Innholdsfortegnelse for 20-May-16 i Landbouweekblad

Mnr. Wandile Sihlobo, hoof van ekonomiese en landbousake-inligting by Agbiz, skryf in Business Day hy is dikwels verstom oor hoe min aandag beleidsmakers in die landboubedryf aan inligting en ontleedkunde gee. “Dié frustrasie is nie eie aan Suid-Afrika nie. In ’n onlangse gesprek met ’n Ethiopiese vriend oor voedselsekerheid in Afrika was sy frustrasie met beleidsmakers duidelik. Hy werk vir ’n nie-regeringsorganisasie met streeksvoedselsekerheid as doel, maar beleidsmakers is dikwels doof wanneer nuwe strategieë aanbeveel word. “Ek verstaan sy frustrasie, veral in die konteks van landbou in Afrika suid van die Sahara. Oor die jare is in navorsingstudies bloudrukke uiteengesit vir groei in die streek, gelei deur die landbou. Daar blyk egter min, indien enige, belangstelling te wees in die beleidsvoorstelle wat uit die navorsing voortspruit,” skryf Sihlobo. “ ’n…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Bure verklaar oorlog teen snotsiekte ■ Vrystater verhoog mieliewins met saaiboerdery ■ Meer lusern met minder water ■ Boereplan: Saaidamstelsel werk vir lusernsaadproduksie GESIN ■ Proe die pampoen SPESIAAL ■ Landbou in KwaZulu-Natal, Finansies, Landbou Wiele KLEINVEE Indiehartvanmieliewêreldboermnr.JohanHoffmanvandieplaas Vlaklaagte,Bothaville,intensiefmetskape,alismieliessteedssy hoofvertakking.Hyhetdiéwinsgewendeplanberaamomdiewurgende produksiekostevandiemieliebedryfendiewisselvalligeopbrengs weensdiedroogtevir’nsesteslaan.…

GOEDKOPER ROOIVLEIS BINNEKORT OP RAKKE Die erge droogte het nié, soos verwag is, die prys van rooivleis die hoogte laat inskiet nie, en verbruikers kan uitsien na goedkoper skaapvleis, sê die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO). Lees die berig by: http://landbou.com/nuus/goedkoper-rooivleis-binnekort-op-rakke/. SAAIBOER skryf: Ons sal sien of hierdie persverklaring teen Oktober of November nog staande bly. Daar is nou ’n ooraanbod vanweë gedwonge slagtery. Die prentjie, veral wat beesvleis betref, gaan volgende somer heeltemal anders lyk. Beesvleispryse gaan nog die hoogte inskiet. M. KRUGER skryf: Miskien kan die RPO die saak aan hierdie dom boer verduidelik. Die boere wat nou met weiding sukkel, moet hul diere vir byna niks verkoop nie. Vleis word ingevoer om die tekort aan te vul en die rakpryse laer te hou. Waar gaan die boer in die lente…

SUID-AFRIKANERS behoort jaloers te waak oor die genetiese diversiteit binne hul beesrasse, want dit is iets wat Amerikaanse telers verloor het, sê prof. Darrh Bullock van die Universiteit van Kentucky in Amerika. Groter is nie altyd beter nie, en meer melk ook nie, het Bullock, hoofspreker op SA Stamboek en Voermol se jaarlikse Elite-teeltsimposium in Bloemfontein, gesê. Hy is bekommerd dat Amerikaanse beestelers hopeloos te ver gegaan het met teling, veral vir meer melk, en ook vir grootte. Daar is deesdae te min genetiese verskil tussen hul beesrasse om die voordeel van basterkrag behoorlik te kan benut, sê hy. Die soort diere wat besonder groot is, baie melk gee, en in Amerika deur stoettelers nagejaag word, kry nie op die gemiddelde kommersiële plaas noodwendig genoeg kos om optimaal en kostedoeltreffend…

NA afloop van sy mees onlangse begrotingsrede het Nkwinti gesê die Regering is ernstig daaroor om grondhervorming te versnel. Hy het ’n nuwe afdeling van die beskikbare begroting omlyn, om geld te verskaf aan nuwe projekte, soos agriparke, die “een huishouding een hektaar”-program, en om loodsprojekte vir “50-50-beleid” van stapel te stuur. Wat dit eintlik beteken, is dat vergeleke met R1,5 miljard wat in die huidige begroting aan grondhervorming toegewys is, is net meer as die helfte daarvan – R791 miljoen – nou beskikbaar om grond vir herverdeling te bekom. ’n Derde van die begroting, R500 miljoen, gaan toegewys word aan die gidsprojekte van die 50-50-beleid. In dié model koop die staat 50% van kommersiële plase – waar die eienaars gewillig is om te verkoop – namens plaaswerkers wat al…

INDIEN melkboere nie gou meer geld vir hul melk kry nie, kan Suid-Afrika se melkproduksievermoë ernstige skade ly. So sê dr. Koos Coetzee, ekonoom van die Melkprodusenteorganisasie (MPO), in die organisasie se jongste verslag oor markneigings. Hy sê boere is onder ernstige druk weens die hoër koste van produksiemiddele en stagnante produsentepryse. In Maart 2016 was melkproduksie 7,6% laer as in Maart 2015. Die geraamde 230,851 miljoen liter wat in Maart 2016 gelewer is, is wel steeds meer as die 217,221 miljoen liter in Maart 2014. Produksie in 2016 se eerste kwartaal (aangepas vir die skrikkeljaar) was 5,4% laer as in die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. DRUK OP AANBOD Dr. Chris van Dijk, uitvoerende hoof van die MPO, sê melkverwerkers sal dringend aandag aan die vlak van produsentepryse moet gee…

