Innholdsfortegnelse for 09-Mar-18 i Landbouweekblad

DOLLEEG Die Bergrivier in die Paarl droog sedert Januarie stadigaan op nadat die sluise van die Bergrivierdam gesluit is om in die droogte water te bespaar. Gesamentlike damvlakke in die Wes-Kaap was teen druktyd 21,3%. Mnr. Anton Bredell, die Wes-Kaapse minister van plaaslike regering, omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning, sê meer as R100 miljoen is reeds as droogtehulp aan boere betaal. “Selfs al reën dit katte en honde, moet ons nou daarna streef om deur die somer van 2018-’19 te kom.” FOTO: JAN BOSMAN UITSKIETERS Gina, ’n Zambiese swartwitpenskoei wat dragtig is by Busanga, ’n Zambiese bul met horings van oor die 50 duim, het R210 000 behaal op die onlangse Vyfster-wildveiling van mnr. Dries Visser by Bela-Bela. Visser se swartmasker-swartwitpense was gewild onder kopers en het beter pryse as ander swartwitpense…

DIE gesette JoJo-tenk is vinnig besig om die nie-amptelike gelukbringer van Suid-Afrika se waterkrisis te word, met nagenoeg twee miljoen van dié tenks wat tans in die land in gebruik is. Die maatskappy – genoem na mnr. Johannes Joubert, ’n boer van Groblersdal wat dit in die 1970’s gestig het – word besit deur die Oppenheimer-familie se beleggingsgroep Stockdale Street, saam met Rand Merchant Bank, Pan African Private Equity Fund Managers en senior JoJo-bestuurslede. Die Oppenheimers het in Jojo belê met ’n breukdeel van die $5,1 miljard (R40 miljard) wat hulle verdien het uit die verkoop van hul 40%-aandeel in De Beers aan Anglo American in 2011. Stockdale het Jojo in 2012 by ’n Investec-konsortium gekoop. Build It, ’n netwerk van 300 ysterwarewinkels, het ’n 500%-groei in sy verkope van…

BOERE IN PRYSKNYPTANG Waar ’n boer vandag 28/- per 100 pond sonneblomsaad op enige ander wêreldmark kan kry, ontvang hy in die Unie slegs 21/6; waar hy 38/- vir ’n sak mielies kan kry, moet hy in die Unie tevrede wees met 21/3, en waar hy 45/- vir 100 pond grondbone kan ontvang, kry hy in die Unie slegs 33/6. Daarteenoor moet die boer ál sy benodigdhede teen wêreldpryse aankoop. Dié toedrag van sake veroorsaak ’n gebrek aan vastigheid wat so nodig is vir ’n planmatige, doelbewuste en vooruitstrewende boerderybedryf, lui LBW se hoofartikel. Boere moet elke jaar ’n taai stryd voer om selfs die laer plaaslike pryse te behou. Die mielieboere is nou weer onnodiglik in so ’n stryd gewikkel met die oorproduksie van mielies plaaslik en die hoë…

INDIEN onteiening van grond sonder vergoeding wél geïmplementeer word, sal die Grondwet eers gewysig moet word. Dr Langa Simela, sake-ontwikkelingsbestuurder by AbsaAgribesigheid, en mnr. Theo Boshoff, bestuurder van regsintelligensie by die landbousakekamer Agbiz, het die proses in ’n Absa-vooruitskouing probeer uiteensit. ■ ’n Artikel 74-wetsontwerp wat poog om artikel 25 van die Grondwet te wysig, sal opgestel en aan die Parlement voorgelê moet word. ■ Só ’n wetsontwerp sal waarskynlik deur die Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling geïnisieer moet word. Minstens 30 dae voor die Minister dit in die Parlement voorlê, moet dit in die Staatskoerant afgekondig word. Dit gee die publiek ’n geleentheid vir skriftelike voorleggings oor die voorgestelde wysigings. ■ Daarna word die wetsontwerp deur die Minister aan die Nasionale Vergadering (NV) en die Nasionale Raad van…

AL was daar erkenning vir die landbou se belangrike bydrae tot ekonomiese groei, is min verdere aandag in die begrotingsrede aan die landbou geskenk. Só sê mnr. Dan Kriek, voorsitter van Agri SA, in reaksie op mnr. Malusi Gigaba se begrotingsrede, enkele dae voor hy vervang is met ’n voorganger, mnr. Nhlanhla Nene. “Gigaba bevestig die Regering is steeds verbind tot die doelwitte in die Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP). Aangesien die NOP die landbou se oorweldigende vermoë ten opsigte van groei en werkskepping erken, sou ’n mens meer oor die landbou kon verwag het.” Agri SA verwelkom die bykomende R6 miljard om die gevolge van die droogte teen te werk. Buiten die voorsiening van werkgeleenthede by die Werk vir Water-projek as teenvoeter vir landbouwerksverliese is daar egter geen vermelding van ander…

1 ZAMBIË | Steeds ‘nee’ vir GM Me. Inonge Wina, Zambiese adjunkpresident, het in dié land se parlement gesê daar is geen planne om GM kossoorte na Zambië in te voer nie. Dit was in antwoord op ’n vraag oor of die regering só ’n stap sou oorweeg weens vanjaar se verwagte kleiner oes. Sy is vol vertroue dat die vorige produksiejaar se surplusse die land kan deurdra. Sy het ook belowe dat daar nie in die komende produksiejaar ’n herhaling sal wees van die vertragings in die lewering van produksiemiddele nie. Produksiemiddele het vanjaar hopeloos te laat by honderde boere uitgekom. Die afdanking van me. Dora Siliya, Zambië se vorige minister van landbou, is wyd toegeskryf aan die rampspoedige uitvoering van die land se hulpprogram. – Lusaka Times 2…

