Innholdsfortegnelse for 27-May-16 i Landbouweekblad

Die ANC klou vas aan ’n rasse-narratief wat sê wit mense beheer steeds die ekonomie en swart mense word uitgesluit. Inderwaarheid is ’n elite van sowat 100 000 mense in beheer en daar is heelwat swart mense uit die private sektor in dié groep. Só het die ontleder mnr. Moeletsi Mbeki by die Franschhoek Literêre Fees gesê in ’n gesprek met dr. Brigalia Bam, die voormalige hoof van die Onafhanklike Verkiesingskommissie, en Ferial Haffajee, redakteur van City Press, oor hoe om Suid-Afrika se demokrasie te beskerm. Hy het gesê die ANC onderskryf dié rasse-narratief, want die party glo dit is tot sy voordeel, pleks daarvan om te kenne te gee dat ’n klein minderheid eintlik die hele land se lot beheer. “Want, in daardie geval, waar is dié demokrasie wat…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Son, drup span saam vir goeie lusernoes ■ Verkoop van osse en dragtige verse maak sakesin ■ Grondgesondheid: Laat wurms en tee vir jou werk ■ Knak kweekgras se houvas só ■ Boereplan: Steriele graskarp draf onkruid kaf GESIN ■ Stomende sop ■ Murraysburg se jagkompetisie FOTOKOMPETISIE HierisdiewenfotoinLandbou.comseonlangsefotokompetisie. GerdehannPienaar(18)vandieplaasHaardekraal,Roedtan,hetdiefoto geneem.Hyhetvanjaarsaammetsypa,Janlo,enoupaGertbeginboer. DiefotoisvantweeJohnDeere-trekkersnádiedagtaakafgehandelis. Diekameraisop’ndriepootgeplaas.Diesluiterspoedwas20sekondes.…

BOOS HOENDERBOERE WIL HOF TOE OOR PEKEL Nuwe regulasies oor pekelwater sal die koste van sekere hoenderprodukte met 20% verhoog en boere se wins met 17% knou. Die SA Pluimveevereniging (SAPV) oorweeg dit om hom tot die hof te wend om die nuwe regulasies oor pekelmengsels in hoendervleis tersyde gestel te kry. MAANS skryf: Wat die ou eintlik sê, is dat die verbruiker minder betaal omdat bykans 20% van die produk tans pekel is. Die produsent word karkasgewig betaal. Die verwerker sit sy wins by, plus nog 22% pekel. Die verbruiker betaal vir dié gemors en die middelman lag al die pad bank toe. Slaghuise doen dieselfde met wors. Nee man, die verbruikers raak nou gatvol. JOHANNES skryf: Die beste is maar om jou eie hoenders te slag. SONJA skryf:…

BOERE moet die Regering oortuig dat ’n verhouding met die landbou vir hom politieke voordele inhou, sê dr. Piet Croucamp, kommentator van die Universiteit van Johannesburg. Hy het by ’n Nasie in Gesprek-geleentheid op die Nampo-Oesdag gesê boere moet gaan kyk na ooreenkomste van ander bedrywe, soos die motorbedryf, met die Regering. Sulke ooreenkomste het dikwels niks te doen daarmee dat die bedrywe se werkers meestal die ANC ondersteun nie, maar dit kom neer op ’n tegnokratiese ooreenkoms wat finansieel sin maak. Croucamp meen boere kan bemagtiging en grondhervorming doeltreffender doen as die staat, maar hulle kan die krediet daarvoor aan die staat gee – wat ’n sinvolle kompromie sal beteken. Die gesprek is gelei deur prof. Johann Kirsten, landbouekonoom van die Universiteit van Pretoria. Prof. Nick Vink, landbou-ekonoom van…

SLEGS sowat 17% van die grond wat in grondhervorming oorgedra behoort te word, is vandag in swart besit, weens twee redes, volgens prof. Nick Vink, landbou-ekonoom van die Universiteit Stellenbosch. “Eerstens is aanvanklik geglo een oplossing kan vir alle projekte werk en tweedens is mense op grond gesit sonder enige ondersteuning.” Vink het by die Nasie in Gesprek-reeks op die Nampo-Oesdag gesê die grootste tragedie wat die landbou getref het, was 22 jaar gelede toe die Wêreldbank die hele debat oor grondhervorming oorgeneem het sonder om Suid-Afrika se eiesoortige omstandighede verstaan. “Wat ons gekry het, was ’n poging om ’n one size fits all-oplossing vir grondhervorming te kry.” DIVERSITEIT Hy sê Suid-Afrika het ’n groot diversiteit aan natuurlike hulpbronne, water, klimaat en boere self – van ongeletterd tot die beste…

Verander die huidige “vergeefse debat” oor grond in ’n opbouende gesprek, het mnr. Roelf Meyer, voorsitter van die organisasie In Transformation Initiative, op die bekendstelling van vanjaar se Nasie in Gesprek-besprekingsreeks op die Nampo-Oesdag gesê. Hy sê die landbousektor kan ’n proaktiewe rol speel om Suid-Afrika op te bou en kan ook bydra om die huidige ongunstige invloed van kwessies rondom rassisme om te swaai. “Ons moet onsself daaraan herinner dat die land steeds in ’n proses van transformasie is. Ons moet onsself afvra hoe ons tot suksesvolle transformasie kan bydra. Dit is nodig dat landbouleiers moet opstaan en rassisme moet veroordeel. Daar is geen verskoning of regverdiging vir rassisme nie,” het hy gesê. Meyer het gesê daar moet besin word hoe die landbou ’n rol kan speel in onder…

Die genoteerde hoenderprodusent RCL Foods sê in ’n verklaring die omstrede nuwe 15%-perk op pekelwater gaan nie bevrore hoender duurder maak nie. Hy meen diegene wat sê hoendervleis gaan duurder word, maak staat op die skyn dat die prys per kilogram gaan styg, terwyl ’n mens eintlik meer hoenderstukke per kilogram gaan kry noudat pekelwater gehalveer word. “RCL Foods het nog altyd gevra vir ’n perk op die inspuiting [van pekelwater], want Suid-Afrikaanse vlakke van pekelwater in bevrore hoenderporsies word nie deur die wetenskap gesteun nie. “Uitermate inspuiting by die groter vervaardigers ondermyn die integriteit van Suid-Afrikaanse hoender en die bedryf as geheel. Suid-Afrikaanse verbruikers moet weet hulle kry net die pekelwater wat nodig is vir sappigheid – niks meer nie.”…

VROEËR vanjaar se rekordaartappelpryse bied nie ’n oplossing aan aartappelboere wat gebuk gaan onder produksiestremming weens die droogte nie. Dr. André Jooste, uitvoerende hoof van Aartappels Suid-Afrika, voorspel ’n tweede moeilike jaar vir aartappelboere. Verlede jaar het hulle verliese gely weens buitengewoon hoë opbrengste en lae pryse. Vanjaar kortwiek lae opbrengste hul herstel. Die bedryf het sedert verlede September sowat 31 miljoen 10 kg-sakkies aartappels weens die droogte verloor. Die grootste deel hiervan was van November tot April, sowat 12,5% van verlede jaar se oes. LAER AANBOD “Die aartappelprys word uitsluitlik op nasionale varsproduktemarkte deur aanbod en vraag bepaal. Die rekordhoë pryse van Februarie en Maart, toe die gemiddelde prys regoor alle klasse bo R70 per 10 kg-sakkie beloop het, is toe te skryf daaraan dat Gauteng, Noordwes, die Suidwes-Vrystaat,…

