Innholdsfortegnelse for 23-Feb-18 i Landbouweekblad

NUUT IN DIE TUIG Landbouweekblad het ná jare weer ’n heeltydse joernalis in die Oos-Kaap. Fredalette Uys, voorheen van LBW se susterswebwerf AfricanFarming.com, het haar joernalistande by die tydskrif geslyp ná haar studies aan die Universiteit van Stellenbosch. Sy het ’n wetenskapagtergrond – en het boonop op ’n Suid-Kaapse plaas grootgeword. In haar kort tyd in die Oos-Kaap was sy reeds in Oos-Londen en omstreke en teen druktyd was sy op Graaff-Reinet. Kontak haar by e-pos: Fredalette.Uys@landbou.com of tel. 041 503 6090. TE DROOG Die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Suiweltegnologie het weens die droogte sy jaarvergadering en simposium van Kaapstad na Pretoria geskuif. “Die raad kon nie met ’n geruste gewete, in die moeilike omstandighede wat in Kaapstad ervaar word, met sy oorspronklike plan vir die jaarvergadering en simposium voortgaan nie,”…

DIE Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) dreig talle belastingbetalers met regstappe weens agterstallige betalings, ofskoon baie van dié mense beswaar aangeteken het teen hul aanvanklike aanslag en daarmee saam ook aansoek gedoen het om uitstel van die betaling totdat die dispute besleg is. Mnr. Sicelo Mkosi, waarnemende woordvoerder van die SAID, sê die SAID doen nie skuldinvorderingstappe tot tien dae nadat die SAID die belastingbetaler in kennis gestel het van die uitslag van die versoek om uitstel nie. Belastingpraktisyns sê egter die SAID hou nie by die voorgeskrewe sperdatum van 60 dae vir reaksie op besware nie. Dit blyk dat die versoeke om uitstel nie op die SAID se stelsel weerspieël word nie – nie eens nadat uitstel toegestaan is nie. Buiten dat belasting dus onbehoorlik ingevorder word, word boetes vir onderbetaling…

OPE BRIEF AAN MNR. CYRIL RAMAPHOSA Geagte mnr. Ramaphosa, ek wil u eerstens gelukwens met u verkiesing as leier van die ANC en u baie sterkte toewens vir die pad vorentoe. Alle Suid-Afrikaners se hoop vir die toekoms is grootliks op u gevestig. Mag u die genade en wysheid ontvang om daaraan te voldoen. U het dadelik uitsprake gemaak oor grondhervorming en dat grond sonder vergoeding onteien gaan word. My vraag is: Waarom? Daar is so baie grond in die land wat aan die staat en konings en hoofmanne behoort wat nie benut word nie of baie swak benut word. Hoekom nie daardie grond eers behoorlik benut nie? Daar is nie nog grond vir hervorming nodig nie. Neem net al die onbenutte grond, gee dit met kaart en transport aan…

MNR. JK BASSON van die plaas Swartwater by Darling is reeds vyf keer aangewys as die Wes-Kaapse Meestersuiwelboer. Hy dra ook tans — vir die tweede keer — die kroon as nasionale Meestersuiwelboer van die Jaar. Uitstekende teelmateriaal, goeie bestuurspraktyke en ’n doelgerigte teelbeleid vorm die kern van sy sukses. Lees die artikel op bl. 50. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Tania, het twee kinders — JK jr. (18) en Christen (16). WAT IS JOU STOKPERDJIE? Bergfietsry. Ek probeer elke jaar aan minstens vier wedrenne deelneem, soos die Wines to Whales. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? By Yzerfontein. Dit is naby die plaas as daar probleme opduik. HOU JY VAN SPORT? Ek het belangstelling in rugby verloor omdat die beste spelers nie meer gekies word nie. MNR.…

DIE onvermoë van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye om middels te monitor wat deur die Europese Unie (EU) verbied word, kan Suid-Afrika binnekort sy mark vir wildsvleis daar kos. Só sê me. Annette Steyn, die DA se skaduminister van landbou, bosbou en visserye. Suid-Afrika mag ook nie melk- en pluimveeprodukte na die EU uitvoer nie. Die EU het Suid-Afrika sowat twee weke gelede in kennis gestel dat hy beoog om die land te verwyder van sy lys van lande met goedgekeurde planne om residu by intensiewe en ekstensiewe wild te monitor. Dit sal beteken dat die land nie volstruis-, krokodil- of wildsvleis na die EU kan uitvoer nie. Hierdie uitsluiting gaan in werking tree sodra die gewysigde regulasies deur die EU gepubliseer is. Slegs besendings wat voor die…

DIE eerste Aldam-wildskool bied aan buffelboere die geleentheid om self te kom help om probleme met die buffelprotokol (VPN) uit te stryk. ’n Vergadering onder leiding van mnr. Reuben Saayman, voorsitter van die Buffeleienaarsadvieskomitee van Wildbedryf Suid-Afrika (WRSA), vind op 14 Maart by die Wildskool plaas om wildboere die kans te gee om bydraes oor die omstrede protokol te lewer. Mnr. Francoaise Schutte, die eienaar van die Mbogo-wildboerdery by Theunissen en mede-aanbieder van die Wildskool, sê buffelboere sukkel al jare lank om dele van die protokol verander te kry. Versoeke het egter tot dusver by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye se veeartsenyafdeling op dowe ore geval. Die WRSA hou reeds die afgelope agt jaar elke jaar ’n buffelvergadering by Onderstepoort waar hul probleme geopper en voorstelle gemaak is.…

