Innholdsfortegnelse for 24-Feb-17 i Landbouweekblad

SKAAPSKEERKAMPIOEN Mnr. Mayenzeke Shweni, ’n boorling van Sterkspruit in die Oos-Kaap, het die wêreldkampioenskap vir handskeer op die internasionale skaapskeeren-wolhanteringskompetisie in Southland, Nieu-Seeland, gewen. Hy was amper twee minute vinniger as die naaswenner. Hier ontvang hy sy trofee van mnr. Bill English, eerste minister van Nieu-Seeland. Mnr. Bongani Joel, Shweni se kollega (ook van Sterkspruit), was vierde. Suider-Afrika kraai sedert 1994 koning in die handskeerafdeling toe mnr. Elliot Ntsombo van Lesotho die eerste deelnemer uit Afrika was wat dit gewen het. EU, SA PRAAT Die Europese Unie steun die herstrukturering van die Suid-Afrikaanse pluimveebedryf en dat die uitvoer van Suid-Afrikaanse pluimvee daarheen ondersoek word. Dít was die standpunt van dr. Marcus Cornaro, ambassadeur van die EU, op ’n vergadering oor handel met dr. Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid,…

‘Ek wil nie oor twintig jaar vir my seun en dogter sê ons het die nonsens laat gebeur nie.’ MNR. ADI BADENHORST, wynboer, oor ’n sandmyn wat naby die plaas goedgekeur is. Bl. 19 ‘Dis ’n vernietigende plaag. Alle boere moet oplettend wees.’ DR. GERHARD VERDOORN, plaagkenner, oor die herfs-kommandowurm. Bl. 15 ’Ons het sekerheid en ekonomiese groei in Suid-Afrika nodig. Daarmee kan ons werk skep.’ MNR. OMRI VAN ZYL, uitvoerende hoof van Agri SA, oor die Regering se plan om grond sonder vergoeding te onteien vir restitusie. Bl. 16 ‘Dit is vir my onverstaanbaar dat daar soveel skuld sonder sekuriteit kon wees en ook dat die staat niks doen om sy hoenderbedryf te probeer red nie.’ ME. ANNATJIE LOIO, ’n krediteur van die beleërde hoenderprodusent Mike’s Chicken, oor die…

 DIE afdanking van mnr. Vusi Mahlangu, adjunkdirekteurgeneraal van grondhervorming by die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, en die skorsing van direkteur-generaal mnr. Mdu Shabane, hou glo verband met 19 transaksies waar die nodige prosedures met grondhervormingsprojekte nie gevolg is nie. ‘Hy verkies dat ’n openbare ondersoek gelas moet word wanneer sulke ernstige bewerings teen hom gemaak word.’ Die afdanking en skorsing van dié twee senior amptenare verlede jaar is opnuut onder die loep geneem ná die Sunday Times oor mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, berig het. Hy het na bewering R2 miljoen ontvang om ’n transaksie te bemiddel vir die koop van die plaas Bekendvlei vir mnr. Errol Present, wat by die ANC se hoofkantoor in Johannesburg werk, en sy vennoot mnr. Mosea Boshomane. ’n…

NET die tyd sal leer of die Regering se plan om grond sonder vergoeding te onteien, haalbaar is, maar kenners is dit eens dat dit ’n rampspoedige uitwerking op die landbou sal hê. Mnr. Omri van Zyl, uitvoerende hoof van Agri SA, sê eiendomsreg word beskerm deur artikel 25 van die Grondwet, en die Grondwet is die hoogste gesag in die land. Geen minister of politieke party kan dit net lukraak verander of aanspraak maak op onteiening sonder vergoeding nie. “As dit gebeur, sal die landbou-ekonomie in duie stort en sal voedselonsekerheid Suid-Afrika se voorland wees.” Van Zyl sê dié soort uitlatings is onverantwoordelik en doen niks vir beleggingsvertroue nie. Dit het die teenoorgestelde uitwerking. “Ons het sekerheid en ekonomiese groei in Suid-Afrika nodig. Daarmee kan ons werk skep.” Hy…

KORING | Tarief eersdaags 25% laer ’n Styging in die wêreldprys van koring én ’n sterker rand het ’n tarief op ingevoerde koring meegebring wat 25% laer is as die huidige tarief van R1 591,40/ton. Volgens mnre. Wandile Sihlobo en Tinashe Kapuya, ekonome by die landbousakekamer Agbiz, sal die nuwe tarief van R1 190,19/ton eers geld nadat dit in die Staatskoerant afgekondig is. Hierdie daling in die tarief het niks te doen met die Departement van Finansies se hersiening van die meganisme waarvolgens die tarief bereken word nie. Sihlobo en Kapuya sê die prys van Amerikaanse nr. 2 harde, rooi winterkoring het sedert middel Januarie van $180/ton tot $205/ton gestyg, terwyl die rand 18% sterker is. Hulle meen die styging in internasionale koringpryse gaan van korte duur wees omdat daar…

1 NAMIBIË| Stappe teen storting Namib Poultry, Namibië se enigste groot pluimveeprodusent, het ’n blaaskans gekry nadat die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (SADU) ’n tydelike invoerbelasting van 13,9% op hoender uit die Europese Unie (EU) ingestel het. Namibië voer die meeste van sy hoender uit Suid-Afrika in, maar kyk nie of dié ingevoerde hoender oorspronklik van Suid-Afrika, Brasilië, Amerika of die EU kom nie. Namibië se plaaslike bedryf voorsien sowat 1 200 ton hoender per maand van die 3 000 ton wat landwyd verbruik word. Hoenderinvoer word beperk tot 1 500 ton per maand. — Namibia Economist 2 ZAMBIË | Bok-uitvoer in die weegskaal Mnr. Edgar Lungu, Zambiese president, het onlangs die bestuur van die Chishinga-staatsveeplaas in Luapula die leviete voorgelees oor die ellendige toestand van die plaas. Dit kom te midde…

DIE swak La Niña-verskynsel wat in die jongste tyd eindelik die wurggreep van ’n El Niño-rekorddroogte gebreek het, het weer verkas. Neutrale toestande heers nou in die Stille Oseaan-gebied waar die temperatuur van die see-oppervlak op die stand van El Niño of La Niña dui. Voorspellers meen nou daar is ’n 48%-kans dat El Niño weer teen die lente (September tot November) kan begin oorheers. Hulle gee ’n neutrale stand van sake teen daardie tyd ’n 40%- kans en nóg ’n La Niña net ’n kans van 12%. Hulle benadruk egter dat die sekerheidsgraad van dié soort voorspellings vir hierdie tyd van die jaar betreklik laag is. “Rekenaarmodelle (en menslike voorspellers) sukkel baie om te voorspel wat voorlê voordat die tydperk van Maart tot Mei agter die rug is. Om…

Die eerste uitsending van Nasie in Gesprek seepisode wat op die groentebedryf toegespits is, is op Woensdag 22 Februarie om 17:30. Herhalings op kykNET is op 23 Februarie om 11:00, 25 Februarie om 17:00, 26 Februarie om 00:30, 27 Februarie om 16:30 en op 1 Maart om 01:00 vir die naguile. Die wildbedryf is op Woensdag 1 Maart om 17:30 aan die beurt. Die rol van ekotoerisme, natuurbewaring en die invloed van plaaslike en internasionale jagters op die wildbedryf, word deur bedryfslui bespreek. Die vleisbeesbedryf kry ook ’n beurt. Met die impak van die ergste droogte in ’n eeu, kyk dié episode na hoe beesboere se probleme die res van die waardeketting en die verbruiker raak. Kykers kan ook meer leer oor die suikerbedryf: Van die verbouing van suikerriet tot…

