Innholdsfortegnelse for 17-Nov-17 i Landbouweekblad

HULP IS OP HANDE ’n Droogtehulp-werksessie word op Dinsdag 28 November by die Prins Albertskouterrein gehou. Die dag word deur Landcare in die Wes-Kaap gereël. Die sprekers is mnr. Louis du Pisanie van die Nasionale Wolkwekersvereniging (“Wat kan jy aan die droogte doen?”), me. Helene Smit, ’n berader van Kaapstad (“Wat kan die droogte aan jou doen?”), prof. Sue Milton van Renu-Karoo (“Wat doen die droogte aan die veld en wat lê vir ons voor?”), me. Phyllis Pienaar van Landcare op Beaufort-Wes (“Wat gaan die Regering aan die droogte doen?”) en prof. Beatrice Conradie van die Universiteit van Kaapstad (“Wat doen die droogte aan die gemeenskap?”). Navrae: Mnr. Joseph Steyn, 083 388 8763. HIDROBREKING-APPÈL? Mnr. Mosebenzi Zwane, Minister van Minerale Hulpbronne, het aansoek gedoen om verlof tot appèl teen die…

Drie multinasionale vleismaatskappye – JBS, Cargill and Tyson – het verlede jaar na raming meer kweekhuisgasse vrygestel as die hele Frankryk. Die wêreld se 20 grootste vleis- en suiwelmaatskappye het in 2016 saam meer kweekhuisgasse vrygestel as Duitsland, verreweg die grootste besoedelaar in Europa. As dié maatskappye ’n land was, sou hulle die sewende grootste kweekhuisgasvrysteller ter wêreld gewees het. Dit is volgens die berekeninge van twee navorsers van die instituut vir landbou- en handelsbeleid (IATP) en die nie-regeringsorganisasie GRAIN. Die navorsers wys daarop dat weinig vleis- en suiwelmaatskappye hul kweekhuisgasvrystelling bereken of publiseer. Oor die afgelope paar dekades het die grootste suiwel- en vleismaatskappye ongelooflik magtig geword en kon hulle beleid bevorder wat die snelle groei van vleis- en suiwelproduksie en -verbruik tot elke prys wêreldwyd aanmoedig. By die…

RAMAPHOSA SE STELLINGS GEKAP Die berig “Ramaphosa: Hou op plaaswerkers doodmaak” (Landbou.com, 2 November) het wye reaksie ontlonk. Dit volg nadat adj.pres. Cyril Ramaphosa in die Nasionale Raad van Provinsies onder meer gesê het plaaseienaars moet ophou om “ons mense dood te maak en aan te rand”. Hier is van die kommentaar (sommige is verkort). WILLIE KOTZEE skryf: Hierdie tipe aantygings moet in die hof bewys word. Die boere moet ’n gesamentlike klag vir naamskending en aanhitsing teen die mense indien. Vat dan sommer die Minister van Polisie ook hof toe omdat hy versuim om sy werk te doen. PEKA VAN DYK skryf: En almal glo hy is Suid-Afrika se verlosser. Pasop vir hom. Wolf in skaapsklere. MARIO AUGOUSTINOS skryf: Ek stem saam met Willie. Publiseer vir ons die getalle.…

DIE Mededingingstribunaal het goedkeuring gegee vir die private ekwiteitsfirma CapitalWorks om die Oos-Kaapse pluimveeprodusent Sovereign Foods te koop. Sovereign, die vierde grootste pluimveeprodusent in Suid-Afrika, het bekend gemaak dat hy daarom nou gereed maak om van die JSE Sekuriteitebeurs te denoteer. CapitalWorks het in Augustus vanjaar sy aanbod gemaak om Sovereign teen R12 per aandeel te koop – sowat 33% meer as die pluimveeprodusent Country Bird Holdings se aanbod verlede jaar. Sovereign-aandeelhouers wat byna 90% van die aandele besit, het CapitalWorks se aanbod goedgekeur. Mnr. Chris Coombes, uitvoerende hoof van Sovereign, sê in ’n verklaring die tribunaal het beslis dit is onwaarskynlik dat die transaksie tot minder mededinging op die mark sal lei. Sovereign sal na verwagting op 22 November gedenoteer word. Coombes sê Sovereign se bedrywighede sal na verwagting…

SUIWEL | Kontrakte staan ná Sonnendal-oorname Sonnendal Dairies se oorname deur Libstar Operations, houermaatskappy van die kaasmaker Lancewood, gaan geen invloed hê op die Wes-Kaapse boere by wie Sonnendal melk koop nie, sê mnr. Cornel Lodewyks, uitvoerende hoof van Lancewood. Die oorname is onlangs deur die Mededingingstribunaal goedgekeur, en Libstar verkry vanaf 1 Desember volle beheer van Sonnendal. Lodewyks sê Lancewood sal Sonnendal se kontraktuele verpligtinge teenoor die boere by wie hy melk koop, oorneem. Sonnendal vervaardig jogurt, maas, vrugtesap, vars melk en room, en sy produkte is tot nou toe grotendeels in die Wes- en Oos-Kaap versprei. Lancewood het hom tot nou toe op sagte kaas en verpakte harde kaas toegespits. “Sonnendal se bykomende kundigheid en produksievermoëns sal Lancewood die geleentheid bied om sy produkreeks uit te brei,” sê…

LIGGING Pierre, S uid-Dakota, Amerika KORTOM ■ Moenie net op mielies en sojabone staatmaak om op lang termyn volhoubaar te boer nie. ■ ’n Amerikaanse kenner omskryf ’n wisselboustelsel waarin verskillende tipes gewasse in stapelsiklusse mekaar opvolg. ■ Dít kan ’n kragtige wapen wees — nie net teen siektes en plae nie, maar ook teen die ontwikkeling van onkruidweerstand. Boonop kan ’n simbiotiese bonus uit só ’n stelsel geput word. Dertig jaar se statistieke op die Dakota Lakes-proefplaas bewys dit: Wisselbou met net mielies en sojabone hou nie ’n land se produksiepotensiaal in stand nie. Inteendeel, op lang termyn laat dit opbrengste kwyn. Só waarsku dr. Dwayne Beck, jare lange bestuurder van dié proefplaas buite die dorp Pierre in die Amerikaanse deelstaat Suid-Dakota, oor wat in Amerika en Suid-Afrika se…