DIE droogte het die Suid-Afrikaanse suikerrietbedryf ’n kwaai knou toegedien. Produksie het sedert 2013 met nagenoeg 26% gedaal. Die verlies aan inkomste vir suikerrietkwekers sedert 2013 is sowat R1,9 miljard. Die suikerrietproduksiegebiede in Suid-Afrika het oor die 12 maande tot einde April 2016 net sowat 71% van hul gemiddelde langtermynreën gehad. Dit is egter steeds beter as die 63% reën wat oor dieselfde tydperk ’n jaar gelede aangeteken is. Die reënvalverspreiding kan egter ’n nadelige invloed op opbrengs in die jaar 2016-’17 hê (sien die GRAFIEK ). Die droëlandproduksiegebiede nader aan die kus het ’n hoër reënval as die vorige seisoen aangeteken en behoort beter te vaar as die besproeiingsgebiede verder in die binneland. Die reënval in Mpumalanga se suikerrietproduksiegebied was in 2015 ongeveer 21% laer as die gemiddelde langtermynreënval.…

Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het boere weer gewaarsku om bedag te wees op ’n swendelaar wat die droogtesituasie uitbuit en geld by boere steel. Die betrokke persoon beloof die boer dat die departement ’n hulpverleningsbedrag van R270 000 aan hom/haar sal uitbetaal, waarvoor die boer in ruil dan R20 000 moet betaal. Die departement bring dit onder boere se aandag dat hulpverlening deur die provinsiale departemente van landbou geskied, wat ’n diensverskaffer aanstel om veevoer onder boere te versprei. Boere is self daarvoor verantwoordelik om die veevoer en ander hulpverleningsgoedere by die verskillende depots van plaaslike landboukantore af te haal. Boere word ook toegelaat om hulself in groepe te verdeel en diesel en/of petrol en veevoer by die depots op te laai. Geen uitbetaling word aan enige…

Wetenskaplikes aan die Harvard-universiteit in Cambridge, Massachusetts, het molekules ontwikkel wat kan help om die probleem van weerstand by insekte teen bestaande geneties gemodifiseerde (GM) gewasse die hoof te bied. Die navorsing wat tot dié deurbraak gelei het, was ’n gesamentlike poging van Harvard en die saadmaatskappy Monsanto, en behels die skep van nuwe vorme van proteien waarmee skadelike insekte op gewasse bestry kan word. Die nuwe tegnologie is pas in die vaktydskrif Nature bekend gemaak. Volgens die Harvard Gazette het prof. David Liu, ’n professor in chemie en chemiese biologie, tegnologie ontwikkel om nuwe vorme van proteïen binne dae te ontwikkel, ’n proses wat tradisioneel tot ’n dekade kon duur. Dit staan bekend as Pace-tegnologie (phage-assisted continuous evolution). Die eerste moontlike toepassing van dié deurbraak is in die Bt-tegnologie…

In 2004 het regter J. Pickering in ’n uitspraak in die Oos-Kaapse hooggeregshof beveel dat mnr. Vernon Cockin van Komga sy wildebeeste 1 000 m van die grensdraad tussen hom en sy buurman, mnr. Neville Wright, ’n beesboer, moet skuif. Wright het by die hof aansoek gedoen om die verskuiwingsbevel nadat vier van sy beeste weens snotsiekte gevrek het. Mnr. Piet Wolmarans van Kwantum Simmentalers se regsadviseur het hom glo aanvanklik aangeraai om eerder ’n aansoek te bring om ’n verwyderingsbevel vir sy bure se blouwildebeeste, maar Piet sê dit sal beteken dat hy nie kan eis vir die 46 beeste wat reeds gevrek het nie. “Ek kan nie bekostig om voort te boer sonder om vergoed te word vir die verliese nie,” sê hy. In ’n ander saak, ook…

MNR. JOHAN HOFFMAN WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om te diversifiseer en die hele familie by die boerdery te betrek. EN DIE GROOTSTE FOUT? Om insette af te skeep. DIE BESTE RAAD WAT JY GEKRY HET? Doen wat jy doen op die beste moontlike manier wat jy kan bekostig. WAT IS DIE GROOTSTE UITDAGINGS IN JOU BOERDERY? Om met tegnologie tred te hou. Om optimisties te bly in die huidige politieke toestande en te midde van die probleme wat die klimaat vir die landbou inhou. Jy is die leier van jou gesin. Deur optimisties te bly, leer jy hulle om optimisties te bly. EN DIE GROOTSTE GELEENTHEDE? Daar is daagliks baie geleenthede. Sommige is groot en ander is klein. Deur optimisties te bly, sien ’n…

PLAASINLIGTING LIGGING: Calvinia, Noord-Kaap NAAM: Ratelfontein GROOTTE:14000ha VERTAKKINGS:Ekstensiewe skaapboerderymetDohne-Merino’s;lusernonder saaidambesproeiing(vloedbesproeiingstelsel) GEMIDDELDE REËNVAL:125mmperjaar KORTOM ■ Dié boer kweek lusern in die Karoo, waar die saaidamstelsel se infrastruktuur al meer as 100 jaar bestaan. Dit maak ook skaapboerdery meer lewensvatbaar. ■ Met beter grondvoorbereiding is daar ’n groter moontlikheid dat lusern oorleef en in byna woestynagtige omstandighede floreer. ■ Gebruik natuurlike hulpbronne, al is dit ’n nie-standhoudende rivier. Met die regte aangepaste lusern wat deur die jare deur die natuur geselekteer is, kan sukses behaal word. Die gebruik van bakke of saaidamstelsels om gewasse, soos koring of rys, te kweek, is eeue oud en het in Egipte ontstaan. Die stelsel word gebruik waar die grond ’n baie lae infiltrasietempo het. Water word van ’n sluis af in die bak ingekeer, wat ’n…

VEE HENDRIK VAN PLETZEN My beeste loop in die winter net op veld (Hoëveldse suurveld) met oulandsgrasbale en Voermol Premix 450-lek (reg.no. V4676, Wet 36 van 1947). Ek wil graag bepaal wat die waarde van mieliereste is. Indien ek mieliereste met gemaalde mielies vergelyk en die beeste loop in die veld met ’n lek sonder enige hooi, hoeveel gemaalde mielies moet ’n bees op ’n dag vreet om dieselfde waarde te kry as wanneer hulle in die mielielande loop? Ek vra omdat my voer (bemeste oulandsgras) beperk is. Ek wil ook ’n som maak van die verskil tussen die produksiekoste van mielies en die maak van voer. Die voedingswaarde van mielieresteweiding is betekenisvol beter as dié van gespaarde winter-suurveld. Die kondisie en kalf- en lampersentasie van vee wat op mieliereste…