DIE totale Suid-Afrikaanse wyndruifoes is net 6,7% kleiner as verlede jaar s’n. Danksy die kleiner korrels wat deur die hittegolftoestande veroorsaak is, is die geure gekonsentreerd, wat goeie wyne beloof. “Die oes is steeds groter as wat eers verwag is ná ’n seisoen wat gekenmerk is deur abnormale hitte en watertekorte,” sê mnr. Francois Viljoen, bestuurder van VinPro se wingerdboukundige konsultasiediens, in Vinpro se nuutste oesverslag. Bykans 1,4 miljoen ton druiwe is vanjaar geoes, wat sowat 1,1 miljoen liter wyn (sap en konsentraat, wyn vir brandewyn en distilleerwyn ingesluit) sal oplewer. Sowat 777 liter wyn word per ton druiwe verhaal. In gebiede waar boere nie kon besproei nie, soos die Paarl en die Swartland, was daar nie genoeg dam- en grondwater om die wingerde voor te berei nie. Weens die…

AVO-UITVOER DAAL Suid-Afrika het vanjaar 12,8 miljoen kartonhouers avo’s uitgevoer. Die verwagte oes was meer as 14 miljoen kartonhouers. Ten spyte van die droogte het boere ’n goeie uitvoerjaar verwag tot ’n haelstorm in George’s Valley, Tzaneen, Politsi en Mooketsi se produksiegebiede vroeg in Februarie verwoesting gesaai het. Mnr. Derek Donkin, uitvoerende hoof van Subtrop, die sambreelliggaam vir subtropiese gewasse, sê die 2016-avo-oes was veronderstel om beduidend beter as 2015 s’n te wees omdat avokadobome elke tweede jaar ’n beter oes dra. Die haelskade het die oes op min of meer dieselfde hoeveelheid as verlede jaar se 12,5 miljoen kartonhouers te staan gebring. Daar is darem ’n bietjie troos vir boere met die swak rand wat tans in uitvoerders se guns tel. “Ons hoop egter nie die rand bly vir…

Hoër temperature en ’n verandering in reënval en wolkbedekking sal die opbrengs van mielies, sojabone, koring en rys inperk, maar nuwe navorsing wys dat dié gewasse teen 2080 water doeltreffender sal benut as koolstofdioksiedvlakke in die atmosfeer ook styg. Die aarde se atmosferiese koolstofdioksiedvlakke het sedert 1960 weens die mens se bedrywighede met meer as ’n kwart gestyg. Dit is tans sowat 400 dele per miljoen, en daar word verwag dat dié syfer saam met temperature verder gaan styg. ’n Nuwe internasionale studie wys dat hoewel meer hitte sommige gewasse se opbrengs gaan benadeel, hoër koolstofdioksiedvlakke in sekere gebiede vir die uitwerking daarvan sal help vergoed – mits ander komplikasies van aardverwarming nie met prosesse inmeng nie. Die studie, deur 16 navorsers in ’n halfdosyn lande, gebruik nuwe gewasmodelle en…

PLAASINLIGTING LIGGING: Durbanville,Wes-Kaap NAAM: GrootPhesantekraal BESIGHEIDSVORM: Trust PLAASGROOTTE: 4500ha VERTAKKINGS: Koring,kanola,hawer,korog,lupiene, medicsweidings,Herefordbeeste,Dohne-Merinoskape, wyndruiwe,olywevirolieenwild GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL:580mm (verledejaarwasdit220mmtot280mmophul verskillendeplase GRONDTIPE: Klei-leem KORTOM ■ Kanola vervul ’n belangrike rol in die Brinks se boerdery vanweë die gunstige toestande wat dié oliesaadgewas vir koringverbouing skep. ■ Die gewas help om die grond te verbeter en onkruid in toom te hou. ■ Kanola pas goed in by die gediversifiseerde boerdery, veral omdat dit reeds in April gesaai kan word. Kanolapasalsedertdiejaar2000 baie goed in by die gediversifiseerde boerdery van mnr. André Brink van die Groot Phesantekraal-boerdery aan die buitewyke van Kaapstad se noordelike voorstede. Hy ervaar kanola as ’n veelsydige gewas, maar dat dit “beter vaar op beter grond”. Hy glo enigiemand wat met kanola wil boer, moet ’n goeie rede hê én daarvan hou.…

Op die Nardouwsberg buite Clanwilliam is die vermoë om die wind een voor te wees die geheim vir boerderysukses. Mnr. David en me. Riana Burger van Diepkloof-boerdery sê hoewel die lae jaarlikse reënval van 270 mm tot 300 mm ’n beperking is, hulle eerstens met die wind moet rekening hou. “Met enigiets wat jy hier doen, moet jou eerste vraag wees waar die wind vandaan kom.” Rooibos Bpk. se huidige Rooibosboer van die Jaar het hom juis van die ander finaliste in dié tweejaarlikse kompetisie onderskei met die manier waarop hy sy teeplantasies teen die wind beskerm. Met die oostewind as heersende wind het hy geleer om sy rooiboslande téén die wind te maak en te sorg dat daar windlanings is. “Jy moet sorg dat jy altyd grondbedekking het, want…