Die agteruitgang in die Suid-Afrikaanse hoenderbedryf bly in die nuus – dermate dat die ANC selfs meen dat die staat sukkelende hoenderplase moet oorneem om werksgeleenthede te beskerm. Dit wys net weer die gebrekkige begrip by plaaslike beleidsmakers van die werklikhede van die moderne wêreld. Internasionale en plaaslike markte is ongenaakbaar en ander lande (en die invoeragente) gee nie ’n snars om vir enigeen buiten hulself nie. Die groot probleem is dat Suid-Afrika nie ’n gekoördineerde landboubeleid het wat in pas met ’n gekoördineerde, internasionale handelsbeleid is nie. Dit wil voorkom asof die Regering nie die nodige vasbeslotenheid het om die hoenderbedryf te stabiliseer met gepaste invoertariewe en invoerbeheermaatreëls nie. Natuurlik speel ’n komplekse stel faktore ’n rol. In die jongste jaar of wat is heelwat navorsing gedoen wat duidelik…

Hulle hou die planttelersregte vir die wêreld se enigste avokadokultivar met ’n geregistreerde handelsmerk. Hulle staan aan die voorpunt van avokadonavorsing met opleistelsels en ultralaevloeidrukbesproeiing. Én hulle ontwikkel hul eie sagteware vir hul bestuurstelsels en bied elke jaar ’n tweedag-simposium aan om terugvoering te gee oor hul proewe met die Maluma-avokadokultivar. Dit is dus geen wonder dat die Ernstfamilie se Allesbeste-boerdery onlangs as Landbouskrywers SA se Boer van die Jaar aangewys is nie. Dit is ook nie die eerste keer dat dr. André Ernst, sy vrou, Liezel, en hul twee seuns, Edrean en Zander, erkenning kry vir hul uitnemende boerderypraktyke nie. In 1995 is André as Boer van die Jaar aangewys deur die Landbouskrywersvereniging se Transvaal-tak, in 2003 het die plaaslike Rotariërs hom vir sy uitstekende bydrae tot die avokadobedryf…

Afrikanerbeesvleis het die volgende unieke kenmerke wat dit onderskei van die gewone vleismark in Suid-Afrika: • Die hoogste voorkoms van die dubbelsagtheidsgeen van alle beesrasse in Suider-Afrika. • Uitstekende marmering en vetverspreiding by optimaal gevoerde Afrikanerbeeste, terwyl veldvleis-tipe Afrikaners se vleis gelykstaande is aan dié van wild en geskik is vir die verbruiker wat op gesondheidsaspekte let (minimale marmering). • ’n Fyn grein. • Die Afrikanerbees se vermoë om vanaf natuurlike weiding afgerond te word, maak die vleis gesond en verleen ’n besonder geurige smaak daaraan. • Die beeste word vanaf natuurlike weiding afgerond sonder bykomende groeihormone of stimulante. • Die aanpasbaarheid van die Afrikanerbees maak die toediening van roetine-antibiotika ongehoord.…

Sy het nie al die antwoorde nie en hul onderneming is allermins volmaak, sê me. Denise Stubbs, besturende direkteur van Thokozani-wyne, maar vennootskappe, ’n wil om te luister en leer, en die dryfkrag om ’n volhoubare onderneming te vestig, het dié wynbesigheid gebring tot waar hy vandag is. Besoek jy die maatskappy se webwerf, staan dit lewensgroot daar: “Kom ons wees maar eerlik, die wynlande het nie juis ’n wonderlike reputasie vir deelname in breëbasisswart ekonomiese bemagtiging (BBSEB) nie. Jong BBSEB-wynmaatskappye word dikwels aan hul eie lot oorgelaat en die gevolg is dat hulle vinnig geïsoleer raak, met min kapitaal of ervaring.” Maar Thokozani blyk een van die uitsonderings te wees. Die projek is in 2005 op die Diemersfontein-landgoed naby Wellington met 65 aandeelhouers (almal personeellede, en die wit bestuurders…

“Ons is werklik besorg oor transformasie in die bedryf,” het mnr. Rico Basson, uitvoerende hoof van VinPro, op die organisasie se inligtingsdag gesê. “In 2015 was sowat 1,5% van die grond en water in swart hande en ons het ingevolge die Wise-program vir ons ’n mikpunt gestel om dit teen 2025 tot 20% te verhoog. Twee jaar later staan ons moontlik op 2%. Dit is nie genoeg nie.” Volgens Basson kry die SEB-groepe in die bedryf swaarder as die kommersiële wynboere. “Ons werk nou met 35 swart handelsmerke en kyk na wat hulle alles nodig het. Dit wissel van lisensies tot marktoegang. Ongelukkig gebeur dit nie vinnig genoeg vir almal nie, maar ons het net ’n beperkte hoeveelheid geld. Ons het finansiers nodig om ons by te staan en met…

DIEREGESONDHEID ADRIAAN OLIVIER VOLSTRUISE WAT LAM WORD Ek het volstruise met kleintjies. Twee het al gevrek en nou is nog een olik. Kan dit lamsiekte wees? Dit is nie so eenvoudig om ’n diagnose by siek volstruiskuikens te maak nie. Lamsiekte kom voor wanneer voëls blootgestel word aan die toksien (gifstof) van die bakterie Clostridium botulinum, wat in verrottende organiese materiaal vermeerder, byvoorbeeld ’n skilpad wat in ’n veldbrand dood is, rotte wat gebaal word, of ou bene wat in die veld lê. Maak ook seker daar het nie dalk ’n rot of muis in die waterkrippe verdrink nie. Dit is ook bekend dat eende en ganse aan lamsiekte gevrek het nadat hulle dooie slakke gevreet het. Om ’n diagnose te kan maak, sal ek eers na ’n paar foto’s…

Jy moet ’n gemsbok jag, rêrig jag . . . nie teikenskiet na dié aristokraat van ’n bakkie af nie. Vir die reg om sy lewe te neem moet jy sy terrein op voetsoolvlak ervaar. Nie omdat jag noodwendig met sukkel en ontbering gepaard moet gaan vir die jagter nie, maar om iets te verstaan van die daaglikse stryd om voortbestaan in dié landstreek. Jy moet jou gemsbok op so ’n manier jag dat jy ’n slag uit jou beskermde gemaksone kom – ’n wêreld vol luukses in lugverkoelde inkopiesentrums. Jy moet hom jag om hom te eer. Jy moet die Kalahari se hardheid leer ken. Jy moet jou kan verwonder aan die versamelvoëlneste. Die yl skadu van ’n knoetserige kameeldoring op die middaguur kan waardeer en kan glimlag vir…

In die aanloop na 70 jaar toe begeer ’n mens rus en vrede en dié bied Korfu, in die Ioniese See, tussen Griekeland en Italië, in oormaat. Die Grieke se rustige trant van siga, siga (“stadig, stadig”) moet allermins met luiheid of ondoeltreffendheid verwar word. In twee maande het ons nog net met een onderneming en ’n dokter te doen gekry wat ’n ontvangs- of sekretariële helper het. Al daardie soort pligte word self vervul. Dis nie vreemd om die eienaar van ’n onderneming te sien vloere vee of vensters was nie. Restauranteurs berei die kos voor, sit dit voor en ruim op ná die tyd. ’n Enkele werker beman die vulstasie – hy was nie ruite nie, maar vul die tenk en gaan banddruk na. Die supermarkeienaar slaan self…

Die vorm van kernen steenvrugteboorde het oor die afgelope twee dekades aansienlik verander. Die opleistelsels vir kernvrugte is verander vanaf die kelkfatsoen na die gebruik van sentrale leiers by aanplantings. In die jongste tyd het die ontwikkeling tot die opleispilstelsels die boomvorm ’n punt laat bereik waar die dwarsdeursnee van die boom tot net 0,5 m tot 1 m afgeneem het. In dié proses het die teikenafmetings vir die bespuiting verander van ’n driedimensionele struktuur, met ’n aansienlike volumetriese kapasiteit (boomryvolume), na ’n tweedimensionele vorm met baie min volumetriese kapasiteit. Die boom is dus smaller as wat dit voorheen was. By spilvormige bome is die hoofdoel die vermoë om spuitstofbelaaide lug van die spuit af te bring na die punt van impak op die buitenste oppervlak van die boommuur. Sonder…

