Innholdsfortegnelse for 14-Apr-17 i Landbouweekblad

Die omstrede nuwe onteieningswet is nie so drakonies soos wat grondeienaars en beleggers meen dit is nie. Volgens mnr. Michael Evans, publiekereg-kenner by die regsfirma Webber Wentzel, benader die bestaande onteieningswetgewing onteiening op ’n manier wat 20 jaar ouer is as die Grondwet. “Die ou wet is ’n drakoniese wet wat die owerhede uitgebreide magte gee om grond te onteien, en grondeienaars weinig regte gee.” Hy sê die Onteieningswetsontwerp, wat in Februarie deur pres. Jacob Zuma teruggestuur is na die Parlement weens gebrekkige openbare verhore, is ’n beduidende verbetering op die oue. Dit is in ooreenstemming met artikel 25 van die Grondwet. Die belangrikste vernuwings in die wet is die proses wat die owerhede moet volg voordat ’n eiendom onteien word, en die manier hoe vergoeding bepaal word. Hy sê…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Moeilike winter wag op melkboere ■ Kampioene van die kultivar-spel ■ Spanwerk, aanpasbaarheid troef enige hekkie ■ Dink só oor graanplanters ■ Wildboerdery meer as net teling ■ Beste bulle bult spiere ■ Nog Elitekoei-finaliste SPESIAAL ■ Wintergraan en weidingsgewasse, Wiele, Soja en oliesade, Bloemskou KLEINVEE Danksy spanwerk, aanpasbaarheid en volhoubare veldbestuur kon die vierdegeslag-Merinoboer mnr. Julian Southey die droogte ore aansit en as Skaapboer van die Jaar bekroon word. Die familieboerdery met sowat 4 000 ooie word as ’n eenheid bestuur en lê klem op vrugbaarheid, ooiproduktiwiteit en ’n mediumwolskeersel. Media24 Weeklikse Tydskrifte Hoofbestuurder Minette Ferreira Uitgewer Theuns Venter Administrasie Johan Terblanche Kategoriebestuurder Armand Kasselman Intekenare Elmarie Eygelaar Hoof Media24 Drukmedia Ishmet Davidson Hoof Finansies Media24 Tydskrifte Raj Lalbahadur © Kopiereg: Landbouweekblad. Alle regte voorbehou.…

Almal in Suid-Afrika, ongeag ras en burgerskap, wat landbougrond in Suid-Afrika besit, sal onderhewig wees aan grondplafonne, sê mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming. Dit beteken dat selfs die grond van swart mense bo die perk van grondplafonne vir herverdeling onder die staat se vlerk geplaas sal word. M. KRUGER skryf: Kan Landbouweekblad miskien vir ons uitvind hoe Nkwinti die oorskot grond gaan vat en hoe hy die stukkies oorskotgrond bymekaar gaan sit om ’n ekonomiese eenheid te vorm? Hy sal sekerlik nie net kan vat waar hy wil nie. Ek kan nie sien dat enige boer hom sy beste grond met water gaan gee nie. Hy gaan dus sit met stukkies grond met geen ontwikkeling en waarskynlik geen water nie. As dié plan van hom in…

DIE burgerregte-org anis asie Afriforum het onlangs ’n blitsgids saamgestel met wenke om onwettige grondbesettings te verhoed. Die organisasie sê dit is makliker en goedkoper om grondbesetting te voorkom as om in uitgerekte uitsettings-hofgedinge betrokke te raak. 1. Raak dadelik betrokke by jou plaaslike veiligheidstruktuur of buurtwag. 2.Wees paraat en bewus van alles wat op jou grond aangaan. 3. Patrolleer die area en versoek die buurtwag of veiligheidsmaatskappy om hul oë oop te hou vir nuwe of vreemde strukture. 4.Indien daar wél werkers of besetters op jou grond woon, bekom soveel inligting as moontlik oor hulle (byvoorbeeld naamlyste en afskrifte van ID’s) sodat persone wat nie daar hoort nie maklik geidentifiseer kan word. 5. Pas streng toegangsbeheer toe. Moenie toelaat dat vreemdelinge jou grond as ’n deurpad gebruik nie. 6.…

 HEELWAT water moet nog in die see loop voor Suid-Afrika bevrore rooivleis na China sal kan uitvoer. ‘China vra ’n kompartementalisering van die Suid-Afrikaanse rooivleisbedryf.’ ’n Memorandum van verstandhouding in dié verband is tydens die bekendstelling van Operasie Phakisa onderteken. Kragtens die memorandum sal Suid-Afrika en China saamwerk om kennis rakende die inwerkingstelling van die Wêreldhandelsorganisasie se sanitêre en fitosanitêre ooreenkoms uit te ruil. Die twee lande sal ook saamwerk in die voorkoming en bekamping van dieresiektes. Dr. Pieter Prinsloo, ondervoorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie, meen egter dat daar nog heelwat veranderinge in die Suid-Afrikaanse rooivleisbedryf sal moet plaasvind voor uitvoer na China aan die memorandum se vereistes kan voldoen. NASPEURBAAR “Daar is heelwat tegniese punte waarop China aandring wat nog nie plaaslik ingestel is nie. China vereis byvoorbeeld ’n naspeurbaarheidswaarborg…

As alles volgens plan verloop, kan wolboere voor die nuwe seisoen in Augustus aanbreek ’n instrument tot hul beskikking hê om hul risiko in die vorm van ’n termynkontrak op die Johannesburgse Effektebeurs (JSE) te verskans. Cape Wools doen tans die nodige aanvoorwerk daarvoor. Mnr. Louis de Beer, hoof- uitvoerende beampte van Cape Wools, het dié aankondiging onlangs op die Vrystaatse kongres van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) gemaak, en sê die termynkontrak sal op die Merinowolmarkaanwyser gegrond wees. “Geen wol sal fisiek verhandel word nie. Dit is bloot ’n instrument waarmee diegene met gevestigde belange in die wolbedryf hul risiko kan verskans deur met teenpartye (spekulante) transaksies aan te gaan.” De Beer het benadruk die woltermynkontrak is nie dieselfde as Safex-kontrakte of rooivleiskontrakte wat verlede jaar bekend gestel is nie,…