Filotert met pampoen Hierdie tert maak ’n heerlike ligte middagete saam met slaai. ■ 5 velle filodeeg ■ Olyfolie, vir smeer Vulsel ■ Halwe botterskorsie, geskil en in blokkies gesny OF dieselfde hoeveelheid pampoenblokkies ■ Olyfolie, sout en swartpeper ■ Halwe pak (125 g) spekvleis, grof gesnipper ■ 2 uie, in dun wiggies gesny ■ 2 wiele fetakaas, grof gekrummel ■ 45 ml basiliekruidpesto ■ 6 eiers ■ 250 ml suurroom Voorverhit die oond tot 220 °C. Smeer ’n oondvaste middelslagpan met olie en verf ook elke vel filodeeg met olie. Voer die pan uit met die lae filodeeg sodat die kante oor die rant van die pan hang. Hou eenkant. Sit die botterskorsie (of pampoen) in ’n oondbak, bedruip met olyfolie en geur met sout en swartpeper. Oondrooster tot…

Die karkaskompetisie enveilingopdieRoyalskou is een van die gewildste geleenthede op die landboukalender vir plaaslike vleisprodusente. Die kompetisie word op Woensdag 1 Junie om 16:00 in die Skaap-eksposaal op die skouterrein in Pietermaritzburg gehou. Dit is ’n gulde geleentheid vir kopers – slagters of restauranteienaars. Die vleis wat aangebied word, is aangewys as die beste wat Suid-Afrika bied, en die gewildheid van die geleentheid herinner aan ’n veiling vir versamelaarswyne. Landbouweekblad, die Rooivleisprodusente-organisasie, die Royal-landbouvereniging, BKB en De Heus ondersteun die karkaskompetisie as borge. Die volgende karkasse sal op veiling beskikbaar wees: BEESVLEIS Die kampioen, eerste reserwekampioen, tweede reserwekampioen, kampioengroep van drie en reserwekampioengroep van drie. Die slagplaas sal die oorblywende karkasse in ooreenstemming met sy standaardbedryfsprosedures verkoop. SKAAPVLEIS Die kampioen, die eerste reserwekampioen, die tweede reserwekampioen, die kampioen van Europese…

Finansiële beplanning is in ’n boerdery-omgewing noodsaaklik omdat talle onsekerhede en risko’s, soos klimaatstoestande, siektes en prysskommelings in die prys van bedryfsmiddele en produkte, in ag geneem moet word. Deeglike finansiële beplanning skep sekerheid mits dit reg benader en die plan deurlopend bygewerk word, sê adv. Koos Nel, hoof van Old Mutual Agrimark. “Old Mutual het al 71 jaar lank ’n ryk geskiedenis van betrokkenheid by kliënte in die landbou. Ons is deeglik bewus van die invloed van die bestaande droogte op boere en gemeenskappe wat van landbou-opbrengste afhanklik is. Ons verstaan die sikliese aard van die landbou en ook die rol wat die landbou met sy uitgebreide waardeketting in die wyer ekonomie speel,” sê Koos. “Die ekonoom dr. Roelof Botha se onlangse studie en ontleding van landbouproduksie wys die…

DWARS 1. Gereedskap om hout mee te bewerk (6) 4. Skaapras (6) 8. Slangaanbidder (5) 9. Ellepyp (4) 10. Onnodig (8) 13. Halfmaanvormige lem (5) 15. Tiemiekanfer (5) 18. Seesoldaat (8) 19. Man van Rebekka (4) 22. Plesierig (5) 23. Afwesig (6) 24. Straatvrou (6) AF 1. Parasiet (7) 2. Versamel (5) 3. Sedelike gesindheid (4) 5. Denneboom (7) 6. Kerkgebruik (5) 7. Welriekende, medisinale plant (5) 11. Peulgroente (4) 12. Vurige ywer (4) 14. Klein, doringrige vetplant (7) 16. Melksuiker (7) 17. Kweking (5) 18. Koffie (5) 20. Donker, bitter moutbier (5) 21. Werktuie (4) OPLOSSING DWARS: 1. Beitel; 4. Dorper; 8. Ofiet; 9. Ulna; 10. Nodeloos;13. Sekel; 15. Timol; 18. Marinier; 19. Isak; 22. Jolig; 23. Absent; 24. Gentoe. AF: Bosluis; 2. Inwin; 3. Etos; 5. Pynboom; 6.…

EEN van die jongste praktyke in die skeerbedryf is die neiging van boere wat hul wol in intervalle van ses maande lewer. “Dit kan meebring dat wolproduksie bevorder word, aangesien die vinnigste wolgroei in die eerste vier maande ná skeertyd voorkom,” sê mnr. Guillau Toit, voorsitter van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV). “Dit op sigself kan die wolproduksie ietwat verbeter.” Hy is nie tans bekommerd oor die verwagte daling in wolproduksie nie. Die gunstige vlak van die wolprys sal volgens hom eerder die teendeel veroorsaak. “Volgens aanduidings van die studiegroepe se gegewens slaag boere tans daarin om hul regstreekse oorhoofse koste van die skaapboerdery met die opbrengs van hul wolproduksie te dek. Die vleisproduksie kan dan as ’n netto inkomste beskou word,” sê Du Toit. “Wol is dus tans ’n goeie…

Internasionaal: Die prys van mielies het met 0,5%, of $0,81/t (R12,27/t) tot $148,12/t (R2 243/t) gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 5,1%, of $7,31/t (R107,99/t) hoër. Verwagte pryse: Junie – $154,09/t (R2 334/t), Julie – $155,11/t (R2 349/t), September – $156,92/t (R2 377/t), Desember – $160,07/t (R2 424/t). Plaaslik: Die Safex-prys vir wit mielies het met 2,8%, oftewel R130/t, gestyg tot R4 840/t. Die prys van geel mielies het met 5%, oftewel R160/t, gestyg tot R3 384/t. Op ’n jaargrondslag is dit 73,7%, oftewel R2 054/t, hoër vir wit mielies, terwyl geel mielies 41,6%, oftewel 994/t, hoër is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Internasionaal: Die gemiddelde prys van koring het met 2,3%, oftewel $3,90/t (R172,51/t), gedaal tot $166,03/t (R2 515/t). Op ’n jaargrondslag is dit 6,4%, oftewel $11,39/t…

GAUTENG CARLETONVILLE RHENOSTERFONTEIN (560) 119 ha, aan A.E.J.W. Nel en H.J. Nel, van Karmiek-trust, R600 000. NIGEL STRAFFONTEIN (252) 330 ha, aan Wear Control Equipment BK, van Klaprops 93 BK, R12 000 000. KWAZULU-NATAL LADYSMITH THE LEDGES (11390) 60 ha, aan Cavern Properties Proprietary Limited, van Ukahlamba Northern Drakensberg Wine Cellars Pty Ltd, R3 500 000. PORT SHEPSTONE SANDERSTEAD (15566) 25 ha, aan Jonjo Farms BK, van D.M. Thomson en R.M. Thomson, R1 800 000. LIMPOPO ALLDAYS VERA (815) 23 ha, aan N.C. Muleya en N.T. Muleya, van S. Maree en W.J.J. Maree, R550 000. BURGERSFORT PARSONS (155) 26 ha, aan Treemind African Experience (Edms.) Bpk., van W.J.N. Vorster, R2 500 000. MPUMALANGA MIDDELBURG MODDER FONTEIN (66) 2 188 ha, aan Eclips-familietrust, van Bennie van der Merwe-trust, R7 500 000.…

