Innholdsfortegnelse for 10-Jun-16 i Landbouweekblad

Prof. Ben Cousins van die Instituut vir Armoede-, Grond- en Landelike Studies (Plaas) skryf dat sowat 8 miljoen hektaar van die 86 miljoen hektaar plaasgrond in wit besit sedert 1994 deur restitusie aan swart Suid-Afrikaners oorgedra is. Die Regering se aanvanklike teiken in 1994 was om 30% van landbougrond teen 1999 oor te plaas, maar weens stadige vordering is die teikendatum na 2014 geskuif. Duisende landelike restitusie-eise moet nog gefinaliseer word en nagenoeg 20 000 geskikte restitusie-eise moet nog verwerk word. ’n Toenemend gekonsentreerde landbou-ekonomie het oor die jare ’n groot aantal wit boere uitgeskakel. Tog lewer 70% tot 80% van alle plase net 20% tot 30% van die waarde, en baie van hulle is onder druk weens die droogte. Dié grond kan relatief goedkoop vir herverspreiding bekom word. Die…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Slaan Eskom vir ’n ses met gravitasie en sonkrag ■ Verskans familie se welvaart só ■ Pa en seuns behaal sukses met droëvrugte ■ Merinoboer ‘droom’ super-dipstelsel uit ■ Nog nuwe ysters op Nampo-Oesdag GESIN ■ Warm poedings vir wintersdae SPESIAAL ■ Afslaers, Opleiding KLEINVEE Binne vyf jaar kandie Dorper sy plek op die wêreldmark vierkant volstaan. Belangstelling uit China en Rusland skiet die hoogte in, vleisskape is die groot gonswoord en produsente staan tou vir Suid-Afrikaanse teelmateriaal. Nou net om die protokolprobleme uit die weg te ruim...…

DIE mandaat van die Land Bank sal hersien word en hy sal weer teruggaan na die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, het die nasionale uitvoerende komitee (NUK) van die ANC besluit. Die Land Bank is in 2008 uit die ou Departement van Landbou en Grondsake na die Tesourie geskuif weens ongerymdhede in die bestuur. Mnr. Gwede Mantashe, sekretaris-generaal van die ANC, het op ’n perskonferensie ná ’n vergadering van die NUK die skuif verduidelik. “Boere op kommunale grond het nie toegang tot geld van die Land Bank nie, want hulle het nie titelaktes nie. Maar op daardie kommunale grond kan kos geproduseer word wat tot voedselsekerheid bydra. ’n Ontwikkelingsinstelling (soos die Land Bank) moet hierdie werklikheid meer as ’n kommersiële bank verstaan. Een manier hoe dit kan gedoen word,…

DIE sterkste El Niño in amper 20 jaar is amptelik verby, luidens die jongste maandverslag van die Australiese buro vir meteorologie (BOM). Dié agentskap het die internasionale voortou geneem met dié aankondiging dat die aanduiders van dié klimaatverskynsel, wat Suid-Afrika in ’n uitgerekte rekorddroogte gedompel het, nou tot neutrale vlakke teruggekeer het. Klimaatvoorspellers is dit eens dat daar ’n kans van meer as 50% is dat ten minste ’n swak La Niña van nou af gaan ontwikkel. Dié suster-verskynsel van El Niño gaan dikwels met bogemiddelde reën vir Suid-Afrika se somerreënstreek gepaard. See-oppervlaktemperature in die Stille Oseaan, die belangrikste aanduider van die stand van El Niño of La Niña, daal al etlike maande lank. Die gemiddelde maand-temperatuur het in April onder die afwykingsvlak van 1,5 °C bo die normale geval,…

PRYS- en loonvasstellings wat aansienlik hoër as inflasie is, kan uiteindelik langdurige hoë inflasie meebring. Daarom moet mense nie die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) se inflasieteikenbeleid wantrou nie, het mnr. Lesetja Kganyago, president van die SARB, op die landbousakekamer Agbiz se kongres op Somerset-Wes gemaan. Volgens Kganyago streef die SARB na ’n “konstante en stabiele” inflasiekoers van 3% tot 6%. Inflasieskokke – soos die huidige hoë voedselpryse weens die droogte – het egter inflasie tot bo hierdie band gedryf. “Die probleem is nie dat inflasie bo 6% is nie, maar die probleem is dat mense – veral prysen loonbepalers – begin glo die SARB het nie ’n band van 3% tot 6% in sy visier nie, maar eerder 6% plus ’n aanbodskoksyfer.” Dit lei daartoe dat werknemers vir lone hoër as…

KORTOM ■ Boerdery moet winsgewend wees. ■ Suid-Afrika se boere verkeer onder kwaai druk, onder meer weens ingevoerde produkte en die droogte. ■ Australië stel ’n goeie voorbeeld deur sy beleidsplanne wat alles daarop gemik is om boere te ondersteun. Die groot bohaai oor die herverdeling en onteiening van grond is alles deel van die Regering se beheptheid met rasgedrewe beleid. Ongeag die geslag of ras van enige boer, is daar egter een sleutelfeit: Die boerdery móét winsgewend wees, al is jy ’n kleinboer of ’n swart boer op staatsgrond. Om op langer termyn volhoubaar te wees, moet jou inkomste groter wees as jou uitgawes. Dit gaan boomskraap met die staatskas. Die boerderye van begunstigdes in die staat se grond-herverdelingsprogram kan nie, soos tans, staande gehou word deur staatsgeld nie.…

Jong boere en studente uit Afrika en Europa het vanjaar weer die kans om R270 000 te wen vir hul idees om vernuwende satelliettegnologie in die landbou te gebruik. Die Europese agentskap Global Navigation Satellite System (GNSS) en sy omgewingsagentskap bied dié kompetisie aan, en die masjinerie-vervaardiger Claas en die landboumaatskappy Bayer borg dit. Die Farming by Satellite-kompetisie het ten doel om satelliettegnologie in vernuwende landbou-praktyke aan te moedig en die impak van die landbou op die omgewing te verminder. Deelnemers hoef nie self te boer nie, maar die plan waarmee hulle vorendag kom, moet op die landbou, voedselproduksie en die benutting van grond van toepassing wees. Daar is vanjaar ook ’n spesiale prys vir enige voorlegging wat in die behoeftes van boere in Afrika voorsien, en die wenner in…