Hannover in Duitsland skud sy vere reg vir die sowat 450 000 besoekers wat later vandeesmaand die Agritechnica-landbouskou gaan bywoon. Sowat 2 800 uitstallers gaan hul staal wys onder die vaandel van die Duitse landbouvereniging (DLG). Om hulself te onderskei, kon die deelnemers oudergewoonte hul spogprodukte vir die skou se vernuwingspryse inskryf. Vanjaar is 320 produkte aan die streng beoordelingskriteria van die DLG onderwerp. Slegs 31 kon met die louere weggestap, waaronder 2 met goue en 29 met silwer medaljes. Dié pryse is ’n aanduiding van die tegnologiese toekoms wat die landbou gaan inslaan. OUTOMATIESE STROPERVERSTELLINGS Claas is met ’n goue medalje beloon vir sy outomatiese stroperverstellingstelsel (Claas Electronic Optimisation System; Cemos). Die stropers word met sensors en beheerstelsels toegerus wat met mekaar verbind is en voortdurend met die stroper…

1 Senior en opperste kampioenram. Eienaar: Mnr. Hannes Kotze (naasregs, sel 082 926 1 1 79), Alexanderhoek-stoetery, Moorreesburg. Hanteerder: Mnr. Jeremy Cleopas (regs). Links en naaslinks is mnr. Dawie Maree en me. Charmaine Diederichs, albei van ENB. 2 Junior kampioenram (wol). Eienaar: Mnr. Gawie Carstens (links, tel. 022 931 2788), Pampoenkraal, Porterville. Hanteerder: Mnr. Donovan Syster. 3 Junior kampioenram (lig). Eienaar: Mnr. De Villiers Mouton (links, tel. 022 913 1959), Nuwerusboerdery, Piketberg. Hanteerder: Mnr. Ossie Absalon. 4 Kampioen-ramlam (wol). Eienaar: Mnr. Louwtjie Hanekom (links, sel 081 049 9201), Welgemeen-stoetery, Clanwilliam. Hanteerder: Mnr. Niklaas Koopman. 5 Kampioen-ramlam (swaar). Eienaar: Mnr. De Villiers Mouton, Nuwerus-boerdery, Piketberg. Hanteerder: Mnr. Jacobus Goliath. 6 Junior kampioen-ramlam (swaar). Eienaar: Mnr. Hannes Kotze (middel), Alexanderhoek-stoetery, Moorreesburg. Hanteerder: Mnr. Paul Jaars (regs). Links is mnr. Lourence van der…

Die sonneblomme wat einde Desember verlede jaar en in Januarie en begin Februarie vanjaar aangeplant is, het met opkoms die voordeel van koeler en natter toestande gehad. Die tradisionele standprobleme weens hoë grondtemperature het nie so algemeen voorgekom in Januarie en Februarie vanjaar nie. In die algemeen was die stande vir hierdie planttye redelik goed. Swakker as verwagte reën in Maart en April het ’n invloed gehad op die finale opbrengs, maar met ’n doeltreffende penwortel was die plante in staat om vog te gaan haal. In dié klimaatstoestande het S clerotinia-besmettings relatief minder as gewoonlik voorgekom. Die voorkoms van Alternaria en swartstam was ook relatief minder vir hierdie aanplantings. Beter opbrengste is met die later aanplantings behaal. PROBLEEMSIEKTES Swartstam (Phoma macdonaldii) is nie ’n siekte van ekonomiese belang nie,…

Chipsi Mayai Hierdie gewilde Tanzaniese wegneemete her-inner aan ’n Spaanse frittata. Jy kan enige speserye en groente in jou kas benut. Ek gebruik hier mielies, maar gekapte soetrissies of ertjies smaak ook lekker. ■ 1 mediumgroot aartappel ■ Olie vir diepbraai ■ 15 ml botter ■ 2 groot eiers ■ 10 ml paprika ■ Sout en peper na smaak ■ 15 ml mieliepitte ■ Hand vol vars koljander of pietersielie, gekap Skil en sny die aartappel in skyfies, soos vir slaptjips, en diepbraai in olie tot goudbruin. Haal uit en dreineer. Verhit die botter in ’n pan. Klits die eiers saam met die paprika, sout en peper. Plaas die skyfies in die pan met botter en versprei. Giet die eiermengsel oor die skyfies en sprinkel die mieliepitte en gekapte kruie…

Hoë hakke met hoogwater deur Jacolet van den Berg. Uitgewer: NB Uitgewers. Prys: R245 Simoné is ’n dokter wat eerder branderplankrylesse aanbied, Andrea se huwelik hang aan ’n draadjie en Maggie ontdek haar man se affair ná sy skielike dood. Die drie vroue ken mekaar nie, maar op dieselfde dag kom wys die lewe sy tande vir hulle. Weens omstandighede beland hulle saam in ’n ou kombi – die vonk vir ’n onwaarskynlike vriendskap. Gister is verby deur Juanita Aggenbach. Uitgewer: NB Uitgewers. Prys: R260 Borskanker word by Nadine gediagnoseer en sy kom gou agter dit is nie net die onmenslike aanslae van die siekte wat sy moet hanteer nie. Sy moet haar ook staal teen haar man, Pierre, en haar vriendekring se reaksie. Nadine en Pierre se…