VRESE bestaan dat een van Amerika se mees verwoestende onkruide by katoen, mielies en sojabone (foto) die afgelope twee maande in katoenlande naby Douglas opgespoor is. Landbouweekblad het betroubaar verneem dat plantmateriaal van ’n plant wat morfologies ooreenstem met die gevreesde Amaranthus palmeri tans DNS-toetse ondergaan om te bevestig dat dit wel dié plantsoort is. Landboukundiges by GWK het bevestig dat plantmateriaal van dié plant, wat skynbaar weer-stand teen sekere bekende onkruiddoders bied, vir DNS-ontleding na Pretoria gestuur is, maar wou nie meer sê voor daar nie sekerheid is oor watter soort Amaranthus dit is nie. Die toetsuitslae sal na verwagting oor ’n maand bekend wees. WEERSTANDIG Volgens die webwerf van die Amerikaanse deelstaat Minnesota se departement van landbou het dié plant weerstandigheid opgebou teen “talle klasse plantdoders en hul…

DIE Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) se strategiese beplanningsessie is vroeg vanjaar in Bloemfontein gehou. Mnr. Koos van der Ryst, voorsitter, het gesê wisselvallige marktoestande en dieregesondheid is van die belangrikste knelpunte in die volhoubaarheid van die bedryf. “Toegewyde aandag moet ook daaraan gegee word om toetreders tot die rooivleisbedryf te bemagtig met die nodige opleiding en ondersteuning ten einde produksie volhoubaar en mededingend te maak,” het hy gesê. Volgens mnr. Gerhard Schutte, hoofbestuurder, het die RPO homself op die werksessie geposisioneer om die belange van die produsent te verteenwoordig sodat voedselsekerheid in Suid-Afrika bevorder kan word. Die RPO se uitvoerende raad en belanghebbendes het die kernrol van die RPO in die toekoms bespreek, asook volhoubaarheid in die totale rooivleiswaardeketting. Van der Ryst het gesê die RPO is gereed om die mededingendheid en…

’n Projek om grond en veld volhoubaar te bestuur, is onlangs in drie provinsies van stapel gestuur. Die projek is begin om ’n verskeidenheid ekostelselvoordele te verkry deur die volhoubare bestuur van grond en veld in landskappe wat produktief is, maar agteruitgegaan het. Dié gebiede is die Nama-Karoo in die Noord-Kaap, die Baviaanskloof in die Oos-Kaap en die opvangsgebied van die Olifantsrivier in Mpumalanga. Vennote, wat insluit die Trust vir Bedreigde Natuurlewe (EWT) se program vir droëlandbewaring, die Rhodes-universiteit, die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR), die Verenigde Nasies en die Departement van Omgewingsake, sal die oorsake van veldagteruitgang ondersoek en die beste maniere vind om veld te herstel. Volgens me. Bonnie Schumann, senior veldbeampte van die EWT se program vir droëlandbewaring, sal met die projek bepaal word watter faktore volhoubare grond-…

Hulle wil graag sien dat rooibos-tee meer word as ’n kommoditeit. Daarom bring die span agter die bekende BOS-ystee hul kant om Suid-Afrika se inheemse rooitee te help verhef tot ’n sterk handelsmerk. BOS-ystee en -rooibostee het Suid-Afrika in 2011 met vernuwende, prettige bemarkingsveldtogte en kleurryke verpakkings getref. Deesdae staan die ystee sy plek vol op supermarkrakke en restaurante en hotelle in Nederland, Frankryk, België en binnekort ook Amerika – soveel so dat dit vir die aandeelhouers mnr. Dave Evans, uitvoerende hoof, en me. Marié van Niekerk, bemarkingsdirekteur, meer sinvol geraak het om na Europa te verhuis. Hulle het kantore in Amsterdam, Nederland, en Parys, Frankryk, geopen. Ons ontmoet juis in hul kantoor in Frederik Hendrikstraat in Amsterdam. “Ons gebruik sowat 100 ton organiese rooibostee per jaar, wat ons seker…

REITZ is ’n plaasdorp in die Oos-Vrystaat, maar sy mense skrik nie vir groot geleenthede nie. Die Landbouweekblad-konferensie wat op 19 en 20 Maart met die samewerking van die Riemlandstudiegroep en Graan SA daar gehou word, gaan ’n groot aantal mense lok. Van een ding kan almal seker wees: Hulle gaan lekker eet. “Dit lyk asof daar sowat 500 mense gaan wees. Dalk ’n bietjie meer. Ons is in elk geval gereed en niemand gaan honger ly nie. Meer as 20 kg beskuit sal elke oggend gereed staan en baie kilogram vleis word verwerk,” laat weet me. Esmé Wales. Sy en haar vennoot, me. Loni Roets, wat spesiaal vir die geleentheid van die Kaap af vlieg, is die twee voorvatters in die kombuis en is al jare lank ’n gedugte…