Toe ek onlangs op ’n TV-geselsprogram opmerk dat wildboere van reserwepryse op wildveilings moet afstand doen, het dit ’n storm van navrae en menings op sosiale media ontketen. Vir party boere lyk die risiko van so ’n besluit te groot, maar ek glo ’n mens moet, soos met alle saketransaksies, daardie risiko na die beste van jou vermoë bestuur. Die eerste bestuurstap as dit by wildveilings kom, is om die veiling so goed en wyd as moontlik te adverteer. By Wildswinkel bestee ons tussen R500 000 en R1 miljoen aan die bemarking van ons veilings. Die dae van ’n enkele, klein advertensie agter in ’n tydskrif plaas en dan daag daar duisend mense by jou veiling op, is verby. Daarvoor is die verskeidenheid veilings en beskikbare voorraad deesdae te veel…

PLAASINLIGTING LIGGING: Bapsfontein,Gauteng KORTOM ■ Die regte kultivarkeuse vir ’n bepaalde verbouingsgebied is uiters belangrik vir goeie aangepastheid. ■ ’n Pakket bestaande uit verskillende aangepaste kultivars word vir die boer aanbeveel om sy risiko’s te versprei. ■ Opwindende mielie- en sojaboonbasters uit Argentinië word tans in Suid-Afrika geëvalueer. Daar is reeds goeie resultate behaal. Die oogmerk met die teel van nuwe kultivars is om die boer se risiko’s tot die minimum te beperk. Uiteraard kan hy nie self veel uitrig wanneer ’n rampdroogte toeslaan nie, maar hy kan minstens sorg dat hy kultivars kies wat by sy bepaalde omgewing aangepas is. Saadmaatskappye bestee baie geld aan navorsing om die beste kultivars te kan teel. Wat in een gebied goed aard, is egter nie noodwendig die logiese opsie in ’n ander…

RUGSAKSPUIT WEG MET NARE PLAE Vir die kleinboer of tuiniers het Husqvarna ’n rugsakspuit wat alle plae sal laat les opsê. Husqvarna se 326M18-newelblaser weeg 12 kg (sonder brandstof of spuitstof) en is toegerus met ’n 2,8 kW-tweeslagenjin. Die spuitkop van die newelblaser lewer 4 liter per minuut, met ’n druppelgrootte van 60 μm tot 100 μm (0,00006 mm tot 0,0001 mm) en het ’n reikafstand van 12 m. Die spuitkop word in die fabriek gemonteer. Daar is nie spuitkoppe met afwisselende lewering beskikbaar nie. Die newelblaser het ’n spuitstof-opgaartenk van 18 l en ’n brandstoftenk van 1,8 l, wat die maksimum gewig van die newelblaser op ongeveer 32 kg te staan bring. As dit goed op dreef kom, gebruik die masjien ongeveer 575 g brandstof per kWh (volgens Husqvarna…

Hoe het jou idee ontstaan? Ek en my ma was ses jaar gelede by Kamers vol Geskenke op Lourensford naby Somerset-Wes. My middelste seuntjie is mal oor skapies en my oog het op troetelskapies geval. Ek het gedink dis oulik en 13 van hulle as geskenke bestel. ’n Vriendin sê toe ek moet die skapies na Die Stal-kersmark op Montagu neem en ek het besluit om hulle met kleertjies op te kikker. Die meisieskape het strikkies en linte en die seuntjie-skape kry skouerbroeke (dungarees). Dit het soos blits uitverkoop en die bestellings het ingestroom. Die gogga het gebyt en ek het daarmee voortgegaan. Ek koop die skapies van kunswol (55 cm groot) by ’n maatskappy in Ottery en maak dan vir hulle klere. Is kinders jou enigste teikenmark? Hoofsaaklik, maar…

twee Kuilen was die eerste veepos wat W.A. van der Stel in 1703, toe die Kaap ’n skrale 51 jaar oud was, in die Swartland toegeken het. Tweekuil is sedert 1855 in die Louw-familie se besit. Die sesde en sewende geslag boer tans. “Admiraal Van Linsbergen 1830” is op die brons slaweklok in die tuin gegraveer. ’n Seinkanon, wat uit die dae van die Nederlandse Oos-Indiese Kompanjie (VOC) dateer, het ook ’n ereplekkie in Tweekuil se tuin nadat voorsate dit op ’n hoë kop op die plaas aangetref het. Die VOC het in die eerste Kaapse jare die plase en platteland met dié kanonne toegerus as kosbare kommunikasiemiddels, amper soos hedendaagse telefone, skerts Jan Louw, die vyfde geslag M.J.A. Louw op die plaas. In Kaapstad is die kanonne deur VOC-lede…

gehaltebeB ester Voer & Graan (Edms.) Bpk. (Bester) spesialiseer reeds 22 jaar lank in die bestuur van die voorsieningsketting. Die maatskappy is gestig as ’n instelling wat grane en veevoergrondstowwe verhandel. Vandag is Bester die grootste SuidAfrikaanse maatskappy wat die volle voorsieningsketting van grondstowwe in die maalen veevoerbedryf bestuur. Dit behels kontraktering, finansiering, opberging, logistiek en verskansingstrategieë. Die maatskappy het meer as 200 personeellede in diens. Bemarkers spesialiseer in spesifieke produkte om kliënte met voortreflike marken produkkennis te bedien, naamlik alle someren wintergraan, veevoerbymiddels, vitamiene en minerale, oliesade, vismeel, pekanneute, meulenaarsneweprodukte, oliekoek, kantoensaad, lusern, melasse en ander ruvoere. GRAAN Bester beskik oor ’n unieke model, naamlik die Graanmarkplan (GMP). Daarvolgens kan boere wat koring, gars, sojabone, asook wit en geel mielies lewer, landwyd deur veldagente bygestaan word om hul graan…