Die prys vir korttermynsukses is dikwels onverdedigbaar hoog en kan vernietigend wees. Mense wat sukses nastreef, moet hulself altyd eers afvra: Is daar ’n betroubare resep vir sukses? Dit kan tog nie so uit die bloute op jou neerdaal nie. Hierdie vraag, as dit reg beantwoord word, moet egter eers deur ’n ander vraag voorafgegaan word. Van watter soort sukses praat jy? Daar is iets soos korttermynsukses wat vinnig voortsnel, ’n paar lyke langs die pad laat en dan net so vinnig weer verdwyn. Daaroor het C.J. Langenhoven gesê: “As die kortpad die beste pad was, dan sou die hoofpad daarlangs geloop het.” Die prys vir korttermynsukses is dikwels onverdedigbaar hoog en kan vernietigend wees. Volhoubare sukses is iets anders. Dit bring langtermynvreugde en kan selfs voortgaan lank nadat die…

Rekordprys vir Steytler se Kaapse versnit DIE Stellenbosse wynmaker mnr. Danie Steytler het sy loopbaan as lid van die Kaapse Wynmakersgilde op ’n hoë noot afgesluit toe sy rooi versnit, Kaapzicht The Ultimate Vision 2015, ’n nuwe rekordprys behaal het vir die hoogste bod wat tot nog toe vir ’n kis wyn op die gilde se veiling gebie is. Die kis spesiale wyn, met ses bottels, is op die 33ste Kaapse Wynmakersgilde-veiling op Spier teen R16 600 verkoop. Die wyn is namens ’n Duitser deur ’n geoktrooieerde rekenmeester van Kaapstad gekoop. “Ek kon dit nie glo nie! My mond het oopgehang toe die mense so hoog bie vir die wyn. Dit was wonderlik. Die mense is regtig fantasties om vir my so ’n afskeid te gee. Dit was ’n baie…

Ná ’n rekord-opbrengs van mango’s in 2016-’17, is die mango-oes in die komende seisoen oorwegend laer. Mnr. Jaco Fivaz, uitgetrede voorsitter van die SA Mangokwekersvereniging (SAMKV), sê daar was ’n afname in blomvorming ná ’n betreklik warm somer. Dit sal tot minder mango’s in die komende seisoen lei. Boonop het ’n verwoestende haelbui by Hoedspruit ook skade aan sowat 200 ha mangobome aangerig met ’n verlies wat bereken word op tot 2 500 ton. Die 2016-’17-seisoen het sowat 80 000 ton mango’s gelewer. Fivaz meen daar is wel boere wat dieselfde oes as die afgelope seisoen kan behaal, maar dit word aanvaar dat die nasionale oes van mango’s kleiner sal wees. “Die komende seisoen se uitdagings laat hulself reeds geld met watertekorte wat deur verskeie produsente gevoel word, veral in…

GAUTENG CARLETONVILLE VLAKPLAATS (160) 77 ha, aan Flamingo Agriland Inv, van Breeze Court Inv 46, R4 000 000. NIGEL KLIPRIVIERSVAL (371) 65 ha, aan M.D. Vosloo en V.S. Vosloo, van Goodfellowstrust, R1 200 000. PRETORIA KLIPKOP (396) 21 ha, aan N. Collins, van L.T. Louw, R550 000. KWAZULU-NATAL UNDERBERG FS (12769) 143 ha en MESH-LYNN(3247)80ha,aanJackals Kop Mountain Resort (Edms.) Bpk., van Repo Wild 29 (Edms.) Bpk., R3 300 000. UTRECHT BRAKFONTEIN (246) 549 ha, aan E.S. Mchunu en T.V.B. Mchunu, van Jutein (Edms.) Bpk., R4 000 000. RUSTVERWACHT (151) 428 ha, aan die Jors-Mos de Beerfamilietrust, van I.I. Joubert, R3 000 000. WELGEVONDEN (93) 182 ha, aan M. Mtshali en S.B. Mtshali, van J.M. Kruger, R1 100 000. WELGEVONDEN (93) 210 ha, aan M. Mtshali en S.B. Mtshali, van J.A.…

24% Trekkerverkope in Oktober was op ’n jaargrondslag 24% hoër as verlede jaar. Daar is 704 trekkers verkoop teenoor verlede Oktober se 567, en 20 stropers teenoor verlede Oktober se 18. Mnr. Lucas Groenewald, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerie-assosiasie, sê boere is baie omsigtig oor die koop van toerusting weens lae oespryse en die gevolglike laer inkomste. ’n Klein toename sedert verlede jaar word verwag. 58,9 miljoen Luidens die eerste tafeldruif-oesskatting gaan Suid-Afrika vanjaar 58,9 miljoen tot 63 miljoen kartonne tafeldruiwe oes, wat effens meer is as die vyfjaargemiddelde van 57,9 miljoen kartonne. Volgens die uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Tafeldruifbedryf (SATI) sal droogteverwante verlaagde produksie in die Wes-Kaap na verwagting uitgekanselleer word deur produksie in ander gebiede, asook nuwe kultivars en meer hektare onder produksie. — SATI Dubbel Suid-Afrika…

‘Van die boere in Mpumalanga sal moet oorplant as die verwagte reën nie vinnig val nie.’ MNR. JACO MINNAAR, voorsitter van Graan SA, oor graanboere se angstige gewag op die somerreën wat hulle in staat sal stel om te plant. Bl. 14 ‘Weens die feit dat ons nie meganismes gereed het nie, kan ons nie verduidelik of die amnestie suksesvol of onsuksesvol was nie.’ GENL. JACO BOTHMA van die Suid-Afrikaanse Polisiediens, oor die mislukking van die 2010-vuurwapenamnestie. Bl. 19 ‘Ons kan nie ons mense uitverkoop nie.’ MNR. FREDDIE WASSERVAL, voorsitter van Stamboek, oor die rede waarom dié organisasie hom nie berus by ’n hofbevel dat hy data aan die Landbounavorsingsraad oorhandig nie. Bl. 18 ‘Dalk weet hulle iets wat ons nog nie weet nie.’ ME. NICOLE LÖSER, prokureur by die…