So stil-stil – vir baie mense in elk geval – het Jan Taks ’n wysiging aan die Inkomstebelastingwet (Wet 58 van 1962) aangebring wat dit vir boere ’n duur affêre kan maak om dood te gaan. ’n Nuwe artikel, 9HA, is by die Inkomstebelastingwet ingevoeg. Dit behels die skep van ’n inkomstebelastingverpligting teenoor ’n vroeëre kapitaalwinsbelastingverpligting op vee. In die verlede was daar vir die doel van die berekening van kapitaalwinsbelasting bepaal dat ’n persoon by dood geag word om sy bates (sekeres is uitgesluit) aan sy boedel oor te dra teen markwaarde op die datum van dood. Die nuwe artikel bepaal dat ’n oorledene geag word om ál sy bates aan sy boedel oor te dra teen markwaarde op die datum van dood vir kapitaalwinsbelasting én inkomstebelasting. Dit het…

Australië en Nieu-Seeland behoort by Suid-Afrika ’n les te leer en die private eienaarskap van wild toe te laat. Dít kan tekorte in hul regerings se bewaringsfinansiering help oorkom, sê die Australiese wetenskaplike George Wilson, ’n medeprofessor aan die Australiese Nasionale Universiteit in Canberra. Hy wys daarop dat Zimbabwe, Namibië, Botswana en Suid-Afrika sedert die 1960’s private eienaarskap van wild aan grondeienaars toegeken het. Sedertdien is op groot skaal in dié lande vanaf veeboerdery na wildbewaring omgeskakel. Suider-Afrika het vandag meer wild as 100 jaar gelede, wat in skerp teenstelling is met die kwynende wildbevolkings wat regerings elders in Afrika besit. “Elders word markaansporings deur beleid en wette in die wiele gery, en op party plekke so te sê verbied,” sê George. In Australië en Nieu-Seeland besit die staat alle…

“Ek slag selfs stoetkalwers as hulle nie aan die vereistes vir vrugbaarheid en groei voldoen nie,” sê mnr. Dail van Rensburg, beesteler van die plaas Kalkpan by Delareyville en eienaar van die Romagnola-Elitekoei vir 2017. Behalwe tydens ’n ernstige droogte word koeie wat nie elke jaar kalf nie, uitgeskot. Sodoende teel hy streng vir vrugbaarheid. Dail gebruik slegs teelbulle wie se moeders ’n goeie tussenkalfperiode (TKP) het en slegs teelbulle waarvan die semen minstens 75% normale sperms bevat, maar verkieslik 90% en meer. Hy bestudeer beskikbare topbulle op die internet en voer dan semen uit Italië of soms ook uit Australië in om genetiese variasie te handhaaf. Sy vernaamste mark is om bulle te voorsien aan kommersiële beesboere wat kruisteling ter wille van basterkrag doen. Dail boer sedert 1983 op…

Die Ankole is ’n gewilde bees in Suid-Afrika onder meer danksy sy majestueuse horings. Horinglengte is egter nie al waarvoor mnr. Dail van Rensburg van die plaas Kalkpan by Delareyville en Stella in sy stoetery selekteer nie. Vrugbaarheid kry voorkeur in seleksie. ’n Koei wat nie dragtig raak nie, kan geen genade verwag nie, behalwe in ’n ernstige droogte, soos die afgelope jaar. Andersins word nie-dragtige vroulike diere uit die kudde verwyder, sê hy. Nie eens stoetkalwers word ontsien wanneer Dail sy streng seleksie toepas nie, want vrugbaarheid is uiters belangrik vir vooruitgang en wins. Daarmee saam moet ’n speenkalf vinnig groei en swaar speen, met ’n gesonde balans tussen hierdie twee kriteria. Hy boer sedert 1983 op Kalkpan en besit ook ander plase by Delareyville en Stella. Benewens die…

‘Geen meisie moet grootword met die idee dat sy nie president kan word nie.’ “Ek het nooit gedink ek moet myself in ’n manswêreld pro-beer bewys nie. Ek het altyd geglo mense is gelyk en het gelyke vermoëns. Jy pak dit so aan.” Dis ’n dag ná internasionale Vrouedag en aan die woord is Estelle van Reenen, bestuurshoof van Sparta, een van Suid-Afrika se voorste bees-en-vleisondernemings. As een van die deelnemers aan die TV-program Megaboere het sy op die US Woordfees in gesprek getree met proff. Mohammad Karaan, dekaan van die fakulteit landbouwetenskappe aan die Universiteit Stellenbosch, en Johann Kirsten, hoof van die Buro vir Ekonomiese Ondersoek op Stellenbosch. “Op enige kongres of vergadering hoef ek nie in die ry te staan by die toilette nie!” sê sy spottend, maar…

Werkloosheid word wêreldwyd ervaar en kan nie onderskat word nie. Dit lei tot armoede, wat ’n manier het om wette, wat ’n samelewing moet reguleer, van die tafel te vee. Sonder billike wette en die verantwoordelike toepassing daarvan kan ’n gesonde samelewing nie tot stand kom nie. Werksgeleenthede, arbeidslus en billike vergoeding voltooi die prentjie. Ongelukkig is daar in die hele ketting altyd ’n paar swak skakels wat versmorend op die strewe na sukses inwerk. Waar daar mense is, sal daar altyd verskillende sieninge wees, wat deur menslike gesindhede bepaal word. Daar sal dus mense wees wat eerlik is in hul begeerte om werk te kry, maar nie so gelukkig is om dit te bekom nie. En dan is daar mense wat ’n vreemde soort vreugde daarin vind om nie…

Gr. 7-leerders van die Primêre Skool Kenwyn in Lansdowne het die Landbounavorsingsraad (LNR) se proefplaas op Elgin besoek. Hier is dr. Mogamat Khashief Soeker, ’n appelevalueerder by die LNR, besig met ’n demonstrasie in die boord. Die LNR het op dieselfde dag drie appelkultivars (Afri Blush, Afri Star en Afri Glo) met ’n laer kouebehoefte bekend gestel. Die appelgenebank op die plaas het meer as 600 verskillende kultivars. Wêreldwyd is daar sowat 7 500 appelkultivars (nie almal kommersieel nie).…