MEI PARYS 25-26, Brangus, Afridomeskouterrein. Parys. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. DORDRECHT 26, Veldskaapskou, Avondzon. Kosie Slabbert, sel 079 366 8524 (Merino); Jan van der Walt, sel 082 376 6178; CG Rossouw, sel 087 160 0616 (SAVM); Steyn Smit, sel 082 444 2595 (Slaglam); Pierre van Zyl, sel 051 603 7059. PIETERMARITZBURG 30 Mei–1 Junie, (Streek, Kwa-Zulu-Natal: SA Boerperd). Petro Grové, sel 082 551 3221. JUNIE PARYS 27 Junie–2 Julie, (Nasionaal: SA Boerperd) Afridome, Parys. Petro Grové, sel 082 551 3221; Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416. Web: www.afridome.co.za. JULIE PARYS 6, Beefmaster, Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416, Afridome-skouterrein. Web: www.afridome.co.za. 15-17, Boran. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416, Afridome-skouterrein, web: www.afridome.co.za. AUGUSTUS PRETORIA 5–9, (Streek, Gauteng: SA Boerperd) Petro Grové, sel 082 551 3221. BREDASDORP…

68c/l Suid-Afrikaners gaan van volgende maand af gemiddeld 68c/l meer moet opdok vir brandstof weens die skerp daling in die rand se waarde, stygings in die internasionale oliepryse en die nadelige uitwerking van gerugte oor die moontlike inhegtenisname van mnr. Pravin Gordhan, die Minister van Finansies, op Suid-Afrika se ekonomie. Petrol sal sowat 47c/l meer kos. Brandstofpryse is egter steeds laer as dieselfde tyd verlede jaar. – Business Tech 7,7MILJOEN Oor die afgelope ses maande het 7,7 miljoen geslagte hoenders Suid-Afrika binnegestroom, hoofsaaklik uit Brasilië en Europa. Dit is ongeveer 40% van die plaaslike produksie. In Maart het die syfer tot by 57 673 ton vir die maand gestyg, ongeveer 55% van Suid-Afrika se produksie. Astral Foods het aangedui sy pluimvee-afdeling se verdienste per aandeel het met 45% gedaal in…

‘Kan ek dan vra hoekom julle nie sommer die hele besigheid Botswana toe skuif nie?’ Mnr. Dries Wiese, boer van Loxton, by ’n vergadering oor die SKA-radioteleskoop. Bl. 21 ‘Die kans is goed dat Amerikaanse boere genoeg nie-GM mielies sal plant met die oog op uitvoer na Suid-Afrika.’ Mnr. Christo Joubert van die Nasionale Landboubemarkingsraad. Bl. 16 ‘As jy (dan) met ’n grondhervormingsprogram begin wat nie voedselsekerheid gaan ontwrig nie, moet jy vir begunstigdes sê hulle is geregtig op grond mits hulle dit in produksie hou.’ Mnr. Prince Mashele, politieke ontleder aan die Universiteit van Pretoria. Bl. 14 ‘Dit is onduidelik hoe en op grond waarvan die finansiering goedgekeur is.’ Verslagskrywers van die Presidensie se Departement van Monitering en Evaluering oor die herkapitalisering van plase vir grondhervorming. Bl. 23 ‘Dit…

HIER IS DIE FEITE ■ In die Kortliks-bydrae “Veeboere bewaar óók” (LBW, 30 Oktober 2015, bl. 27) verskyn sekere onakkuraathede oor me. Marine Drouilly, doktorale student, se voorlegging op die forum vir die ekologie van ariede gebiede (Azef) op Springbok. Eerstens het haar voorlegging nie op finale bevindinge oor roofdiere in die Karoo berus nie, maar op voorlopige bevindinge. Die volgende sin is ook verkeerd: “Bakoor- en rooijakkalse, wat algemeen op die plaas voorkom, is nie in die natuurreservaat waargeneem nie.” Dit moet lees: “Goeie getalle aardwolwe (Proteles cristatus) en bakoorjakkalse (Otocyon megalotis) is op skaapplase gevind, maar baie min bakoorjakkalse, aardwolwe en silwervosse (Vulpes chama) is in die natuurreservaat waargeneem.” ■ Luidens die nuusberig “Duurder brood nie boer se skuld” (LBW, 6 Nov. 2015, bl. 15) kom koringboere se…

Die politiek-ekonomiese klimaat en die droogte verbloem hoe sterk Suid-Afrika se landbou eintlik is. “Die hawens werk en die treine ry – al is voedselpryse hoog. Ons sal daar deur kom,” het mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van die produsente-organisasie Graan SA, in ’n Nasie in Gesprek-bespreking op die Nampo-Oesdag gesê. Dit was in antwoord op ’n vraag oor of Suid-Afrika die risiko loop om ’n netto-invoerder van landbouprodukte te raak. Dr. John Purchase, uitvoerende hoof van die landbousakekamer Agbiz, het daarop gewys dat Suid-Afrika al sedert 2007 ’n netto uitvoerder van kos is as die heersende droogte buite rekening gelaat word, en dat dié netto landbou-uitvoer inderwaarheid sedert 2007 toegeneem het. De Villiers het gesê die Suid-Afrikaanse ekonomie het reeds 2007 se voedselprys-inflasie goed oorleef; dit kan weer…

AMERIKA behoort genoeg mielies te plant om in die vraag uit Suid-Afrika te voorsien, al gaan Amerika se eindvoorraad wit mielies in Augustus die laagste in ’n dekade wees. Dit is omdat die premie wat Amerikaanse boere op wit mielies kan verdien, boere behoort aan te moedig om meer te plant. ’n Afvaardiging van die Amerikaanse Graanraad (USGC) was onlangs op ’n opvolgbesoek aan Suid-Afrika om te onderhandel oor struikelblokke wat invoer verhinder. Mnr. Patrick Sparks, ’n risiko-analis van Global Risk Management en lid van die afvaardiging, het daarop gewys dat die Amerikaanse eindvoorraad net 78 749 ton sal wees. ’n Sterk premie van sowat R400/ton bo die prys van geel mielies moedig boere egter aan om die meeste wit mielies sedert 2003 (bykans 350 000 ha) nou aan te…

■ Karoo-grond bly Ruperts s’n Die sakeman dr. Johann Rupert het nié sy wildplase naby Graaff-Reinet verkoop nie, maar dit is tussen hom en sy kinders verdeel. Die transaksie, ter waarde van R92 568 000 vir 16 800 ha, was bloot ’n herskikking en deel van familiebeplanning, sê Rupert. “Ek wil nie hê mense moet dink ek het my grond in die Karoo verkoop nie. Dis steeds in Rupert-hande,” het hy aan Landbouweekblad gesê. Sy pa, die magnaat en weldoener dr. Anton Rupert, is op Graaff-Reinet gebore en het daar grootgeword. Johann het onder meer sy broer Anthonij, wat in 2001 in ’n motorongeluk oorlede is, se plaas Welgevonden naby Graaff-Reinet geërf. — LUCILLE BOTHA ■ Agri Oos-Kaap slaan slag in paaie-stryd Die Oos-Kaapse regering het ’n maand om met…