Ná die warm, droë tafeldruifseisoen moet boere betyds begin met bemestingbeplanning om soveel moontlik plantreserwes vir die nuwe seisoen op te bou. Dít was die boodskap op die boeredag van Crimson Seedless Alliance op De Doorns. Mnr. Lionel van Schalkwyk van Terason, ’n maatskappy wat landbouchemikalieë verskaf, het boere met genoeg water aangeraai om met bemesting voort te gaan soos normaalweg. “Moenie te vroeg toedien nie, want dan word hergroei bevorder. Moet ook nie te lank wag nie, want dan tree blaarveroudering in en die grondtemperature daal. Die mikpunt is om soveel as moontlik reserwes op te bou.” As daar watertekorte is, moet toediening selektief gedoen word soos die beskikbare water dit toelaat. “Dien net die noodsaaklike elemente toe en probeer keer dat die wortelsone met onnodige soute verbrak. Dit…

Van jongs af was mnr. Renier van der Westhuizen lief vir lekker kos, en boonop het hy eindelose respek vir waar sy kos vandaan kom. Dié hartstog vir goeie bestanddele en uitgesoekte voedselsoorte kom van sy ma af, die bekende kosskrywer Marlene van der Westhuizen, en het gelei tot ’n nuwe onderneming wat kalfsvleis – in baie mense se oë ’n uiters omstrede produk – aan toprestaurante verskaf. Middelvallei Meat Distributors is nou die enigste verskaffer van melkgevoerde kalfsvleis wat kom van baie jong kalwers. Sjefs en lekkerbekke val oor hul voete om daarvan in die hande te kry – selfs teen sowat R300 per kilogram. “Ek jag al my lewe lank vir die pot en vir my gaan dit alles oor kos. ’n Mens moet jou emosie daarvan kan…

Die beskerming van byekorwe is vir by én boer noodsaaklik in die oorlewingsketting van dié bedryf. Nes ander byeboere ly mnr. Louis van Zyl van Mummy Honey buite Randfontein dikwels skade weens vandalisme, diefstal, veldbrande en brandstigting. Miljoene bye bly dikwels in die slag. Hy en sy broer, Edward, van Necta Honey, maak saam heuning by die onderneming Mummy Necta Honey buite Randfontein. Daar verwerk en verpak hulle Necta en Mummy Honey se produkte in ’n HACCP (SANS)- en Halaal-gesertifiseerde fabriek, een van net ’n hand vol in Suid-Afrika. Die Van Zyls lewer ook bestuiwingsdienste oor ’n groot deel van Suid-Afrika. Hulle bedien ’n wye groep boere – van uie- tot vrugteboere. Hul korwe staan dus honderde kilometer van mekaar af. Om gereeld by al hul korwe se staanplekke uit…

GROND EN WATER EDUARD HOFFMAN BOORGATWATER BEGIN SLEG RUIK Ek wil graag vasstel hoe om water wat besoedel raak, teen te werk. Ons boerdery gebruik boorgatwater om onder meer hokke skoon te was, en ons hervul ook met die boorgatwater. Ons doen dit al jare lank sonder enige probleme, maar die afgelope paar maande kom ons agter die boorgatwater begin sleg ruik en smaak. Dit is nou so erg dat ons dit nie meer in die huis kan drink nie. Ons gebruik ’n gronddam waarin die water ná die skoonmaakproses geberg word. Die gronddam is omtrent 60 m van ons boorgat af en ons pomp 5 000 liter water per uur. Die diepte is ongeveer 70 m. Sal ’n nuwe gronddam die probleem oplos? Ons vermoed die ou dam se…

Hoeveel avokado’s verbou julle en waar word dit bemark? Ons verbou sowat 2 000 ton avokado’s per jaar, waarvan 50% tot 70% na Europa en Brittanje uitgevoer word. Dit wat oorbly, word plaaslik aan die “bakkiemark” (smouse), munisipale markte en supermarkte verkoop. Hoe lank is die avokadoseisoen? Ons seisoen is van Februarie tot Oktober. In die verlede het ons buite die seisoen baie avokado’s uit Spanje, Europa en Chili ingevoer, maar nou begin boere later plant én oes. Daar kom deesdae kleiner volumes uit die Oos-Kaap in Desember. ZZ2 het ook grond waar hulle buite die gewone seisoen kan oes. Van Oktober tot Januarie word plaaslik egter nie baie avokado’s verbou nie, dan is daar verskriklike hoë pryse, soos veral dié jaar gebeur het. Wat is die Maluma-avokado en waarom…

R1 miljoen Shell het verlede week die tweede oliemaatskappy geword wat R1 miljoen aan Agri SA se droogterampfonds skenk. Mnr. Johannes Möller, voorsitter van Agri SA, sê meer as 12 000 boere en meer as 8 500 plaaswerkers en ander gemeenskapslede het reeds vanjaar bystand ontvang van die organisasie en sy vennote in die droogteverligtingsprogram. – Agri SA 11% Die algehele voedselprys-inflasie op ’n jaargrondslag in Suid-Afrika is luidens die nuutste verslag van die Nasionale Landboubemarkingsraad 11%. Dit is beduidend hoër as die algehele inflasiekoers van 6,2%. Brasilië se voedselprysinflasie is 13,4% (algehele inflasie is 9,3%) en China s’n 7,4% (algehele inflasie 2,3%). In Zambië was dit 26,5%, met algehele inflasie op 21,8%. – NLBR 60% Die persentasie Suid-Afrikaanse kinders wat teen die einde van graad 4 nie kan lees…

‘Hoekom wil julle altyd vir die Regering wag? Ons almal weet wat die probleme in die land is en het ’n goeie idee van hoe om dit op te los.’ MNR. MPUMELELO MKHABELA, oudredakteur van Sowetan. Bl. 14 ‘As dié prysen loonbepalers hoër inflasie verwag, vervul hul aksies hierdie verwagtinge.’ MNR. LESETJA KGANYAGO, President van die Reserwebank. Bl. 17 ‘Dit is niks anders as om boere se geld te steel nie.’ ME. LIZEL PRETORIUS, registrateur van die Vereniging vir Landbouagente (Apac). Bl. 22 ‘Dit het harde werk gekos om die bank se integriteit te herstel.’ DR. JOHN PURCHASE, uitvoerende hoof van Agbiz, oor die Land Bank. Bl. 15 ‘As ’n mens kyk na die opbrengsverhogings wat moontlik is met beter saad, is dit ’n baie klein prys om te betaal.’…