Daar is die afgelope twee produksiejare suksesvolle proewe in Europa gedoen om appelkose wat fisiologies ryp is, eetgereed te maak en meer kleur te laat kry. Hierdie appelkose is aan ’n kettingwinkelgroep verskaf, volgens mnr. Jacques du Preez, bestuurder vir markte en handel by Hortgro. “ ’n Appelkoos met ’n rooi blos op ’n oranje agtergrond en wat meer eet-ryp is, was dus op daardie mark beskikbaar. Ons hoop hierdie rypmaakproef lei tot ’n oplewing in die vraag na appelkose op die Duitse mark. Dit was eens Suid-Afrika se grootste appelkoosuitvoermark.” In 2017-’18 is 52% van die vars appelkose na die Midde-Ooste uitgevoer, gevolg deur 29% na Brittanje. “Die grootste probleem wat die appelkoosbedryf ervaar, is die tekort aan nuwe kultivars vir die tradisionele produksiegebiede. Daar is wel ’n paar…

10 jaar Daniel Smit (49), ’n veehandelaar wat veeboere in die distrikte Coligny, Sannieshof en Lichtenburg met meer as R6 miljoen ingedoen het deur hul beeste met vervalste tjeks te koop, het op 9 Februarie tien jaar tronkstraf begin uitdien nadat hy nie sy slagoffers kon terugbetaal nie. Ná sy skuldigbevinding verlede jaar is hy op 13 Desember opgeskorte tronkstraf opgelê, op voorwaarde dat hy teen einde Januarie die geld terugbetaal. – SAPD 128,4% Die prys van uie was in die eerste week van Februarie 128,4% hoër as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar, volgens FNB. Die aanbod van uie het in die voorafgaande week met 11,8% gedaal. Verkope was 2,2% hoër as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. “Die versterking van uiepryse kan op mediumtermyn voortduur weens die kleiner…

‘Hoe moet jy kommunikeer tydens ’n krisis as jou diens sonder kennisgewing afgesny word of sonder dat ’n alternatief bestaan?’ MNR. DOUG STERN, voorsitter van Agri Oos-Kaap, oor die afsny van talle boere se telefoondienste. Bl. 15 ‘Die feit is daar is talle ure wat daagliks verspeel word.’ ME. ROZANNE COMPAAN, arbeidskenner, oor hoe boere die impak van twee loonstygings kan verminder. Bl. 20 As daar ’n 70%-kans op normale reënval is, is daar steeds ’n 30%-kans dat dit nie ’n werklikheid gaan word nie. MNR. JOHAN VAN DEN BERG, klimatoloog by Santam Landbou, oor die betroubaarheid van seisoenweervoorspellings. Bl. 16 ‘My hart reik uit na al die mense wat hul familielede verloor het in die voortdurende plaasaanvalle.’ MNR. CHARLES BACK, Boer van die Jaar vir 2017, ná hy ernstig…

TWEE-BUFFELSGESCHIET, COLIGNY Vuurwapens in die 1800’s kon sonder twyfel twee buffels met een skoot doodskiet. Trouens, baie van destyds se skietgoed laat vandag se gewere soos ’n windbuks lyk, skryf Lucas Potgieter in sy rubriek “Die boer en sy roer” na aanleiding van ’n leser se vraag. Die leser, J.T. Scott van Sunnyside in Pretoria, vertel in sy brief van die plaas Twee-Buffels-Geschiet in die distrik Coligny, wat oorspronklik in April 1866 deur die Zuid-Afrikaansche Republiek aan sy oorgrootjie Albertus Petrus de Nysschen oorgedra is. De Nysschen was volgens oorlewering ’n knap skut en het by geleentheid twee buffels by ’n fontein op die plaas met een skoot doodgeskiet. Dit was voordat die plaas aan hom toegeken is. Scott skryf sy oorgrootjie se bekwaamheid as skut word soms in twyfel…

AGRI SA het verlede week dringende samesprekings met Telkom en een van sy diensverskaffers, Open Serve, belê nadat talle boere in die Noord-, Oos- en Wes-Kaap se telefoonlyne die afgelope paar weke afgesny is. Talle boere in dié streke het kennisgewings ontvang dat Telkom hul landlyndienste gaan opskort. Volgens mnr. Henk van Wyk, voorsitter van Agri Noord-Kaap, is sowat 70 boere van Garies se landlyne vroeg verlede week afgesny sonder dat hulle enige kennisgewing ontvang het. Dr. Requier Wait, hoof van ekonomie en handel by Agri SA, sê volgens Open Serve het ’n fout op die stelsel daartoe gelei dat dié landlyne afgesny is. Die fout is reggestel. Van Wyk en mnr. Doug Stern, voorsitter van Agri Oos-Kaap, sê talle boere in hul provinsies, asook boere in die Wes-Kaap, het…

Talle mielieboere sit ná wat weergewys ’n uitsonderlik moeilike produksiejaar was in ’n situasie waar hulle bogemiddelde opbrengste sal moet behaal net om gelyk te speel, te midde van stygende produksiekoste. Die rand-dollar-wisselkoers, wat in vorige jare tel-kens gehelp het om plaaslike graanpryse teen internasionale prysdalings te pantser, help te midde van groeiende politieke optimisme nie daarmee nie. Aanduidings is dat die wisselkoers vir die volgende paar maande teen R12 per Amerikaanse dollar kan stabiliseer en nie gou weer tot R15 of R16 per dollar gaan verswak nie, sê prof. Johan Willemse, landbou-ekonoom. Hy se die konsensus is dat dit eerder sywaarts sal beweeg of selfs effens versterk. “ ’n Klomp ekonome is gemaklik met R11 teenoor die dollar en R15 teenoor die pond,” het hy op sy kwartaallikse landboumarkwerksessie…