Boere wat met vrylopende hoenders boer, word geensins deur die groot styging in die invoer van bevrore hoenderstukke aan die been uit veral die Europese Unie geraak nie. Me. Lindy Gordon-Brown, ’n boer van die plaas Red Barn naby George, sê die huidige pluimveekrisis raak nie haar boerdery nie. “Ons het 14 plaaswerkers en niemand is afgedank nie,” sê sy. Gordon-Brown meen verbruikers wat vrylopende hoenders koop, wil presies weet waar hul hoenders vandaan kom. Me. Adri Laker van die Lazenaboerdery, Gordonsbaai, sê vergeleke met groot hoenderprodusente, wat 100 000 hoenders per dag kan slag, slag hulle 10 000 per dag. Me. Mary Carr van die plaas Rolbaken sowat 40 km van Oudtshoorn af sê produsente van vrylopende hoenders sal nooit met die gewone hoendermark meeding nie en hul boerderymetodes…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 20 ha in die Oos-Kaap vanaf Desember 2015 tot November 2016. In dié tyd is 325 ooreenkomste in 32 distrikte gesluit wat 212 460 ha teen R1,918 miljard behels het. By die helfte van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem – ’n duidelike weerspieëling van die invloed van die moeilike landboutoestande. Uit die totale ooreenkomste was 49 transaksies van kleur, 15,1% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (31), regeringsaankope van landbougrond (9) asook grond verkry vir munisipale gebiede (1). In dié proses is 26 787 ha ter sprake of 12,6% teen R359 miljoen, 18,7% van die algehele waarde. Uit die totaal was 67 (21%) transaksies vir grond kleiner as…

14% Suid-Afrika het verlede jaar 67 514 ton melkprodukte ingevoer – 14% minder as in 2015. Uitvoer was 7% laer. Die land se totale melkproduksie het verlede jaar met nagenoeg 1,4% gekrimp. Die totale suiwelaanbod (melkproduksie plus invoer, minus uitvoer) in 2016 was 2 982 miljoen liter, vergeleke met 2015 se 2 983 miljoen liter. ’n Positiewe groei in die vraag en hoër invoerpryse sal vanjaar druk plaas op plaaslike verwerkers. — MPO 39,5% Net minder as 40% van respondente in Statistieke SA se jongste “Victims of Crime”-opname wat slagoffers van veediefstal was, het gesê hulle het dit nie aangemeld nie omdat die polisie niks daaraan kon doen nie. ’n Verdere 18,9% het gesê die polisie sóú niks daaraan doen nie, 11,5% dat die misdaad nie ernstig genoeg was nie…

President Jacob Zuma het in sy staatsrede staan en gorrel oor ’n konsep – radikale ekonomiese transformasie – wat hy self skynbaar kwalik verstaan – pleks daarvan om die land se nypende tekort aan ekonomiese groei daadwerklik te pak, skryf die politieke kommentator mnr. Justice Malala. Malala sê dit bewys Zuma is desperaat. Die ANC het in die munisipale verkiesing van 3 Augustus onder sy leierskap belangrike metropoolrade verloor en dís waarom hy nou die EFF se deuntjie sing – skielik soek hy grond, myne en plase. Zuma het gesê hy sal die Onteieningswet terugverwys na die Parlement vir meer openbare deelname, om grondhervorming en herverspreiding op ’n grondwetlike manier te laat geskied. Radikaal? Nee. Nuut? Nee. Enige aanduiding dat dié beleid met oorgawe nagejaag sal word? Nee. Toe sê…

ZUMA: GEEN VERSOENING SONDER GROND Ware versoening sal moeilik wees, indien nie onmoontlik nie, as die grondkwessie onopgelos bly, het pres. Jacob Zuma in sy staatsrede in die Parlement gesê. SEKELBOS skryf: Zuma het ook gesê 90% van die grondeisers vra geld pleks van grond. Nou vra ek, soek hulle geld of grond? Is die grondhonger-storie nie maar net ’n storie wat die geldhonger politici najaag nie? Intussen wil ons boere niks belê nie, want alles kan dalk sommer onder markwaarde gevat word. JAN SMIT skryf: Selfs al onteien die Regering vandag alle landbougrond in Suid-Afrika en deel dit aan die menigtes uit, sal dit géén versoening meebring nie. Mense soek onmiddellike rykdom, nie ’n kaal stuk grond waarop hulle elke dag moet sweet om ’n sukkelbestaan te maak nie.…

DIE herfs-kommandowurm is waarskynlik nou die hele land vol, sê dr. Gerhard Verdoorn, plaagkenner. Hoewel dié nuwe indringer hoofsaaklik mielies aanval, word skade ook op lande met sorghum, katoen en sekere groentesoorte gely, sê hy, en sal dit waarskynlik ook op sonneblomme voorkom. Wydverspreide skade word in Limpopo en Mpumalanga aangerig, asook oor betekenisvol groot gebiede van Noordwes en die Vrystaat, in die ooste en weste van Gauteng, in die Noord-Kaap en op ’n enkele plek in die Wes-Kaap. Die eerste verslae van die plaag in KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap is op 14 Februarie ontvang, en dit sal waarskynlik nou ook daar uitbrei. Verdoorn sê hy kan nie genoeg benadruk hoe deurslaggewend dit tot suksesvolle bestryding is om die plaag vroeg op te spoor nie. “Dit is ’n vernietigende plaag.…

’N ONTLEDING van grondverkope in Suid-Afrika wys dat swart kopers sedert 2010 by 16,8% van grondtransaksies betrokke was. Dié kopers het 17,1% van die grond gekoop. Landbou.com en Agri Development Solutions (ADS) doen die afgelope jaar ’n omvattende studie om die omvang van grondeienaarskap in Suid-Afrika vas te stel. Dié projek is aangepak omdat geen nasionale oudit van landbougrond tot dusver in Suid-Afrika gedoen is nie. Twee-dens is die projek gedoen om die talle ongegronde en soms opruiende aansprake oor grondbesit te kan besweer. Die data vir die ontledings is bekom van aktekantore en Win-deed, wat maandelikse aktekantoor-inligting oor onder meer plaasverkope bevat. In die eerste fase van die projek is data van 2010 tot 2016 ontleed: • Altesaam 34 994 transaksies van meer as 10 ha elk is verwerk.…

W YNMAKERS in die Swartland is ontstoke en verslae oor “soveel onbeantwoorde vrae”. Dít nadat die Swartland- munisipaliteit ingestem het dat daar vir sand gemyn kan word op grond in die Aprilskloof en Siebritskloof teen die Paardeberg. Dit is ’n uiters gesogte wynmaakgebied, met besonderse en ou wingerde. Die Paardeberg-streek het veral bekend geraak danksy wynmakers soos mnre. Eben Sadie van The Sadie Family Wines en Adi Badenhorst van AA Badenhorst. Volgens Badenhorst het verskeie lede van die groep Swartland Independent-wynprodusente hulle die afgelope twee jaar beywer om die sandmyne te keer. Hulle glo nie die wyn- en mynbedryf kan saam bestaan nie. Die Paardeberg se verweerde granietgrond het groot wingerdboukundige waarde. Mynboubedrywighede sal nie net die landskap verander nie, maar ook waardevolle grond vernietig. “Ons het die afgelope twee…