INTERNASIONAAL: Die prys van mielies het met 1,5%, of $2,18/t, tot $140,60/t (R1 823/t) teenoor die vorige jaar gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 2,3%, of $3,27/t (R42,40/t), laer. Verwagte pryse: Mei – $144,56/t (R1 874/t), Julie – $147,47/t (R1 912/t), September – $150,54/t (R1 952/t). PLAASLIK: Die Safex-prys van wit mielies het met 12,6%, of R220/t, tot R1 970/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geel mielies het met 10,7%, of R198/t, tot R2 050/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is die prys van wit mielies 57,5%, of R2 663/t, laer, terwyl die prys van geel mielies 32,4%, of R984/t, laer is. Verwagte witmieliepryse: Mei – R1 950/t, Julie – R1 945/t, September – R1 996/t. Verwagte geelmieliepryse: Mei – R2 050/t, Julie – R2 049/t, September –…

Verpakking is ’n kragtige manier om produkte te bemark, met slim, kreatiewe verpakking wat verkope kan verhoog en produkte van mekaar kan onderskei. Papierverpakking en bio-afbreekbare plastiek behoort sterk groei in hul markaandeel in die toekoms te toon, veral weens hul omgewingsvriendelike eienskappe. Me. Lizell van Rooyen, ‘n ontleder verbonde aan Kagiso Asset Management, sê in ’n studie dat verpakking ’n diverse korporatiewe sektor is met verskeie verbruiks- en bedryfseindgebruike. Die verbruikersmark gebruik sowat 60% van die verpakking wat geproduseer word, terwyl bedryfstoepassings vir die balans verantwoordelik is. Wêreldwyd word daar bereken dat die verpakkingsbedryf sowat $839 miljard in omset verdien en gegroei het teen ’n koers van 2,4% per jaar die afgelope vyf jaar. Na verwagting sal dié groei tot 3,5% per jaar in die volgende vyf jaar toeneem.…

‘Ons is nou in heeltemal onbekende terrein. Ons weet nie hoeveel die rand kan verswak voordat daar stabiliteit kom nie.’ PROF. JOHAN WILLEMSE, landbou-ekonoom, oor die gevolge van die krediet-afgradering op die ekonomie. Bl. 14 Die regulasies moet reg wees voordat enige eksplorasiebedrywighede kan voortgaan. MNR. DEREK LIGHT, regsverteenwoordiger, oor uitstaande regulasies wat skaliegas-ontginning in die Karoo verhinder. Bl. 15 ‘Ons het al in 2007 begin waarsku oor die feit dat planttelersregte slegs vir 20 jaar in Suid-Afrika geldig is, terwyl dit 25 jaar lank geldig is in Europa.’ MNR. GERHARD POSTHUMUS, uitvoerende hoof van die moerkweker Wesgrow, oor die geding wat die Mededingingskommissie teen dié maatskappy aanhangig gemaak het. Bl. 16 ‘Mense was baie skepties oor of ons dit sal regkry, maar toe almal verlede jaar Paasnaweek gehou het,…

GROND: TYD VIR VOET NEERSIT Ek is bly daar is nou al hoe meer stemme wat opgaan en sê tot hier toe en nie verder nie met grondhervorming. Miljarde rande is aan grondhervorming in Suid-Afrika bestee en weinig is bereik. Produktiewe plase is vernietig en armoede het toegeneem. Die ekonomie is morsdood en die land is op die rand van bankrotskap. Niemand is teen ordelike grondhervorming gekant nie, maar niemand wat vir homself dink, kan ten gunste van die huidige grondhervormingsbeleid wees nie. Die beleid gaan nie daaroor om swart mense te bemagtig nie, want hulle kry nie kaart en transport vir die grond nie. Die staat hou dit. Pres. Jacob Zuma en sy trawante beskou hulself as die staat. Hulle wil dus die beheer hê oor die hele Suid-Afrika…

WERKLIKE bemagtiging in die landbou behels nie grond nie, maar vaardighede. Vir die Regering om grond aan mense te gee om hulle te bemagtig, “is om die kar voor die perde te span,” het mnr. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient Group, op ’n blitskonferensie van Afri-Sake oor die wetsontwerp op die regulering van landbougrondbesit gesê. Mense sonder die regte vaardighede gaan volgens hom nie deel wees van die sprong wat die landbou wêreldwyd besig is om van ’n primêre na ’n dienstesektor te maak nie. Die Regering besef dit nie en staar hom blind teen grond, maar daar is ook boere wat bly glo aan “die oudmodiese model van ’n eenmansaak”, het Roodt gesê. Roodt sê plase word internasionaal al hoe groter en lyk al hoe meer soos ander…

SUID -AFRIKA se varsproduktemarkte beskik oor meganismes om juis die tipe kartelbedrywighede waarvan die land se grootste markagente beskuldig word, te verhoed. Een van die grootste agentskappe, RSA Groep, sê in ’n verklaring hy glo die bewerings van die Mededigingskommissie – dat nege agentskappe saamgesweer het om pryse vas te stel en kleiner markagente en swart boere uit te dwing – gegrond is op “ ’n aantal misverstande oor hoe die markte funksioneer”. Volgens mnr. Jaco Oosthuizen, RSA Groep se besturende direkteur, dien die markte se elektroniese bestuurstelsel as ’n “hekwagter” vir pryse omdat alle transaksies “lewendig” geregistreer word. Enige ongewone pryse is dus dadelik sigbaar, wat lei tot volkome deursigtigheid en ’n gelyke speelveld. Ofskoon agente soms op soortgelyke wyse kan reageer op verskillende faktore wat inwerk op prysvorming…

DIE opstel van maatreëls om Suid-Afrika se hoenderbedryf uit die kloue van hoenderstorters te red en hom mededingend te maak, is ver gevorder, blyk uit openbare verhore van die Parlement se portefeuljekomitee vir handel en nywerheid. “Die land kan nie bekostig om sy nywerheidskapasiteit in die pluimveesektor te verloor nie. Afhanklikheid op hoenderinvoer hou risiko’s in vir die land se voedselsekerheid, veral gegewe die onbestendige rand.” Dit was die standpunt van mnr. Garth Strachan, adjunkdirekteur-generaal vir nywerheidsbeleidontwikkeling by die Departement van Handel en Nywerheid. Die bedryf dreig om ineen te stort weens die enorme groei van die invoer van bevrore hoenderstukke aan die been, veral uit die Europese Unie (EU). Strachan het gesê dit is van nasionale belang dat die Regering afleggings en die sluit van fabrieke voorkom én beskerming…