Die nasionale begrotingsrede vir 2018 sal een van Suid-Afrika se belangrikstes in die geskiedenis wees. Populistiese beleidsrigtings sal teenoor ekonomiese werklikhede opgeweeg word. Kredietagentskappe sal die uitkoms van die begrotingsrede evalueer. As Suid-Afrika afgegradeer word, kan sy staatseffekte buite die vereistes van die Wêreldbond-indeks val. Dit sal lei tot ’n eksodus van buitelandse be-leggings wat met ’n verswakking van die rand gepaard kan gaan. Ekonomiese werklikhede weeg swaarder as ’n land se politieke omstandighede, want politieke omstandighede kan makliker verander as byvoorbeeld ekonomiese groei en werkloosheid. Ondanks Suid-Afrika se probleme om korrupsie aan die kaak te stel, vaar die land nie oral sleg nie. In die Open Budget Index Ratings vir 2017 is Suid-Afrika tweede ná Nieu-Seeland geplaas betreffende begrotingsinligting wat aan die publiek gegee word (sien TABEL 1 ).…

Ná die betreklik gunstige uitkoms van die ANC se kongres middel Desember is daar oral berigte in die media wat na my mening ooroptimisties is. Dit het veral momentum gekry nadat daar voor mnr. Cyril Ramaphosa se besoek aan die Wêreld Ekonomiese Forum in Davos, Switserland, ’n ernstige bestuursingryping by Eskom was. Natuurlik is dit ’n baie gunstige wending dat Ramaphosa met 68 stemme gewen het, maar dit is presies wat misgekyk word. Die nuwe leierskorps is nog vrot van pres. Jacob Zuma en sy eksvrou, me. Nkosazana Dlamini-Zuma, se ondersteuners wat saam vir hul eie gewin spook en gaan spook om uit die tronk te bly. Die pad vorentoe gaan glad nie so maklik wees nie. Bowenal gaan dit tyd verg voor nuwe ministers aangestel en beleidsekerheid gevestig sal…

Ingenieurs van die Universiteit van Colorado-Boulder in Amerika ontwikkel ’n kweekhuismateriaal wat sonlig in twee bruikbare komponente verdeel. Een deel daarvan word volledig vir fotosintese benut en ’n infrarooi deel word gebruik om afvalwater te suiwer. Prof. Ronggui Yang verduidelik dat plante normaalweg net die helfte van sonlig wat op hulle val, vir fotosintese gebruik. Die res bly onbenut. Die tegnologie wat hulle ontwikkel, is in die vorm van ’n halfdeurskynende film wat inkomende sonstrale verdeel en minder nuttige, groen golflengtes in bruikbaarder rooi golflengtes omskakel. Só word die hoeveelheid lig wat doeltreffend vir fotosintese benut kan word, verhoog sonder dat meer elektrisiteit nodig is. Die dun filmmateriaal kan regstreeks op die oppervlak van kweekhuispanele geplak word. Dit omskep ook onbenutte lig in infrarooi golflengtes wat brak afvalwater help suiwer…

DISTILLERING SONKRAG SORG VIR SUIWER DRINKWATER Watersuiweringstelsels wat met sonkrag werk en in verskillende groottes saamgestel kan word, word nou deur H2O4Africa bemark. Die stelsel bestaan uit Carocell-watersuiweringspanele wat deur sonkrag ’n natuurlike distilleringsproses aan die gang sit om besoedelde water vanuit enige bron tot veilige drinkwater te suiwer. Dit kan seewater ontsout en water suiwer van onder meer arseen, Escherichia coli, wateroordraagbare siektes en minerale, soos yster, fluoor, kalsium en chloor. Distillering is ’n internasionaal erkende metode van watersuiwering en watertoetse is al op verskeie vlakke oor die hele wêreld gedoen. Die verspreiders sê die sonkrag-waterplase is outomaties en verg min onderhoud. Die water verdamp en kondenseer binne die paneel met behulp van sonkrag. Die gedistilleerde water word geskei van ongedistilleerde water wat steeds besoedel is. Hierdie water is…

Kammahoendersamoesas Deeg 430 ml koekmeel Knippie sout 75 ml botter 15 ml gladde grondboontjiebotter 80 ml koue water Vulsel 15-30 ml olie 1 ui, fyn gekap 1 knoffelhuisie, gekneus en fyn gekap 1 rooi brandrissie, pitte verwyder en fyn gekap 15 ml matige kerriepoeier 1 hoenderborsie, in blokkies gesny 1 groot aartappel, geskil en in blokkies gesny Sout en varsgemaalde swartpeper 100 ml klappermelk 30 ml fyngekapte, vars koljanderblare Deeg: Meng die koekmeel en sout in ’n mengbak en vryf die botter en grondboontjiebotter met jou vingerpunte in tot die mengsel soos growwe mieliemeel lyk. Gooi die water bietjie vir bietjie by en vorm ’n sagte, hanteerbare deeg met jou hande. Rol die deeg in kleefplastiek toe en laat rus vir 30 minute in die yskas. Vulsel: Verhit die olie…