‘Word die subsidies van sowat 60 miljard euro vir EU-boere in ag geneem wanneer u mededingendheid oorweeg?’ ’N NUWE organisasie, naamlik die Fair Play Movement, speel klaarblyklik ’n groot rol in die plaaslike opstand teen die “storting” van hoender uit die Europese Unie (EU). Mnr. Francois Baird, stigter van Fair Play, het op 6 Februarie ’n brief aan mnr. Marcus Cornaro, ambassadeur van die Europese Unie (EU) in Suid-Afrika, oorhandig om te vra dat storting gestaak word. Baird, ’n gebore Suid-Afrikaner wat nou in Amerika woon, was voorheen die Afrikavoorsitter van ’n bekende internasionale skakelfirma Edelman. Hy sê hy hoop om deur Fair Play sy kundigheid en netwerke wat oor 30 jaar wêreldwyd opgebou is, te gebruik om deur saakbepleiting (“advocacy”) ’n praktiese verskil te maak. Die private sektor ondersteun…

Die landbouwerksmag het in die laaste kwartaal van 2016 sterk gegroei. Mnr. Wandile Sihlobo, hoof van ekonomiese en agribesigheidsinligting by Agbiz, sê Statistieke SA se jongste syfers wys die landbou se werksmag was in die vierde kwartaal die grootste sedert die basisjaar van 2008. Werkgeleenthede in die sektor het van die derde tot die vierde kwartaal met 38 000 tot 919 000 gegroei – ’n kwartaallikse groei van 4% en ‘n jaarlikse groei van 7%. Landbouwerkgeleenthede verteenwoordig sowat 6% van die totale werksmag. Dis groter as die mynbousektor s’n en soortgelyk aan die vervoerbedryf s’n. Hy sê die groei in die vierde kwartaal wys in ’n mate die sektor het ná die droogte van 2015-’16 teruggebons. Die groei in werkgeleenthede in die sektor was hoofsaaklik by vee- en gewasboerderye, veeteelt,…

DIE puik produksietoestande in sekere landbougebiede wat tot dusver vanjaar beleef word, is ’n welkome uitkoms. Die droogte is egter nog nie gebreek nie. Die Lesotho-streek is in ’n groot mate Suid-Afrika se waterenjin. Dié watertoevoer word deur sneeuneerslae aangevul. Weens die droogtetoestande die voorafgaande drie jaar was daar egter nie genoeg sneeuneerslae om dié water aan te vul nie. Dit het daartoe gelei dat produsente se watertoedeling uit die Oranjerivierskema vir die eerste keer sedert die voltooiing daarvan in die sewentigerjare tans met 15% ingekort word. Die beskikbaarheid en gehalte van besproeiingswater vir toekomstige voedselproduksie raak toenemend ’n bekommernis. Dit kan ’n regstreekse impak op landboubeleggers hê wat in besproeiingsgrond en die produksie van voedsel wil belê. BESKIKBAARHEID Water word uit die Lesothohooglandskema vrygelaat aan Randwater, wat water aan…

Iemand wou weet of dit ’n goeie ding is – uiteraard om belastingredes – om jou salaris in ’n familietrust oor te betaal en dan die premies op ’n uittree-annuïteit vanuit die trust te laat betaal. Ek staan soms verstom as ek na van die belastingfoefies luister wat party mense verkoop, veral as hulle êrens langs die pad ’n trust kan smous, maar hierdie een span die kroon. Dit is ’n simpel idee. Laat ek verduidelik ter wille van diegene wat iets wil leer of dalk ’n teenargument soek. Enige salaris of inkomste wat jou toeval – vergoeding vir werk wat jy gedoen het – is belasbaar in jou hande as inkomste. Die geld word by die bruto inkomste gevoeg, waarna daar sekere vrystellings is, soos rente tot by ’n…

Plante kan dalk nie praat nie, maar hulle is vinnig om met reuke die hulp van roof-insekte in te roep as hulle deur ander insekte aangeval word. ’n Span Europese navorsers het nou ook vasgestel dat ’n plant in staat is om te bepaal of die plaag wat hom aanval in- of uitheems is. As dit ’n uitheemse vyand is, skei hy ’n ander, spesiale geurboeket af. Die reuk kan byvoorbeeld die hulp van ’n parasitiese wespe teen ’n bepaalde wurmsoort inroep. Die bioloë, van Switserland en Nederland, het die uitwerking van 12 verskillende groepe plantvreters – van plantluise tot slakke – op Nederlandse wildemosterd (Brassica rapa) getoets. Hulle het die reuke wat die plante weens die plantvreters afskei, met ’n hoogs akkurate massa-spektrometer getoets. Die plante het nie ’n…

Die Allesbeste-boerdery is die ontwikkelaars van die Maluma-kultivar, waarvan die planttelersregte in 2004 geregistreer is. Maluma is die eerste eg Suid-Afrikaanse avokadokultivar met ’n eie handelsmerk. As die eienaars van die kultivar is Allesbeste ernstig oor rentmeesterskap. Daarom is ’n produksie- en bemarkingsbeleid ontwikkel. Maluma word ten volle kommersieel verbou in Suid-Afrika, Australië, Peru en Spanje. Dit is reeds ’n gevestigde kultivar in die Europese mark, met prysverdienstes wat die standaardkultivar Hass oortref weens ’n beter tellingverspreiding en hoër produksie. Dr. André Ernst ontwikkel en dokumenteer die pluk- en bemarkingsbeleide. Dié riglyne word verleen aan alle deelnemers in die waardeketting – van pluk tot die aanbod van die ryp vrug aan die verbruiker. In Suid-Afrika is daar tans van 120 000 tot 150 000 bome geplant, wat sowat 300 ha…

Thokozani bestaan uit twee sake-eenhede, Thokozani Winelands Investments, wat die wynhandelsmerk en konferensiegeriewe insluit, en Thokozani Properties, wat bestaan uit erwe en vierster-kothuise. Mnr. David Sonnenberg, die derde geslag wat Diemersfontein besit, het in 2000 uit Brittanje na Suid-Afrika teruggekeer en Diemersfontein as ’n besigheid én gemeenskap begin opbou. “Die twee loop parallel, want jy kan nie ’n onderneming bou sonder om ’n span te bou nie,” meen die kliniese en bedryfsielkundige. David het 750 000 aandele aan die werkers as ’n toelaag oorhandig. Elke werker wat minstens ’n jaar diens agter die blad gehad het en lus was om deel te neem, het van 10 000 tot 20 000 aandele in Thokozani gekry. Die voorwaarde was dat hulle nog vyf jaar op die plaas moes werk. Aanvanklik kon hulle…

HOE LYK JUL BOERDERY SE SAMESTELLING? Die Oranjerivierboerdery bestaan uit twee bene: ’n Gemengde boerdery en ’n veevoerfabriek. Ek hanteer die bestuur van die boerdery, my broer Johan die veevoerfabriek en ons pa behartig onder meer die bemarking van die veevoer. WAT IS JOU GROOTSTE BOERDERYRISIKO’S? Klimaat en die weerstoestande is ons grootste risiko wat ons met diversifikasie probeer beperk. Waardetoevoeging tot die boerdery se verskeidenheid produkte is ook ’n teenvoeter vir lae produsentepryse. WATTER PRAKTYKE PAS JY TOE OM HULPBRONNE TE BEWAAR? Skaapmis vervang ’n deel van die wingerd en gewasse se chemiese kunsmis. Mieliekaf word ook in die wingerd uitgepak vir beter waterbenutting. Mielies word slegs met geenbewerkingtoerusting aangeplant. WATTER NAVORSING WORD OP JUL PLAAS GEDOEN? Ons benut die kleinveevertakking en voerkraal om die produkontwikkeling van ons voerfabriek,…