Met die staats- en begrotingsrede agter die rug, is dit maklik om te glo die meeste van Suid-Afrika se probleme is skielik iets van die verlede. Die rand was ’n tyd lank baie sterk en daar is hoop oor die toekoms van die land. Trouens, by PSG meen ons daar is ’n groter moontlikheid dat die rand vanjaar verder kan versterk pleks van verswak. Ons meen ook baie van die oorsese markte is oorwaardeer en kan vanjaar swak vaar. As die rand versterk en buitelandse markte verswak, kan dit ’n dubbele verlies vir Suid-Afrikaanse beleggers wees. In dié omstandighede is dit ’n goeie vraag of beleggers hul geld in die buiteland moet los of enige verdere buitelandse beleggings moet maak. ’n Verskuiwing na en klem op die buiteland moenie gesien…

Slangbos kan in toom gehou word. Ja, dit het groot gebiede van Suid-Afrika binnegedring. Ja, talle bestrydingspogings het misluk. En, ja, dit is moeilik. Maar dit kan bekamp word. Hoekom al die struikelbokke? ’n Groot deel van die probleem is die feite, inligting en bestrydingsmaatreëls wat aan ons vertel is. Soms gee die feite wat aan ons vertel word, net die helfte van die storie. Hier is van die feite wat ons ken, met die volle storie daaragter. FEIT:  Onkruiddoder sal slangbos doodmaak. (Die volle storie: Dit kom altyd terug, en party onkruiddoders vergiftig die grond en ondergrondse water.) Die twee algemene, geregistreerde onkruiddoders vir slangbos is tebutiuroon en metsulfuroon. Tebutiuroon word regstreeks op die grond toegedien, óf as korrels óf as ’n vloeistof. Dit kan ook met ’n vliegtuig…

MELKPRODUKSIE DAAL Ons melk Jerseykoeie en twee het onlangs gekalf. Een geboorte was ’n bruggeboorte. Ons het die koeie gemelk en ’n bietjie melk gekry, maar by albei het dit gedaal tot minder as een koppie melk. Wat kan die oorsake wees? Ek bespreek graag die breë beginsels waarna ’n mens moet kyk in die geval van ’n skielike afname in individuele koeie se melkproduksie. Baie daarvan is ook van toepassing waar jy ’n afname op ’n kuddegrondslag ondersoek, maar maak seker alle relevante aspekte word in ag geneem. AGTERGROND ■ Koeie lewer gewoonlik 3-5 liter kolostrum direk nadat hulle gekalf het. Dit behoort genoeg te wees om in die kalf se behoeftes te voorsien. Verse se produksie is gewoonlik 10-20% minder. ■ Daarna neem die melkproduksie geleidelik toe en…

Die voorste bene is egter ietwat langer en sterker omdat die spinnekop dit gebruik om sy prooi te vang. Aanvanklik, toe ek dit sien, het ek gedink dis ’n perfek gevormde gróót duwweltjie. Maar 1,2 m bo die grond op die tak van ’n rosyntjiebos? Ek het met my vinger daaraan getik, maar dit het vasgesit. Toe ek dit met ’n dun stokkie probeer lig, het dit liggies beweeg en onder dit het ek spinnerak-sy gesien. Dis ’n gogga! Pycnacantha tribulus, oftewel ystervarkspinnekop (E: hedgehog spider), is sy naam. Tribulus het iets met stekels te doen, daarom verskyn dit in die naam van die dubbeltjie sowel as die ystervarkspinnekop. Die spinnekop is van mediumgrootte, met die agterlyf omtrent soos ’n klein albastertjie. Bedags sit hy maar op ’n tak en…

BOEREDAE 14 MAART: Glenconnorboerevereniging se Agri-inligtingsdag. Humansdorp, Oos-Kaap. Hoofspreker: Dr. Theo de Jager, voorsitter van die Wêreldboereorganisasie. Sel 041 933 1394; e-pos: ecgma@telkomsa.net 15 MAART: Ficksburg-landbouvereniging. Pesisieboerdery en proewe, boeredag. Hammonia. Tema: Die nuutste ontwikkeling in grondbiologie en grondvrugbaarheid in gewasverbouing. Theunis Pretorius. E-pos: theunis@mfoundation.co.za; sel 083 451 0613. 17 MAART: Onderstepoortboeredag. Lizemari de Klerk.E-pos: lizemari.ter@gmail.com; sel 072 380 0846. 22 MAART: Grondgesondheidsdag: Laat die natuur vir jou geld maak. Morgensrust, Joostenbergvlakte. Hoofspreker: Jay Fuhrer. Weiding: Johan Zietsman. Bewaringsboer: Lourens van Eeden. ZZ2: Hendrik Pohl. Bewaringslandbou: Dr. Johann Strauss. E-pos: DRicketts@Landbou.com ; tel. 021 406 2385. 4 JULIE: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082 455 5636. 22 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat SAVM-klub bied ‘n “Mega-boeredag” en…