Goscor se Power Products-eenheid bied verskeie produkte v i r d i e l a n d b o u -mark. Dit wissel van waterpompe, kunsmispompe, hoëdrukskoonmakers, sweismasjiene, kragopwekkers, dieselbystand-kragopwekkers en ’n volledige reeks konstruksietoerusting. Die maatskappy is sowat 30 jaar gelede gestig. Mnr. Mark Bester, besturende direkteur van Power Products, sê hulle spits hulle veral op die landbou- en konstruksiemark toe, maar bedien ook die mynbousektor. Die hele verkoopspan is vanjaar op die Oesdag, asook personeel van Bothaville en elders in die Vrystaat “Ons produkte het ’n uitgebreide waarborg. Dit strek tot drie jaar op die Subaru-produkte, maar ons het ook ’n bekostigbare reeks produkte vir die platsakboer,” sê Mark. HI-REACH Goscor Hi-Reach bied al langer as tien jaar produkte van topgehalte aan maatskappye in Suider-Afrika wat werk op…

Awesome Tools, die eksklusiewe verspreider van Leathermanen Ledlenser-produkte in Suid-Afrika, is weer vanjaar saam met Safari 4x4 op die Nampo-Oesdag. Dit is ’n vennootskap van dienslewering wat al oor meer as ’n dekade strek. Kom kyk na die nuwe Leatherman Tread- en Signal-gereedskapstukke wat die maatskappy ten toon gaan stel of herontdek ’n paar ou gunstelinge. Vanjaar kan jy weer jou Leatherman na die Safari 4x4-tent bring sodat opgeleide tegnici dit kan diens. ONTMOETING Daar is ook geleentheid om mnr. Tim Leatherman, die stigter van die Leatherman Tool-groep, te ontmoet en jou gereedskap te laat graveer. Dit is al nege jaar sedert Tim se vorige besoek en die maatskappy verwelkom hom met trots. Hierdie Oesdag is die ideale kans om die stigter van Leatherman te ontmoet en met hom te…

SENTRAAL-SUID Koöperasie Bpk. (SSK), met ’n bedieningsgebied wat strek oor die sentraal- en Suid-Kaap, het onlangs ’n belang van 50% in Hessequa Abattoir (Edms.) Bpk. bekom. Hessequa Abattoir is reeds sedert 2007 in bedryf as slagplaas op Riversdal. Dit het ontstaan deur die inisiatief van plaaslike boere wat waarde tot hul produk wou voeg. Skape en beeste word gekoop van boere oor die hele Suid-Kaap, waarna dit verwerk en versprei word aan groothandelaars en slaghuise in Suid-Afrika. Stigtersboere wat steeds aandele in die maatskappy het, is mnre. Johannes en Geoffrey Joubert en Kobus Horne. Mnr. Anton Swart, besturende direkteur van Hessequa Abattoir, is ook ’n aandeelhouer. Die onderneming het moderne geriewe waar die hoogste standaard van higiëne deurlopend toegepas word. Die maatskappy is ook van die eerste ondernemings wat ’n…

’N BOERDERY se besluit oor sy weiveld is die moeilikste van al die besluite wat hy op sy plaas moet neem, het prof. Hennie Snyman van die departement vee-, wild- en weidingkunde aan die Universiteit van die Vrystaat in Bloemfontein, op ’n boeredag op Reivilo gesê. ’n Verkeerde besluit kan sy veld laat verswak, met verreikende gevolge. Dit is baie moeiliker as ’n saaiboer se besluite. As ’n saaiboer ’n fout maak – soos om die ver-keerde kultivar aan te plant – kan hy sy fout die volgende seisoen regmaak. ’n Veeboer se verkeerde besluite oor weiding sal jare kos om reg te stel. “Jy boer nie met beeste nie, maar met gras wat in vleis, wol of bokhaar omgeskakel word,” het hy gesê. Die weiding-ekostelsel is die boer se…

EIERPRODUKSIE sal in die eerste helfte van vanjaar na verwagting nie veel hoër as verlede jaar wees nie. Luidens die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) se Maart-verslag oor eierproduksie sal gemiddeld 409 800 kaste per week na verwagting vanaf Januarie tot Julie geproduseer word. Dit is slegs 0,5% meer as verlede jaar. Die nasionale getal lêhenne sal na verwagting vanaf Januarie tot Junie vanjaar gemiddeld 25,013 miljoen wees, wat meer is as in 2013, 2014 en verlede jaar, maar minder as 2012 se 25,037 miljoen. Die SAPV se syfers toon produsentepryse het laat verlede jaar gestyg, maar luidens die verslag kan die stygings deels toegeskryf word aan ’n aanpassing in die metode waarvolgens gemiddelde eierpryse bereken word. ’n Geweegde gemiddelde eierprys (wat die volume eiers in ag neem) word sedert Oktober gebruik.…