SAALPERDE 1 Grootkampioen (driegang), Larenco Sparkling Sultan. Eienaar en vertoner: Me. Alma Badenhorst (sel 00264 812 088 331), Windhoek. 2 Grootkampioen (vyfgang), To Be Continued. Eienaar: Me. Ronel Slippers (00264 812 618 550), Rolé-perdesentrum, Brakwater, Windhoek. Vertoner: Mnr. Pieter Schreuder. 3 Kampioen (driegang, kinderryperd), El Salvador. Eienaar en vertoner: Zonnika Cilliers (mnr. Werner Cilliers, sel 00264 811 220 210), Windhoek. 4 Kampioen (vyfgang, kinderryperd), Oh My Socks. Eienaars: Mnr. Pieter Schreuder en me Carmen Booysen (sel 00264 812 911 907), Rolé-perdesentrum, Brakwater, Windhoek. Vertoner: Keith Booysen. OPE KATEGORIE 5 Kampioen (jag- en plesierperd), Om El Exceed. Eienaar: Zikida Arabiansstoetery (sel 00264 817 671 474), Okahandja. Vertoner: Me. Nadia Bouwer. 6 Kampioen (ryperd), Tailor’s Dream. Eienaar: Du Plessis Arabiere (sel 00264 814 013 222), Highstep-stal, Windhoek. Vertoner: Mnr. Pieter Burger. 7…

‘Jy moet God liefhê . . . en jou naaste soos jouself.’ “Die klaarkry van ’n saak lê in sy aanvat.” Dié gesegde wat ek êrens in die Boesmanland opgetel en al meermale aangehaal het, is gepas so vroeg in die jaar. Dit is een van daardie gesegdes wat heerlik uit die volksmond gly en wat ’n mens bybly juis omdat dit so waar is. Eintlik is dit so ’n mini-weergawe van ’n ou volkslegende waarmee ons grootgeword het – die storie van Hasie en Skilpad. Laasgenoemde was die een wat met die enigste laerat-spoed waaroor hy beskik het, die resies uiteindelik gewen het. ’n Suksesvolle jaar begin nie net met goeie wense nie, maar eerstens met die regte besluitneming, opgevolg met die vaste wil om dit dadelik te begin…

Hier volg ’n paar wenke oor die belangrikste produksiepraktyke, asook die doeltreffendheid en tydsberekening wat saaiboere nodig het vir optimale groei en produksie, en gevolglik beter opbrengste en wins. Grondbewerking. ’n Egalige grondoppervlak is voordelig. As oormatige afloopwater ondervind word, kan ’n “wet-rip”-bewerking voor die vyfblaarstadium die binnedringing van water en deurlugting verbeter. Besproei egter gou om te keer dat plante ’n stremmingsfase ondergaan. By minimumbewerking is ’n skoon plantbaan (“strip-till”- bewerking) voordelig vir hoër grondtemperature vir beter en egalige ontkieming. Onkruidbestr yding. Goeie onkruidbestryding is noodsaaklik tydens die vroeë ontwikkelingstadiums van die plant. Plantestand. Die doelwit is om egalige opkoms en minimum mededinging tussen plante te bewerkstellig. Goeie resultate is afhanklik van die doeltreffende werking van die planter. Maak seker dit is reg opgestel en gekalibreer voordat jy begin…

Meer as 200 wynmakers en -joernaliste het saamgeproe aan plaaslike en oorsese vonkelwyn, ongehoute en gehoute wyn en ouer Chardonnays. Van links is mnre. Bowen Botha van die Robertson-wynkelder, Danie de Wet van De Wetshof, Etienne le Riche van Le Riche Wyne op Stellenbosch, Duimpie Bayly, bekende wynpersoonlikheid, Piet Beyers van Distell en Neil Ellis van Neil Ellis Wyne op Stellenbosch. Jan-Hendrik van der Westhuizen (links) van die restaurant Jan in Nice, Frankryk, is die enigste Suid-Afrikaanse sjef wat dit nog kon regkry om ’n gesogte Michelinster in te palm. Hier ontvang hy die Golden Vine-eerbewys van mnr. Johann de Wet van De Wetshof. Met dié prys word sjefs vereer wat ’n belangrike bydrae tot die Suid-Afrikaanse kos- en wynlandskap gelewer het. Die meeste van die wyn op Jan se…

Hoër brandstofpryse staar verbruikers vir die derde agtereenvolgende maand vanjaar in die gesig. Ná kwaai stygings in Januarie en Februarie word ’n geringe styging op 1 Maart verwag. Mnr. Wandile Sihlobo, hoof van ekonomiese en landbou-inligting by Agbiz, se verwagting teen middel Februarie was dat die prys van petrol met 4 c/l en dié van diesel met 6c/l sal styg. Petrol het ook in Januarie met 50c/l en in Februarie met 29c/l gestyg, terwyl diesel met 39c/l l en 21c/l gestyg het. “Die stygings word hoofsaaklik toegeskryf aan ’n verhoging in die prys van Brent-ruolie, wat sedert begin Februarie bo $55 per vat verhandel. Ek verwag ’n gemiddelde van $56,06/ vat vir die maand teenoor die gemiddelde van $55,58/vat in Januarie.” Hy sê die styging word toegeskryf aan die Internasionale…

Ek wil graag die begrip “waardetoevoeging” bespreek, soos gesien uit my betrokkenheid by die rooivleisbedryf. ’n Werksessie vir die rooivleisbedryf wat vir 16 Maart beoog word, is vir my die belangrikste geleentheid in die ongeveer sewe jaar wat ek by die georganiseerde landbou betrokke is. Die hele waardeketting kan dan bydraes lewer oor die toekoms van die bedryf. Die Suid-Afrikaanse rooivleisbedryf het introspeksie gedoen oor waar hy homself bevind vergeleke met ander wêreldbetrokkenes in die rooivleisbedryf. Al is ons baie kleiner as ons mededingers en boer ons op ’n ander vasteland, het ons goeie produkte. Hetsy dit skaap-, bees- of bokvleis is, ons het werklik gesogte produkte wat gewild sal wees op die wêreldmark. Hoe gaan ons dit as ’n nisproduk op internasionale verbruikers se tafels sit? Dit is nie…

Soos enige Vrystaatse mielieboer glo MNR. JIMMY MUNJANJA , noukeurige Zambiese boer wat onder meer met tamaties, uie en mielies boer, sy beste oes is die volgende een. As jy na sy perfekte landerye en gedissiplineerde arbeid kyk, kan jy nie anders as om hom te glo nie. Lees die artikel op bl. 46. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Jen, het drie dogters en twee seuns. Ons oudste dogter is 28 en die jongste twee is ’n tweeling van 13 jaar oud. WIE IS JOU MENTOR? My pa, mnr. Samuel Munjanja. Ek het my liefde vir die landbou by hom geërf, maar ek leer oral waar ek kan. Daar is omtrent niemand op aarde by wie ’n mens nie iets kan leer nie. WAT IS JOU…

 DIE Regering oorweeg om grond vir restitusie te onteien sonder vergoeding. Mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, het dié aankondiging op 14 Februarie tydens die debat oor pres. Jacob Zuma se staatsrede gemaak. ‘Diegene wat die grond afgevat het, het nooit in daardie goed belang gestel nie.’ Dit is die duidelikste aanduiding tot nog toe dat die ANCregering ernstig daaroor is om af te sien van die model van “gewillige koper, gewillige verkoper”, wat sedert 1994 sy beleid was. Nkwinti het dié plan as volg omlyn: • ’n Oudit van pre-koloniale grondeienaarskap, -gebruik en verblyfpatrone word beplan. • Hierna sal ’n enkele wet opgestel word om restitusie sonder vergoeding moontlik te maak. • Die nodige grondwetlike wysigings sal gemaak moet word. • Die Nasionale Grondeisekommissie moet herontwerp…