MNR. GERD SACHSE EN SY VROU, MARIA , boer in moeilike toestande van min reën en baie roofdiere by Tsumeb in Namibië met wild en vee. Lees op bl. 38 hoe hulle planne teen dié probleem maak. Hulle span ook trofeejag en toerisme in om voor te bly. HET JY ’N STOKPERDJIE? Musiekmaak en hengel as die geleentheid hom voordoen. Maria leef haarself kreatief uit in die gastehuise en -kamers se dekor, sowel as kosmaak. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ons het twee kinders, Gerhard (21) en Marianne (19). Gerhard studeer tans in Duitsland en sal in die nabye toekoms by die boerdery betrokke raak. Marianne studeer in die regte aan die Noordwes-Universiteit in Potchefstroom. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons hou van toer — vanaf die Bosveld tot ’n Kaapse…

DAAR is ’n groeiende bewussyn binne die internasionale landbougemeenskap van die gewelddadige aanslag op Suid-Afrikaanse boere. Die reaksie op die onlangse Swart Maandag-optogte het verdere momentum daaraan gegee. “Nêrens ter wêreld is boere se veiligheid onder soveel druk as in Suid-Afrika nie,” sê dr. Theo de Jager, voorsitter van die Wêreldboereorganisasie (WFO) en self ’n Suid-Afrikaanse boer. De Jager sê hy opper by elke moontlike geleentheid die kwessie van plaasveiligheid in Suid-Afrika, en sê hy kry goeie steun van verteenwoordigers van die Verenigde Nasies en Europese Unie. “Rusland, Denemarke en Brittanje is veral bekommerd oor die situasie op ons plase, maar hulle raak nou eers bewus daarvan,” sê hy. Hy meen die meeste mense in die buiteland weet nie wat in Suid-Afrikaanse landelike gebiede aangaan nie omdat die verslaggewing oor…

DIE Franse misstofmaatskappy Roullier het finaal aangekondig dat hy nie meer kans sien om die beleërde Suid-Afrikaanse kunsmismaatskappy Profert oor te neem nie, ondanks die onlangse goedkeuring deur die Mededingingskommissie. Roullier het al ’n jaar gelede die koop-aanbod gemaak. Roullier en sy filiaal Vitas Suid-Afrika, wat plaaslik as Timac Agro handel dryf, sê die terugtrek van die aanbod ná ’n jaar se onverpoosde onderhandelinge is weens “onoorkombare probleme ten opsigte van die nakoming van die voorwaardes van die transaksie”. Die sperdatum vir die finalisering van die transaksie kon nie opnuut uitgestel word nie omdat vereiste mylpale in die samesprekings nie bereik kon word nie, sê mnr. Jandré van der Westhuizen van Timac in ’n verklaring. Hy benadruk nogtans dat Ti-mac en Roullier, wat in plant-en dierevoeding spesialiseer, hier is om…

‘Ons deur staan oop om enige dag met die LNR te onderhandel.’ SA Stamboek hoop dat die Appèlhof in Bloemfontein binnekort eindelik uitsluitsel oor minstens een van die twispunte in die jare lange regstryd tussen dié organisasie en die Landbounavorsingsraad (LNR) sal gee. Stamboek se appèl teen ’n vroeëre Hooggeregshof-uitspraak ten gunste van die LNR sou op Donderdag 9 November in die Appèlhof aangehoor word. Dit sou oor een van drie twispunte handel: Of daar wetlike regverdiging is vir Stamboek en sy lede se weiering om alle registrasie- en prestasiedata onvoorwaardelik na die Intergis by die LNR oor te dra. Mnr. Freddie Wasserfall, herkose voorsitter, het op Stamboek se jaarvergadering gesê hulle is steeds bereid om eerder te onderhandel as om die stryd enduit in die howe te moet voer.…

1 UGANDA| Organiese sektor woedend oor GM-wet Produsente van organiese landbouprodukte is ongelukkig oor die implikasies van ’n nuwe wet wat die kommersialisering en verbouing van geneties gemodifiseerde gewasse moontlik sal maak. Hulle meen in die afwesigheid van ’n sterk beleid oor organiese produksiemetodes kan dit Uganda se winsgewende organiese uitvoerbedryf kwesbaar laat. Onder die klagtes van anti-GM-groepe is dat Uganda se vernaamste uitvoermark, die Europese Unie, meestal gekant is teen sulke tegnologie. Hulle sê ook akademici en politici wat die wet nagevors het, het slegs lande besoek waar die implementering van GM ’n sukses was (soos Brasilië), maar nie lande waar dit misluk het nie (soos Burkina Faso). — All Africa 2 GHANA | Groot hoop vir gratis GM bone Akkerboonsaad wat weerstandig is teen die vernietigende Maruca-stamboorder en…

‘Die water waarmee jy jou tande vanoggend geborsel het, het 65 miljoen jaar gelede deur die niere van ’n dinosourus gegaan.’ MET ’n presidensiële beleidsverklaring dat Suid-Afrika ’n waterbeperkte ekonomie is en dat die land teen 2035 die vermoë moet hê om jaarliks sy waterkapasiteit 1,6 keer te herwin, kan die land sy waterskaarste oorkom. Só sê dr. Anthony Turton, waterkenner wat reeds die afgelope dekade probeer om pres. Jacob Zuma te oortuig om só ’n beleidsverklaring te doen. Dit sal die nodige beleggings lok om te keer dat watertekorte in komende dekades ekonomiese groei in die wiele ry. Turton is deel van die inisiatief Water Leapathon, waardeur akademici, die sakesektor, die Regering, arbeidsorganisasies en andere, hulle beywer om die land se waterprobleme om te keer. Volgens Turton is dit…