Suid-Afrikaanse graanhanteerders het verlede jaar in moeilike omstandighede verseker dat graan aan Suid-Afrika en haar buurlande beskikbaar is en het sodoende ’n bydrae tot voedselsekerheid gelewer. Só het me. Annetjie Loio, voorsitter van die Graanhanteringsorganisasie van Suider-Afrika (Gosa), op die vereniging se onlangse simposium op Mosselbaai gesê. “Afgesien daarvan dat hulle ’n plaaslike mielie-oes van meer as 7 miljoen ton gehanteer het, is meer as 2 miljoen ton mielies deur die ha-wens van Kaapstad, Durban, Port Elizabeth, Oos-Londen en Richardsbaai ingevoer.” Sy sê wit mielies is van Mexiko en Amerika ingevoer en geel mielies van Argentinië, Brasilië, Roemenië, die Oekraïne en Amerika. “Ons lede het meer as 66 skeepsvragte mielies afgelaai. Die grootste daarvan was ’n skip van die Oekraïne met 54 547 ton geel mielies aan boord. “In ’n…

Die bruto inkomste van die landbousektor het verlede jaar tot R260 miljard gestyg – ’n toe-name van 12,7% teenoor die vorige jaar – volgens syfers wat deur die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye bekend gemaak is. Tuinbou, met ’n bruto produksiewaarde van R79 miljard, het die meeste – 21% – teenoor die vorige jaar gegroei. Vee is steeds die grootste bedryf met ’n bruto produksiewaarde van R123 miljard verlede jaar, ’n toename van 8,7%. Die waarde van gewasproduksie was sowat R57 miljard, wat ’n toename van 11,3% is. Landbouskuld word op sowat R145 miljard teen einde verlede jaar geraam, wat ’n toe-name van 9% teenoor die vorige jaar is. Die skuldlas as persentasie van bates het verder verswak tot 34%. Dit is ’n hoë skuldlasverhouding en swakker as wat…

Die bemarking van springbokke van topgehalte vereis nou dieselfde intensiewe voorbereiding vir veilings, met dieselfde hoë koste vir die telers van wild, soos buffels, wat miljoene rande behaal. Die Therons van Jules of the Karoo by Richmond, Noord-Kaap, is gerekende springboktelers. Hulle volg ook dié bemarkingsroete om hulle topteelmateriaal voor te berei. Die beloning? Die ram Hercules, eerste op die Safari Club International (SCI) se ranglys met ’n totale horingmate van 49 5/8 duim, het ’n Suid-Afrikaanse rekordverkoopprys van R1,55 miljoen behaal op die afgelope veiling van me. Tina de Jager van Vryburg. Die koper van dié knewel was mnr. Jacques Malan van die wildplaas Lumarie, naby Bela-Bela. Die vorige rekord was R1,2 miljoen vir die ram Basjan van mnr. Johan Viljoen van Richmond. Hercules is die eerste ram met…

Foute kan in verskillende stadiums van die maak van kuilvoer insluip, veral wanneer die weiding afgesny word, met die maak van die kuilvoerhoop, die kompaktering van die materiaal en uiteindelik die uithaal van die kuilvoer om dit aan die vee te voer. Een van die groot sondaars is mikotoksiene, die verskuilde vyand in kuilvoer en hooi, het mnr. Albert van Rensburg, besturende direkteur van die dierevoedingsmaatskappy Biomin, gewaarsku. Sowat duisend verskillende mikotoksiene is reeds wêreldwyd geïdentifiseer en 25-30% van die gewasse word daardeur besmet. Ongeveer 95% van die gifstowwe in voergewasse en graan word reeds op die land geproduseer, veral waar minimum- of geenbewerking toegepas word en die swamme in die oesreste ontwikkel. Dit kom dus oral voor en kos net ’n klein foutjie deur die boer om hande uit…

Gesuiwerde riool word dikwels gebruik om munisipale sportvelde te besproei, maar dit is minder algemeen dat hierdie water vir landbouers beskikbaar gemaak word, sê mnr. Louis Zikmann, senior bestuurder van tegniese dienste by die Swartlandse munisipaliteit. ’n Soortgelyke skema word wel deur Kaapstad bedryf en die Swartlandse munisipaliteit beoog om só ’n stelsel ook vir Riebeek-Kasteel op die been te bring. “Die voordeel vir die munisipaliteit is plaaslike ekonomiese ontwikkeling,” sê Louis. “Dis nie winsgedrewe nie, hoewel die munisipaliteit die water verkoop om koste te verhaal vir die bedryf van die stelsel, met ander woorde elektrisiteit en onderhoud.” Tans voorsien die skema jaarliks sowat 1 200 megaliter water aan die boere. “Die gesuiwerde rioolwater kom van die Malmesbury-rioolwerk. Hierdie aanleg gebruik ’n geaktiveerde slykstelsel met membraantegnologie om water te suiwer,”…

Puik bestuur en mnr. Theo van Zyl se strategiese benutting van die groeivermoë van ’n Engelse beesras in die Oos-Vrystaat word wyd deur sy mede-Sussextelers geloof. Die 11-jarige koei TZ 060175 het haar 9 kalwers aan ’n goed bestuurde tussenkalfperiode (TKP) en die kortste TKP vir groot kuddes in dié ras te danke. Haar eienaar het die afgelope paar jaar op die puik bestuur van sy pa, ook Theo, in dié stoetery voortgebou. Met goeie rantsoene en ’n filosofie dat lekke nie mag opraak nie, sorg hy dat Faurzyl een van die topkuddes bly. Vir oudregter Callie Cillié van die Advocate-stoetery, wes van Bloemfontein, is die uitstaande kenmerk van die Faurzyl-stoetery sy vrugbaarheid en die uitstekende melkeienskappe. “Hul vroulike diere is gesog in die bedryf,” sê hy. “Theo stel egter…

Die skaapkrale op my plaas in die Klein-Karoo is op ’n klipbank gebou. Ek het hope skaapkraalmis wat ek op my lusernlande wil gebruik. Kan ek? Moet dit eers met water gemeng word? Die mis is droog, amper soos sand en sonder klonte. Watter uitwerking sal dit op my grond hê? Ek gebruik brak water en die lande is sanderig/leem. Word jou skape gevoer of staan hulle permanent op kraal? Of wei hulle in die veld en slaap net in die kraal? Wat hulle vreet, bepaal grootliks die samestelling van die mis, wat weer jou grond se chemiese status kan bevoordeel of benadeel (na gelang van die grond se chemiese ontleding). Dit is krities om eers die mis te laat komposteer om die nadelige uitwerking van ’n wye koolstoftot-stikstofverhouding (C:N-verhouding)…