As kind wat op ’n plaas grootgeword het, het ek meermale gesien hoe ’n perd of esel gekniehalter word. Ek onthou vir oom Joppie, die man wie se taak dit was om jaarliks die hondebelasting in te vorder – vyf sjielings vir ’n teef en twee sjielings vir ’n reun. Wanneer hy behendig van sy bruin perd afgeklim het, het Pa hom beleefd gegroet en genooi om af te saal. Dan het oom Joppie sy perd gekniehalter net om seker te maak hy dwaal nie te ver af nie. “Kniehalter” het beteken dat hy die perd se halterriem onder sy knie vasmaak – langer of korter, na gelang van die perd se geaardheid. Om so half kop na onder gebuig te loop, was stellig nie so maklik nie. Dit was…

ME. IDA JACOBS (links), wat voorheen probleme met alkoholmisbruik gehad het, en haar seun Jandré (regs), wat probleme met dwelmmisbruik gehad het, werk vir mnr. Pieter Reuvers van die plaas Texel, Grabouw. As ondervoorsitter van Two-a-Day en ’n direksielid van Tru-Cape het Reuvers hulle met Two-a-Day se maatskaplike werker gehelp om hul lewe om te keer. “Die enigste oplossing (vir dwelmmisbruik) is om met mense te werk en hul potensiaal te ontwikkel,” sê Reuvers. “Mense smag na erkenning en reageer goed op ’n vaderlike benadering. Dit is nie dat ons die werkers met handskoene hanteer nie, want ons is streng, maar ons glo dat as mense uit hul foute kan leer, hulle beter sal doen by die volgende geleentheid,” sê hy. Reuvers sê nadat Jeandré die geleentheid gegun is om…

Die plaaslike alpakkabedryf geniet tans ’n sterk groei namate al hoe meer belangstellende boere met dié tradisionele Suid-Amerikaanse pakdiere begin boer. Die diere word aangehou vir hul besonderse hare waaruit verskillende kledingstukke geweef word. Danksy die uniekheid van alpakkahaar (die individuele hare is semi-hol en verskaf isolasie in koeler weer en hittegeleiding in warm weer) is artikels wat daaruit vervaardig word uiters gesog, veral in die buiteland, waar hoë pryse behaal word. Me. Alison Notley, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Alpakka-telersgenootskap, sê daar is tans sowat 4 000 tot 5 000 alpakkas in die land. “Die bedryf is beslis besig om te groei en ons ledetal neem toe. Die meeste lede is in die Wes-Kaap. Daar is egter lede reg oor die land versprei,” sê sy. Alison sê die meeste boere…

PRYSE IN LIMPOPO STYG Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Limpopo, Gauteng en KwaZulu-Natal vanaf Desember 2016 tot November verlede vanjaar. Vier distrikte in Limpopo toon ’n beduidende verbetering in grondprysneigings. In dié provinsie was daar 473 ooreenkomste in 13 distrikte. Dit het 180 382 ha teen R2,410 miljard behels. Daarvan was 18,8% transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue, Regeringsaankope van landbougrond en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dit het 17,4% van al die verhandelde hektare in Limpopo behels, teen ’n koste van R468 miljoen (19,4% van die totale waarde). In Gauteng was daar 466 transaksies wat 45 412 ha teen R3,258 miljard behels het. Daarvan was 120 (26%) ooreenkomste van…

NOOD LEER BID Die Tweede Wêreldoorlog se verwoesting was die saadbed vir merkwaardige innovasie. Die wêreld se eerste rekenaar is byvoorbeeld in Engeland gebou om die Nazi’s se kommunikasiekodes te ontsyfer. Die tegnologie wat Adolf Hitler toegelaat het om vreesaanjaende vuurpyle teen Britse stede te lanseer, het 25 jaar later ’n man maan toe geneem. Vir die landbou het die trauma onder meer die omwenteling van kunsmis uit die stikstof van plofstowwe gebaar. Nood leer bid. Suid-Afrika het aansienlike probleme wat wyd strek. Ons het vernuwing nou bitter nodig, veral met ’n erg onstuimige klimaat wat ons swakhede so lelik blootlê. Op sommige plekke lyk die wêreld mooi, maar daar is ’n ongemaklikheid oor die reën wat vanjaar so kol-kol geval het. In dele van die Wes-, Oos- en Noord-Kaap,…

PRIVATE WATERBRONNE DALK ONTEIEN Waterbronne op private grond, soos damme en natuurlike fonteine, kan onteien word nadat die droogte tot ’n nasionale ramp verklaar is. Me. Nomvula Mokonyane, Minister van Water en Sanitasie, het aangedui dat hierdie roete gevolg kan word om die waternood te verlig. Van die kommentaar van ons lesers is verkort. FRANCOIS VILJOEN skryf: Bou nou ’n dam vir jou eie boerdery omdat die staat nie genoeg water aan jou kan verskaf nie, dan vat hy die water in jou dam omdat hyself nie damme bou nie. Maar jy het self die kapitaal beskikbaar gestel en geen sent van die Regering gekry nie. Een woord: diefstal. ANDREW CAMERON skryf: En almal gaan dit seker toelaat. Dit sal dom wees. Hoekom het hy nie damme gebou nie? Nou…