R5,9 miljard Droogte het die Wes-Kaap se bruto toegevoegde waarde met R5,9 miljard laat afneem, volgens ’n opname van die provinsie se departement van landbou en die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP) waaroor besonderhede kort voor druktyd uitgereik is. Die landbou en landbouverwerking dra R54 miljard tot die provinsie se bruto toegevoegde waarde. Landbouweekblad berig volgende week volledig hieroor. — Joylene van Wyk 16 miljoen liter Suid-Afrika se jaarlikse brandewynverbruik is tans 16 miljoen liter laer as met die hoogtepunt in 2006, toe dit op 49 miljoen liter gestaan het. Die groot daling was te wyte aan die afskaffing van die belastingrabat op brandewyn. Sedertdien het dit jaarliks begin styg danksy ’n nuwe differensiaalverligting wat die Ministerie van Finansies toegestaan het. Die VinPro-stigting is bekommerd dat die onlangse verhoging…

‘Die Regering het nie die reg om ons geld te vat en aan iemand anders te gee nie.’ MNR. JANNIE DE VILLIERS, hoofbestuurder van Graan SA, oor die Regering se besluit om die beoogde soja-tegnologieheffing vir die Landbounavorsingsraad toe te eien. Bl. 16 ‘Daar is geen rede waarom daar werksverliese hoef te wees nie.’ MNR. ROB FIELD, uitvoerende hoof van RCL Foods, oor die plaaslike waardeketting se vooruitsigte as die beleidsomgewing verbeter. Bl. 17 ‘Gaan iemand uiteindelik rekenskap gee van wat bereik is met die besteding en die verskil wat dit gemaak het? MNR. BENNIE VAN ZYL, hoofbestuurder van die TLU SA, oor die rojale begroting vir grondhervorming. Bl. 20 ‘In goeie toestande maak die Merinoboer nou baie goeie geld; ek sou sê die beste in die kleinveebedryf.’ MNR. DANIE…

MNR. EBBI FISCHER van die plaas Okongeama by Hochfeld in Namibië is 2017 se Namibiese Meesterakkerbouer van die Jaar. Sy akkerbouvertakking sluit in mielies, hawer, akkerbone, slingerbone (Dolichos lablab) en voersorghum onder spilpuntbesproeiing en op droëland. Lees die artikel op bl. 40. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Heide, het twee seuns en ’n dogter wat saam hul ingeneursbesigheid in Windhoek bedryf. HET JY ’N STOKPERDJIE? Om te boer, is my stokperdjie. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons het geen spesifieke plek waar ons vakansie hou nie. Af en toe gaan ons oorsee of toer in Afrika.…

FOSKOR sê sy produksie van fosforsuur verloop weer glad ná probleme tydens roetine-onderhoud by ’n swaelsuuraanleg einde verlede jaar. Onderbrekings in die beskikbaarheid van fosforsuur het kunsmis- en voervervaardigers ontwrig. Mnr. James Morotoba, hoof van mynbedrywighede, korporatiewe sake en mensekapitaal by Foskor, het by navraag gesê die fosforsuuraanleg in Richardsbaai was verlede jaar deurlopend in produksie en kon in al sy kliënte se behoeftes voorsien. Die situasie het egter laat November en begin Desember verander toe verskeie swaelsuuraanlegte vir beplande onderhoud toegemaak is. Wanneer dit gebeur, word minder fosforsuur gelewer. Morotoba sê die sluiting van die aanlegte word lank voor die tyd beplan en groot kliënte word in die begin van die seisoen daaroor ingelig. “Dit word altyd met die planttyd gesinchroniseer om die beskikbaarheid van produkte te verseker wanneer…

DIE Suid-Afrikaanse groentebedryfsforum (SAVIF) het ’n verbintenis tot steun van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye gekry. Volgens me. Lindie Stroebel, bestuurder van die produkbemarkingsvereniging PMA in Suider-Afrika, is dit ’n belangrike stap in die inwerkingstelling van die forum. Die doelwit is om ’n liggaam vir die groentebedryf te vestig wat soortgelyke werk doen as wat die varsprodukte-uitvoerdersforum (FPEF) vir die uitvoer van vrugte in Suid-Afrika doen. “Ons het al heelwat samesprekings met die Regering, produsente, bemarkers en ander belanghebbendes gehad oor die doel van die forum. Noudat ons weet die Regering is aan boord en het hulpbronne bewillig, is die volgende stap om amptelike fokuspunte te bespreek en vas te stel. “Dit kan dalk na ’n stadige proses lyk, maar in die afgelope 18 maande sedert die SAVIF…

DIE Suid-Afrikaanse vleisbedryf het hom heeltemal misgis met die uitwerking van die afgelope landwye droogte op die veestapel. “Die tradisionele 20 miljoen ooie (in die nasionale veestapel) is seker nader aan 15 miljoen en die sowat 13 miljoen koeie nader aan 10 miljoen of selfs minder,” sê dr. Cobus Oberholster, hoof van BKB se afdeling vir lewende hawe, veilings en eiendomme. Hy meen die landwye kuddebouproses gaan nog lank duur, wat ’n groot tekort aan verhandelbare diere teweegbring. Dié tekorte beteken egter dat produsente in die volgende twee tot drie jaar goeie pryse vir veilingsen teeldiere kan verwag. Mnr. Danie Vorster, bestuurder van Merino SA, sê voorlopig is Merinoveilingspryse tot dusver dié jaar gemiddeld 20% hoër as verlede jaar. Hy sê die beter veilingspryse is moontlik danksy die reën wat…