Die ware Jakob Vir party melktertliefhebbers is ’n melktert sonder ’n ordentlike tertkorskraag iets onheiligs. Die resep sluit ’n paar fyner kunsies in wat ons geleer het by ons doyenne van soetgebak, Theresa de Vries. Kors ■ 810 ml koekmeel ■ 2,5 ml sout ■ 5 ml kremetart ■ 450 g botter, baie koud ■ 250 ml yswater ■ 15 ml suurlemoensap Vulsel ■ 1,25 liter melk ■ 250 ml suiker ■ 1 kaneelstokkie ■ 160 ml koekmeel ■ 50 ml mielieblom ■ 50 ml vlapoeier ■ 5 eiers, geskei ■ 20 g botter ■ 1 t (5 ml) vanieljegeursel ■1/2 t (2,5 ml) bakpoeier ■ fyn kaneel Kors: Sif die meel, sout en kremetart twee keer saam. Rasper die botter grof en deel dit in vier gelyke dele. Hou…

Na raming kan ’n nonnetjiesuil ongeveer duisend knaagdiere per jaar verorber – byna drie per dag! Die nonnetjiesuil (Tyto alba of Western barn owl) se skril, kras roep en spookagtige voorkoms het al tot baie bygelowe gelei, maar hierdie uile speel ’n uiters belangrike rol om knaagdiere in bedwang te hou. Na raming kan ’n nonnetjiesuil ongeveer duisend knaagdiere per jaar verorber – byna drie per dag! Nog merkwaardiger is dat in gunstige omstandighede, wanneer baie prooidiere beskikbaar is, hierdie uile weer eiers begin lê voordat die vorige kuikens die nes verlaat het. Hul prooi is hoofsaaklik kleiner soogdiere en veral knaagdiere, maar voëls, akkedisse, paddas, insekte en termiete is ook op die spyskaart. UITSTEKENDE GEHOOR Uile se gehoor en sig is baie goed en dit, saam met bykans geruislose…

Die Crouse van die plaas Deelpan tussen Kroonstad en Welkom bied al 41 jaar lank Pannar se jaarlikse Extravaganza-dag op hul plaas aan. Hulle het op vanjaar s’n as waardering vir hul bydrae elk ’n glastrofee ontvang. Van links is mnre. John Odendaal, bemarkingsbestuurder van Pannar, Tattie Crous, wat die lang pad met Pannar begin stap het, Danie Crous, sy seun wat saam met hom boer, Kobus van der Merwe, plaasbestuurder op Deelpan, en Jaco Naudé, verkoopsbestuurder van Pannar in die Vrystaat.…

Vanjaar kan ’n uitdagende seisoen vir appelboere in die winterreënstreek wees, sê mnr. Wayne Mudge, besturende direkteur van Cape Five Exports. “Die grootste kommer, wat ’n regstreekse invloed op volgende jaar se oes gaan hê, is die gebrek aan reën. Indien dit nie binne die volgende drie, vier maande genoeg reën nie, gaan boere ’n opdraande stryd hê,” sê hy. Verskillende appelkultivars se prestasie wissel op markte namate aanbodvlakke ’n rol speel. “Die Royal Gala-kultivar presteer tans redelik goed, ondanks druk op die tradisionele markte in die Midde-Ooste. Suid-Afrikaanse lewering oorvleuel effens met Europese produkte op die mark en dit lei tot prysdruk,” sê Mudge. Ander markte, soos Suidoos-Asië, bied egter beter pryse. Golden Delicious, een van Suid-Afrika se gewildste appelkultivars, verkeer egter tans onder druk. Dié kultivar word hoofsaaklik…

GAUTENG CARLETONVILLE GOLDEN VALLEY (621) 21 ha, aan M.J. Diale en I.M. Diale-Schellschmidt, van Crown Hill Prop 12, R350 000. NIGEL PLAAS (405) 457 ha, aan J.R. Abrahamse, van Macama (Edms.) Bpk., R2 500 000. PRETORIA LANGKUIL (13) 21 ha, aan G. Erasmus en J.L. Erasmus, van M.H. Nel, R550 000. LEEUWDRAAI (211) 40 ha, aan Thandwa Prop Holdings, van A. Nel en K.E. Nel, R925 000. WATERKLOOF (378) 71 ha, aan Atterbury Prop Fund Managers (Edms.) Bpk., van Carel Jacobus Erasmus-trust, R22 500 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR BOYUP (15647) 324 ha, aan C.J. Ferreira, van D.P. Nkabinde, R3 000 000. PIETERMARITZBURG RIET VALLEI (851) 41 ha, aan Pilson Developers, van die Departement van Grondsake, R700 000. ST. LUCIA FARM U244 (15915) 96 ha, aan CMLR Sugarlands-trust, van Kevin Lawrie-famielietrust, R18…

36,2 m. ha Saaiboere in Amerika beoog om 36,2 miljoen hektaar soja aan te plant dié seisoen – meer as die 35,6 miljoen wat ontleders aanvanklik verwag het, en 2,4 miljoen hektaar meer as verlede seisoen. Die groter aanplantings is vanweë beter pryse, soos wat ook in Suid-Afrika die geval is. Mielie-aanplantings in Amerika sal waarskynlik 36,4 miljoen hektaar beslaan. — Agbiz 43% Nagenoeg 43% van die besproeiingswater wat wêreldwyd vir kosproduksie gebruik word, kom uit ondergrondse waterdraers. In 2000 was nagenoeg 20% van ondergrondse besproeiingswater afkomstig van nie-hernieubare waterbronne. In die daaropvolgende dekade het dié syfer gegroei tot 25%. Die meeste mense op aarde is afhanklik van ondergrondse besproeiingswater. — BBC 16,79 t/ha ’n Nieu-Seelandse boer het die afgelope seisoen ’n rekordkoringopbrengs van amper 16,8 t/ha behaal. Mnr. Eric…

Suid-Afrika is groter as pres. Jacob Zuma. Ek weet dit omdat ek ’n ondersteuner van die Blou Bulle is. Wel, soort van. Toe ek my vaderlike plig in 2007 moes nakom om my stieflaaitie in rugby te laat belang stel, was die Blou Bulle as Superrugby-wenner ’n natuurlike keuse. Ek was eintlik ’n ondersteuner van die Border Bulldogs en het grootgeword met stories van die heldedade van Grens wat die Britse Leeus in 1955 so hittete oorwin het. My hart het dus meer Vrystaat se kant toe gestaan. Maar ek moes die skyn ’n paar jaar lank volhou, die rugbytruie koop en ’n paar (fantastiese) besoeke aan Loftus Versfeld bring. Ek is bly ek het, anders sou ek miskien nooit in 2010 die Bulle se ongelooflike oorwinning teen die Crusaders…