Boere is soveel meer as net die mense wat op lande werk en na hul diere kyk. Boere verseker dat ons kos op ons tafels het. Boere moet dus seker maak hulle het dekking vir alle gebeure – soms baie onverwags. Die meeste boere beplan vir afsterwe, maar gewoonlik is bitter min gereël indien die boer weens ’n hartaanval, kanker of ’n beroerte vir ’n onvoorsiene tydperk nie kan werk nie. Hy kab selfs verplig wees om sy boerderybedrywighede te staak. Die probleem is dat ’n gevreesde siekte nie net die boer raak nie, maar ook sy familie beïnvloed. Dit het ook gevolge vir die mense wat vir hom werk, veral indien hy die boerdery moet staak. Nadat ’n boer met ’n gevreesde siekte gediagnoseer is, moet hy soms sy…

WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Die eerste besluit was om gehalteteelbulle aan te skaf. Ná drie jaar se droogte het ons die noodsaaklikheid van ’n spilpunt gesien. Wat ekstra voer betref, was dit werklik ’n groot aanwins vir die boerdery. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Ons het té lank gewag om die plaas te elektrifiseer en het reuseveeverliese weens ongediertes gely. WIE IS JOU MENTOR? My ouers is my mentors, want hulle het in harde Afrika ’n bestaan gemaak deur harde werk en liefde vir die plaas. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEEM IN DIE BOERDERY? Droogte, roofdiere en swak drakrag van die weiveld vir beeste en wild. Die afstande en verkryging van onderdele bemoeilik ook die doeltreffendheid van take. EN…

LIGGING Mansa, Zambië KORTOM ■ ’n Groot vraag na suiker in Zambië en die DRK maak die uitbreiding van suikerriet onder besproeiing in Zambië ideaal. ■ Die relatief kort afstand en reistyd tussen Suid-Afrika en Zambië, ’n goeie reputasie en ’n agentskap in Lusaka het Agrico gehelp om by 1 500 ha suikerriet onder besproeiing betrokke te wees. ■ Afstandbeheerde veranderlike spoedaandrywing-pompe word gebruik vir doeltreffende water- en kraggebruik. As jy noordoos beweeg om die uitsteeksel waar die Demokratiese Republiek van die Kongo (DRK) in Zambië instulp, kom jy by die Zambiese provinsie Luapula, met sy hoofstad Mansa. Dit is ’n tien uur lange rit (800 km) van Lusaka af. Effe verder oos is die nedersetting Chembe op die oewer van die Luapula-rivier, ’n groot massa bewegende water wat die…

1 Junior-, groot- en opperste kampioenbul, Zuikerkop Rayban 140229. Eienaar: Dr. C.W. Scholtz (sel 083 305 0668 ), Zuikerkop-Herefords, Clocolan, Vrystaat. Hanteerder: Mnr. Pule Mushese. 2 Superkoei, P P Mong BMH 12-56. Eienaar: Mnr. Bertus Mong (sel 082 947 0701) P P Mong-trust, Villiersdorp, Wes- Kaap. Hanteerder: Mnr. Ernest Booi. 3 Junior en grootkampioenkoei, Vicedale 15 09. Eienaar: Mnr. Heiko Köster (sel 082 804 0950), Vicedale Herefords, Brooklyn, Pretoria. Op die foto is, van links, mnr. Heiko Köster en prof. Esté van Marlé Köster, mnr. Jack Ward (beoordelaar van Amerika) en dr. Hinner Köster. 4 Senior kampioenbul, Vicedale Rodger 05-13. Eienaar: Mnr. C.S. Puttergill (sel 082 804 0950), Puttergill Farming, Thornhill, Oos-Kaap. Hanteerder: Mnr. Grant Puttergill. 5 Senior kampioenkoei, Puttergill Mimsi 14-14. Eienaar: Mnr. C.S. Puttergill, Puttergill Farming, Thornhill, Oos-Kaap.…

Vir volhoubare produksie bied K2 Saad ’n volledige sonneblompakket wat nasionaal verkrygbaar is. Die sonneblomreeks sluit konvensionele kultivars én basters met beproefde tegnologie in. K2 Saad het drie nuwe sonneblomkultivars bekend gestel: MG 305 CP en MG 360 CP* (albei is Clearfield-basters) en Aguara 6*, wat ’n konvensionele kultivar is. Hierdie kultivars het ’n goeie opbrengspotensiaal en is aangepas in al die produksiestreke vir sonneblomme. OESGEREEDHEID MG 305 CP het ’n hoë opbrengspotensiaal. Die plant met sy afwaartse kopplasing blom op 67-69 dae en is oesgereed op 130-140 dae. MG 305 CP het ’n mediumolie-inhoud en groei tot 180 cm hoog. MG 360 CP het meestal dieselfde eienskappe as MG 305 CP, maar is oesgereed op 140-150 dae en bereik ’n groeihoogte van 175 cm. Aguara 6* is verdraagsaam teen…

Plaaskombuis word Woensdae om 18:30 op Via (kanaal 147 op DStv) uitgesaai. Die reeks word aangebied met die samewerking van Landbouweekblad. Jy kan nie oor die kos en kokke van die Klein-Karoo praat sonder om ook oor die Le Roux-familie van die plaas Doornkraal by De Rust te praat nie. “Kos speel ’n baie groot rol in ons lewe,” sê Gerrit (Swepie) le Roux, eienaar van Doornkraal. Sy ma en, in besonder, sy skoonma se kookvernuf was meesterlik. Swepie en Ann is albei kosmense. Derhalwe het hul sewe kinders – Julia, Emilia, Piet, Annette, Celia, Louise en Maria – grootgeword in ’n huis waar hulle interessante kos geëet het met vars, seisoenale bestanddele wat op die plaas geproduseer is. Op Doornkraal word met wingerd geboer en wyn gemaak, maar die…

KENIA MIELIES Onvoldoende voorraad sal tot gevolg hê dat meer mielies ingevoer moet word. ’n Verkiesing het in Oktober plaasgevind nadat die uitslag van die vorige verkiesing nietig verklaar is. Dit lyk nie asof die uitslag van die nuwe verkiesing enige uitwerking op die voortgesette subsidiëring van wit mielies kan hê nie. Mielieproduksie was redelik beperk en markte wag vir die nuwe droëmielie-oes om in November beskikbaar te raak. Keniaanse markte het in Oktober 120 000 ton wit mielies uit Suid-Afrika en Mexiko verwag en nog 20 000 ton wit mielies uit Zambië. Geen invoer uit Uganda is met die skryf hiervan ontvang nie. Die pryse van wit mielies in Nairobi en Mombasa het sedert middel Mei redelik onveranderd gebly op $247 (sowat R3 500) per ton. Die regering verkoop…