R7MJD. Die Minister van Finansies, mnr. Pravin Gordhan, wil R7 miljard bespaar met ’n nuwe bestedingsplan om rommelstatus te probeer vermy. Hy wil sowat R2,8 miljard bespaar aan huurkontrakte van die regering, R1,4 miljard deur beter onderhandelings in die 100 grootste regeringskontrakte, R1,4 miljard deur e-portale en sentrale databasisse te gebruik om tenders te bekom, en R500 miljoen aan selfoonrekeninge. — TimesLive R750M. Rommelsoekers bespaar Suid-Afrikaanse munisipaliteite jaarliks R750 miljoen. ’n Verslag van die WNNR het gevind nagenoeg 60 000 tot 90 000 van dié “entrepreneurs” bring jaarliks elk ongeveer 24 ton se verpakkingsafval in vir herwinning, en keer so dat dit op rommelhope beland. Die navorsers het bereken tot 90% van verpakkingsmateriaal word herwin. Hulle kry 80c/kg vir karton, R2/kg vir plastiek en 70c/kg vir ligte staal. — Sunday…

‘Ek en my werkers beplan reeds om nog ’n stuk grond op dieselfde beginsel aan te koop en ons boerdery uit te brei.’ Dr. Peter Oberem van die Dabchick-wildplaas. Bl. 17 ‘Leer uit die Amerikaanse foute. Al ons rasse is vir ’n te hoë groei en te veel melk opgeteel.’ Prof. Darrh Bullock van die Universiteit van Kentucky in Amerika. Bl. 14 ‘Dit is onaanvaarbare statistiek vir enige plek ter wêreld.’ Mnr. Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA. Bl. 14 ‘Om bloot water in private besit te ontneem, kom neer op nasionalisering.’ Mnr. Nic Opperman, Agri SA se direkteur van natuurlike hulpbronne. Bl. 15…

DIE ‘GOEIE OU TYE’ . . . WENBRIEF ’n Mens hoor die sêding “die goeie ou tye” nogal dikwels as jy afgetrede boere op gesellighede raakloop en jy begin met hulle praat oor die tyd toe ons jonk was en in die boerdery gestaan het. Dit laat sommer jou gedagtes op ver paaie loop. Dan begin jy wonder of die “goeie” altyd saam met die “ou tye” geloop het. Alles was in daardie tyd spotgoedkoop, maar die prys wat die boer vir sy produk gekry het, was ook verspot laag. In die laat 1950’s toe ek begin boer het, het baie min salaristrekkers meer as R250 per maand verdien, en die deursnee boer het maar in ’n groot mate ’n karige bestaan gevoer. Eiers en plaasbotter is by die winkel…

SA WILD UIT DIERETUINEINGEVOER VIR VEILING Groot belangstelling heers in die sowat 15 Kaapse buffels wat uit verskeie oorsese dieretuine ingevoer is en wat volgende week op mnr. Mike Englezakis, wildboer van Zeerust, se vyfde reusewildveiling by Sun City onder die hamer gaan kom. Suid-Afrikaanse wild uit oorsese dieretuine word die afgelope paar jaar as’t ware as kernkuddes gebruik om skaars wildsoorte te teel waarmee later weer op wildplase in die Republiek geboer kan word. Englezakis sê namate wildboerdery gewilder en ’n groter finansiële aanwins geword het, is daar ’n toenemende behoefte aan buffels as grasvreters. Danksy die verskillende vreetgewoontes van die verskillende wildsoorte kan wildboere hul veld behoorlik en doeltreffend benut. Daar is ook ’n vraag na ingevoerde buffels omdat buffels in die Republiek weens bek-en-klouseer en korridor- of…

DIT lyk of die klem opnuut op misdaad in landelike gebiede val. Agri SA het die internasionale boerdery-gemeenskap oor die erns daarvan ingelig, en op streeksvlak het Vrystaat Landbou en die polisie ook ’n gesamentlike operasie uitgevoer. Verder is ’n werksessie van die ministerie van landbou met belanghebbendes beplan vir ’n week gelede, oor onder meer plaasmoordsyfers, die aantal suksesvolle vervolgings en beplanning vorentoe. Dit is uitgestel tot later vandeesmaand. Mnr. Kobus Visser, direkteur van owerheidsdienste by Agri SA, sê die georganiseerde landbou was sedert verlede jaar saam met die polisie betrokke by die ontwikkeling van aksieplanne vir standaardprosedures in landelike gebiede. “Dit is nou in ’n stadium van goedkeuring deur die polisie en dan moet dit in werking gestel word. “Ons het op nasionale vlak ’n goeie werksverhouding met…

1 DELHEIM Werkers besit 50% van die plaasgrond en onderneming. 2 JONATHAN BRADFIELD Werkers besit ál die landbougrond van een afdeling in die boerdery en 36% van die landbou-onderneming. 3 BIRBURY 100% van die landbougrond is aan die werkers verkoop. 4 DABCHICK CONSERVANCY 50% swart aandeelhouding wat bestaan uit 25% plaaswerkerstrust en 25% swart ekonomiese bemagtiging. 5 OATLANDS Werkers besit 100% van die grond en 51% van die boerdery. 6 DIAMOND Werkers besit 100% van die grond en 51% van die boerdery. 7 KALKPUT Werkers besit 100% van die grond en 51% van die besigheid. 8 SUN SITRUS Werkerstrust besit 40% van die besigheid. 9 SOUTHERN RIGHT WINE FARM Drie opsies word tans oorweeg waardeur werkers ’n aandeel in die onderneming kan bekom. 10 OMNIA Die verkryging van aandele word…