MNR. IZAK THERON kom uit ’n familie van gerekende springboktelers en help bestuur die bekende Jules of the Karooboerdery by Richmond. Hy sê die bemarking van springbokke van topgehalte vereis nou dieselfde intensiewe voorbereiding vir veilings as skaars wild. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Mandie, en ons 3-jarige seuntjie, Julian, woon op die plaas Wonderboom. My jonger broer, Jozua, en sy vrou, Paula, woon ook op die plaas. Ons ouers, Julian en Martisan, woon op die plaas Plaatfontein. Ons suster, Lize-Marie, studeer nog aan die Universiteit Stellenbosch. DIE OPSTAL OP WONDERBOOM HET ’N INTERESSANTE GESKIEDENIS. Die ou opstal is in 1882 opgerig. Die bouwerk is gefinansier deur die geld wat die matriarg van die familie verdien het deur suiwelprodukte, gebak…

 BEPERKINGE op boere in Suid-Afrika kan daartoe lei dat al hoe meer arbeidsintensiewe landboubedrywe na ander Afrika-lande verskuif waar toestande gunstiger is. ‘Daar is nie ’n piesangplaas in Suid-Afrika waarop daar nie ’n grondeis is nie.’ So het dr. Theo de Jager, voorsitter van die Konfederasie van Suider-Afrikaanse Landbou-unies (Sacau), by die Graanhanteringsorganisasie van Suider-Afrika (Gosa) se simposium op Mosselbaai gesê. “Daar is sekere bedrywe wat algaande oor Suid-Afrika se grense begin kruip, soos die piesangbedryf wat Mosambiek toe geskuif het. “Dit kon voorspel word, want daar is nie ’n piesangplaas in Suid-Afrika waarop daar nie ’n grondeis is nie, en sekere dele van Mosambiek is net ’n uur en ’n half se ry van Suid-Afrika af.” MEER WINS Vir piesangboere wat baie elektrisiteit gebruik om te besproei, het die…

 DIE staat se veeartsenykundige beperkings strem Suid-Afrika se vermoë om nuwe markte vir sy landbouprodukte te ontwikkel. ‘Dit duur baie lank om oor die nodige protokolle met ander lande ooreen te kom.’ Volgens me. Zanele Sanni, hoofdirekteur van uitvoerbevordering en -bemarking by die Departement van Handel en Nywerheid, het Suid-Afrika hulpbronbeperkinge wanneer dit by die bedinging van marktoegangsprotokolle kom. Sy was ’n paneellid op ’n simposium wat die Nasionale Landboubemarkingsraad, die Landbounavorsingsraad en die Land Bank in Centurion aangebied het. Die paneel het oor globale markte vir Suid-Afrikaanse landbouprodukte gepraat. Me. Thabi Nkosi, landbou-ekonoom by die Openbare Beleggingskorporasie en moderator van die bespreking, wou weet hoekom Suid-Afrika nog nie die beloofde uitvoergeleenthede in die Midde-Ooste kan benut nie. Sanni het gesê dit duur baie lank om oor die nodige protokolle…

Sodra die binnelandse aanbod van ’n kommoditeit die binnelandse vraag daarna oorskry, neig pryse om na uitvoerprysvlakke te daal. Pryse bly laag tot die voorraadvlakke weer knap begin raak. Anders as in vorige jare verhandel mielies oorsee teen laer pryse. Suid-Afrika se uitvoer ding van Oktober af op die internasionale markte met dié mielies mee. Suid-Afrika móét daarom ’n voldoende hoeveelheid mielies teen einde September uitvoer sodat produksie vir die bemarkingsjaar 2018-’19 winsgewend kan wees. Weens hoë produksierisiko’s kan mielieproduksie in Suid-Afrika nie winsgewend wees wanneer uitvoerpryse tot laer as die produksiekoste daal nie. Die instandhouding van uitvoerinfrastruktuur is ’n wesenlike probleem. Suid-Afrika het egter wel die logistieke vermoë om groot hoeveelhede mielies in ’n kort tyd te kan uitvoer. ’n Gemiddelde uitvoerpariteitsprys van R1 622/ton (Randfontein) is vir produsente…

Op ’n proefplaas van die Universiteit van Florida buite die dorpie Ona is na wat berig word ’n Anguskudde met wit hare en ’n donker vel geteel. Dié diere is ’n komposietras, met driekwart swart Angus-bloed en die oorblywende kwart ’n mengsel van swart Angus, Charolais, Brahman en Simmentaler. Dr. John Arthington, hoof van die proefplaas, het aan die tydskrif beef.com gesê dié kudde is die resultaat van ’n langtermynteelprojek waarin prof. F.M. Peacock die produktiwiteitseienskappe van rasegte en kruisgeteelde swart Angusse, Charolais en Brahmane vergelyk het. In die vroeë 1990’s is die koeikudde na ’n nuwe projek oorgedra, wat hul reproduksiedoeltreffendheid geëvalueer het as Simbrabulle by hulle gesit is. Verskalwers van hierdie parings is gehou en uit hulle is uiteindelik die wit kudde geteel. Arthington het gesê dis ’n…

WAT IS DIE GROOTSTE SUKSES SEDERT JOU TERUGKEER NA DIE PLAAS IN 2008? Die ramme se horinglengte het in dié tyd van 17 duim tot 18 duim plus verbeter. WAT IS EEN VAN DIE GROOTSTE PROBLEME IN WILDTELERY? Die teel van wit en swart springbokke is baie moeiliker as met gewone bokke. Dit was ’n besonderse prestasie om ’n swart ram met horings van 14 3/4 duim op ’n veiling te kon aanbied, aangesien resessiewe gene in dié teling ter sprake is. WAT IS DIE GROOTSTE SKADE WAT JY AL ERVAAR HET? Die spogram Siyaburri het weens natuurlike oorsake in die veld gevrek voor hy kon teel. Dié ram het landwyd bekend geraak het nadat sy foto op Landbouweekblad se voorblad verskyn het. Hy het ’n amptelike horinglengte van 19…