’N REIS wat dr. Mike Modisane, hoofdirekteur van diereproduksie en -gesondheid by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, onlangs inderhaas na die Europese Unie (EU) onderneem het om te keer dat die EU die invoer van Suid-Afrikaanse wildsvleis opskort, het misluk. Hy het verlede week aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye gesê die “vuurpyl is gelanseer en daar is geen omdraaikans nie”. Landbouweekblad het onlangs eksklusief berig die EU het Suid-Afrika in kennis gestel dat hy van plan is om die land te verwyder van sy lys wildsvleis-uitvoerlande omdat daar nie voldoende maatreëls is om residu by wild te monitor nie. Dit sal beteken dat die land nie volstruis-, krokodil- of wildsvleis na die EU kan uitvoer nie. Suid-Afrika se gebrek aan die monitering van…

Hoe onderskei ’n mens tussen ’n suksesvolle boerdery en ’n minder suksesvolle boerdery? Banke kry soms dié vraag. Dit gaan oor goeie verhoudings. Boere moet op verskeie verhoudings let om suksesvol te kan wees, waaronder sy verhouding met sy lewensmaat en daarna die omgewing, arbeid en sy finansier. HUWELIK ’n Gelukkige huweliksverhouding bepaal die langtermynvoortbestaan van ’n boerdery. In sowat 80% van die gevalle waarin sakemanne hul ondernemings sluit of boerderye staak, is dit weens ’n mislukte huweliksverhouding. ’n Ongelukkige huweliksverhouding word nie in ’n kredietaansoek weerspieël nie, maar kan later ’n wesenlike risiko vir die boerdery inhou. DIE OMGEWING Boere wat beskik oor die beste hulpbronne in hul onmiddellike omgewing, waaronder grond en water, en dit met rentmeesterskap in harmonie met die natuur bestuur, vaar die beste. Die Bankvereniging…

Die plaas Beeldhouersfontein, wat in die Sneeuberge in die distrik Murraysburg lê, is al langer as ’n eeu in die Van den Berg-familie se besit. “Die naam kan baie misleidend wees,” sê mnr. Kotie van den Berg, die derde geslag op die plaas. “Die mense wat tans op Beeldhouersfontein bly en wat voorheen hier gebly het, was nie kunssinnig nie. Moenie dink jy gaan ’n kunsgalery kry as jy hier kom nie! “Daar was destyds glo ’n os genaamd Beeldhouer wat altyd na die fontein afgedwaal het. Mense het begin praat van Beeldhouer se fontein, wat later Beeldhouersfontein geword het. “Meer as honderd jaar gelede – voor die tyd van windpompe – kon die eerste pioniers in die Karoo net volhoubare, permanente wonings vestig indien daar ’n fontein was. So…

Hy kry tot 02:00 soggens oproepe van boere wat raad soek oor dip, skeer en siektes, sê mnr. Sarel Hayward, bestuurder van die Sybokhaarbemagtigingstrust. “Hulp is net ’n oproep ver. Dis belangrik dat bemagtigingsvennote besef ons het kundiges in die bedryf wat goeie raad kan gee sonder enige onkoste.” Die trust het in 2014 ’n projek van stapel gestuur om belowende swart boere wat in Angorabokke belang stel, te bemagtig met teelmateriaal, bestuurskennis en bystand van veeartse. (Sedert dié jaar het bokhaarboere ook die wind van voor gekry, onder meer weens die droogte en ’n lustelose mark.) Een van die bemagtigingsprojek is onlangs by mnre. Simphiwe en Linda Fani van Somerset-Oos afgehandel. “Die trust het ons drie jaar gelede genader oor ’n Angorabok-vertakking,” sê Simphiwe, wat toe met Beefmasters en…

EERSTE PLEK PookSpaFoods van Duitsland is in September 2016 gestig, maar sy produk Pook-klapperskyfies word as een van die groot vernuwings van die afgelope tyd beskou – vandaar die gesogte eerbewys vir vernuwing wat dit op Fruit Logistica ingepalm het. Die bros skyfies word gemaak van Thai-kokosneute en bevat geen olie of vet nie (dit word gerooster). Die veganistiese, glutenvrye skyfies bevat ook geen preserveermiddels, cholesterol en MSG nie. Boonop smaak dit voorwaar lekker. Nie net kan dit aartappelskyfies as ’n versnapering vervang nie, maar dit kan ook in slaaie, graankos, jogurt of roomys bedien word. Dis beskikbaar in drie geure: seesout, mango-en-seesout en sjokolade-seesout. Webwerf: www.pookspafoods.com DERDE PLEK Die Duitse papiermeul Scheufelen se graspapier het die derde plek op die podium beklee. Die organiese verpakkingsmateriaal bestaan uit tot 50% grasvesels,…