H O EWEL Suid-Afrika se sojaboonproduksie en -parsvermoë die afgelope dekade meer as verdubbel het, word miljarde rande steeds deur die plaaslike veevoerbedryf aan meestal duurder, ingevoerde oliekoek uit Suid-Amerika bestee. Suid-Afrikaanse boere het vanjaar ’n beraamde 701 000 ha sojabone geplant, 22% meer as verlede jaar en die meeste nóg. Die vermoë van Suid-Afrika se toegewyde sojaboonparse word op meer as 2 miljoen ton geraam, volgens dr. Erhard Briedenhann, ondervoorsitter van die Oliesade-advieskomitee. Die land se sojaboon-oes was verlede jaar 1,3 miljoen ton, wat sowat 988 000 ton oliekoek kan oplewer. Nogtans word verwag dat Suid-Afrika teen einde Februarie met ’n oorskot van 340 862 ton sojabone kan sit omdat die pars-tempo nie naastenby in ooreenstemming met produksie verhoog het nie. Graan SA waarsku dat dit al hoe moeiliker…

1 MALAWI| Dié mielies gaan nêrens Die Malawiese regering het alle uitvoerpermitte vir mielies en mielieprodukte teruggetrek. ’n Verbod op mielie-uitvoer is op 5 Februarie afgekondig. “Uitvoer is opgeskort om voedselsekerheid in die land te verseker in die lig van die voortdurende droogte en oesskade weens die herfskommandowurm in dié produksiejaar,” sê Malawi se ministerie van nywerheid, handel en toerisme in ’n verklaring. Die regering gaan ook gewastoestande monitor en sal handelaars laat weet indien uitvoer hervat kan word. Sowat 350 000 ha gewasse is deur die droogte en die kommandowurm vernietig en byna 1 miljoen boere is geraak. Verlede jaar het die regering ook mielieuitvoer weens lae opbrengste verbied. Dié verbod is in Oktober opgehef.— Malawi24 2 ZAMBIË | Koppe gaan rol oor insetsubsidie Me. Dora Siliya, voormalige minister…

PRODUSENTEPRYSE vir Suid-Afrika se beesboere het die afgelope jaar met 24% toegeneem, dié van speenkalwers met 65% en skaapvleis se pryse met 31%. Mnr. James Faber, eerste ondervoorsitter van die nasionale Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), het dié inligting op ’n gesamentlike streekvergadering van die RPO en die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) op Dundee oorgedra. Vergaderings is ook op Lüneburg, Estcourt, Underberg en Cedarville gehou. Faber het gesê die Suid-Afrikaanse rooivleisbedryf het die afgelope jaar ’n omset van R77,9 miljard bereik. Die laaste vyf jaar het die getal beeste wat geslag word, elke keer gestyg; van 2 294 241 in 2012 tot 2 977 804 in 2016, toe die to-tale waarde van geslagte diere R60 miljard bereik het. Dit het bestaan uit R44 miljard se rooivleis, R1 miljard se afvalle en R1 miljard se…

HY wil hê dit moet “bekend wees dat hierdie aanval op geen manier polities verdelend was nie, maar dat dit net drie bendelede was wat gemotiveer is deur hul eie belange”, sê mnr. Charles Back, Landbouskrywers SA se Boer van die Jaar vir 2017, oor die aanval op sy plaas verlede week waar hy met ’n breekyster aangerand is en vir dood agtergelaat is. Drie aanvallers het Back aangeval terwyl hy geslaap het nadat hulle die huis se veiligheidshekke oopgebreek het. “My ontsnapping is niks minder as wonderbaarlik nie en ek voel asof ek uit die dood teruggekom het. Ek is so dankbaar om te leef en my hart reik uit na al die mense wat hul familielede verloor het in die voortdurende plaasaanvalle,” het Back verlede Woensdag, ure ná…

OVERBERG Agri en Acorn Agri is soos twee buurplase wat die grensdraad tussen hulle wil afbreek en saam groter wil boer. Só sê mnr. André Uys, groepbesturende direkteur van Over-berg Agri, oor die voorgenome samesmelting met die Somerset-Wesse beleggingsmaatskappy wat fokus op landbou. Die resultaat sal ’n nuwe maatskappy wees met ’n geïntegreerde vermoë om waarde toe te voeg in die landbou- en voedselsektor. Die maatskappy sal hom toespits op beleggings in en die ontsluiting van nisgeleenthede in die sekondêre landbou- en voedselwaardeketting in Suider-Afrika, luidens ’n verklaring. Dit sal ook meer gediversifiseer wees tussen gewasse, inkomstebronne en geografiese gebiede. Uys sê Overberg Agri en Acorn Agri werk nou al “geruime tyd” saam. Acorn Agri besit reeds ’n belang van 25,6% in Overberg. Die grootste deel daarvan is in 2014…

DIE voordele wat die Amerikaanse wet op groei en geleenthede in Afrika (Agoa) aan uitvoerders bied, sal onder die Trump-regering bly geld, maar dié wet gaan nie noodwendig hernieu word nie. Uitvoerders moet daarom juis nou die voordelige handelstariewe gebruik om ’n vastrapplek in die moeilike, dog lonende Amerikaanse mark te kry, sê Amerikaanse amptenare. “Uitvoerders moet Agoa gebruik om hul produkte te toets en goeie verhoudings te bou. Gebruik Agoa as ’n instrument om die vermoë vir uitvoer te skep,” het mnr. Juan Commarano van die Amerikaanse ambassade gesê by ’n seminaar wat die ambassade, die Amerikaanse inspeksiediens vir dier-en-plantgesondheid (APHIS), die hulporganisasie USAid en die Amerikaanse departement van landbou saam met Wesgro in Kaapstad aangebied het. GROEI Vergeleke met ander Afrika-lande gebruik Suid-Afrika die Agoa-voordele reeds baie goed.…