DIE mark vir eiers ervaar tekorte omdat ondernemings in die eierbedryf, wat meestal mediumgrootte is, sukkel om die hoër koste van produksiemiddele te absorbeer. Talle boere het daarom die bedryf verlaat en hul bedrywighede vroeër gestaak, sê dr. Charlotte Nkuna, ’n senior uitvoerende beampte van die SuidAfrikaanse Pluimveevereniging (SAPV). Sy sê in ’n verklaring die SAPV weet van gevalle waar boere groot bestellings vir jong lêhenne afgestel het, wat tot ’n surplus jong lêhenne lei. Die daling in die nasionale lêhengetal beteken die verbruikersprys van eiers gaan waarskynlik styg. Dit sal volgens haar strook met prysneigingsinanderbedrywewat swaarkry weens buitensporige graanprysverhogings en gepaardgaande dierevoerprysverhogings. KOSTEDRUK Volgens die SAPV het die eierbedryf in die laaste twee maande ’n skielike skuif van ’n ooraanbod tot ’n tekort ervaar. “Sommige produsente rapporteer ’n gebalanseerde…

Agri SA se droogte-rampfonds Die rampfonds word ondersteun deur Landbouweekblad en etlike ander Media24-publikasies. Besoek www.droogterampfonds.co.za. BOERE van Agri Roodeplaat, in die Rust Der Winter-omgewing, het onlangs meer as 12 ton soetgrasbale aan die sukkelende boere van die Ubongwa-boerevereniging op die Makhathinivlakte geskenk. Die Hoop Gras-projek het sedert Januarie vanjaar 404,3 ton gebaalde gras, ruvoer en lusern aan boere in die noorde van die land uitgedeel. Mnr. Phenias Gumede, ondervoorsitter van Agri SA en ’n boer van die distrik Ubongwa, sê die voer is baie welkom. “Dis ’n genot om die boere so bly te sien, maar hierdie voer gaan net ’n rukkie hou. Dan lê daar ’n lang, uitgerekte winter voor en daar is reeds geen weiding oor nie. Ons het 25 boere wat die swaarste trek van die…

1 UGANDA | Aflatoksienbestande mielies ontwikkel Die Ugandese nasionale oeshulpbronnavorsingsinstituut het ’n nuwe hoëopbrengs mieliekultivar ontwikkel wat bestand is teen aflatoksien. Dit sal teen volgende jaar aan boere beskikbaar wees. Aflatoksien word deur sekere soorte muf afgeskei en groei in grond, verrottende plantmateriaal, hooi en graan. Dit kan kanker by mense veroorsaak en verlaag melkproduksie by koeie. Die instituut het met die projek begin nadat al hoe meer aflatoksien in graan, veral mielies, aangemeld is. Die instituut het gevind ongeveer 10% van die land se mielies was besmet met aflatoksienvlakke wat 300% hoër is as wat as aanvaarbaar vir menslike gebruik beskou word. –BusiWeek 2 NIGERIË | Bel die beeste Nigeriese beesboere kan nou die beweging van hulle beeste monitor met ’n nuwe diens van die selfoonreus MTN. Die maatskappy,…

DIE produsenteprys van lamsvleis het sedert middel Maart vanjaar met 30% gedaal. Die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) raai verbruikers aan om die geleentheid te benut om lamsvleis teen laer pryse te koop. Op ’n jaargrondslag is die produsenteprys van lamsvleis nou 5,8% laer. Die produsenteprys van beesvleis het sedert 11 April ook met 8% gedaal en op ’n jaargrondslag is die produsenteprys van beesvleis nou 4% hoër. Bees- en skaapvleispryse het dus heelwat minder gestyg as die voedselinflasie-indeks van 9,8% (op ’n jaargrondslag) in Maart. As die produsenteprys daal, duur dit egter ’n ruk om in die kleinhandelspryse weerspieël te word. Tans is daar groot verskille in die kleinhandelsprys ten opsigte van rooivleispryse. Verbruikers word aangemoedig om pryse en gehalte te vergelyk. Die RPO bedank die kleinhandelaars en kleinhandelgroepe wat reeds die…

Die politieke en ekonomiese omgewing in Europa is op ’n heel ongemaklike plek omdat Brittanje volgende maand ’n referendum hou om te bepaal of die land nog deel van die Europese Unie (EU) moet wees. Dit is die resultaat van ’n politieke verkiesingsbelofte wat vroeër gemaak is. Ja, anders as in Suid-Afrika het regerende politici nog integriteit in veral Wes-Europa. Die moontlikheid dat Brittanje die EU kan verlaat (die sogenoemde Brexit), hou gevare in – nie net vir Europa nie, maar ook vir Suid-Afrika. Die risiko is ook dat dit wyd kan uitkring met gevolge vir die internasionale magsbalans en die wêreld se ekonomiese politieke strukture. Die EU as magsblok speel ’n dominante rol in die wêreldekonomie en -politiek. Die vrees bestaan dat Brexit die eerste stap kan wees in…

LIGGING Swartruggens, Noordwes KORTOM ■ ’n Top-Simmentalerboer van Noordwes het al meer as 50 beeste aan snotsiekte afgestaan. ■ Bure wat met dieselfde siekte stoei, hou sy hofsaak teen drie bure met arendsoë dop. ■ As almal saamwerk, kan ’n entstof teen die siekte oor twee jaar beskikbaar wees. Die gort is gaar in Noordwes. ’n Beesboer van Swartruggens dagvaar sy bure vir skadevergoeding nadat 46 van sy stoet-Simmentalerkoeie, twee bulle en vyf kalwers tot dusver weens snotsiekte gevrek het. “Hulle moet betaal,” sê mnr. Piet Wolmarans van Kwantum Simmentalers. Hy sê die blouwildebeeste en die snotsiekte waarvan hulle draers is, bedreig sy voortbestaan as stoetboer. Piet bedryf Kwantum-Simmentalers al 25 jaar lank op sy 350 ha-plaas tussen Rustenburg en Swartruggens. Met sowat 124 teelkoeie tel sy boerdery nie onder…

MNR. JACO DU PREEZ WIE IS JOU MENTOR? My pa, Hannes. Hy het my alles geleer wat ek van boerdery af weet. WAT IS DIE BELANGRIKSTE LANDBOULESSE WAT JY AL GELEER HET? Hou jou berekeninge konserwatief, veral met wild, en respekteer die natuur, ongeag wat jy produseer. En van produksie gepraat, wanneer jy diversifiseer, doen dit met iets waarvan jy hou, anders sal jou hart nie in jou boerdery wees nie. WATTER TEGNOLOGIE IS VIR JOU ONONTBEERLIK? My selfoon, my sakboekie en my rekenaar. Die selfoon is nuttig; ’n mens kan nie daarsonder besigheid doen nie. Die boerdery se aantekeninge en statistiek word elke dag op die rekenaar ingevoer waar dit verwerk en gebêre word. Ek dink egter ek gebruik steeds die klein notaboekie in my hempsak meer as enigiets…

MNR. CA VAN NIEKERK WIE IS JOU MENTOR? My pa is 81 jaar oud en nog aktief by die boerdery betrokke. Hy het sedert 1957 op die plaas geboer, en al sy jare se ondervinding het my goeie insig gegee in die omstandighede en probleme hier. Geen seisoen is dieselfde nie: Party jare is die algehele reënval 40 mm en ander jare is dit 275 mm. In dié wisselvallige stelsel kan jy groot oordeelsfoute begaan. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL ONTVANG HET? My pa het my die geleentheid gegee om my eie beplanning te doen, maar voor ek enige projek aangepak het, altyd gevra: Klop jou somme? Hy het my dus nooit teruggehou as ek ’n nuwe ontwikkeling of uitbreiding wou doen nie – mits die somme…