DIE uitwissing van die herfskommandowurmplaag wat Suider-Afrika vanjaar uit die noorde binnegeval het, is in dié stadium onwaarskynlik aangesien dit so moeilik is om dié ruspegroep te bestry, sê me. Kerstin Kruger, mede-professor in dier- en insektekunde aan die Universiteit van Pretoria. Sy meen bestryding sal op ’n internasionale vlak moet geskied en die Suider-Afrikaanse lande sal hul pogings moet koördineer. Die nuwe plaag het enorme gevolge vir die gebied se 208 miljoen inwoners, vir wie mielies ’n stapelvoedsel is, veral ná die jare lange rekorddroogte, skryf sy in ’n artikel vir die webwerf The Conversation. Kruger sê ’n paar eienskappe van kommandowurms maak hulle besonder moeilik om te bestry. Die motte is sterk vlieërs, en teel ongelooflik vinnig aan. Boonop oorleef die ruspes op ’n wye reeks gasheerplante –…

SÓ SÊ ZUMA OOR DIE LANDBOU ■ Die Regering wil met regulasies, wetgewing, lisensiëring, aanskaffing en breëbasis- swart ekonomiese bemagtiging die private sektor se gedrag beïnvloed en só groter swart deelname in die ekonomie bewerkstellig. “Die staat bestee jaarliks R500 miljard aan goedere en dienste. Dan is daar ook nog die begroting van R900 miljard vir infrastruktuur. Hierdie begrotings moet aangewend word om ekonomiese transformasie te bereik.” ■ Veranderinge aan die Mededingingswet moet hoë konsentrasies van eienaarskap in sekere sektore van die ekonomie takel. ■ Ware versoening is slegs moontlik as die grondkwessie opgelos word. Die Regering kon tot dusver nog net 8 miljoen ha bewerkbare grond aan swart mense oordra. Dit verteenwoordig 9,8% van die 82 miljoen ha bewerkbare grond in die land. Die Onteieningswet sal gebruik word om…

DIE Landbouprodukte-agenteraad (Apac) vergader binnekort met mnr. Mike Mlengana, direkteur-generaal van Landbou, Bosbou en Visserye, asook met die Suid-Afrikaanse Polisie, om die wet wat lewende hawe, wild en uitvoeragente reguleer, meer tande te gee en om seker te maak dit word streng toegepas. Apac besleg al jare lank geskille tussen boere en agente op varsproduktemarkte. In 2015 is mnr. Wiam Coleske, ’n agent, tronk toe gestuur nadat hy aan bedrog en diefstal skuldig bevind is. Die klagte het voortgespruit uit ondersoeke wat deur Apac van stapel gestuur is. Verlede jaar is nog ’n agent, mnr. John Bell, en sy medepligtiges ná ’n tugverhoor deur Apac skuldig bevind. Strafregtelike sake is teen hulle aanhangig gemaak en word tans ondersoek, sê me. Lizel Pretorius, registrateur van Apac. “Hierdie suksesse is slegs moontlik…

DIE omstrede Zebediela Sitrus-landgoed by Mokopane in Limpopo kry ’n reddingsboei van R100 miljoen van die maatskappy 8 Mile. 8 Mile het ’n langtermyn-beleggingsooreenkoms met die Bjatladi-eienaarsvereniging aangegaan. Mnr. Tumi Mokwena, ’n prokureur wat al namens mnr. Julius Malema, EFF-leier, opgetree het, het in Januarie die transaksie met 8 Mile, ’n sustersmaatskappy van die vrugte-uitvoerder Fruitco, beklink. Die geld sal oor vyf jaar gebruik word om nuwe sitrusbome aan te plant, besproeiingstelsels te verbeter en die pakhuis te meganiseer. Die 25 jaar-huurooreenkoms tussen 8 Mile en die Bjatladi sluit 50% winsdeling saam met die R2,5 miljoen jaarlikse huurgeld in. 8 Mile gaan ook tot R90 miljoen se bedryfskapitaal per jaar vir die boerdery beskikbaar stel. SKIKKING Die sitruslandgoed wat in 2003 ná ’n restitusie-eis aan die Bjatladi-gemeenskap oorhandig is, het…

’N BASTERGEMSBOK-kudde het ’n Suid-Afrikaanse rekordprys behaal op die jaarlikse wildveiling van Piet du Toit-wildbedryf wat onlangs by Bela-Bela plaasgevind het. ’n Konsortium het R10,1 miljoen betaal vir ’n 50%-aandeel in die bastergemsbok Hennessy en sy kudde van 20 vroulike diere en 13 kalwers. Dit was die hoogste prys op die veiling. Dié wild loop ekstensief op mnr. Piet du Toit se Kalahariplaas by Van Zylsrus. Die bod is toegeslaan op mnre. Tebogo Mogashoa van Barbirwa Wildlife, Rooiberg, en Wicus en Hannes Pretorius van Buffalo Creek, Thabazimbi. Hulle is deel van die Wildlife Legacy-groep. Ander SA rekordpryse op dié veiling was R3,6 miljoen vir ’n njalabul, Troy, R110 000 vir jong koedoebulle en R60 000 vir waterbokverse. Piet du Toit-wildbedryf het ook die eerste keer Seretsi-wildebeeste op dié veiling verkoop.…

Wetenskaplikes wat met nanotegnologie ureumloging stopsit, sê dié ontdekking kan boere help om tot die helfte minder stikstof toe te dien. Dit verstadig die afbreek van die ureum, wat ’n toediening dus langer laat “hou”. Hulle glo dit kan vir ’n tweede “Groen Revolusie” in veral die ontwikkelende wêreld sorg. Die nadeel van ureum as ’n goedkoop stikstofbron is dat dit vinnig in nat grond afbreek en ammoniak vorm, wat uit die grond loog en ernstige omgewingskade aanrig, soos die eutrofikasie van waterbronne. Dit beland uiteindelik in die atmosfeer as stikstofdioksied, die belangrikste kweekhuisgas waarvoor die landbou verantwoordelik is. Die vinnige afbreek van ureum verhoed ook dat ’n volle toediening deur plantwortels opgeneem kan word. Boere moet dus meer en weer toedien, verduidelik dr. Nilwala Kottegoda, ’n nanotegnoloog aan die…

Die bekende Savory-instituut wil ’n nuwe sertifiseringskema vir omgewingsvriendelike landbouprodukte begin. Die instituut, wat deur die oud-Zimbabwiese ekoloog mnr. Allan Savory begin is, is ingestel op die bevordering van holistiese plaasbestuur, asook die herstel en bewaring van die wêreld se grasvelde. Sy nuwe Land to Market-program sal verbruikers bemagtig om ingeligte besluite oor hul kos- en klere-kopies te maak, sê die instituut in ’n verklaring. Die Land to Market-stempel op ’n produk sal ’n aanduiding wees dat dit van ’n veekudde kom wat holisties bestuur word om waterbeskikbaarheid, grondgesondheid en stikstofvaslegging in wildhabitatte te bevorder. Die program is daarop gemik om ’n mark te skep vir produkte wat die omgewing en menslike gesondheid herstel. Die instituut het in ’n onlangse veldtog op die geldinsameling-webwerf Indiegogo.com meer as $44 000 ingesamel…