DIS AMPTELIK: EL NIÑO IS VERBY! Die uitmergelende verwoester, die El Niño-weerverskynsel, is vir eers iets van die verlede, sê die Australiese weerdiens. WILNA BRUWER skryf: Baie dankie. Dit is goeie nuus. BRAKANJAN skryf: Só sê die Aussies. Wat gaan in hierdie winter gebeur? Volgende jaar het ons weer ander soort weerstoestande. Miskien moet ek weer na Haas Das se weervoorspellings gaan luister . . . DAVEL skryf: Wat vir my interessant is, en wat ek graag wil weet, is wat presies veroorsaak die konsentrasie van hitte op een plek? Ek weet wind het ’n effek. Maar wat alles het ’n effek op die sameloop van die verhitting? ROOIES skryf: As jy nie wil lieg nie, bly uit die weer! GW RAAD skryf: Ek hoop terdeë dat die Aussies reg…

DIT is nie nodig om op die Regering te wag om Suid-Afrika se probleme te takel nie, maar die sakewêreld is beter gerat om die struikelblokke self te hanteer en sal boonop groter voordele daaruit trek. Só sê mnr. Mpumelelo Mkhabela, bestuurder van die geselsradiostasie Power 98.7 en voormalige redakteur van die dagblad Sowetan. Hy het op die Agbiz-kongres op Somerset-Wes gesê die sakewêreld moet ’n manier vind om die gaping toe te maak tussen die swart jeug se verwagtinge en die werklikhede in Suid-Afrika. “Ons moenie net saamstaan as ’n krisis ons in die gesig staar nie, soos wanneer die kredietgraderingsagentskappe kom aanklop nie. Ons moet aan ’n toekomsbeeld skaaf en ons toekoms daarvolgens beplan. Ons sal nooit oplossings kry as ons net reageer op alles nie. Ek dink…

‘Landbou moet belê in leer-ekonomie’ Dit is nie meer net genoeg om grondstowwe te verwerk nie. Deur groot beleggings in gehalte-opvoeding en -opleiding kan die landbou help om ’n leer-ekonomie (learning economy) in Suid-Afrika te skep en só die Nasionale Ontwikkelingsplan prakties toe te pas. Volgens mnr. Schalk Pienaar, voorsitter van die landbousakekamer Agbiz, steun die internasionale ekonomie nie meer so swaar op mynbou en minerale-ontrekking nie. Wêreldverbruikers se behoeftes het ook verander. “Die wêreld besef nou eers watter fantastiese geleenthede rewolusionêre tegnologieë meebring. Die bereidwilligheid om dié fenomeen te omhels, sal grootliks die wenners en verloorders in die ekonomiese wedren bepaal,” het Pienaar in sy voorsittersverslag op Agbiz se kongres op Somerset-Wes gesê. Volgens hom moet geen steen onaangeroer gelaat word om leiers vir die toekoms te ontwikkel nie.…

DIE Onteieningswet, wat nou net pres. Jacob Zuma se handtekening kort om wet te word, gee nie aan die Regering magte wat hy nie voorheen gehad het nie. Trouens, die staat was nog altyd by magte om grond vir grondhervorming onder markwaarde te onteien, maar het dit nie gedoen nie. Só sê prof. Elmien du Plessis, kenner van onteieningswetgewing aan die Noordwes-Universiteit. Sy het verlede week gereageer op kommer dat dié wetgewing die einde van die “gewillige koper, gewillige verkoper”-benadering tot grondhervorming beteken. “In dieselfde asem kan ek sê dit is ook onmoontlik om grond sonder vergoeding te onteien tensy die Grondwet verander word. Die nuwe wet bied eerder groter beskerming aan die eienaar omdat die staat verplig word om eers ’n ooreenkoms te probeer beding.” Die Nasionale Vergadering het…

SEDERT ’n aankondiging vroeër vanjaar dat verskeie landboumaatskappye ogiesdraad teen afslagpryse gaan verkoop ter ondersteuning van boere se stryd om probleemdiere te bekamp, het dit soos soetkoek verkoop. By BKB, wat aanvanklik 6 000 rolle (1,2 m x 90 mm x 50 m) teen R564,24 per rol (BTW ingesluit) beskikbaar gestel het, het die aanvraag die aanbod drie keer oorskry. Die maatskappy het binne enkele weke bestellings vir 18 000 rolle ontvang. Altesame 5 000 rolle is reeds aan boere gelewer en die res sal oor die volgende drie maande ook teen die spesiale prys afgelewer word, sê mnr. Ronnie Smith, BKB se bedryfsdirekteur. Mnr. Johan du Plessis, hoofbestuurder vir handel by Die Kooperasie op Humansdorp, sê bestellings vir meer as 10 000 rolle is voor die sperdatum van 30…

BY verlede week se Agbiz-kongres was die vraag op almal se lippe of Suid-Afrika die kredietgraderingsagentskap Standard & Poor’s Vrydag sou kon oortuig om nie die land se kredietgradering afwaarts aan te pas nie. Die agentskap Moody’s het vir ’n groot verrassing gesorg toe hy in Mei besluit het om Suid-Afrika se kredietgradering onveranderd te laat op Baa2/P-2. Dit het gevolg nadat Moody’s Suid-Afrika se ekonomiese verwagtinge in Desember van stabiel na negatief verander het en in Maart na negatief met die bedoeling om dit af te gradeer. Standard & Poor’s en Fitch het Suid-Afrika albei vroeër een stap bo rommelstatus gegradeer. Mnr. Ettienne le Roux, hoofekonoom by Rand Aksepbank, het op Agbiz se kongres op Somerset-Wes gesê almal wonder sedert Maart waarom Standard & Poor’s Suid-Afrika nie afgegradeer het…

’N DURBANSE markagent is sy lisensie kwyt en word deur moontlike siviele en strafregtelike optrede in die gesig gestaar nadat dit aan die lig gekom het sy trustrekening is met meer as R1 miljoen in die rooi. Die markagentskap John Bell & Co., wat boere se produkte op die Durbanse Varsproduktemark verkoop, word tans deur ’n interdik verbied om verder sake te doen op die markvloer. Dié interdik, wat deur die Landbouprodukte-agenteraad (Apac) aangevra is, is van krag tot ’n dissiplinêre verhoor wat vir Julie geskeduleer is. Die dissiplinêre optrede spruit uit hoe die maatskappy sy trustrekening bedryf het. Dit is die rekening waarin agente die geld wat boere toekom, hou (lees die kassie “Só werk trustfondse” op bl. 23). Volgens me. Lizel Pretorius, registrateur van Apac, het waarskuwingsligte begin…