Watter soorte pampoen plant jy alles? Ons plant Hubbard-pampoene en ysterpampoene. Ysterpampoene is die ou boerpampoene, maar hulle is nie so plat en wit soos boerpampoene nie. Die ysterpampoene het ’n korter groeityd, hanteer makliker en die skil is ook bietjie sagter, wat dit meer geskik maak vir verwerking en opsny. Ons het in die verlede ook botterskorsies (butternut) geplant. Dis ’n maklike pampoen om mee te boer en namate die kultivars begin verander het, het die koeler gebiede dit ook begin verbou. Dis nou nie meer die moeite werd vir ons om daarmee te boer nie. Hoekom is pampoen ’n goeie keuse op die plaas? Ons kan pampoen in die winter verbou, want ons omgewing kry nie sommer ryp nie. Die pryse maak dan ook meer sin, want die…

DANKIE MET ’N GLIMLAG DS. KOBUS VAN DER WESTHUYZEN Op my lessenaar staan ’n groen erdepotjie met ’n versameling penne en potlode daarin. Daar is ook ’n briefoopmaker. Dit staan uit bo die res, boonop met ’n stilsprekende boodskap. Dis besonder netjies en uit pikswart hout gemaak. Die boonste deel is ’n silhoeët van ’n man se bolyf en ’n fyn kopprofiel. Ek wonder steeds met watter gereedskap dit aangepak is. Ná baie jare dink ek steeds terug aan die warm somersdag toe ons met ’n sukkel-sandpad deur Mosambiek gery het. Op dié eensame pad het ’n man gestap. Blink van die sweet, met ’n rugsak oor sy een skouer en twee hoenders wat koponderstebo oor die ander skouer hang. Toe ons nader kom, het hy gaan staan en duim…

DIE sterk vraag na wol wat hoofsaaklik deur ’n onderdrukte aanbod daarvan aangevuur word, asook ’n ommeswaai in die Australiese mark weg van hoofsaaklik wolproduksie na dubbeldoelskape, is van die neigings wat tans die wolmark oorheers. Mnr. Isak Staats, hoofbestuurder van wol en bokhaar by BKB, was ’n spreker op Voermol se jaarlikse boeredag by die aanwys van die Skaapboer van die Jaar op Loxton. Vanjaar se wenner is mnr. Nelius van der Westhuizen van die plaas Juriesfontein. Staats het gesê tradisionele wolboere in Australië is besig om hul kuddes uit te slag weens die hoër vlakke van vleispryse. “Sommige Australiese boere slag vir die eerste keer in nege geslagte ’n skaap op hul plaas. Die neiging toon ’n ommeswaai ten gunste van dubbeldoelskape,” sê Staats. Volgens hom is die…

LIGGING Thaba Nchu…

KNOFFELPRYSE het die afgelope maande redelik stabiel gebly en selfs bietjie gestyg omdat daar plaaslik steeds te min van dié gewas verbou word om in die binnelandse vraag te voorsien. Mnr. Corrie Bezuidenhout, voorsitter van die SA Knoffelkwekersvereniging, sê die droogte het nie ’n groot invloed op plaaslike knoffelproduksie gehad nie omdat alle verbouing onder besproeiing is. Hy waarsku egter dat winsgewendheid altyd onder druk is. Nuwe toetreders moet dit in berekening bring dat hulle ’n produk van hoë gehalte moet lewer wat ses en ’n half tot selfs sewe maande lank behoorlik versorg moet word. Bezuidenhout sê talle nuwe toetreders probeer op klein stukkies grond knoffel verbou, maar is dan nie ervare genoeg nie óf hulle het nie die nodige infrastruktuur om dit suksesvol te doen nie. Nuwe tegnologie…

BOEREDAE 4 JUNIE: Wildinligtingsdag. WRSA, Botlierskop, Suid-Kaap. Tisha Steyn, tel. 044 272 3221, sel 084 581 9512. E-pos: tishasteyn 20@gmail.com. 4 JUNIE: Wildinligtingsdag. WRSA,TheBarns,Mosselbaai. Voorafbespreking is noodsaaklik. Wanda Coetzee, tel.0123356994. E-pos:pa@wrsa.co.za. 2 JULIE: Inligtingsdag:Vleisbeeskuddeseleksie. FoxintheHills (tussenParysenPotchefstroom). JeanvanderMerwe,sel082719 7521. E-pos:jean@blackhills.co.za. Web:www.blackhills.co.za. 27 JULIE: Dr.JasperCoetzee: Nuwebeginselsinpresisie-skaapboerdery. Noord-VrystaatSAVM, RooiSkool, Kroonstad.NelinePienaar, sel0824404492. E-pos: Bennieneline@eleo.co.za.Ofs el 0832792375,sel 082 440 4492. KURSUSSE 28 MEI: Ligte en donker rum. Distillique, Hennopspark, Centurion. Hendré Barnard, tel. 021 653 6871. 16-17 JUNIE: Snuffel vir wildesampioene by Delheim, Stellenbosch. Voorafbespreking is noodsaaklik, geen groepsbesprekings word aanvaar nie. Tel. 021 888 4607, sel 079 735 3257. 16-17 JUNIE: Boerbokke, junior en senior. Sentraal-Binneland-Boerbokklub, Hoopstad. Retha Calitz, sel 082 928 0700. 20-22 JUNIE: KI. Krugersdorp. Di Rothman, sel 082 772 1208, Andy, sel 082 770 0480, Lilly, sel 078 546 7985 .…

Ná ’n uitmergelende droogte, veral in die westelike produksiegebiede, was die verwagtinge vir vanjaar se Nampo-Oesdag ietwat gedemp. Maar, soos altyd, het dié reuse-landbouskou, wat vanjaar sy 50ste verjaardag gevier het, nie teleurgestel nie. Net in die eerste twee dae het 2 500 meer mense as laas jaar deur die hekke geloop. En die reën wat onlangs oor die westelike graanproduksiegebiede uitgesak het, het darem ook die gemoedere ’n bietjie gelig. Soos mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoofbestuurder van Graan SA, dit gestel het: “Dit het miskien nie geld of graan gereën nie, maar wel hoop.” Vyftig jaar gelede was die groot trekpleister op daardie eerste Sampi-skou buite Bloemfontein die bekendstelling van ’n nuwe plastiek-mieliesak. Vanjaar was dit onder meer John Deere se nuwe 9570 RX-rusperbandtrekker. Ondanks die moeilike jaar…

MNR. JOHAN HOFFMAN van die plaas Vlaklaagte by Bothaville verhoog sy tradisionele mielieboerdery se verdienste en wins deur presisieboerdery met sy Merinoskape. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en Marie-Louise het drie kinders: Jos, wat saam met ons boer, en twee dogters, Theresa en Carina. WAAR HET JULLE GESTUDEER? Ek het die graad B.Agric. (Landbou) aan die Universiteit van die Vrystaat behaal. Jos is ’n finansiële rekenmeester en het aan die Noordwes-Universiteit gestudeer. WAAR HET JY EN JOU VROU MEKAAR ONTMOET? Ek het met ’n rugbybesering in die hospitaal beland terwyl ek nog gestudeer het en het Marie-Louise daar ontmoet. Sy was toe besig met haar studies vir B.Soc.Sc.Honneurs om ’n verpleegster te word. Sy het my verpleeg en ons het toe begin uitgaan.…