MNR. Wandile Sihlobo, landbouekonoom, is sedert die begin van Mei die nuwe hoof van ekonomiese en landbousake-inligting by die landbousakekamer Agbiz. Sihlobo was ses jaar lank ’n ekonoom by Graan SA. Sy nuwe werk behels onder meer om inligting te ontgin en aan lede beskikbaar te stel wat hulle in strategiese besluite kan gebruik. By Graan SA was Sihlobo veral vir makro-ekonomiese sake, die graanmark en internasionale handelsnavorsing verantwoordelik. Hy is ’n kundige ten opsigte van graan- en oliesaadkommoditeite, soos mielies, koring, sorghum, gars, sojabone, sonneblomsaad, kanola en grondboontjies. Hy was ook betrokke by die opstel van die bedryf se uitvoerstrategie, wat gehelp het om nuwe markte te ontsluit. Sy pennevrug sluit verskeie artikels en bydraes tot artikels in talle publikasies in. Mnr. Tinashe Kapuya, Agbiz se hoof van internasionale…

HOEWEL Statistieke SA se kwaartaallikse arbeidsopname aandui dat die land se werkloosheidsyfer met 2,2 % gestyg het, het die landbousektor ’n verrassende styging in indiensnemings getoon. Die werkloosheidskoers het van 24,5% na 26,7% gestyg, wat beteken in die eerste kwartaal van vanjaar was daar ’n daling van 355 000 in die getal mense wat werk het vergeleke met die laaste kwartaal van 2015. Dit is die skerpste kwartaallikse daling in ses jaar en volg op sewe agtereenvolgende kwartale waarin werk geskep is. Volgens Statistieke SA is die landbou, naas die gemeenskapsen maatskaplike dienssektor, die enigste sektor waarin meer indiensneming plaasgevind het. Indiensneming in die landbouen die gemeenskaps- en maatskaplike dienssektor het onderskeidelik met 16 000 mense en 51 000 mense gegroei. Die landbou toon egter ’n afname van 15 000…

PRETORIA se Hooggeregshof het in ’n uitspraak bevestig dat die uitbreiding van ooreenkomste deur bedingingsrade na ander partye nie outomaties en verpligtend is nie. Dit volg ná ’n hofstryd van drie jaar deur die Vryemarkstigting om ’n bepaling in die Wet op Arbeidsverhoudinge (Wet 66 van 1995) verander te kry wat ooreenkomste tussen groot vakbonde en ondernemings afdwing op kleiner ondernemings en kontrakteurs wat geen deel aan die onderhandelinge gehad het nie. Die hof het die aansoek verwerp, maar bevestig dat die regte van kwesbare werkers en werkgewers, asook die hele Suid-Afrika, gerespekteer moet word. Die stigting wou hê die woord “moet” in Artikel 32 moet na “mag” verander word sodat die minster van arbeid haar diskresie kan gebruik voor sulke ooreenkomste na ’n hele arbeidsektor uitgebrei word. Mnr. Leon…

Lae wyndruifpryse beteken dat druiwe van ou wingerde wat virusvry is, vir ewig buite wynmakers se bereik sal wees omdat boere dit nie kan bekostig om wingerde te vervang nie. Beoordelaars van die jaarlikse Old Mutualtrofeewynskou se 1 067 inskrywings het gesê die invloed van die rolblaarvirus op wyne se gehalte in die bottel was opvallend. “Die primêre produsent se prys word net afwaarts gedwing,” het mnr. Michael Fridjhon, voorsitter van die beoordelaarspaneel, gesê. Dit is onmoontlik om teen R5 000 tot R7 000 per ton vir druiwe genoeg te spaar om besmette wingerde te vervang.” Die afwesigheid van die rolblaarvirus was volgens die beoordelaars duidelik by die gouemedaljewenners. “Die een ding wat ons die meeste nodig het, naamlik skoon, ou wingerde, sal nooit moontlik wees nie weens die prysstrukture…

KREDIETAGENTSKAPPE lê klem op aspekte wat lande meer of minder aantreklik vir beleggers maak, veral ekonomiese groei, die tekort op die lopende rekening en of regeringskuld onder beheer is. Kom ons kyk na die stand van die sake wat Suid-Afrika se kredietgradering kan raak. REGERINGSKULD In 2013 het regeringskuld 43,9% van die bruto binnelandse produk beloop. Dié skuldvlakke het sedertdien tot 50,9% in 2016 toegeneem. Na verwagting sal regeringskuld in 2017 tot 51% toeneem. Hoewel die 2016-begrotingsrede die voortsetting van streng fiskale dissipline beklemtoon het, heers daar kommer oor die uitvoering van die voorgestelde maatstawwe om dié dissipline te bereik. Groter risiko: Aanduidings dat regeringskuld eerder afneem sou welkom wees. Die stand van regeringskuld verhoog die waarskynlikheid van ’n afgradering. VOORUITSIGTE Suid-Afrika se ekonomie word tans gekenmerk deur die droogte,…