Die Harvard-sakeskool in Amerika het 10 reëls om sake te doen. 1. Moet nooit sonder kontant wees nie. 2. Moet nooit sonder kontant wees nie. Raai wat is reëls 3 tot 10? As jou onderneming ’n kontanttekort het, kan dit die einde van die onderneming beteken. Die behoefte aan kontant in jou boedel is ewe belangrik. Dit is noodsaaklik om kontant in jou boedel beskikbaar te hê om voorsiening te maak vir ’n reeks uitgawes wat betaalbaar is. Jou boedel moet genoeg kontant hê om in die kontantbemakings in jou testament te voorsien. As jy geld nagelaat het aan jou geliefdes, moet daar likiditeit in die boedel wees om dit moontlik te maak. As daar nie kontant is nie, kry jou erfgename dit nie. Jou boedel het ook kontant nodig…

’n Aanlyn-oorlog woed omdat Skotse boere vra dat hulle toegelaat moet word om jag te maak op die wêreld se grootste kraai-spesie. Die boere sê rawe val toenemend hul pasgebore lammers en kalwers aan. In een aanlyn-petisie, wat mnr. Danny Bisset van Thurso in Skotland begin het, word die Skotse natuurerfenis-agentskap gevra om die wet te wysig sodat boere rawe voortaan mag skiet om hul vee te beskerm. Danny sê raaf-aanvalle op ooie en pasgebore lammers het vanjaar al talle vrektes veroorsaak, met gepaardgaande emosionele trauma en groot verliese vir skaapboere. Die natuurerfenis-agentskap sê daar is ongeveer 12 000 pare gewone rawe in Brittanje, waarvan die meeste in Skotland is. Rawe is die grootste voëls in die kraai-familie. Hulle is heeltemal swart, met groot snawels en lang vlerke. Hulle is…

Toe mnr. Hein Koegelenberg en sy skoonpa, wyle dr. Anton Rupert, in 1999 koppe bymekaargesit het oor die familie se wynhandelsmerke, het Anton aan sy skoonseun gesê: “Onthou, dis ’n leefstylbesigheid en ons gaan moontlik nie geld maak hiermee nie.” Maar toe het die entrepreneursgogga Hein, wat wynbou gestudeer het, reeds stewig beetgehad. Hy was opgewonde oor die geleenthede wat die wynbedryf bied – veral met die regte verspreidingskanale in posisie wat seker maak die produkte kom by die mark uit. “Ek het vir dr. Rupert gesê: ‘Gee my agt jaar, dan sal ek gelyk speel en selfs geld begin maak’,” sê Hein. Hy het onder meer die plaaslike wynverspreidingsonderneming Meridian Wine Merchants help staanmaak, asook Historic Wines of the Cape, ’n maatskappy wat wyn-bêreplek, etikettering en verskeping behartig. Onder…

DR. THEO DE JAGER WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY NOG GEMAAK HET? Die eiendomme wat ek verkoop het en om op te hou met formele studie. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY NOG ONTVANG HET? Om my hart te volg en my instinkte te vertrou. Om nóg ’n slag oor ’n saak te bid. WATTER TEGNOLOGIE BESKOU JY AS ONONTBEERLIK OP DIE PLAAS? My slimfoon, met my plaasdata, toepassings (apps) en kontakbesonderhede van honderde mense wat beter weet as ek. Een van my gunstelinge is Farmboek. Dit word weekliks bygewerk met data en inligting oor amper enigiets wat ’n boer wil weet, van die verskaffers van trekkeronderdele tot die kenmerke van ’n spesifieke mangokultivar. Ek gebruik ook dikwels Measure Map, ’n app wat my in staat stel…

Die RXmodelle is ontwerp vir uitstekende kraglewering, duursaamheid en ’n verbeterde rygehalte.…

Heuningbye en ander insekbestuiwers is belangrik vir die suksesvolle verbouing van sowat 75% van alle landbougewasse. Na raming is sowat 87 bekende kosprodukte in verskillende mate afhanklik van bestuiwers. Daaronder tel sonneblomme, uie, kanola, kiwivrugte, waatlemoene, pampoene, lemoene, aarbeie en avokado’s. Habitatversteuring, siektes, soos Amerikaanse vuilbroed, en die onoordeelkundige gebruik van landbouchemikalieë en insekdoders is ’n bedreiging vir bye en dus ook vir die groente- en vrugtebedryf. Byekorwe wat beskadig of gesteel word, plaas ’n bykomende las op die bedryf ’n Gesonde korf huisves sowat 80 000 bye en sal in ’n jaar 16 kg tot 20 kg heuning kan produseer. Korwe wat agter nektaar aangeskuif word, soos in die groente- en vrugtebedryf, kan tot 50 kg heuning lewer. Volgens die Suid-Afrikaanse Nasionale Biodiversiteitinstituut (Sanbi) is insekbestuiwing in Suid-Afrika sowat…

SA MINIATUURPERDKAMPIOENE SUID-KAAPSE SAALPERDKAMPIOENE WES-KAAPSE SA BOERPERDKAMPIOENE…

‘Mense sê ons woon in die middel van nêrens, maar ek glo ons woon in die middel van alles.’ Dit is die tipe wêreld waar die wildboer eens ’n aandelemakelaar was, die kelnerin met die mooi oë B.Sc. geswot het voor sy met ’n boerseun getrou het en nou ’n skandeerder koop om diere vir dragtigheid te toets, en ingenieurs hul tabelle en somme eenkant toe skuif om die wonder van ’n nuwe plant te aanskou. Ons kies grondpad langs koers Grootriviervallei toe. Ons kele is droog toe ons by Commessie, mnr. Martin en me. Lucia Dorfling se plaas, indraai. Martin het destyds vir Lucia gesê sy het “meer moed as verstand” toe sy ’n vervalle plaashuis opknap vir hul onderneming, Marlu-gasteverblyf. Dié idee is gebore nadat die egpaar nie…