HACKNEY-PONIES 1 Grootkampioenhings, He’s too Daring. Eienaar: Mnr. Adam Majiet (sel 082 793 6796), Royal Heartland-stoetery, Kaapstad. 2 Grootkampioen (siertuig, natuurlike maanhaar en stert), Wait & See. Eienaar: Mnr. Zaahid Noordien (sel 071 674 5697), Dun Haven-stal, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Yusuf Davids. 3 Grootkampioen (siertuig vir dames), Miss Extreme. Eienaar: Mnr. Adam Majiet, Dun Havenstal, Kaapstad. Vertoner: Me. Sonika Hugo. 4 Grootkampioen (siertuig), Miss Extreme. Eienaar: Mnr. Adam Majiet, Dun Haven-stal, Kaapstad. Vertoner: Me. Sonika Hugo. 5 Kampioen (gedryf deur ’n kind jonger as 18 jaar), Royal Creation. Eienaar: Mnr. Ronald Hendriks (sel 082 968 7800), Royal Heights-stoetery, Kaapstad. Vertoner: Orland de Louw. 6 Kampioen (siertuig, twee jaar oud), Brazilian Secret Code. Eienaar en vertoner: Mnr. Abbas Bouwers (sel 073 214 0834), Brazilian-stoetery, Kaapstad. 7 Kampioen (siertuig, drie jaar oud),…

’n Mens se lewensomstandighede is nie van jou geboorte af in beton gegiet nie. As dit vir ’n mens moontlik was om jou lewensomstandighede te skep, sou die meeste mense dit vir hulle self net aangenaam gemaak het. Ongelukkig werk dit nie heeltemal so nie. En tog is dit waar dat dit vir ons moontlik is om ’n belangrike bydrae te lewer tot wat ons uiteindelik gaan ontvang. “Ek kan nie” is meermale net ’n verskuilde manier om te sê “ek wil nie”. Natuurlik sal toegegee moet word dat geleentheid om vir jouself ’n toekoms te skep nie eweredig oor alle mense versprei is nie. Ons weet nie wat of wie ook al die rede is vir die “beter” of die “slegter” van die lewe nie. Sommige trek die lang…

DIE SA Farmers Development Association (Safda) het ’n senior staatsamptenaar vir sy steun en bydrae tot die ontwikkeling van swart klein- en mediumgroot boere vereer. Mnr. Lionel October, direkteurgeneraal van die Departement van Handel en Nywerheid, is ook vereer vir sy toewyding om die dooie punt in die suikerbedryf op te los, sê die departement in ’n verklaring. Safda was ontevrede omdat hy nie deur die SA Suikervereniging (Sasa) en die Suid-Afrikaanse Suikerrietkwekersvereniging (Sacga) erken is nie. Safda verteenwoordig hoofsaaklik begunstigdes van grondhervorming, asook die meeste swart suikerrietboere. Safda het sy saak aan die Parlement se portefeuljekomitee vir handel en nywerheid gestel, wat die departement die mandaat gegee het om ’n spoedige oplossing te vind. Die departement het sedert 2015 daaraan gewerk en was deel van ’n bemiddelingsproses wat gelei…

Die mark vir granate bars steeds uit sy nate en geniet ’n groeikurwe met ’n vraag wat die aanbod aansienlik oorskry. Mnr. Johan van Niekerk, besturende direkteur van Star South Fruits, sê plaaslike produsente se aanvanklike inkomsteprojeksie was gemiddeld R15/kg, maar weens die uitvoervraag het die werklike prysrealiseringe die afgelope jare tot R20/kg gestyg. Volgens Van Niekerk verdien kwekers nou sowat R30/kg vir klas een, R18-R25/kg vir klas twee en R10/kg vir verwerkingsgraad. Volgens die Granaatkwekersvereniging van SA (Pomasa) is tot en met 2016 sowat 872 ha granate hoofsaaklik in die Wes-Kaap aangeplant. Die meeste aanplantings is in Malmesbury, in die omgewing van die Bergrivier, Bonnievale en die Klein-Karoo, asook in gebiede om Stellenbosch, Piketberg, Langkloof-Wes, in die Oos-Kaap en Kwa-Zulu-Natal. Die uitvoer van granate het sedert 2012 (436 669…

In 20 van 42 distrikte (47,6%) in die Vrystaat het grondpryse laer geneig in die 12 maande tot verlede Desember. In twee distrikte is geen transaksies aangeteken nie. Die ontleding van grondverkope in die TABEL is vir grond van meer as 10 ha. In dié tyd is 631 ooreenkomste gesluit, wat 279 355 ha teen R3,465 miljard behels het. Daarvan was 69 transaksies van kleur – 10,9% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (52), regeringsaankope (8) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (1). Dit het 28 048 ha (10%) teen R383 miljoen – 11,1% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 54 transaksies vir grond van minder as 50 ha (9%), met die meeste transaksies (318, of 50%) vir grond…

DIE LUI OPSIE Nes ’n mens effens wil asem skep ná die nagmerrie van die Zuma-jare, staan ons weer voor die afgrond. Niemand weet hoe ons hier gekom het nie. Almal het gehoop Suid-Afrika sal weer normaliseer sodat ons kan begin om sinvolle, werkbare en bekostigbare oplossings te vind vir ons groot probleme ná die onvergeeflike verkwisting in die Zuma-era, wat vordering ’n dekade lank gestrem het. Sonder twyfel is die heel grootste probleem dat te veel mense steeds werkloos is. Hoe bou ons, sommer vinnig, die ekonomie vir meer mense uit? Ná jare se gepraat weet ons eintlik wat om te doen, want dit staan alles in die Nasionale Ontwikkelingsplan. Tog besluit ons om eerder intellektueel lui te wees pleks van ons gesonde verstand te gebruik. Ons breek eerder…