Voor ’n grondeis op ’n boer se grond geregistreer kan word, word verskeie vergaderings tussendiegrondeienaar, die eiser(s) en die verteenwoordiger van die Kommissie vir die Herstel van Grondregte gehou om vas te stel watter grond betrokke is en om die waarde daarvan te bepaal. Daarna volg ’n kontrak wat opgestel word deur regsverteenwoordigers van die Kommissie vir die Herstel van Grondregte. Die staat het glo ’n paneel prokureurs aangestel om die oordrag van sulke onteiende grond te behartig. Gewoonlik kies ’n verkoper die prokureur om die oordrag en registrasie van die plaas te behartig, maar in hierdie geval het die verkoper klaarblyklik geen sê nie. GEVALLESTUDIE Ek het so ’n ooreenkoms gesien wat onvolledig was en sekere inligting gekort het. Dit was nie deur die koper (die Minister van Landelike…

Een van die redes waarom mnr. Pieter Kruger sy veeboerdery op afgetakelde veld tot niet gemaak het, is omdat inkomste marginaal begin raak het weens ’n tekort aan natuurlike kapitaal. “Ons het van die een droogte na ’n volgende begin boer . . .” Die groter besef dat hulle in ’n ekologies gevoelige gebied en wateropvangsgebied vir die Kougadam boer, het ook sy kop gedraai. “Dit is belangrik om beskerming aan sulke gebiede te gee om ander gebiede, soos die Gamtoosvallei en Port Elizabeth, met watersekerheid uit die opvanggebied te ondersteun.” Aanvanklik is spekboom aangeplant met die oogmerk dat die verhandeling van koolstofkrediete die inkomste uit veeboerdery kan vervang. “Weens die prys van koolstof het ons egter nog nie begin om krediete te verhandel nie. Ons het wel begin met…

Melkkoeie in Suid-Afrika se kusstreke word dikwels in ’n droë tyd afgeskeep weens seisoenale voertekorte, wat tot gewigsverlies lei. Dit kan moontlik tot swakker kolostrum (biesmelk) en kalwers lei. Kalwers het met geboorte feitlik geen teenliggaampies nie en dit is noodsaaklik dat ’n voldoende hoeveelheid kolostrum van ’n hoë gehalte so gou moontlik ingeneem word. Dit bepaal die oordra van passiewe immuniteit en dus die kalf se oorlewing. Biesmelk is die melk wat net ná geboorte in die uier is. Die vorming daarvan begin in werklikheid lank voor geboorte. Vroulike hormone speel ’n belangrike rol in die begin van die biesmelkproses. Dit bevat bestanddele van die koei se bloed en afskeidings uit die uier. Teenliggaampies, soos immunoglobulien (IgG), teen siektes vorm ’n baie belangrike deel hiervan. Daar is egter ook…

HULP MET VEEBOERDERY Is dit die moeite werd om ’n veekundige se dienste te gebruik om my skaap- en beesboerdery te verbeter? Ons moet kyk na ál die dienste wat veekundiges lewer. Veekundige dienste kan, soos die geval is by mediese dienste, in werklikheid in twee afdelings verdeel word, naamlik algemene veekundige dienste en spesialis- veekundige dienste. Veekundiges word gewoonlik opgelei in vyf spesierigtings, naamlik grootvee (vleis- en melkbeeste), kleinvee (skape en bokke), varke, pluimvee en perde. By ál hierdie spesies word opleiding gewoonlik in die volgende vakgebiede gegee: fisiologie, teling en genetika, voeding en bestuur. Hoewel baie veekundiges in diens is van onder meer die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye (Landbounavorsingsraad), universiteite, veevoermaatskappye, SA Stamboek, Breedplan, koöperasies, telersgenootskappe en ander organisasies, tree heelwat veekundiges ook as private konsultante…

Mnr. Roelie Venter (46), nuwe uitvoerende bestuurder van die Namibiese Landbou-unie (NLU), het al baie spore in dié land getrap. Hy is op Lindley in die Vrystaat gebore waar sy pa, wyle Johan Venter, geboer het. Sy ma, Gerrie, woon steeds op Lindley. Roelie het ná skool die grade B.Sc.Agric. (dier- en weidingkunde en landbouekonomie) en B.Sc.Agric. Hons. aan die Universiteit van die Vrystaat in Bloemfontein en die graad M.B.A. in sakeleierskap aan die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) verwerf. In 1994 en 1995 was hy ’n voorligtingsbeampte by die departement van landbou op Potchefstroom. Einde 1995 het hy na Namibië verhuis waar hy sedertdien werk en burgerskap verwerf het. Roelie se eerste werk in Namibië was as bestuurder van kommoditeite (suiwel, vleisbeeste en akkerbou) by die NLU. Daarna het hy…

Wat is die basiese beginsels van akwaponika? Akwaponika integreer hidroponika (plante wat in water gekweek word) en akwakultuur. Kurpervisse verskaf kos aan die plante, wat op hul beurt die water vir die visse skoonmaak. Jy moet die stelsel as iets lewends beskou. Die pomp is die hart. Jy het die regte grootte pomp nodig, anders het jy nie die perfekte sirkulasie vir voedingstowwe nie. Die pype is die are. As dit te klein is, sal dit verstop en dan het jy ’n groot probleem. Die bloedselle is die voedingstowwe wat jou plante voed en gesond hou. Die maag (biologiese filter) is van die belangrikste aspekte van die stelsel. Dit is waar bakterieë visafval afbreek tot voedingstowwe vir die plante. Liefde vir die natuur onderlê alles. Ons probeer so min as…