In die Bybelboek Ester 4:14-16 sien ons dat God mans en vroue op strategiese plekke plaas om Sy werk te doen. Koningin Ester moes vir die Joodse volk in die bres tree om hulle van uitwissing te red. Mordegai, haar oom, sê vir haar in Ester 4:14: “As jy nóú swyg en daar kom van ’n ander kant af uitkoms en redding vir die Jode, sal jy en jou familie omkom. Wie weet, miskien is dit juis met die oog op ’n tyd soos hierdie dat jy koningin geword het!” God sê ons moet, as rentmeesters van die grond, ons stemme verhef. Ons moet sonde by die naam noem en nie onverskillig staan, stilbly en selfversekerd wees nie. Koningin Ester gaan voort en sê: “As ek moet omkom, moet ek…

SWAK finansiële bestuur en besluite is die belangrikste oorsaak waarom sowat 80% van die boere wat hul plase weens skuldverpligtinge verloor, die bedryf moet verlaat – nie weens ’n swak landboujaar nie. Mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en bemarking by FNB, sê Suid-Afrikaanse boere weet hoe om ’n swak jaar te bestuur, maar nie ’n goeie jaar nie. Maree het sowat 120 Karooboere op ’n inligtingsdag van mnr. Nelius van der Westhuizen, Voermol se skaapboer van die jaar, in die distrik Loxton toegespreek. “Ons finansiële besluite in goeie jare bepaal ons lot in swak jare,” sê hy. “Wat het u in goeie jare gemaak? Het u skuld verminder of aangegaan ter wille van belastingverligting?” Maree het voorts gevra of boere hul surplus-geld in dooie bates belê het, of inkomste-generende…

DIE appelkoosbedryf se swaar tye duur voort en die voortslepende droogte bewys appelkoosprodusente geen gunste nie. Volgens mnr. Chris Smith, steenvrugkenner by die Landbounavorsingsraad se Infruitecinstituut, het die droogte ‘n oorhoofse ongunstige impak op die appelkoosopbrengs gehad. “Na gelang van watter tyd in die ontwikkelingsfase van die appelkoosoes die droogte die grootste uitwerking gehad het, het die produsente ’n afname in óf produksie óf gehalte gehad. Sover dit gehalte betref, kon van die eetgehalte tot kleur of houvermoë beïnvloed word. “Daarbenewens ondervind die appelkoosbedryf in ieder geval probleme omdat die meeste produsente nie die kultivars in die grond het of beskikbaar het wat die mark vra nie. Die kultivars wat in Suid-Afrika geplant is, is verouder en die vraag daarna raak al kleiner. Daar is dus nie veel nuwe aanplantings…

DIE kweektoestande van waterblommetjies is omtrent net so ongunstig soos verlede jaar toe laat en min reën in die winter die produksie van waterblommetjies in die Boland geknou het, sê mnr. Heinrich Lategan van die plaas Tevrede buite Worcester. “Die produksie van waterblommetjies bereik gewoonlik hoogtepunte in Mei en September, maar die September-piek van verlede jaar was nie so goed soos gewoonlik nie. Ons het ook nog nie regtig ordentlike reën gehad om vanjaar se hoogtepunt in Mei te benut nie. As die ergste winterkoue en sneeu tot later wegbly, behoort ons in Junie ‘n bietjie blomme te hê.” Die plaas Tevrede gebruik gewoonlik water uit bergstrome om sy waterblommetjiedamme vol te maak, maar vanjaar was dit tot dusver nie moontlik nie. Aangesien dit so ’n wisselvallige bedryf is, moet…

GAUTENG CARLETONVILLE HONINGKLIP (178) 104 ha, aan Braai Perfect (Edms.) Bpk., van Move-On-Up 87 (Edms.) Bpk., R1 500 000. IQ (556) 101 ha, aan F. Kloppers, van Moody Blue Trade & Invest 112 (Edms.) Bpk., R2 400 000. NIGEL WELVERDIEND (379) 13 ha, aan A.T. Sanderson, van F.H. Broekman, R650 000. PRETORIA KAMEELFONTEIN (297) 22 ha, aan P. O’alan, van I.A.C. Kleingeld, R850 000. KAMEELFONTEIN (297) 22 ha, aan L.N. Khumalo en V. Khumalo, van P. O’alan, R1 050 000. MOOIPLAATS (367) 21 ha, aan R.E. Zietsman, van E.J. Burgoyne, R2 050 000. SPRINGBOKVLAKTE (41) 21 ha, aan G.A. Lake, van Georgia Avenue Inv 94 (Edms.) Bpk., R575 000. KWAZULU-NATAL BALLITO FU (17200) 104 ha, aan Nodunga Communal Property Association, van E.Z. Makamole en T.J. Makamole, R3 000 000 JOZINI…

BOEREDAE 2 JULIE: Inligtingsdag:Vleisbeeskuddeseleksie. FoxintheHills (tussenParysenPotchefstroom). JeanvanderMerwe,sel082719 7521. E-pos:jean@blackhills.co.za. Web:www.blackhills.co.za. 27 JULIE: Dr.JasperCoetzee: Nuwebeginselsinpresisie-skaapboerdery. Noord-VrystaatSAVM, RooiSkool,Kroonstad.NelinePienaar, sel0824404492. E-pos: Bennieneline@eleo.co.za.Ofsel 0832792375,sel 082 440 4492. KURSUSSE 16-17 JUNIE: Snuffel vir wildesampioene by Delheim, Stellenbosch. Voorafbespreking is noodsaaklik, geen groepsbesprekings word aanvaar nie. Tel. 021 888 4607, sel 079 735 3257. 16-17 JUNIE: Boerbokke, junior en senior. Sentraal-Binneland-Boerbokklub, Hoopstad. Retha Calitz, sel 082 928 0700. 20-22 JUNIE: KI. Krugersdorp. Di Rothman, sel 082 772 1208, Andy, sel 082 770 0480, Lilly, sel 078 546 7985 . Web: www.rltsafrica.com. 23 JUNIE: Dragtigheidswaarneming, beeste.Krugersdorp.DiRothman, sel0827721208,Andy,sel 0827700480,Lilly,sel078546 7985. Web:www.rltsafrica.com. 23 JUNIE:Fynproewer-sampioenverbouing, kleinskaal,Oos-Londen.(Alternatiewelikvia rekenaargesteundeonderrig.) Dr.AdriaanSmit,sel0827498553. 23-24 JUNIE:Kommersiële fynproewer-sampioenverbouing. Oos-Londen.(Alternatiewelikvia rekenaargesteundeonderrig.)Dr. AdriaanSmit,sel0827498553. E-pos:restaurant@delheim.com. 24 JUNIE: Kalfgrootmaak. Krugersdorp. Di Rothman, sel 082 772 1208, Andy, sel 082 770 0480, Lilly, sel 078 546 7985. Web: www.rltsafrica.com. 4-6 JULIE: KI,…