Of ’n boer nou kuilvoer of hooi maak, hy moet bepaalde praktiese riglyne volg om goeie veevoer te verseker, sê mnr. Wynn Dedwith, besturende direkteur van Valtrac Suid-Afrika en self ’n melkboer Die basiese prosesse om kuilvoer te maak is produksie, oes, opberging en voer van die vee. ■ Produksie. Met die plant van die gewas, hetsy mielies of ’n grasgewas, is grondvrugbaarheid, ryspasiëring, kultivar, wisselbou en onkruid- en insektebestryding noodsaaklik. Om seker te maak die grondvrugbaarheid is op die gewenste vlak, moet grondmonsters ontleed word. “Dis wenslik om die grondmonsters oor die hele land te neem.” Die voedingkundige gehalte en opbrengs van kuilvoer en hooi is van gesonde grond afhanklik. Stel dus tekorte reg en dien kalk op die grond toe as die pH nie reg is nie. Grond…

Menige mielieboer konsentreer op sy graanverbouing en hou beeste gewoonlik net aan om die oesreste te benut en vir kontantvloei te sorg. Mnr. Loutjie Campher van die plaas Roodekop by Ventersdorp boer egter wetenskaplik met sy Angusbeeste. In die proses konsentreer hy op voortreflike koeilyne en selekteer streng vir vrugbaarheid. Die resultaat is dat sy Loumotta-stoetery verlede jaar 14 Elitekoeie opgelewer het en vanjaar met die ras se Elitekoei spog. Hy teel rooi en swart Angusbeeste. Sy pa, Johan, het die stoetery in 1988 begin. Loutjie het hom in 1991 by die boerdery aangesluit. Hy het ook ’n SA Vleismerino- en Charolaisstoetery, boer met ’n kommersiële Angus-Brahmanbeeste en teel skaars wild. Hy het op Angusbeeste besluit omdat dit moontlik die grootste vleisbeesras ter wêreld is en telers dus toegang tot…

Vir die Hansie Müller-groep van Viljoenskroon versinnebeeld die Charolais ’n prentjie van wit goud op groen smutsvingerweiding. “Natuurlik moet hulle altyd spekvet wees,” sê Hansie jr., wat die groep se beesvertakking behartig. Pa Hansie, wat ’n voorliefde vir grootraambeeste het, het in die jare tagtig ’n beesvertakking as deel van sy sakebedrywighede begin. ’n Voerkraal by Viljoenskroon is later deur ’n beesboerdery op die plaas Biesesfontein opgevolg. Sy droom is ’n dekade gelede bewaarheid toe hy die Eslau-Charolaisstoetery van mnr. Reuben Vermaak kon koop. Die kernkudde van sowat 25 koeie uit die Eslaustoetery het nou tot 185 spogkoeie uitgebrei. BULLE BEHAAL STEWIGE PRYSE Die Elitekoei is deel van die oorspronklike kudde. Sy weeg sowat 600 kg, is swaar dragtig en sal na verwagting in Augustus op die telersgenootskap se nasionale…

Onkruid of probleemplante is skadelik in enige situasie waar plante vir estetiese of ekonomiese redes verbou word, asook waar natuurlike plantegroei om dieselfde redes deur die mens benut word. Daarom is “plante wat op ongewenste plekke groei” of “ongewenste plante” seker die eenvoudigste definisies vir ’n plant wat deur mense as problematies of skadelik beskou word. Vele “onkruide” het egter eienskappe wat van groot waarde vir die mens, die dier en die omgewing kan wees, byvoorbeeld as ’n bron van medisyne, ’n primêre voedselbron en ’n stabiliseerder van grond wat aan erosie blootgestel is. Diere wat wei se benutting van onkruidplante hang van verskeie faktore af, onder meer die soort dier, die soort onkruid, ander beskikbare plante en die omgewing. Hoewel ’n onkruid se voedingswaarde hoog kan wees, kan dit…

Die Marees, wat by Bethlehem op die plaas Boomplaats boer, het 30 jaar lank ’n spitbraai-onderneming bedryf en kos gemaak vir al wat ’n Vrystaatse troue of boereverenigingpartytjie is. Altesaam 3 500 skape het stadig oor die kole gebraai in hul spyseniersdae. Al het hy die spitbraai-onderneming verkoop, bly kos en mense Palm se twee groot liefdes. Hul ruim plaaskombuis is die plek waar vriende en familie die graagste saamkuier. Boerekos en braaivleis bly hul gunstelingkos, en, soos enige rasegte Vrystater, skrik die Marees nie vir ’n lekker stukkie vet vleis nie. Murgbene in spek toegedraai en kaiings wat op dik gebotterde plaasbrood voorgesit word, is gesinsgunstelinge. Om nie van Palm se befaamde afval, wat hy met ’n stampmieliegereg en oondgeroosterde beet voorsit, te praat nie. Afval ■ 1 volledige…

Op die plaas Die Brug buite Piketberg vertel ’n ysterbrug ’n interessante storie. Boy van Schalkwyk en sy seun Philip – die vierde en vyfde geslag op dié plaas – vertel dié brug was destyds per boot van Engeland op pad na Australië, toe die skip weens storms ter see by Tafelbaai-hawe herstel moes word. Die volledig geboude brug het glo tydens die storm verskuif en moes eers van die boot verwyder word voordat herstelwerk kon begin. ’n Verbygaande skip met ’n hyskraan moes hand bysit om dié 110 m lange brug op die kaai af te laai. Nadat die skade herstel is en die brug teruggelaai moes word, was daar geen geskikte hyskraan in die Kaapse hawe nie. Die hyskraan-boot van vroeër het weer vertrek en talle probeerslae om…

PLAASLIKE wolboere moet van die geleentheid gebruik maak om munt te slaan uit die leemte in produksie wêreldwyd wat tans bestaan, sê mnr. Louis de Beer, uitvoerende hoof van Cape Wools. “Die tyd is nou ryp om die wêreldwye tekort van sowat 25 miljoen kg wol te help verklein.” Hy het boere op die Vrystaatse kongres van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) by Brandfort aangemoedig om hul produksie te verhoog deur in die bedryf te belê. “Daar is na ons mening ’n gaping in die mark vir die bykomende produksie van sowat 25 miljoen kg wol wat hoofsaaklik teweeggebring word deur ’n afname in die Australiese produksie vanaf 350 miljoen kg tot sowat 320 miljoen kg,” sê hy. Volgens hom is Suid-Afrikaanse wolboere nog nie juis op verhoogde wolproduksie toegespits nie.…