DIE grondhervormingsprogram moet tot die land se voedselsekerheidstelsel bydra, het mnr. Prince Mashele, politieke ontleder aan die Universiteit van Pretoria, in ’n Nasie in Gesprek-bespreking op die Nampo-Oesdag gesê. “As jy (dan) met ’n grondhervormingsprogram begin wat nie voedselsekerheid gaan ontwrig nie, moet jy vir begunstigdes sê hulle is geregtig op grond mits hulle dit in produksie hou.” Die bespreking, gelei deur mnr. Mpumelelo Mkhabela, voormalige redakteur van die koerant Sowetan, was oor die politiek van voedsel. Mashele het gesê hy het die oggend op pad na die Oesdag-terrein mielie- en sonneblomlande gesien en gewonder of mnr. Julius Malema, EFF-leier wat “baie lawaai maak”, weet wie die kos produseer wat hy vir ontbyt geëet het. VAARDIGHEDE Hy het klem gelê op die opleiding van grondhervorming-begunstigdes. “Ek bly in die voorstede.…

Produsente moet hul risikostrategie in goeie jare opstel, want dit is dán wanneer hulle reserwes opbou. Twee soorte risiko’s staar boere in die gesig, naamlik ál die risiko’s wat met die boerderye verband hou, en finansiële risiko’s. Die finansiële risiko’s gaan oor hoeveel skuld ’n boer kan hê, het mnr. John Hudson, landboubestuurder by Nedbank se sakebankdienste, gesê. Hudson het gesê sterk waardekettings het ’n beter kans om in moeilike tye te oorleef. Volgens mnr. Kobus Steenekamp, besturende direkteur van Monsanto Suid-Afrika, kan bekostigbare versekering boere help om risiko’s te bestuur. Hudson sê dit is ironies genoeg dikwels juis dié boere wat versekering nodig het, wat dit nie kan bekostig nie.…

DIE meeste hoendervleis nóg – gelykstaande aan sowat die helfte van wat plaaslik gelewer word – is vanjaar in Maart ingevoer. Die pluimveeprodusent Astral het teen dié agtergrond en te midde van drastiese stygings in voerkoste sy halfjaarresultate tot einde Maart bekend gemaak. Mnr. Chris Schutte, uitvoerende hoof, sê kommer heers oor invoer. Altesame 57 673 ton hoendervleis is in Maart ingevoer. Amerikaanse hoender het SuidAfrika vanjaar sonder teenstortingstariewe begin binnekom en Schutte sê hoewel min inligting nog beskikbaar is, lyk dit asof dié invoer bykomend is tot invoer uit die Europese Unie (EU), en nie EUinvoer vervang omdat dit goedkoper is nie. Die Kommissie vir Internasionale Handelsadministrasie (Itac) het in Februarie met ’n ondersoek na die instel van beveiligingsmaatreëls teen EUinvoer begin. Dit is egter onwaarskynlik dat enige maatreëls…

VEEBOERE is te alle tye verantwoordelik vir die welstand van hul diere. Diere behoort nie die spit af te byt weens die boer se swak beplanning nie. Luidens ’n verklaring deur die komitee wat vir die koördinering van dieresorg verantwoordelik is, behoort boere in hul bestuursprogramme vroegtydig vir droogtes voorsiening te maak en stappe te doen om dit te bestuur. Volgens die komitee is dit onaanvaarbaar dat vee van hongerte vrek – veral omdat dit voorkombaar is. Daar is drie moontlikhede wat gevolg kan word in tye van langdurige droogte, naamlik om diere te voer, te verkoop of te slag. Daar moet onmiddellik opgetree word as dit duidelik raak dat die situasie nie op kort termyn gaan verbeter nie. Om niks te doen nie en toe te laat dat die…

Dit is byna twee jaar sedert my motorfietsongeluk op die M1-hoofweg in Johannesburg. ’n Bakkie het teen 100 km/h van agter in my vasgery. Die slag het my voor ’n 12 tonvragmotor ingeslinger. Dié het my valhelm en liggaam getref en oor my voet gery. Die uiteinde was ’n gebreekte, bebloede voet en enkel, en vyf weke van pyn. Dié ervaring het my ’n paar goed geleer, soos dat die paramedici in die ambulans nie medikasie toedien nie. Dit is waarvoor die mens in die klein motortjie daar is. Sy het my morfien aangebied, maar ek wou self vir die dokter sê waar ek pyn het. Dom besluit. Sy was skaars weg, of my lyf het dit duidelik gemaak waar dit seer was: oral. Die paramedici het gesê ek moet…

Die Karoo is meer as ’n droë boerderystreek, stofpaaie en dorpe vol werklose mense. Dit is meer as stil en ikoniese landskappe, ’n interessante standplaas vir geoloë en argeoloë of ’n unieke ekologie. Dit is ook nie meer ’n afgeleë streek van min belang nie. Die verhouding met grond en identiteit is boonop besig om te verander, veral in die manier hoe afstammelinge van die Khoisan na vore tree om hul deel van die grond op te eis. Die streek trek boonop die aandag van internasionale wetenskaplikes en sakemense vir die oprig van sonkragaanlegte, as ’n moontlike bron van uraan en skaliegas en ’n plek vanwaar die sterre en heelal ondersoek kan word, sê prof. Cherryl Walker van die Universiteit Stellenbosch. Walker is die houer van ’n leerstoel in die…

Dr. Marli Olivier, die plaaslike staatsveearts in Swartruggens, sê die eerste simptome is tranerige oë en koors by beeste. Daar ontwikkel gewoonlik ’n wit edeem in die oog en slym loop uit die dier se neusgate. Dit is ’n verskriklike manier om te vrek, sê sy. Op die ou end versmoor die bees omdat sy ingewande en veral longe só besmet is dat die dier nie meer kan asemhaal nie. Dit is gewoonlik wanneer beeste begin sukkel met asemhaling dat boere besef hulle het met snotsiekte te doen. “Hulle gaan staan en strek hul nekke so reguit vorentoe soos ’n donkie wat dink,” sê mnr. Boet Prinsloo. Van die eerste simptome af kan beeste vir drie weke só ly voor hulle vrek. Prof. Moritz van Vuuren van die Universiteit van…

PLAASINLIGTING LIGGING: Bothaville, Vrystaat NAAM: Vlaklaagte EIENAARSKAP: Trust VERTAKKINGS: Mieliesen Merino’s GRONDTIPE: ClovellyenAvalon VELDTIPE: Aangeplanteweiding GEMIDDELDE REËNVAL:580mmperjaar KORTOM ■ ’n Mielieboerdery se risiko’s weens veral droogte kan verlaag word deur presisieboerdery met wolskape. ■ Baie akkurate rekordhouding en streng seleksie vir vrugbaarheid en reproduksie is noodsaaklik vir sukses. ■ Meerlinge is onontbeerlik om die lamen speenpersentasie te verhoog en dus die boerdery se inkomste en wins te vergroot. Bothaville is tradisioneel mieliewêreld en min boere verbou nié hierdie graan nie. Dit is dus geen wonder dat Graan SA daar ontstaan het, die Nampo-Oesdag reeds ’n halfeeu lank in dié distrik gehou word en die dorp as die Mieliehoofstad bekend staan nie. Daarteenoor is dié deel van die somersaaigebied ook sinoniem met droogtes wat gereeld misoeste veroorsaak. Die hoë mieliepryse wat…