BOERE RAADOP NADAT TELKOM LANDLYNE AFSNY Talle boere in die Wes-, Noord- en Oos-Kaap is raadop nadat hulle in kennis gestel is dat Telkom sy landlyndiens aan hulle gaan opskort. Sommige boere se lyne is foutiewelik afgesny sonder dat hulle ’n kennisgewing ontvang is. RHONA VAN VUUREN skryf: Waar daar lyne is, is daar geen instandhouding nie. Pateties verby. ’n Mens kan nie eens meer foute op lyne aanmeld nie. Dis so goed soos geen telefoon. Telkom doen nie eens die moeite om op die boerevereniging se navrae te reageer nie. ANITA VAN DER LINDE skryf: In Mei verlede jaar is lyne gesteel. Groot dele in die distrik Ladismith (Klein-Karoo) word geraak. Telkom belowe al maande lank hy sal alternatiewe verskaf. Ná eindelose gesprekke, beloftes en baie kwaad word, het…

DIE georganiseerde landbou het verlede week soos een man onderneem om die Parlement se resolusie ten gunste van die onteiening van grond sonder vergoeding met hand en tand te beveg. Daarby het landbouleiers boere gemaan om nie in wan-hoop te verval nie, want om die Grondwet te verander is ’n lang en moeilike proses (sien die artikel hier onder). Agri SA én Graan SA staan gereed om enige aanslag op eiendomsekerheid in die howe teen te staan. Hoop kan ook geput word uit belangrike toegewings wat die EFF, wat die mosie gebring het, moes maak voor die ANC ingestem het om ten gunste daarvan te stem. Daarvan was een dat die konsultasie oor die verandering nie binne 10 weke – dus teen einde Mei – deur ’n ad-hoc-komitee behartig sou…

DIE eerste reaksie op kabinetskuiwe wat veral die landbou en grondsake raak, was nie baie optimisties nie. Kenners meen egter van die skuiwe is dalk net tydelik. Daar is ook sterk steun vir die gedagte dat een minister aan die hoof staan van die landbou en grondsake. Dr. John Purchase, uitvoerende hoof van die landbousakekamer Agbiz, sê hy is tevrede met die aanstelling van mnre. Nhlanhla Nene en Pravin Gordhan as ministers van onderskeidelik Finansies en Staatsondernemings, asook die klem om bekwame mense in die ekonomiese groep in die Kabinet aan te stel. “Die aangestelde Kabinet is egter duidelik ook ’n kompromis. Terwyl ’n tiental ministers wél gepos is, is daar na ons mening verskeie ander ministers wat hulself gelukkig kan ag om weer aangestel te word, al is dit…

TWEE onlangse internasionale ooreenkomste van die Suid-Afrikaanse Stamboek- en Diereverbeteringsvereniging beteken plaaslike telers kan genomiese inligting nou veel doeltreffender benut. Stamboek het onlangs die genomiese evaluasie Single Step vir twee vleisbeesrasse in werking gestel. Daarmee kan die akkuraatheid van voorspelling van genetiese waardes en die identifisering van geneties meerderwaardige diere betekenisvol verbeter word. Dit is hoofsaaklik danksy die insluiting van genomiese inligting in die genetiese voorspellings, luidens ’n verklaring van Stamboek. ’n Genomiese diens aan melktelers integreer ook die waardes van die Noord-Amerikaanse genomiese konsortium se verwysingsbevolking regstreeks met dié van plaaslike teelwaardes en bevolkings op Interbull. Verder neem Stamboek ook deel aan Interbull se loodsprojek Intergenomics. Dit behels die ontwikkeling van ’n internasionale genomiese ontleding vir die Holsteinras vir die voorspelling van genomies verrykte teelwaardes in kleiner bevolkings. Die…

MNR . Cas Breedt van Setlagole, voorsitter van Noordwes se dieregesondheidsforum, het onlangs 27 koeie verloor weens hondsdolheid wat van besmette jakkalse kom. Die eerste bees is in Februarie besmet, maar sedert 23 Februarie was daar nie verdere vrektes nie. Hy meen die siekte is nou onder beheer omdat hy dadelik nadat hondsdolheid gediagnoseer is, begin het om ál sy beeste – sowat 700 kommersiële koeie – teen die siekte in te ent. “Al 27 diere wat simptome van hondsdolheid getoon het, het gevrek. Ek glo dinge is nou onder beheer, want die afgelope paar dae het geen nuwe gevalle voorgekom nie.” Hy sê omdat daar in sy omgewing grootliks met beeste geboer word, “is jakkalsbekampingsprogramme nie noodwendig ’n voorrangsaak soos by kleinveeboere nie. Daarom is jakkalse taamlik volop hier…

Daar was “goeie” kommentaar op die Minister van Finansies se staatsbegroting wat op 21 Februarie voorgelê is. Die meeste kommentators het hom geloof dat hy bereid was om moeilike besluite te neem om die gaping tussen staatsinkomste en -uitgawes te probeer vernou met belastingverhogings. Daar is ook gewag gemaak daarvan dat staatsuitgawes beheer gaan word en dat staatskuld hopelik op laer vlakke gaan stabiliseer as wat verlede Oktober in die mediumtermynbegrotingsraamwerk voorgehou is. Natuurlik wil ’n mens nie onnodig krities wees nie, maar dit was die ANC-regering wat staatsfinansies dermate laat verswak het dat Suid-Afrika se kredietwaardigheid afgegradeer is; in sommige gevalle tot rommelstatus. Die Regering hoop nou dat met die jongste begroting, wat voorhou dat staatskuld in die volgende paar jaar gaan stabiliseer deurdat heelwat belastingverhogings ingestel is, SA…