Mnr. Mbulelo Sikade (middel), ’n plaaswerker van die Diemersfontein-landgoed naby Wellington, is die vierde wenner van die Agri’s Got Talent-kompetisie. Mnr. Jason Baartman (links), Afrikaanse rymkletser van die Panorama-landgoed by Tulbagh, was tweede en mnr. Jason Tiras (regs), ook van Diemersfontein, was derde. Tien finaliste het aan die eindronde van Hortgro, die VinPro-stigting en die Wes-Kaapse departement van landbou se kompetisie (wat as die landbou se Idols beskryf word) deelgeneem. Karin Kortjé, wenner van die Idols-kompetisie in 2005 en gaskunstenaar, was een van die beoordelaars. Die ander beoordelaars was die sanger Sima Mashazi, die akteur Maurice Paige en die stemkunstenaar Eurica Scholtz.…

Die vraag na makadamianeute bly sterk en hou aan om tot rekordpryse in die handelsmark te lei, sê mnr. Alex Whyte, besturende direkteur van die bekende Green Farm Nut Company, ’n maatskappy wat makadamias uit Limpopo en Mpumalanga se Laeveld-streke verwerk en uitvoer. Whyte sê ook ál meer kopers beskou Suid-Afrikaanse makadamianeute nou as net so goed as Australië se neute. Beter verwerkingsaanlegte en verwerkingsvermoë, asook ’n groter vraag het die wêreldmark aan Suid-Afrikaanse neute blootgestel. Whyte sê makadamias lê in die premie-voedselsegment van die mark. Daar word tans net 20% van die wêreld se makadamias as bestanddeel in voedselprodukte gebruik. Dit is baie min vergeleke met amandels, waarvan omtrent 80% van die wêreldproduksie na die bestanddele-mark gaan. Die goeie nuus is egter dat al hoe meer voedselvervaardigers makadamianeute as…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 10 ha in Mpumalanga, die Noord-Kaap en Noordwes vanaf September verlede jaar tot Augustus vanjaar. In Mpumalanga was daar ’n dalende neiging in net twee van die ses distrikte. Altesame 449 transaksies het 97 446 ha teen R2,454 miljard behels. Daarvan was 82 (18%) ooreenkomste van kleur, wat 23 560 ha (24,2%) teen R617 miljoen behels het. Die meeste transaksies (32%) was vir grond kleiner as 50 ha. In die Noord-Kaap is 294 transaksies in 21 distrikte beklink. Dit het 763 041 ha teen R2,470 miljard behels. Daarvan was 32 transaksies van kleur (11%), wat 175 783 ha (23%) teen R481 miljoen (19,5% van die algehele waarde) verteenwoordig. Altesame 72% van die transaksies was…

SUMMIT KLEINER WILD VERKOOP GOED Die Summit-wildgroep se twee-de jaarlikse veiling op Graaff-Reinet was ’n groot sukses, ten spyte daarvan dat die omset R3 miljoen laer was as die vorige jaar. Die omset was sowat R14 miljoen. Die duurste dier was ’n swartwitpensbul wat deur die Valley Venture-stoetery, Vryburg, teen R1 miljoen aan mnre. Petrus Scholtz en Warren Lovemore van Douglas verkoop is. Van die ander goeie pryse wat behaal is, sluit in R850 000 vir ’n buffel, R460 000 vir ’n Kalahari-springbokram, R160 000 vir ’n rooibokram, R110 000 vir ’n gemsbokbul, R90 000 vir ’n koedoebul en R36 500 vir ’n klipspringerram. Die Summit-wildgroep bestaan uit ’n aantal Karooboere wat ernstig met wild boer. Veral met die droogte en tam ekonomiese klimaat was mnr. Neil Dodds van Nukamma-wild,…

SELFDOEN Op ’n onlangse padreis om kliënte en ander boerevriende te besoek, was daar net by my vertrekpunt in Durban en by my eindpunt in Johannesburg ’n sweempie van die beloofde nat somer. Die KwaZulu-Natalse Middeland was kurkdroog, ondanks ’n groen skynsel en ’n millimeter of twee motreën. Anderkant Van Reenenspas was die Oos-Vrystaat se panne beenwitdroog en die droëlandkoring yl. Op die lande wat vir soja, mielies en bone staan en wag, het stofwolke gedwarrel. Daar is niks soos ’n dorre, warm landskap nie om jou te laat onthou hoe absoluut pateties ons bestaan sonder water is. In die verte lê die blou berge van Lesotho, waar die water vandaan kom waarsonder Suid-Afrika nie kan oorleef nie. Die tweede fase van die Lesotho-hooglandskema, ter waarde van R25 miljard, moes…

SWARTWILDEBEESTE SÓ VAN UITWISSING GERED Danksy mnr. Piet Terblanche, boer van Kroonstad, en later ook mnr. Hendrik Delport van die plaas Langkuil by Odendaalsrus is die swartwildbees meer as ’n eeu gelede van uitroeiing gered, skryf Hennie Delport van Bothaville in ’n artikel. Luidens die artikel was die swartwildebees en die (nou uitgestorwe) kwagga albei diere van die grasvlakte en was daar ’n wederkerige aangetrokkenheid en aanvullende beskerming tussen hulle — net soos daar vandag nog is tussen die blouwildebees en die sebra, wat weer diere van die bosveld is. Ná die uitwissing van die kwagga was die swartwildebees in die 1800’s ook op pad na uitroeiing. Teen omstreeks 1890 was die enigste oorblywende swartwildebeeste, sover bekend, op Terblanche se plaas by Kroonstad. Terblanche, ’n vermoënde man, het die gevaar…