Lusern word op sowat 300 000 ha in Suid-Afrika verbou, waarvan net sowat 3 000 ha met ondergrondse drupbesproeiingstelsels besproei word. Die oudste ondergrondse drupstelsel by lusern is sowat 15 jaar oud. Die drupperlyne op De Rustica is sowat 20 cm tot 25 cm diep in die grond, met integrale druppers 60 cm uitmekaar in die lyne aangebring. Die drupperlyne lê 1,1 m van mekaar af. Volgens mnr. Abie Vorster van Netafim is daar heelwat klei in die grond. Wanneer hy tussen die twee drupperlyne kap, is dit redelik nat. Die wortels het ook lekker wyd versprei, wat beteken die lusern se wateropname is goed. “Ek glo ons kan die drupperlyne tot 1,2 m uitmekaar aanbring om die koste te verminder.” Mnr. Willem Botha, bemarker by Netafim, sê die resep…

Mnr. Jaco du Preez en sy pa, Hannes, bemark hul wild onder die vaandel van die Bloodline Africa-groep waarvan hulle deel is. Hierdie vennootskap, sê Jaco, het baie waarde tot die boerdery toegevoeg. “Ons vorm ’n goeie span wat almal dieselfde waardes en siening oor die wildbedryf het.” Bloodline Africa bestaan uit sewe telers met uitgebreide kennis en ervaring van die wildbedryf en spesifiek in die teel van skaars wild. Saam het hulle meer as 150 jaar se ervaring in die teel van skaars wild, maar – nog belangriker – hulle het oor die jare ’n poel van van die beste teelmateriaal in die bedryf opgebou. Die groep bestaan uit Crown Game Breeders, Drinkpan Wild, Ekim Game Breeders, Matla Mamba Game Breeders, Monelieschke, Pinnacle Breeders en Woempa Game Breeding. By…

as ’n mens voor die Koornplaats-kerkie in die Moordenaarskaroo staan, waar die grondpad regs noordwaarts kronkel en ’n buite-gerief doer aan jou linkerkant blink, kan jou gedagtes ver terugloop. Na 60 jaar gelede, toe Sub A’s en Sub B’s onder die blou Karoolug tussen gruisklippies ’n gelyktetjie met die hand oopgevee het, sodat juffrou Geldenhuys hulle kon leer spel en reken. Eers met vingers die ABC in die sand geoefen, daarna met lei en griffel. Hier is die fondament gelê vir goeie landsburgers: boere, onderwysers, dokters, radiomense en ’n professor (Willie Engelbrecht). In teenstelling met die naam van die streek, het dié kerkie, noord van Laingsburg, as kulturele hawe vir die destydse 84 Moordenaarskaroo-gesinne gedien: Laerskool Blaauwnek op weeksdae, Koornplaats-kerkie op Sondae. Die gemeenskap het in 1912 geld begin insamel…

’N TOENAME in wolskape in die Noord-Kaap, veral hamel-vertakkings in die berggebiede, kan moontlik vergoed vir die verwagte daling in wolproduksie in die sentrale deel van Suid-Afrika noord van Bloemfontein, sê mnr. James de Jager, bestuurder van CMW se veselafdeling. Skaapkuddes in die laasgenoemde deel van Suid-Afrika is aansienlik verminder en graanverbouing het skade gely weens die droogte. De Jager verwag dus dat Suid-Afrika se wolproduksie op kort termyn stabiel sal bly. Die vraag na wol is tans die hoogste die afgelope dekade. “Die groei in China se ekonomie het tot enkelsyfers gedaal, maar die groter vraag na die vesel van Europese verwerkers vergoed in ’n mate daarvoor,” sê hy. De Jager is egter besorg oor die verwerking van wol in China, waar aanlegte die afgelope vyf jaar van sowat…

BETER BESTUUR STEUN KANOLA DIE kanolabedryf het die afgelope paar jaar goeie bestuurslesse geleer oor siektebestuur deur geskikte wisselboustelsels en tydige bespuiting, sê mnr. Franco le Roux, landboukundige hulpbronbestuurder by die kanolaverwerker Soill Edms. Bpk. Kanola-aanplantings het van 43 510 ha in 2011 tot 95 000 ha in 2014 toegeneem. Daarna het aanplantings met sowat 17 000 ha gedaal. Volgens Le Roux kan die afname toegeskryf word aan “te veel kanola te vinnig” tot 2014. “Dit het veroorsaak dat siektes boere onkant gevang het. Omdat boere nie teen siektes gespuit het nie, het kanola-opbrengste gedaal – ten spyte van goeie graanjare. Vergeleke met koring en gars was kanola minder winsgewend. “Die swamsiekteSclerotinia het die afgelope twee seisoene groot skade aangerig waar dit nie bestry is nie. Op verskeie plase isSclerotinia…

SLEGTE nuus vir boere en verbruikers is dat brandstofpryse begin aanstaande maand verder gaan styg, sê mnr. Paul Joubert, senior ekonomiese navorser by die Solidariteit-Navorsingsinstituut (SNI). Op grond van inligting wat teen die middel van die maand beskikbaar was, bereken hy dat die prys van petrol met sowat 35 sent per liter gaan styg. Die groothandelprys van diesel kan sowat 60 sent per liter duurder wees. “Tot dusver in Mei het die rand swakker teenoor die dollar verhandel. Terselfdertyd het die internasionale dollarpryse van petroleumprodukte tot dusver gestyg tot hoër vlakke as die gemiddelde vir April en in diesel se geval meer as vir petrol. Dié twee faktore saam beteken dat prysstygings onvermydelik is.” Joubert verwag dat die kleinhandelsprys vir 93-oktaan petrol in Gauteng dan R12,79 per liter sal wees.…

DIEAnkole-beesraswatinheems eneiesoortigaanAfrikais,is steedsbaiegewildvanweësy gehardheiden,natuurlik,die groot,langhoringswaarmeedié beestespog. Mnr.DailvanRensburgvanDelareyville, eenvandietelersvan hierdiebeeste,sêdaarnie’ntelersgenootskapvirdieAnkolenie. Dieaantekeningvanrasegtediere enanderinligtingworddeurSA Stamboekbehartig. Ankolebeestebelandniegewoonlikopveilingsnie, maarword dikwelsuitdiehandverkoop. Rasegtebeestebehaalmaklik R80000stuk. Daarisminsuiwergeteelde beestevandiérasinSuid-Afrika, watbekendisvirsygehardheid, langlewendheidenvrugbaarheid. Diegeweldigelanghoringsbestaanuitsinussemetbloedtoevoeropdiepunte. Ditleidaartoe datdiebloedindiehoringafkoel endusbydraomdiediereafte koel.Dithelpbaieinhoëhittetoestande. Dielugholtesindiehoring hetgloookgehelpdatdiebeeste maklikerkopbowaterhouwanneerhullerivieremoesoorsteek, byvoorbeeldinUgandaenomliggendelande. VanRensburgsêditisbelangrikomdiéAfrikabeestesuiwertehouentebeskermsodat dierasnieuitsterfnie.…