Klimaatsverandering verwys na die langtermynverandering in klimaatstelsels wat aanleiding gee tot aardverwarming en uiterste weer. Dit word in die algemeen beskou as ’n term wat onstandvastige weer vir die toekoms voorspel, maar die uitwerking daarvan is reeds ’n werklikheid. Die vyfde verslag van die tussenregeringspaneel oor klimaatsverandering van 2014 is op die webwerf www.ipcc.ch/report/ar5/wg2/ beskikbaar. Die skrywers skryf droogtes, vloede en brande staar die mensdom in die gesig. Daar is heelwat bewys dat dié veranderende klimaatstelsels plante en diere laat migreer na nuwe gebiede namate die klimaat ongunstig raak vir hul voortbestaan. Wat nie so ooglopend is nie, is die uitwerking wat die veranderde klimaat gaan hê op mikro-organismes wat baie gevoeliger is vir klein veranderinge in temperatuur. Daar is waarskynlik reeds aanpassings in die biologie en gedrag van organismes…

Mnr. Sarel Hayward, bestuurder van Sybokhaar SA se bemagtigingstrust, ry jaarliks maklik 60 000 km om plaasbesoeke af te lê en volhoubaarheidswerk vir Sybokhaar SA te doen. Hy is sedert sowat ’n dekade gelede in ’n rolstoel, maar die grondpaaie, pap bande en plaashekke is alles deel van ’n dag se werk. Dit is danksy sy hond dat hy vandag nog lewe, sê hy. “Ek het by Steytlerville geboer en op ’n draai beheer oor my bakkie verloor.” Hy beduie na die bestuurder se venster. “Ek is hier uit, en daar lê ek toe – 600 m van waar ek grootgeword het.” Sy eenjarige hond, Tjommie, was agter op die bakkie toe dit gerol het. “Mense het die slag gehoor en aangekom. Toe ek my arm wou uitsteek dat hulle…

KULTIVARSAAD NEDERLANDSE VOERBEET NOU IN SUID-AFRIKA ’n Nuwe voerbeetkultivar, Brigadier, is nou beskikbaar vir Suid-Afrikaanse veeboere wat hul voervloeiprogram wil verbeter en voorsiening vir die moeilike tye wil maak wanneer veevoer skraps is. Die saad word deur Joined Specialised Farming (JSF) in Bapsfontein van Nederland af ingevoer, waar dit deur die saadmaatskappy Joordens Zaden ontwikkel is. Die kultivar is baie gewild in Nederland en is reeds die voorste verkoper in Nieu-Seeland. Dit word deur ’n oranjekleurige knol gekenmerk en word gewoonlik teen ’n digtheid van 90 000 tot 100 000 sade per hektaar gesaai. Dit het ’n opbrengs van sowat 240 ton/ha en kan volgens JSF vir tot sewe maande teen ’n belading van 300 grootvee-eenhede per ha bewei word. Voerbeet kan ’n belangrike rol in Suid-Afrika speel wanneer boere…

Die wêreldbevolking sal teen 2050 na raming sowat 9,6 miljard mense wees, wat ’n styging van 24% van 2014 tot 2050 sal beteken. Kosproduksie moet teen daardie tyd 70% meer as vandag wees, boonop op ’n beperkte hoeveelheid grond. Bewerkbare grond sal net met 70 miljoen hektaar in ontwikkelde lande kan toeneem en met 120 miljoen hektaar in ontwikkelende lande. Mnr. Dominique Nicolas(regs), streeksverkoopsbestuurder van Kuhn, sê 90% van die groei in landbouproduksie moet met hoër opbrengste vermag word. Werktuigvervaardigers, soos Kuhn, het ’n groot verantwoordelikheid om boere te help om dié doelwit te jaag. Dié maatskappy verskaf werktuie aan boere in meer as honderd lande. Kuhn het fabrieke in Frankryk, Nederland, Brasilië, Argentinië en Noord-Amerika, en ook wêreldwyd verskaffers en onafhanklike invoerders van werktuie, waaronder Rovic Leers in Suid-Afrika.…

Ouma Leen se roomfrikkadelle In die pas afgelope seisoen van ons kosprogram Plaaskombuis op Via het Elma Postma onder andere by Maggie Fourie van die plaas Oudemuragie buite De Rust gaan kuier. Daar het sy ouma Leen se roomfrikkadelle geproe. Daardie program het soveel reaksie ontlok dat ons besluit het om die resep ook in Landbouweekblad te plaas. 500gmaerbeesmaalvleis 2 snye witbrood, in melk geweek 1 beesblokkie, aangemaak met 125 ml kookwater 2 wortels, gerasper 1 ui, fyn gerasper 1 geklitste eier 50 ml blatjang 25 ml bruinasyn 5 ml mosterdpoeier 5 ml paprika 5 ml fyngekapte, vars pietersielie Sout en vars gemaalde swartpeper na smaak 250 ml room 250 ml koekmeel Voorverhit die oond tot 180 °C. Meng die maalvleis met die fyngedrukte brood-en-melkmengsel, aftreksel, fyngerasperde wortels, ui,…