Rooivleis is onlosmaaklik deel van Suid-Afrika se voedselherkoms. Noem die verskillende snitte, en mense raak liries oor verskillende teksture, vleissagtheid en smaak. Elkeen het ook sy eie voorliefdes. Die Afrikaner-beestelersgenootskap het “Original Afrikaner Beef” (AfriBeef) as ’n gehalteproduk by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye geregistreer. Dit gaan gepaard met ’n minimum produksie-en-leweringstandaard. Die doelwit is om te verseker dat Suid-Afrikaners ’n waarborg het dat die vleis wat hulle aankoop, elke keer murgsag en geurig is en op ’n volhoubare wyse voorsien word. Dié nismarkvleis is nou beskikbaar in eksklusiewe vleisdeli’s en uitgesoekte restaurante en sal volledig deur die waardeketting naspeurbaar wees. “Navorsing bevestig Afrikanerbeesvleis is van die beste in Suid-Afrika. Die vleis het die hoogste frekwensie van die dubbelsagtheidsgeen, goeie marmering, ’n fyn grein en geurigheid. Afrikanerbeesvleis bied…

WAT IS JOU SLIMSTE BOERDERYBESLUIT? Om na Pierre Matthee te luister oor bewaringsboerdery. Hy het my op my plaas kom wys dat bewaringsbewerking beter is as konvensionele bewerking. EN DIE DOMSTE DING? Om ooit met ’n skaarploeg te werk. Om te laat te begin platsny. WATTER TEGNOLOGIE IS ONONTBEERLIK IN JOU BOERDERY? My sakrekenaar en globale posisioneringstelsel (GPS). Ons het in die verlede skuimmerkers gebruik as ons plaagdoders spuit, maar nadat ek ’n motorfietsspuit gebou het, het ek te laag gesit om die skuimbolle te sien. Daarvoor is die GPS baie nuttig. Die GPS is ook nuttig waar ons lang kontoere het en die skuim dikwels gesmelt het teen die tyd dat jy aan die einde van die kontoer kom. Die plaas se werkers het ook gevra dat ek liewer…

WAT IS DIE BELANGRIKSTE LANDBOULES WAT JY AL GELEER HET? Moenie boedel oorgee nie. Jy moet ’n duidelike prentjie van jou doel hê en dit voor oë hou, veral wanneer dinge skeef loop. Opbrengs is ook nie alles is nie – gehalte speel dikwels ’n groter rol in jou winsgewendheid. EN DIE GROOTSTE LANDBOUFOUT? Ek het duisende rande aan die een droë boorgat ná die ander bestee. Ek soek steeds water, maar nou werp ons alles in die stryd om die bietjie grondwater wat ons het, optimaal te benut en in die grond te hou. WAT IS JOU RAAD AAN JONG BOERE? Jy moet lief wees vir wat jy doen. As jy wil geld maak, is daar minder riskante maniere om dit te doen as boerdery, maar as die grond…

HOE MEET JY OF JOU BOERDERY SUKSESVOL IS? Albei my kinders is hier op die plaas, gemotiveerd om saam met my hier te boer. Dit is sekerlik oorgenoeg bewys dat die boerdery ’n sukses is. Dit is vir my genoeg. JY REKEN DIE LANDBOUBEDRYF IS UIT ’N OMGEWINGSOOGPUNT IN DIE MOEILIKHEID. HOE KAN DIÉ BEDREIGING IN ’N GELEENTHEID OMSKEP WORD? Indien elke boer in sy omgewing, waar hy ’n invloed het, die beste praktyke toepas, die natuur werklik respekteer en die grond en ekostelsels ondersteun, kan daar begin word om die bedryf te genees. Dit begin by elke individu.…

ROOSTER NOU KAN JY NET MOOI ORAL BRAAI Front Runner het vir enigiemand wat graag braai – seker elke boer in Suid-Afrika – die eenvoudigste, maar mees gepaste bakkie-bykomstigheid ontwerp. Dié rooster van vlekvrye staal kan as ’n stoofplaat gebruik word, dit pas nommerpas op ’n noodwiel op die agterdeur of op die dak en kan enige vuur in ’n heerlike braai omskep. Omdat ’n deel van die rooster uit soliede plaat bestaan, kan dit regstreeks op vlamme geplaas en as ’n stoofplaat gebruik word. Die pote van die rooster, wat 210 mm hoog is, is van aluminium en die hele toestel weeg 4,5 kg. Die braaioppervlak van die rooster het ’n deursnee van 600 mm en pas dus op enige noodwiel. Die afstand tussen die pote kan verstel word.…

Piesang-en-Amarula-brood-enbotterpoeding met karamelvla Broodpoeding is ’n lekker bederf, maar ook ’n slim manier om brood wat nie meer vars is nie, te gebruik. Die karamelvla verg ’n bietjie moeite, maar die eindresultaat is beslis die moeite werd. 4langbroodrolletjies 100 ml sagte botter, vir smeer 4 groot piesangs, geskil en in skyfies gesny 250 ml melk 125 ml room 3 ekstragroot eiers 125 ml Amarula-likeur 10 ml vanieljegeursel 45 ml kaneelsuiker 60 ml geroosterde amandelvlokkies Poeding: Sny die broodrolletjies in skyfies. Smeer elke skyfie met sagte botter en maak toebroodjies met skyfies piesang tussen-in. Herhaal die proses met al die brood, botter en piesang. Pak die piesangtoebroodjies langs mekaar in ’n gesmeerde oondbak. Klits die melk, room, eiers, likeur en vanieljegeursel saam en giet oor die brood. Laat staan vir…

‘Ek beskou dit as ’n professionele loopbaan wat jou die kans bied om die hele dag in die oop ruimtes in die natuur tussen die diere jou brood te verdien – en dit sonder dat mense en hul dinge jou dag belemmer.’ In een beweging gryp me. Emilize Vögel (44), plaasbestuurder by die Wagondrift-boerdery, Hankey, haar verkyker en vlieg uit die Land Cruiser. “Kyk agter daardie noem-noem – dit is ons nuutste swartwitpenskalfie. Die ma’s steek hulle mos weg vir ’n mens,” sê sy. Terug agter die stuurwiel tel sy ’n troppie koper-springbokke sommer so in die gesels. Jip, hulle is almal daar. Sy is haastig, want voor sononder moet ’n windpomppyp vervang en ’n lekkende dam reggemaak word. In die volgende kamp ry ons deur ’n trop pragtige Dorpers.…

Talle bestaande en nuwe opsies bestaan vir boere wat doeltreffende besproeiing en verantwoordelike landboupraktyke wil toepas. Met waterbronne wat weens droogte, besoedeling en ’n groter bevolking onder druk kom, is water toenemend ’n skaars kommoditeit. Dit is ongelukkig ook so dat die landboubedryf wêreldwyd van die grootste waterverbruikers en ook van die grootste waterbesoedelaars is. Grondvogmeters, presisietoediening van water en kunsmis, asook besproeiingskedulering wat verdamping en kragverbruik verminder, is reeds beskikbaar. REËNTENT Beskerming teen ryp, waterbesparing en doeltreffender kunsmis- en watertoediening in vrugteboorde is die redes waarom die entrepreneurs Rick en Johnny Georges (pa en seun) van GSI Supply in die Amerikaanse deelstaat Florida die Tree T-Pee ontwerp het. Die Tree T-Pee is ’n keëlvormige plastiektent wat vir jong bome van een tot vyf jaar oud ontwerp is. Die reëntentjie…

Die winsgewendheid van veeboerdery in Namibië is tans onder druk. Boere se inkomste toon geen groei sedert 2011 nie, terwyl produksiekoste boonop vinniger as die inflasiekoers styg. Bosindringing wat veld se produktiwiteit en dravermoë aan bande lê, is een van die grootste probleme waarvoor die landbou in Namibië te staan gekom het. Die skep van ’n volhoubare balans tussen bos en gras sal die veld se dravermoë verbeter en lewendehaweproduksie per hektaar laat toeneem. Mnr. Roelie Venter, projekkoördineerder van die weiveldkoördineringseenheid, het op ’n byeenkoms van die Namibiese Weidingsforum by Windhoek gepraat. Hy sê hul opnames dui daarop dat grasproduksie vier keer hoër is in veld waar bosse uitgedun is vergeleke met veld wat dig bebos is. Dus is aandag aan bosverdigting een van die sleutelelemente wat veeboere se oorlewing…