JUNIE PARYS 27 Junie–2 Julie, (Nasionaal: SA Boerperd) Afridome, Parys. Petro Grové, sel 082 551 3221; Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416. Web: www.afridome.co.za. JULIE PARYS 6, Beefmaster, Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416, Afridome-skouterrein. Web: www.afridome.co.za. 15-17, Boran. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416, Afridome-skouterrein, web: www.afridome.co.za. AUGUSTUS PRETORIA 5–9, (Streek, Gauteng: SA Boerperd) Petro Grové, sel 082 551 3221. BREDASDORP 20-21, Megapark-binnenshuise plesier, Ryperdskou. Mariska Marais, sel 072 535 8158. E-pos: megaeques traincentre@gmail.com. PRETORIA 24-28, Jakarandaskou, Pretoria. Beeste: Pinzgauer, PinZ2yl, Dexter, Simmentaler, Brahman, Afrikaner, Limousin, Braunvieh; perde: Arabier, Walliese Ponie, Miniatuurperd, Nooitgedachter, Fries, Appaloosa; pluimvee, sierduif; konyn, haas; Boerboel. Hester Ingamells, sel 082 691 3019, tel. 012 327 0371. SEPTEMBER MIDDELBURG 2-4, Hartland-landbouskou, Pienaardam, Middelburg. Karkaskompetisie, bulveiling, beesskou, perdespringkompetisie en vele meer. Catrien, sel 079 882 5207. E-pos:…

Die uiteenlopende openbare reaksie op die bekragtiging van die Onteieningswet deur die Parlement (pres. Zuma moet dit nog net onderteken), is ’n aanduiding van hoe min Suid-Afrikaners die mense wat die besluite neem, vertrou. Ongelukkig is daar ’n goeie rede daarvoor. Volgens dr. Martyn Davies, besturende direkteur van ontluikende markte by Deloitte, vernietig niks ’n land se welvaart so vinnig soos ’n kombinasie van korrupsie, dogmatiese ideologie en konflik nie. In Suid-Afrika is korrupsie volop, terwyl daar geen tekort aan onbuigsame en onpraktiese ideologie is nie, ondanks genoeg internasionale voorbeelde wat die gevare uitwys. Soos Venezuela, wat deur Julius Malema en ander linkses bewonder word, maar waar grootskaalse nasionalisering en ekonomiese wanbestuur die gemiddelde maandelikse salaris van R15 583 tot R156 laat tuimel het. En konflik? Wel, wat anders noem…

DR. THEO DE JAGER is die voorsitter van drie Afrika-landbou-organisasies en is bekend as voorste kampvegter vir doelmatige grondhervorming. Maar hy is ook boer en haas hom so vinnig as moontlik ná elke vergadering terug na sy grond by Tzaneen, waar hy met bloekombome en subtropiese vrugte boer en ’n broodboom-en-palmboomkwekery bedryf. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Karin, ’n prokureur op Tzaneen, en ons het drie kinders, LT (15), Racheltjie (12) en Kristi (8). WAT IS JOU STOKPERDJIE? Afrikaanse taalkuns, veral poësie, en sterrekunde. WATTER SPORTSPAN ONDERSTEUN JY? Ek is ’n onverdunde Blou Bulondersteuner.…

Landbouweekblad vier oor drie jaar sy eeufees — en is selfs (amptelik) ouer as Afrikaans, wat in 1925 as volwaardige taal erken is. As voorloper in die landbou het die tydskrif deur die jare met talle vernuftige taaloplossings vorendag gekom. Ingewikkelde tegniese uitdrukkings het die redaksie dikwels laat kopkrap, maar hulle het net so dikwels met ’n netjiese Afrikaanse antwoord vorendag gekom. Van die nuutskeppings op eie bodem het vastrapplek in die taal gevind, soos sproeibemesting en wolkbestuiwing. Baanbrekerswerk is ook gedoen wat skoukampioenskapstitels, wetbenamings en diererasse betref. Dis nie net in die tydskrif waar ons met die taalkalwers ploeg nie. In die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (die WAT) word daar nie minder nie as 4 824 keer uit Landbouweekblad aangehaal! Van die woorde in die WAT waarby voorbeeldsinne…

DIE ekonomie gaan vanjaar nog sy draaipunt beleef en ’n opflikkering in ekonomiese groei is volgende jaar in die vooruitsig, sê mnr. Ettienne le Roux, hoofekonoom by Rand Aksepbank. Hy verwag die ekonomie gaan stadig – met net sowat 2% – oor die volgende twee jaar groei. Inflasie sal volgens hom gemiddeld 6% wees. Le Roux sê die groei sal deur internasionale sowel as plaaslike faktore gedryf word. “Die internasionale toestande sal nie swakker word nie en kommoditeitspryse in dollar behoort nie verder te val nie.” Volgens hom kry die dollar ’n hupstoot in Amerika waar rentekoerse begin styg, maar daar is terselfdertyd ’n beperking, want hoe sterker die geldeenheid raak, hoe taaier raak finansiële toestande en kommoditeitspryse onder druk. “Dit is hoekom ek meen die rentekoers in Amerika sal…

1 NIGERIË | Mot eet tamaties Die regering van die staat Kaduna in Nigerië het ’n noodtoestand afgekondig ná ’n motplaag duisende hektare tamaties vernietig het. Tamaties is ’n stapelvoedsel in dié land. Dié motspesie, Tuta absoluta, het meer as 17 000 ha tamatielanderye op die buitewyke van die noordelike stad Kano vernietig. Die miljardêr mnr. Aliko Dangote se $200m-tamatieverwerkingsaanleg moes noodgedwonge sluit weens die tekort aan voorraad. Boere het die plaag tamatie-ebola gedoop. Volgens ’n kommissaris van landbou in Kaduna kos ’n grootmaat-mandjie tamaties nou 42 000 naira (sowat R3 300), teenoor 1 500 naira (sowat R120) voor die plaag. Die mot, wat van Suid-Amerika kom, raak vinnig weerstandig teen plaagdoders en versprei dus vinnig. – The Guardian 2 ZIMBABWE | Geld dié geld? Die Zimbabwiese reserwebank gaan van…