Rhinos Full moon, also known as poacher’s moon, innocent rhino’s are slaughtered, dying way too soon. Human greed and a distorted cultural belief, is stealing our heritage like a brazen, common thief. Night goggles, high-calibre weapons and chain- or handsaws to boot, going after rhino horn, their focus is this loot. Orphaned calves, many dying as the cows are hacked to death, Innocent calves, mourning at the mother’s corpse, giving their last breath. The images of brutal slaughter rips you to your core, Shocked, your heart screams, “what the hell are they doing this for?” Will we ever win this poaching battle? I really do not know. The pace of government concern seems way too slow. Awe, gratitude and respect for those fighting the battle on the ground, those who…

DIE nuwe Suid-Afrikaanse tafeldruifkultivar Joybells is op die ekspo Fruit Logistica in Berlyn aan die wêreld bekend gestel. “Danksy die kultivar se unieke eienskappe is ons daarvan oortuig dat Joybells wêreldwyd ’n gunsteling sal raak,” het dr. Leon von Mollendorff, bestuurder van die vrugtebemarkingsmaatskappy Culdevco, op die bekendstelling by die Suid-Afrikaanse stalletjie by dié toonaangewende skou gesê. Volgens me. Phyllis Burger, plantteler by die Landbounavorsingsraad (LNR) se Infruitec-Nietvoorbij-instituut vir Vrugte, Wingerd en Wyn, is hierdie nuwe, rooi, pitlose kultivar geteel uit Sunred Seedless, ’n oop bestuiwer. Mnr. Bongani Ndimba, senior navorsingsbestuurder by die LNR, sê dit het sowat 15 jaar geduur voor die kultivar beskikbaar gestel kon word. Dit is ’n vroeë kultivar wat sowat ’n week tot tien dae ná Flame geoes word. Dit is vrugbaar en bars nie…

Met 527 eenhede lyk trekkerverkope in Januarie aansienlik beter as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Vanjaar se verkope is 10% meer as die 478 eenhede wat verlede Januarie verkoop is. Daar is egter die helfte minder stropers verkoop as die 16 eenhede in Januarie verlede jaar. Mnr. Lucas Groenewald, voorsitter van die Suid-AfrikaanseLandboumasjinerie-assosiasie, sê, soos verlede Desember, was trekkerverkope in Januarie verrassend goed. Dit dui daarop dat die mark steeds optimisties is. “Daar is tans verskeie faktore wat gesamentlik die landbou- en landboumasjineriebedryf beïnvloed. Hoewel goeie reën in baie van die somergewasgebiede geval het, was reën in die hele somerreëngebied wisselvallig. Dit het gelei tot die wisselvallige gehalte van gewasse. Weens die laat reën in sekere gebiede het sekere boere sonneblomme pleks van mielies aangeplant,” sê Groenewald in sy…

ANGUS DROOGTE DEMP NIE VRAAG ’n Goeie vraag na Angusbeeste heers in al die beesproduksiegebiede van Suid-Afrika, ten spyte van die min reën wat tot onlangs oor ’n wye gebied geval het. Mnr. John Boulle, rasdirekteur van die Angus-beestelersgenootskap van Suid-Afrika, sê die kommersiële kuddebouprogram waarvolgens die land se nasionale kudde ná die droogtetoestande van die afgelope jare aangevul word, vorder stadig, maar seker. ’n Goeie vraag na dragtige en niedragtige Angus-tipe diere word ondervind. Een van die beperkende faktore is die tekort aan kontantvloei. Volgens Boulle se verwagting kan die gemiddelde prys van geregistreerde, prestasiegetoetste Angusbulle vanjaar met sowat 21% tot R49 000 styg. Sowat 690 bulle is verlede jaar teen gemiddeld R40 400 stuk verkoop. “Dié prysverwagting is bekostigbaar, veral aangesien speenkalwers gemiddeld R7 000 stuk behaal en…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan lbw@landbou.com BOEREDAE 2-3 MAART: Clocolan-plaaskultuurfees. Johann Dreyer. E-pos: ojtdreyer@gmail.com 15 MAART: Ficksburg landbouvereniging se presisie boerdery en proewe boeredag. Hammonia. Tema: Die nuutste ontwikkeling in grondbiologie en grondvrugbaarheid in gewasverbouing . Theunis Pretorius. E-pos: theunis@mfoundation.co.za; sel 083 451 0613 17 MAART: Onderstepoortboeredag. Lizemari de Klerk.E-pos: lizemari.ter@gmail.com; sel 072 380 0846 22 MAART: Grondgesondheidsdag: Laat die natuur vir jou geld maak. Morgensrust, Joostenbergvlakte. Hoofspreker: Jay Fuhrer. Weiding: Johan Zietsman. Bewaringsboer: Lourens van Eeden. ZZ2: Hendrik Pohl. Bewaringslandbou: Dr. Johann Strauss. E-pos: DRicketts@Landbou.com ; tel. 021 406 2385 EKSPO’S EN ANDER 1 MAART: Agbiz-inligtingsessie. Leriba Lodge, Clubview, Centu rion. Registreer voor 19 Februarie om plek te bespreek.…