Daar is gevind dat ’n gemiddelde van 4,1 voëls per jaar by ’n windlaaier vrek. Talle navrae is onlangs ontvang oor windkragaanlegte as ’n voorbeeld van hernubare energiebronne wat op baie plekke op die Suid-Afrikaanse platteland opgerig word. Klagtes word veral ontvang oor die negatiewe visuele impak wat sulke aanlegte op ons plattelandse landskap het. Dit is egter ook so dat swak beplande aanlegte vir hernubare energie ’n uiters nadelige impak op voëls en die omgewing kan hê. Daarom plaas ek ’n verwerkte opsomming van onlangse navorsingsverslae deur Bird-Life Suid-Afrika om perspektief oor hierdie opspraakwekkende saak te probeer gee. Die term hernubare energie, ook soms volhoubare energie genoem, verwys na natuurlike en byna onuitputlike energiebronne, soos son-en geotermiese krag, asook getye- en windkrag, wat vir die opwek van elektrisiteit gebruik…

VANJAAR moet bekend staan as die jaar waarin alle beesboere saamgewerk het om brucellose te bekamp deur alle verse tussen vier en agt maande in te ent, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (RuVasa). In die Januarie-verslag oor siektes wat deur veeartse in Suid-Afrika aangemeld is, doen hy ’n dringende beroep op boere om verse met die stam 19- of RB 51-entstof in te ent, soos die wet vereis. “As alle beesboere dit doen, sal die vrystelling van brucellosebakterieë dramaties afneem,” sê hy. Entstowwe moet streng volgens voorskrifte gebruik word. Méér inligting is beskikbaar op die webwerf goo.gl/V Vv1k6. Daar is ook ’n magdom inligting oor hierdie en ander siektes in die rubriek Vra vir Faffa op Landbouweekblad se webwerf Landbou.com Al ent boere hul…

Mnr. Gerhard Scholtemeijer (links), voorsitter van die Proteïennavorsingstigting, het op die gesamentlike vergadering van die sojaboonwerkgroep en die forum vir sonneblomme, sojabone en sojavoedsel in Johannesburg ’n spesiale eerbewys aan ’n student van die Universiteit Stellenbosch oorhandig. Mnr. Swys Viviers (regs) is vereer vir sy magistersverhandeling wat handel oor die proteïenvlakke in die voer van volstruise en die invloed daarvan op produksie.…

’n Geskatte oordragvoorraad wat genoeg vir die volgende twee en ’n half maande se plaaslike mark is, tesame met produksietoestande in die somersaaigebied wat einde Januarie eensklaps van ongunstig na gunstig omgeswaai het, voorspel geen vuurwerk vir die sonneblomsaadprys in die komende weke nie. Net soos met die res van die somergewasse behoort veranderings in die weer ook hierdie mark se plaaslike bewegings vir die volgende paar maande te oorheers namate die jong oes op die lande ontwikkel, sê mnr. Wandile Sihlobo, ’n ekonoom van die landbousakekamer Agbiz. Dit is nog redelik onseker hoeveel ekstra hektare sonneblomme gesaai is nadat die aanvanklik droogtegeteisterde westelike somersaaigebied einde Januarie uiteindelik met wydverspreide neerslae geseën is. Baie van hierdie laat aanplantings kan op hektare wees wat boere aanvanklik vir wit mielies opsygesit het,…

Twee nuwe onderstokke uit Amerika word later vanjaar kommersieel vir tafel- en droogdruiwe in Suid-Afrika bekend gestel, sê mnr. Divan Venter, plantverbeteringstegnikus vir tafel- en droogdruiwe by die SA Plantverbeteringsorganisasie (SAPO). Hy sê die twee onderstokke, RS-3 en RS-9, is die laaste sowat vyf jaar geëvalueer en het baie goed gevaar veral in harmonie met Merbein-droogdruif-bostokke. Die twee onderstokke se groot plus-punt is veral hul goeie weerstand teen die meeste aalwurmsoorte. Afgesien van die twee onderstoktipes is daar ook ’n paar ander, ook uit Amerika, wat tans geëvalueer word. Dit is egter nog te vroeg om te bepaal hoe hulle by plaaslike toestande aanpas. Mnr. Jan Avenant, ’n senior landbounavorser by die Landbounavorsingsraad se Infruitec-Nietvoorbij-instituut vir Vrugte, Wingerd en Wyn in Stellenbosch, sê Ramsey-onderstokke is steeds verreweg die gewildste vir…

PEDI-SKAAP JONGBOER BEÏNDRUK ’n Jong boer van Pongola het telers op die jaarlikse Pediveiling met die gehalte van sy Pedi-ramme beïndruk. “Riaan Maré van die plaas Louwsburg is net 12 jaar oud, maar sy passie en geesdrif was vir al die telers ’n inspirasie,” sê me. Rudette Nel, voorsitter van die Limpopo-Pedi-en-Bosvelder-studiegroep. “Sy ramme het die naashoogste pryse vir Pedi-ramme, naamlik R7 500 stuk, behaal. “Hy is ’n leerling aan die Pongola-akademie en was met sy mooi gesindheid en harde werk ’n groot aanwins vir die veiling,” sê Nel. Dit was vanjaar die sewende keer dat die Pedi-veiling aangebied is. Al 97 Pedi’s wat onder die hamer gekom is, is verkoop, met ’n omset van R331 000. Pedi-ramme het gemiddeld R6 033 stuk behaal, met ’n ram van mnr. Francois…