460, e-pos: info@vinpro.co.za, web: www.vinpro.co.za 23-24 JANUARIE 2019: Cape Premier-volbloedjaarlingveiling. Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum. Tel. 021 873 0734 , web: www.tba.co.za, www.capethoroughbredsales.com 29-30 JANUARIE 2019: Senwes se 110-jaar-integrasie-ekspo, Nampopark, Bothaville. Tel. 018 464 7568, web: www.senwes.co.za 14-17 FEBRUARIE 2019: Bieliemieliefees, Reitz, Vrystaat. Tel. 058 863 2307, web: www.bieliemielie.co.za 19-20…