’n Kaapse plantteler ondersoek die moontlikheid van die “dieselboom” as alternatiewe boerdery-gewas in Suid-Afrika. Mnr. Christo Smit van die plaas Poort by Citrusdal het onlangs ’n invoerpermit bekom om saad en saailinge van dié plant, met die wetenskaplike naam Millettia pinnata, vir proefaanplantings in te voer. Dit is ’n gevestigde gewas in onder meer Australië, waar kultivars ontwikkel en vir kommersiële produksie geneties verbeter is. Die olie word gebruik om biodiesel te vervaardig, en Christo glo ’n produsent van Millettia-olie kan homself in ’n groot mate energie-onafhanklik maak en op brandstof en elektrisiteit bespaar. Hy sê dié bladwisselende bome is besonder gehard en pas by verskeie toestande aan. Dit sluit droë en verbrakte grond in, hoewel die bome gunstig reageer as dit vir die maksimum kommersiële produksie in beter toestande…

Wanneer ’n persoon sterf moet alle laste, koste en belastings in sy boedel betaal word, voordat die restant van sy bates ooreenkomstig sy testament verdeel kan word. Wanneer ’n mens vinnig somme maak om te bepaal of daar genoeg geld in die boedel beskikbaar sal wees, dink jy dikwels net aan die laste in die boedel. Die koste in ’n boedel behels onder meer vergoeding aan die eksekuteur, die onkoste van die Meester van die Hooggeregshof, waardasie- en advertensiekoste, begrafniskoste en die oordragkoste van vaste eiendom. Wat betref die belastings wat in ’n boedel betaalbaar is, is daar hoofsaaklik boedel-, kapitaalwins- en inkomstebelasting. In dié rubriek is daar al baie oor boedel- en kapitaalwinsbelasting geskryf. Rakende inkomstebelasting is ’n nuwe artikel, 9 HA, onlangs tot die Inkomstebelastingwet toegevoeg. Kortliks kom…

MNR. ANDRÉ BRINK WAT IS DIE SLIMSTE DING WAT JY IN JOU BOERDERY GEDOEN HET? Ek het ’n geoktrooieerde rekenmeester aangestel wat deurlopend bestuurstate kan verskaf. WAT IS DIE DOMSTE DING WAT JY IN JOU BOERDERY GEDOEN HET? Ek het nie vroeër meer grond gekoop nie. HOE MOET BOERE DIE HUIDIGE BETREKLIK HOË PRODUKPRYSE HANTEER? Jy moenie baie ver afwyk van jou gewone resep nie. As jy ’n kans wil waag om koring ná koring te saai om jou hektare koring te vermeerder, kies net jou beste grond wat nie onkruid- of ander probleme het nie. WATTER TEGNOLOGIE IS ONONTBEERLIK IN JOU BOERDERY? Graanplanters het ons plantbedrywighede op ’n nuwe, akkurate vlak gebring. Proewe wys dat beter saadplasing, veral by kanola, ’n groot invloed op opbrengs kan hê. Ons gebruik…

MNR. DAVID BURGER WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Ek het my boerdery binne die beperkings van Nardouwsberg se klimaat en water ontwikkel. Dit gaan dalk stadig, maar hier moet ’n boer groei en ontwikkel soos wat sy inkomste toelaat. Ek maak planne wat hier werk en boer vir die omstandighede hier. EN DIE SWAKSTE BESLUIT NOG? Om op onverdeelde familiegrond te begin boer en toe later grond te deel en in die proses finansieel baie seer te kry. SONDER WATTER TEGNOLOGIE OF WERKTUIG SAL JOU BOERDERY NIE KAN VOORUITGAAN NIE? Die rekenaar is lankal onontbeerlik. Ook my bakkie, want dit is my kantoor en my voete. Al die masjinerie op my verwerkingsbaan is noodsaaklik om my boerdery te bedryf en vooruitgang te maak. BY WIE…

PLAASINLIGTING LIGGING: Klerksdorp NAAM: Eleazar GROOTTE: Sowat800ha EIENAARSKAP: Huurgrond VERTAKKINGS: Deeltydsebeesboerdery GRONDTIPE: Leementurf VELDTIPE: Rantjies-envleiweiding KORTOM ■ ’n Toestel wat aan ’n domkrag gekoppel word, trek heiningpale uit sonder dat dit uitgegrawe hoef te word. ■ Geen brandstof of ekstra mannekrag is nodig nie. ■ Die pale buig nie in die proses nie en kan hergebruik word. Die deeltydse beesboer en afgetrede Telkom-bestuurder mnr. Andries Smit van Klerksdorp het onlangs begin om die kampe vir sy koeikudde van sowat 130 op te knap. Dit het meegebring dat van die heinings verskuif moes word. Ná ’n bietjie sukkel en om arbeid te bespaar, het hy met die plan vorendag gekom om heiningpale met ’n domkrag uit die grond te trek. “Dit is soms nodig om ysterpale wat in die grond ingekap…

VEE JASPER COETZEE VRAE OOR HANSLAMMERS WAT AAN MEKAAR DRINK Waarom drink skaapramlammers aan ander ramlammers? Hulle word hans grootgemaak en dan wil hulle nie hul melk drink nie. Wat kan ek doen? Die voorkoms van hierdie abnormale gedragsverskynsel (bekend as urinedrink) kom van tyd tot tyd voor waar lammers en kalwers hans grootgemaak word. Terugvoering uit die praktyk dui daarop dat dit meer by kalwers as by lammers voorkom wanneer hulle kunsmatig grootgemaak en saamgehok word. Hierdie verskynsel kom feitlik nooit voor waar lammers in die natuur aan ooie of kalwers aan koeie suip nie. Dit is dus die kunsmatige grootmaakpraktyke wat daartoe lei. Dit wil voorkom hoe kleiner die oppervlakte is wat per lam toegelaat word, hoe meer is lammers geneig om aan ramlammers te suip. Sommige navorsers…