MNR. SENZENI ZOKWANA, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, beywer hom die afgelope twee jaar stil-stil vir nuwe uitvoermarkte vir mango’s, persimmons, druiwe, beesvleis, sitrus, avokado’s en selfs die varswatervis kurper. Hy sê die uitbreiding van uitvoer is een van sy departement se strategiese voorrangsake op streeks- en internasionale terrein. Om dit te bereik moet goeie verhoudinge met sy internasionale eweknieë gesmee word. Thailand was een van die departement se eerste suksesse, en een van die strategiese markte in die Verre-Ooste vir Suid-Afrikaanse vars produkte. In Mei 2012, ná sowat 14 jaar van onderhandelings, is ’n protokol met dié land gesluit om sitrus daarheen uit te voer, wat in Maart verlede jaar opgevolg is met die eerste vrag tafeldruiwe. Nou is die oog op die uitvoer van appels en pere.…

‘ Hoekom is so iets nie beskikbaar vir die hele land nie?’ DIE saadjie is geplant om die insiggewende provinsiale huishoudelike sensus onder landbouwerkers in die Wes-Kaap ook na ander provinsies uit te brei. Dié sensus, wat die Wes-Kaapse departement van landbou R7,7 miljoen oor die afgelope drie jaar gekos het, het gelei tot ’n omvattende plaaswerker-databasis in die provinsie. Verskeie regerings- en private programme is reeds van stapel gestuur om die lewensgehalte van mense wat in die landbou werk, te verbeter. “Dit was broodnodig vir die provinsiale regering om dié detail in die hande te kry, want dit stel ons in staat om ernstige besluite te neem oor probleme wat ons samelewing in die gesig staar. Die werk moes al lankal gedoen gewees het, want die hele Regering sal…

DIE kans dat die polisie nóg ’n amnestietydperk vir die inhandiging van vuurwapens gaan kry, lyk skraal nadat hy nie verlede week in die Parlement kon antwoord of wapens wat in 2010 tydens die vorige amnestietydperk ingehandig is, met enige misdade verbind kon word nie. Lede van die Parlement se portefeuljekomitee vir polisie was merkbaar geskok toe hulle verneem dat die polisie ondanks die drama van die 2010-amnestietydperk klaarblyklik nie sy taak na wens vervul het nie. Die polisie het ’n voorlegging aan die komitee gedoen oor sy planne om aanstaande jaar weer ’n amnestietydperk te open. In die amnestietydperk van ses maande in 2005 is 46 631 wettige vuurwapens en 33 823 onwettige wapens vrywillig ingehandig. In die amnestietydperk van drie maande in 2010 is 30 442 wettige vuurwapens…

Die Oesskattingskomitee het einde Oktober vanjaar die eerste plantvoornemens vir die nuwe somersaaityd bekend gemaak wat op opnames onder saaiboere gebaseer is. Voorheen is bevind dat daar nie groot afwykings is van die plantvoorneme na werklike oppervlaktes wat beplant is nie – mits die weer met planttyd “normaal” is. Iets wat skokgolwe in die mark veroorsaak het, is dat die totale aantal hektaar wat boere met verskillende somergewasse wil beplant, na verwagting meer gaan wees as verlede jaar se syfers. Verlede jaar is juis rekordopbrengste behaal met groot oeste, wat ’n baie neerdrukkende uitwerking op pryse gehad het. Die skok was omdat die aangeplante aantal hektaar mielies net met sowat 158 000 hektaar gaan daal teenoor verlede jaar se oppervlakte wat die rekord-mielieoes van 16,7 miljoen ton gelewer het. Wat…

SKAAPBOERFINALISTE MNR. PIETER GILDENHUYS EN SY SEUN, PIETER-JAN-SE, boer met sowat 2 300 kommersiële Merino-ooie op die plaas Kleinbosheuwel in die distrik Heidelberg in die Suid-Kaap. Hul weidingshulpbronne bestaan uit lusernweiding en gars- en koringoesreste wat saam ’n goeie voervloei voorsien. Die boerdery se veebelading is sowat 5,7 kleinvee-eenhede (KVE) per ha, wat met die drakrag van die weiding ooreenstem. Goeie weidingsbestuur en ’n wisselboustelsel, hulpbronbenutting en voervloeibeplanning verseker onder meer uitstekende finansiële resultate, soos weerspieël word in ’n vergelyking met die resultate van die lede van ’n Suid-Kaapse studiegroep. Die Gildenhuys-boerdery presteer deurgaans ver bo die gemiddelde. Hulle het drie lamtye in twee jaar. Ooie word op die ouderdom van 11 maande die eerste keer gedek. Ooie wat oorslaan, word voor die voet uitgeskot. ’n Speenpersentasie van sowat 130…

Wat is die doeltreffendste manier om die gemiddelde daaglikse gewigstoename en voeromsetting van lammers en beeste in ’n voerkraal te meet sodat die voer nie die wins opvreet nie, maar ook nie die dier se prestasie beïnvloed nie? Albei dié verhoudings meet diere se biologiese produktiwiteit of groeiprestasie. Die gemiddelde daaglikse gewigstoename (GDT) word gemeet as die lewende gewig wat ’n dier oor ’n tydperk swaarder word en wat dan met ’n gemiddelde syfer per dag oor daardie tydperk uitgedruk word. Die liggaamsgewig, en nie die gewig van die rumeninhoud nie, is belangrik. ’n Herkouer se rumeninhoud kan tot 10% of meer van die lewende gewig wees. Die voer- en waterinname kan lei tot ’n verkeerde of skeefgetrekte GDT-syfer. Diere het gewoonlik ’n sekere vreet- en drinkgedrag en die rumen…