Rooivleis uit Namibië welkom Die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) wil nie die invoer van vee uit Namibië staak nie. Die RPO wil bloot Suid-Afrika se nasionale kudde beskerm deur invoer volgens regulasies vir dieregesondheid te laat geskied, het mnr. S.P. Marais, uittredende voorsitter van Noordwes se RPO, einde Mei op die jaarkongres op Lichtenburg gesê. “Die RPO is baie optimisties oor die hersiene regulasies vir die invoer uit Namibië. Die dokument is soos die RPO dit wou gehad het. Die permitstelsel sal waarskynlik oor twee of drie maande in werking tree,” het hy bygevoeg. Hy het ook na veediefstal verwys en gesê vee word lankal nie meer net gesteel om vir die pot te slag nie, maar dit is ’n georganiseerde, florerende besigheid. Boere word aangemoedig om by veediefstalforums betrokke te raak.…

DIE vraag na wild word deur die droogte beïnvloed. Dit is dus nie net ’n gewone afname in die vraag na wild nie. Die droogte het onder meer meegebring dat die vraagkurwe geskuif het. Benewens die feit dat weiding skaarser en voer duurder is, het die droogte ook ’n nadelige invloed op wildkopers, soos graanboere. Suid-Afrika se ekonomiese groeikoers het tot 0,4% gedaal. Die swakker rand en faktore wat die rand se waarde beïnvloed, skep onsekerheid by oorsese beleggers. Gevolglik beleef die wildbedryf ’n afname in die vraag na wild. Pryse kan dus groter prysbewegings toon op kleiner veranderinge in die vraag na wild. Die vraag na goeie teelmateriaal en die betrokkenheid van beleggers by sekere wildsoorte, soos buffels, help dat dié diersoorte hul waarde behou. AANBOD Van die genoemde…

Danksy splinternuwe tegnologie kan ’n groot appel-en-peerpakskuur nou binne-in hul vrugte “kyk” om die suikervlakke te toets of om interne probleme, soos verbruining, op te spoor. Die Two-A-Day-groep in Grabouw het onlangs ’n Greefa-sorteerder met tien bane uit Nederland geïnstalleer. Dit is die grootste in sy soort in die Suidelike Halfrond en kan tot agt vrugte per sekonde hanteer. Saam met nuwe iFA-ligtegnologie wat tot binne die hart van elke appel of peer kan “sien”, kan die maatskappy nou appels en pere se Brix-inhoud nagaan en vir interne probleme soek. Tot dusver was dit nie moontlik sonder om die vrugte oop te sny nie. Die Greefa-kameras kan ook stingelverbruining bereken, sonbrand op appels meet en die verskil tussen haelskade en ander merke raaksien. Dit wys ook kneusing en papper vrugte…

Met nuwe Britse genetiese tegnologie kan planttelers nou ’n elite-koringkultivar skep wat sterk, blywende weerstand teen siektes bied. Dr. Brande Wulff, ’n navorser aan die John Innes-sentrum in Engeland, het die tegnologie ontwikkel. Dit staan as MutRenSeq bekend, en wys die ligging van siekteweerstand-gene akkuraat op groot plant-genome uit. Dit stel genetici in staat om hierdie gene binne net twee jaar te kloon, vergeleke met die huidige vyf tot tien jaar wat dit tot dusver gekos het. Brande verduidelik dat ’n weerstandsgeen as ’n soort slot optree wat voorkom dat patogene organismes ’n plant aansteek. Mettertyd kan die patogene organismes egter aanpas om ’n individuele weerstandsgeen te oorkom. Met MutRenSeq kan ’n hele stapel van verskeie gene nou soos ’n multi-slot by ’n plantkultivar ingespan word, wat dit vir die…

Nes dr. Theo de Jager vir sy kinders finansiële onafhanklikheid met ’n bokboerdery bewerkstellig het, beoog Agri Limpopo ’n reddingsplan vir die provinsie se kommunale boere wat hul vee in die droogte verloor het. Agri Limpopo wil dié boere weer op die been help met die stig van koöperasies wat elk ’n kernkudde bokooie en een of twee teelramme sal ontvang. “Ons wil nie net die bokke wat boere verloor het, vervang nie. As ons die projek op dreef kan kry, wil ons ook kommunale boere help om hul kuddes se teelmateriaal te verbeter. Ons sal dus goeie ramme koop en skenk as deel van die reddingspakkette,” sê mnr. Willem van Jaarsveld, uitvoerende hoof van Agri Limpopo. “Uit my eie ervaring dink ek die Boerbokplan is ’n produktiewe, dog kostedoeltreffende…

WEIDINGSGEWAS RAAIGRASBASTER IDEAAL VIR OORSAAI Prys op aanvraag Die Shogun-raaigrasbaster is ’n kruising tussen Italiaanse raaigras en meerjarige raaigras. Dit is gemik op die oorsaai van bestaande, aangeplante weidings. Die raaigras is by uitstek geskik om bestaande weidings van kikoejoe, meerjarige raaigras of gras-klawermengsels te herstel tot uitstekende produksie in die tweede jaar. Waar Shogun op sy eie geplant word, kan dit weidingstelsels ontwrig vanweë sy aggressiewe groeiwyse. Dit word daarom selde vir sodanige gebruik aanbeveel. Shogun se winterproduksie is soortgelyk aan dié van tetraploïede Italiaanse raaigrasse, maar dit het die voordeel dat dit in die ander seisoene beter presteer as die meeste meerjarige raaigrasse. Die beste manier om Shogun deel van ’n weidingstelsel te maak, is om kikoejoeweidings, meerjarige raaigrasweidings wat reeds ’n jaar staan, of veelspesieweidings oor te…

Aartappelplaatkoekies met avokado en sagte eier Die kombinasie van geure en teksture van die bros plaatkoekies, sagte eier en romerige avokado vul mekaar perfek aan. Ek het dit voorgesit met geroosterde tamaties, maar tamatiesmoor of brandrissiesous sal ook goed werk. Aartappelplaatkoekies ■ 1 groot ui, fyn gekap ■ 30 ml botter ■ 500 ml fyngedrukte aartappel (gebruik 2-3 groot aartappels daarvoor, kook dit sag, dreineer en druk dit fyn sonder melk of botter) ■ 2 eiers, liggies geklits ■ 90 ml koekmeel ■ 60 ml fyn gerasperde parmesaankaas ■ Sout en vars gemaalde swartpeper na smaak ■ Olie, vir braai ■ 4 ryp avokado’s, geskil, ontpit en in repe gesny ■ 8 sagte eiers (gebraai of geposjeer) ■ Ongeveer 375 ml tuisgemaakte tamatiesmoor Braai die ui oor matige hitte in…