Van links is mnre. Thinus van Schoor, wat einde Januarie uitgetree het as die SA Brouery se hoof van landbou en vermouting in Afrika, Erenst Pelser, hoof- uitvoerende beampte van Sentraal-Suid Koöperasie, en André Uys, besturende direkteur van Overberg Agri. Die garsbedryf het afskeid geneem van mnr. Andries Theron (regs), ondervoorsitter van Graan SA, wat eersdaags uittree. By hom is mnr. Jaco Minnaar, voorsitter van Graan SA. Sertifikate is oorhandig aan nuwe boere wat sekere graanopbrengsmikpunte behaal het. Van links is mnre. Francois Schoeman van Amaqhawe, Gavin Jaars van Agri Dwala, Jannie de Villiers, hoofuitvoerende beampte van Graan SA, me. Kea Mokomele, wat die sertifikaat namens die Eerstebosboerdery ontvang het, me. Preline Swart, ondervoorsitter van Graan SA, mnr. Nico Hoogbaard en me. Fraline Mintoor van die Olieboomskraal-boerdery, mnre. Christiaan Johannes…

Die hoofspeler op vanjaar se sojaboon-wêreldmark is Suid-Amerika – veral Brasilië. Dié land, waar sojaboonproduksie die afgelope jare deurlopend gegroei het, verwag om vanjaar die mylpaal van 100 miljoen ton verby te steek. Ontleders verwag ’n nasionale oes van 107 miljoen ton groot, teenoor 95,4 miljoen ton in 2015-’16. Brasilië lewer gewoonlik sowat 30% van die wêreld se sojabone. Amerika, die voorste produsent, lewer sowat 33%. Die Amerikaners verwag vanjaar ’n nasionale oes van 117 miljoen ton. Die wêreld se ál groter honger na sojabone staan egter nie terug vir die verhoging in produksie nie en die groeiende voorraad het dus nog nie juis merkbare druk op internasionale markpryse geplaas nie, sê mnr. Luan van der Walt, ekonoom van Graan SA, in sy bedryfsorganisasie se weeklikse oliesademarkverslag. China, verreweg die…

GAUTENG CARLETONVILLE DE PAN (51) 336 ha en DOORNFONTEIN (50) 319 ha, aan Esibongweni Property (Edms.) Bpk., van Henque 4121, R11 400 000. WATERPAN (292) 123 ha, aan PA van Graan-boerdery, van Mitchell Projekte (Edms.) Bpk., R1 000 000. WILGEBOOM (458) 21 ha, aan C. Kruger en J. Kruger, van M.S. Pretorius en W.J. Pretorius, R1 900 000. PRETORIA BOEKENHOUTSKLOOFDRIFT (286) 21 ha, aan Nedbank Bpk., van M. Wright, R400 000. KROKODILSPRUIT (290) 22 ha, aan M&P Burger-familietrust, van F.M.A. Coetzer, R1 050 000. NIGEL GROENVLEI (590) 180 ha, aan Johannri-trust, van W.A.S. Gouws, R4 550 000. KWAZULU-NATAL BALLITO FU (9037) 149 ha, aan Haysand, van Pukka Chukka Farms, R4 790 000. HELPMEKAAR RIETSPRUIT (425) 430 ha, aan Gwayimaneeiendomsvereniging, van D.J. Winterbach, R5 296 000. PORT SHEPSTONE BEEDALE (6325) 174…

BOERBOK VEILING BREEK DEUR R1 MILJOEN-KERF Die plaaslike Boerbokmark bly ’n gesogte een. Die vraag na goeie teelmateriaal het meegewerk dat ’n rekordomset op die nasionale veiling van die Suid-Afrikaanse Boerboktelersvereniging behaal is. Op die veiling is 30 Boerbokramme teen gemiddeld R18 407 stuk verkoop. Die duurste ram is geteel deur mnr. Lukas Burger van Griekwastad en dit is deur die stoetery Al3 Hanekom van Kuruman teen R105 000 gekoop. Daar is ook ’n groot vraag na Boerbokooie met 116 ooie wat nuwe base gekry het. Die duurste ooi is deur die Boerbok-stoetery Nico Botha van Britstown vir R30 000 aan die Boerbok-stoetery Kartu naby Lichtenburg verkoop. Mnr. Hennie Booysen, nuwe voorsitter van die Suid-Afrikaanse Boerboktelersvereniging, sê die omset van die veiling was die eerste keer meer as R1 miljoen.…

ALGEMEEN 1 MAART: Monsanto-inligtingsdag. Lichtenburg, Rietgat. E-pos: magda.du.toit@monsanto.com 2 MAART: Monsanto-inligtingsdag. Bethal. E-pos: magda. du.toit@monsanto.com 11 MAART: Durbanville-plaasfees. Diemersdal-wynlandgoed. E-pos: plaasfees@bergsigdv.co.za 24-25 MAART: Namibiese Landbou-unie se landbou-braaikompetisie. Uhlenhorst-boerevereniging, Bitterwasser Lodge, Uhlenhorst. Hoekus van Niekerk. E-pos: hoecon@afol.com.na; sel 00264 81 294 4676. 28-30 APRIL: Suid-Afrikaanse Kaasfees. Sandringham, Stellenbosch. Agri-Expo. E-pos: admin@agriexpo.co.za; web: www.cheesefestival.co.za; tel. 021 975 4440. BOEREDAE 11 MAART: Onderstepoort-boeredag (Brahman). Lizemari Terblanche. E-pos: lizemari.ter@gmail.com; tel 072 380 0846. KONFERENSIES 14-15 MAART: Internasionale pekanneutkonferensie, SA Pekans-fabriek, Hartswater. Web: www.sapecans.co.za; Luther Olivier, e-pos: Luther.Oliver@Goldenpeanut.com; sel 076 060 8176. KURSUSSE 13–15 MAART: Kunsmatige inseminasie, beeste. Krugersdorp. Di Rothman, Web: www.rltsafrica.com; sel 082 772 1208. 16 MAART: Dragtigheidswaarneming, beeste. Krugersdorp. Di Rothman, Web: www.rltsafrica.com; sel 082 772 1208. 17 MAART: Kalfgrootmaak. Krugersdorp. Di Rothman, Web: www.rltsafrica.com; sel 082 772 1208. 22 – 24…

FEBRUARIE WILLISTON 23-25, Williston-skou. Manne-oggend, damesoggend, perde, bokke, Boerbokke, Dorpers, jeugskou, kindervermaak, skoudans en vele meer. Belinda Els. E-pos: willistonskou3@gmail.com; tel. 053 391 3005, sel 082 613 3137. Stalletjiebesprekings: Erika, sel 079 549 7724. TARKASTAD 24-25, Tarkastad-skou. Saalen Boerperde, jeugskou, skeerkompetisie, klein- en grootvee, stalletjies. Corli Botha, Koekedoor-wenner, en die Broers as gaskunstenaars. Leon Goosen, sel 082 555 5530 of tel. 045 846 9161. MAART SWELLENDAM 2-4, Swellendam-skou en damesoggend. Voorsitter: Anton Olivier, anton. olivier@momentum.co.za of sel 083 700 3580. Media- en stalletjiebesprekings: Miriam Basson, miriambasson@gmail.com of sel 082 788 6544. Sekretaresse: Suzaan Smit, skouborge@gmail.com of sel 072 309 7531. Damesoggend: Moira Odendaal, moiraannel@absa.co.za of sel 082 448 8166. ERMELO 2-4, Ermelo Hoëveldlandboufees. Perde: Talana Möller, sel 082 563 7737. Western mounted games: Oubaas de Jager, sel 082 557 0200.…