Wat dink jy het die Protea-draaibouler Imran Tahir en sonneblomme gemeen? Soos enige ervare kolwer (boer) weet jy nooit wat die bal (omgewing) gaan doen as dit Imran se vingers verlaat nie. Jy beplan ’n voorkomende strategie of jy wag en kyk wat gebeur, soortgelyk aan ’n besluit om die kolf baie laat te lig as ’n korrektiewe strategie. Wat ons ook al gaan doen, bepaal die uitkoms van die wedstryd. Hoe vroeg of laat ons ook die besluit neem, bepaal met hoeveel lopies ons gaan wen, oftewel hoeveel geld jy in jou sak steek. Wat gaan gebeur as Imran skielik ’n snelbal teen 132 km/h afstuur pleks van die normale draaibal? Dít is hoe Alternaria- blaarvlek (Alternaria helianthi), Sclerotinia-kopvrot (Sclerotinia sclerotiorum) en dowwe pitte boere in die jongste produksietyd…

As dit by tegnologiese vordering kom, is bergfietse anders as padfietse. Ja, padfietse ontwikkel mooi, maar omdat daar soveel detail by bergfietse is om te verbeter, is daar veel meer om oor te praat. Ek beskou dié vyf tegnologiese uitvindsels as die beste van die afgelope paar jaar: DIE DROPPER-SAALPEN Wedrenne lewer al hoe meer tegniese struikelblokke, dus moet ryers ál steiler hellings kan aandurf. In die verlede was die beste tegniek vir ’n skerp afdraande “lê terug, hou momentum en kielie jou agterrem”. Dis steeds goeie raad, maar danksy die dropper-saalpen is dit soveel makliker. Die saalpen gly met die druk van ’n knoppie in homself in. Dit stel die ryer in staat om sy agterlyf nóg nader aan die agterwiel te kry en só selfs verder te kan…

DIE Suid-Afrikaanse sagtevrugtebedryf het op sy 42ste jaarlikse gala-aand op 22 September eerbewyse vir uitsonderlike prestasie in die landbou oorhandig. Vier mense het pryse vir uitsonderlike prestasie vir hul werk op sagtevrugteplase ontvang en drie vir hul regstreekse en onregstreekse bydrae tot die bedryf. Lucille Botha, assistentredakteur van Landbouweekblad, het die Izethelo-mediaprys vir landboujoernalistiek ontvang. Sy is ook betrokke by die handelsmerkuitbreiding Landbou Boerekos. Mnr. André Roux, direkteur van volhoubare hulpbronbestuur van die Wes-Kaapse departement van landbou, het die Innovasie-prys ontvang vir sy tegniese bydrae om struikelblokke en probleme tot voordeel van die sektor en die groter gemeenskap te beredder. Sy agtergrond in ingenieurswese en kennis van die landbou het gelei tot vernuwende besproeiingspraktyke om water, elektrisiteit en kunsmis te bespaar. Prof. Leopoldt van Huyssteen, bedryfshoof van die Universiteit Stellenbosch,…

INTERNASIONAAL: Die Chicago-prys het met 0,5%, of $0,64/t (R9,03/t), tot $137,11/t (R1 934/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 0,7%, of $0,91/t (R12,84/t), laer. Verwagte pryse: Desember – $137,55/t (R1 941/t), Maart – $142,91/t (R2 016/t), Mei – $146,29/t (R2 064/t), Julie – $149,28/t (R2 106/t). PLAASLIK: Die Safex-prys van wit mielies het met 1,6%, of R31/t, tot R2 011/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geel mielies het met 0,9%, of R19/t, tot R2 100/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is wit mielies 43,9%, of R1 574/t, laer, terwyl geel mielies 32,8%, of R1 027/t, laer is. Verwagte witmieliepryse: Desember – R2 039/t, Maart – R2 111/t, Mei – R2 137/t, Julie – R2 085/t. Verwagte geelmieliepryse: Desember – R2 131/t, Maart – R2…

Terwyl die totale voertuigverkope op ‘n jaargrondslag teen Oktober met 4,6% toegeneem het teenoor verlede jaar, het Suid-Afrikaners minder ligte kommersiële voertuie as verlede jaar gekoop. Só wys die nuutste statistiek van die nasionale motorvervaardigersvereniging (Naamsa) se statistiek. Dié segment, wat hoofsaaklik uit bakkies bestaan, se verkope het met 1,7% teenoor verlede jaar verlangsaam. Ford-geesdriftiges het egter hul kant gebring en ‘n allemintige 371 bakkies meer gekoop as wat Toyota se aanhangers gekoop het. Tot dusver vanjaar is die Hilux die Ranger egter nog 2 726 bakkies voor. Die Isuzu KB het sy stem dik gemaak en die Nissan NP 200 uitgestof om die derde plek op die verkopeleer in te neem. Die NP 200 is dus vierde en die NP500 vyfde. Die klein Chevrolet Utility byt nog vas in…

BOEREDAE 18 NOVEMBER: Ope dag. Rooikoppies-boerdery, Frankfort. Praatjies: Toekoms van rooivleisboerdery, suksesvolle sinchronisasie (skape en beeste), fasevoeding-navorsingsresultate, belastingimplikasie t.o.v. jou vee by afsterwe, praktiese keuring van ramme, ens.; uitstallings en besigtiging van skape en dragtige verse. Dawid Botha, sel 082 371 6761. E-pos: dawid.botha@telkomsa.net 25 NOVEMBER: Vaalwaterboeredag. Bergfietswedren, kindervermaak, skietkompetisie, vee- en eiendomsveiling, kaas-enwynproe, eetkompetisie, kosstalletjies, boeresport, biertent, vlugbal en meer. Eiendomsveiling en vermaak: Natalie du Toit, sel 083 591 0597. Veeveiling en kos: Annie Vermaak, sel 060 974 7482. 17 JANUARIE 2018: Balfourhooidag. Balfour, Mpumalanga. Nuutste toerusting en demonstrasies. Gert, sel 083 455 1587; Carel, sel 083 627 1354; Wouter, sel 083 390 2346. 4 JULIE 2018: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082…