Mnr. Douglas Stern (naaslinks), voorsitter van Agri Oos-Kaap, was die spreker op die boerevereniging Aliwal-Noord se eerste vergadering vanjaar. By hom is, van links, mnre. Roelie Venter, streekverteenwoordiger van Agri SA, Pieter Oosthuizen, voorsitter van die boerevereniging, en Lappies Labuschagne, ondervoorsitter van die vereniging. Stern het onder meer oor die droogte, die grondkwessie en oor Agri SA se mening oor grondeienaarskap gepraat.…

Daar kan kwalik voorgebly word om die mark van Wagyu-beesvleis te voorsien. Hoewel die grootste mark vir dié Japanse fynproewervleis steeds uitsoekrestaurante in Kaapstad en Johannesburg is, kom daar al meer navrae uit ander stedelike gebiede. Dié ras het sy oorsprong in Japan. Mnr. Chris Purdon, ’n raadslid van die Wagyu-telersgenootskap, sê daar is tans 54 geregistreerde telers in die land. Hy beraam die genepoel op meer as 3 000 vroulike diere. Dit sluit nie embrio’s in wat grootskaals gebruik word om diere te vermeerder nie. Toe Purdon self in 2005 met Wagyu’s begin boer het, was daar net ses telers in Suid-Afrika. “Diegene wat die mark betree het, sluit sakelui en wildboere in. Met die prys van Wagyu-vleis wat dubbel dié van ander beesrasse is, het hulle ’n gulde…

Altesame 20 van 42 distrikte in die Vrystaat het dalende grondprysneigings in die 12 maande tot Januarie vanjaar getoon. Die ontleding van grondverkope in die tabel is vir grond van meer as 10 ha. In dié tyd is 699 ooreenkomste gesluit, wat 313 151 ha teen R4,356 miljard behels het. Daarvan was 60 transaksies van kleur – 8,5% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (40), regeringsaankope (4) en grond verkry vir stedelike ontwikkeling (6). Dit het 16 027 ha (5,1%) teen R801 miljoen – 18,4% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 55 transaksies vir grond van minder as 50 ha (8%), met die meeste transaksies (350 of 50%) vir grond van 300 ha of meer. Statistieke vir ál die provinsies is…

Die droogte het nie die pryse van Simbras beïnvloed nie, maar nou, ná die goeie reën en met die baie gras, is die vraag na dié soort diere baie groot. Só sê mnr. Flaf Lauwrens, hoofbestuurder van die Simmentaler-en-Simbra-beestelersgenootskap. “Die genootskap word oorval deur boere wat op soek is na goeie diere. Daar is veral ’n groot vraag na vroulike diere.” Op die Excelsus-buluitverkoping in Augustus verlede jaar is Simbrabulle teen gemiddeld R34 000 stuk verkoop terwyl ’n topprys van R170 000 behaal is. Op die Noordwes-Simbraveiling verlede Julie was die hoogste prys vir ’n koei met kalf R40 000, terwyl die gemiddelde prys sowat R16 400 was. Op die Excelsus-uitverkoping van vroulike diere in Maart verlede jaar was die topprys vir ’n koei R37 500 en die gemiddelde prys…

ALGEMEEN 28-30 APRIL: Suid-Afrikaanse Kaasfees. Sandringham, Stellenbosch. Agri-Expo. E-pos: admin@agriexpo.co.za; web: www.cheese festival.co.za; tel. 021 975 4440. 16-18 MEI: Energy Revolution Africa. Tegnologie-werksessies, uitstallings, verskaffers van hernubare energie. Web: www.african-utility-week.com/era BOEREDAE 11 MEI: Voermol-boeredag by die nasionale Skaapboer van die Jaar, Julian Southey. Manor Holme, Middelburg (Oos-Kaap). Shelley Cornish. E-pos: shelley.cornish@tongaat.com, tel. 032 439 5854. 17-18 MEI: Winterskool: Hoe begin ek oor ná ’n droogte? Nasionale Weidingsforum. Boereverenigingsaal, Helmeringhausen. Lizelle Murray. E-pos: murrayzel@gmail.com; tel. 00264 63 283 309. 23 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat SAVM se “MEGA Boere”-inligtingsdag en veiling. Kroon-Boma, Kroonstad. Neline Pienaar. E-pos: Bennieneline@eleo.co.za; sel 082 440 4492. Met die samewerking van die boerevereniging van die Afrikaanse Hoërskool Kroonstad (Rooiskool). KURSUSSE 24-26 APRIL: Driedaagse kursus in bewaringslandbou: Groentetuine, kruie, kompos, dekgewasse, voed jou familie. Foundations for Farming – Gateway to Africa,…

APRIL CLANWILLIAM 20-22, Clanwilliam-ekspo.SA Vlaamperd-streekskou. Perde: Heinie Nieuwoudt, heinie.nieuwoudt@sfp advice.co.za, sel 073 969 2272. Kleinvee: Damara, Dorper, Boerbok, SA Vleismerino: Joubert van der Merwe, hjvdm@mylan.co.za, sel 027 482 2833. Stalletjies: Jevon Kotze, kotzejevon@gmail.com, sel 071 752 1255. Sekretaris en vermaak: Renier Zeelie, clanwilliamexpo@gmail.com; web: www.clan williamskou.webs.com; sel 084 452 3012. LICHTENBURG 26-29, Eeufeesskou. Beeste: Simmentaler (nasionaal), Brahman en Limousin (streek) en ander rasse. Kleinvee: verskeie rasse. Derick. E-pos: derick@xourel.co.za; sel 079 602 5376. BLOEMFONTEIN 27 -7 Mei, Bloemskou. Nasionale kampioenskappe: SA Saalperd, Miniatuurperd, Friesperd, Merino Classic, Merinolandskaap, Ayrshire, Santa Gertrudis, Angus. Vir alle rasse, provinsiale en streekskampioenskappe, skoue, vertonings en veilings, besoek www.bloemskou.co.za of skakel 051 4489 894/5/6. MEI BLOEMFONTEIN 1-4, Boerbok-wêreldkampioenskap. Boerboktelersvereniging, Bloemfontein. Marizelle Kruger. E-pos: marizellekrugersa@gmail.com CARNARVON 12-13, Carnarvon se landbou-en-vliegekspo. Kleinvee, slaglammers, vliegtuie. Hennie Jordaan, sel 083 485 0464.…