Voordat die eerste brug by Laaiplek (destyds bekend as Rooibaai) gebou is, moes mens en dier met die pont oor die Bergrivier vervoer word. Carl Stephan se meul, wat deur twee perde getrek is, het in dié era koringboere se oes gemaal. Later kon dié enkele meul nie meer voorbly nie en Carl, ’n grondmagnaat, moes nog ’n meul aankoop. Hy was volgens oorlewering ’n Noorweegse vishandelaar. Kosie Meissenheimer van Boplaas, naby Aurora, se oupagrootjie het die eerste meul, wat later in onbruik verval het, gekoop en na Boplaas vervoer. Om te keer dat daar verwarring tydens die heropbouproses is, het hy elke onderdeel met Romeinse syfers gemerk. Kosie vermoed die verskuiwingsproses het voor die 1900’s plaasgevind, aangesien sy grootjie die Romeinse IV as IIII aangedui het. Kosie, die vyfde…

Deur Anina Roux & Samantha McKendrick © xword@xword.co.za Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en elke 3 x 3 kassie die nommers 1 tot 9 bevat. Dis al wat jy moet doen. Geen wiskunde is nodig nie. Die rooster is vol syfers, maar niks hoef bymekaargetel te word nie. Jy los die raaisel met logika en beredenering op. Lees meer by http://en.wikipedia.org/wik/Sudoku Oplossing Nr. 22 Skakel gerus vir Wilhelm Grutter +27 (83) 457 9372 | E-pos: wg@silobags.com | Web: www.silobags.com Jan Dreyer: Sel. +27 (83) 279 3211…

DIE Regering het reeds beleggings ter waarde van R17 miljard in die oseaan-ekonomie ontsluit en werk vir 4 500 mense geskep sedert die bekendstelling van Operasie Phakisa in Julie 2014. Die besonderhede is op ’n onlangse besoek aan Port Elizabeth deur pres. Jacob Zuma verskaf waar hy onder meer die Mvezo, een van twee nuwe sleepbote wat vir Port Elizabeth se hawe bestem is, bekend gestel het. Van die projekte wat deur Operasie Phakisa geïnisieer is en geld wat daaraan bestee is, sluit die volgende in: ■ Dryfhek vir die Durban-droogdok (R42 miljoen). ■ Bootbou-infrastruktuur (Durban en Kaapstad; R353 miljoen). ■ Bootbou- en brandstof-opbergingsgeriewe (Kaapstad; R3,6 miljard). ■ Rehabilitasie en instandhouding van die vissershawens by Gansbaai, Saldanhabaai, Struisbaai, Gordonsbaai en Lambertsbaai (R80 miljoen). ■ Beleggings van meer as R400 miljoen…

Internasionaal: Die prys van mielies het gestyg met 20%, of $3,13/t (R48,99/t) tot $157,65/t (R2 468/t). Op ’n jaargrondslag is dit 12,3%, of $17,26/t (R270,15/t) hoër. Plaaslik: Die Safex-prys vir wit mielies het met 0,02%, of R1/t, tot R4 951/t gestyg. Die prys van geel mielies het met 0,6%, of R23/t, tot R3 672/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 82%, of R2 231/t, hoër vir wit mielies, terwyl geel mielies 54,5%, of R1 295/t, hoër is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Verwagte witmieliepryse: Julie – R4 993/t, September – R5 041/t, Desember – R5 060/t, Maart 2017 – R4 600/t. Verwagte geelmieliepryse: Julie – R3 715/t, September – R3 755/t, Desember – R3 819/t, Maart 2017 – R3 703/t. Internasionaal: Die gemiddelde prys van koring het met…

VERLEDE jaar was ’n rekordjaar vir die sagtevrugboomkwekerye in SuidAfrika. Tog, ten spyte van die droogte, lyk dit asof die komende seisoen selfs die rekord van 2015 sal oorskry. Volgens mnr. Frederik Voigt, produksiebestuurder by die SA Plantverbeteringsorganisasie (Sapotrust), was meer as 2,3 miljoen appelbome, meer as 1 miljoen peerbome en meer as 2 miljoen steenvrugboompies in 2015 gekweek. “Dit lyk nie asof die droogte die vrugteboere te veel ontmoedig het om aan te plant nie, maar dringende reën is nodig vir die komende planttyd. Die terugvoer wat ons van die meeste kwekerye kry, is dat hulle reeds tot in 2020 bestellings veral vir appelbome het. Die kans is goed dat kwekerye die 2 351 881 appelen peerbome en 2 239 683 steenvrugtebome wat in die winter van 2015 gelewer…

DIEveilingsprysevanbeesteen skapegaannaverwagtingindie winterweensdiedroogtestyg, maarverbruikersweerstandteen hoëpryseis’nbelangrikefaktor. Mnr.WesselMeyer,besturendedirekteurvanVleissentraalin MpumalangaenKwaZulu-Natal, sêboeremoetnieonrealistiese verwagtingeoorstygingshênie. “Asprysemet50%tot100% soustyg,moet‘nmensjouselfafvrawieditsalkoop.” Meyersêsysyferswyspryse hettotdusvervanjaarmet5% tot6%gestygvergelekemetdieselfdetydperkverledejaar. Die droogteseinvloedkanwelpryse indiewinterstewigerlaatstyg. Boerehetvanjaarhulspeenkalwersopligtergewigteverkoop. Prysevanspeenkalwersstyg gewoonlikindiewinter,maarvanjaarkandiestyginggroterwees. Mnr.AndréPieterse,Vleissentraalsebesturendedirekteurin dieOos-Vrystaat,sêdietekort aanwaterenvoerkanfrisstygingsmeebring.“ Vetbeesteen skapeisreedsskaarsenpryse hetreedsbeginstyg.” Meyerverwagslagveegaan duurderword.“Diemeesteboerehetreedshulslagdiereverkoopenveegaanskaarserwees.” Diedroogtekanookprysevan C-graad-diereraakomdatdaar vanjaarminmielieresteis. Pietersesêprysekanin’ngoeie reëntyddaalasboereweidingkan gebruik.…