Ek het vier pare jagskoene wat my al kruis en dwars oor ons mooi land gelei het. Met enige van hulle aan my voete, is dit amper asof ek Afrika se ver plekke helderder hoor roep. Terwyl ek een aand langs my kampvuur sit, besef ek opnuut dat ’n jagter se skoene en die spore wat hulle trap nogal baie van hom vertel. Ja, aan jou skoene en hul spore word jy geken. Blinknuwe skoene kan aandui dat die jagter vantevore nie juis veel stapjag gedoen het nie. Sommige moderne skoene hoef nie so erg ingeloop te word nie, maar om die bospad met nuwe skoene te vat, is steeds moeilikheid soek. ’n Ervare man koop nuwe skoene lank voordat sy oues klaar is en loop hulle dan stelselmatig in.…

’N GEJAAG NA WIND ANGUS BUCHAN Salomo was die rykste en slimste mens op aarde. Die koningin van Skeba het selfs al die pad van Ethiopië gereis om hom te ontmoet, en bevind dat hy baie wyser was as wat sy ooit kon dink. Maar wat het van hom geword? Ons kan aflei dat hy sy visie verloor het. Toe hy jonk was, het hy na God geluister en by Hom geleer. Toe die Here hom in ’n droom vra wat hy graag wil hê, het hy geantwoord dat hy wysheid soek om sy mense te kan regeer. God het al hierdie dinge vir hom gegee, maar ongelukkig het Salomo ’n kompromis gemaak. Hy het belowe om ons nooit in die steek te laat nie en ons nie te verlaat…

Met die nuwe produkte kry verbruikers die kans om as’t ware die plaas te proe. Tydens ’n geleentheid wat simbolies was aan produsente wat die ongelooflike vermag, is GWK se koringmeule en koekieen pastafabriek by Modderrivier in die NoordKaap bekend gestel. Dié aanleg, wat onder die GWK Farm Foodshandelsmerk sake doen, is al geruime tyd in volle produksie, maar die amptelike opening was eers op 7 April. VERTROUE IN LANDBOU GWK se belegging van R400 miljoen in voedselverwerking en voorsiening bevestig sy vertroue in die landboubedryf. Die bouwerk aan dié aanleg, waarskynlik die modernste en tegnologies gevorderdste in sy soort in Afrika, het in Augustus 2013 begin en dit is in 2015 voltooi. Met die produkte wat daar gemaak word, kry verbruikers die kans om as’t ware die plaas te…

BASF se nuwe, revolusionêre vooropkomso n k r u i d d o d e r v i r mielies, Intelex® met Kixor®, is die nuutste toevoeging tot BASF se plaasbestuuroplossings om onkruide vooropkoms te bestry. Die middel is hoogs aanpasbaar en uiters doeltreffend. Die SuidAfrikaanse boer sal voordeel trek uit die manier waarop die onkruiddoder weerstandige en moeilike onkruide bestry. Die oplossing bied langer vooropkomsbestryding. Die boer kan later besluit of ’n toediening vir naopkoms nodig is. Een van BASF se hoofdoelwitte is dat boere volhoubaar moet produseer om ’n hoër wins en opbrengs op hul beleggings te verseker. BASF is daaraan toegewy om te belê in die navorsing en ontwikkeling van middels met nuwe aktiewe bestanddele. Vernuwende formulasies maak deel uit van BASF se strewe na volhoubare plaasbestuuroplossings.…

Die organiseerders van HuntEx, een van die grootste jag-en-sportskietskoue in Afrika, bied vanjaar die E-Cape Hunter’s Fair vanaf 27 tot 29 Mei by die bekende Mentorskraal-konferensiesentrum net buite Jeffreysbaai aan. Meer as 60 uitstallers wat die voorste handelsmerke in die vuurwapenbedryf verteenwoordig, gaan hul produkte vertoon. Daar sal jagtoerusting, jagbestemmings, mesmakers, voertuie en nuwe produkte te sien wees. Baie daarvan sal teen afslagpryse beskikbaar wees. ’n Groot trekpleister is die daaglikse gelukstrekking om 16:00 wanneer ’n besoeker se ingangskaartjie getrek sal word om ’n jaggeweer te wen. HuntEx borg dié prys en ’n geweer moet elke dag van die skou gewen word. Daar sal ook ander gelukstrekkings wees, met ’n verskeidenheid pryse, soos teleskope en skiettoerusting. Besoek die E-Cape Hunter’s Fair se webtuiste by www.huntexecape.net vir meer inligting. Kaartjies kan…

N LEKAANVULLING vir vee is nié te duur as die gunstige resultate daarvan in aanmerking geneem word nie. Aan die ander kant sal die vee se kondisie verswak en ’n lae kalfpersentasie tot gevolg hê as die boer nie lekke in kritieke tye verskaf nie. Mnr. Ulrich Muller, tegniese bestuurder van Voermol, sê koste is relatief as dit by die verskaffing van ’n lek kom. ’n Somerlek is nodig om fosfaat aan te vul in die somer wanneer daar genoeg groen weiding is. In die koue maande word die veld droog en bruin en is ’n winterlek noodsaaklik om proteïen aan te vul, anders word die koeie maer. ’n Koei wat in ’n goeie kondisie is, raak makliker weer dragtig en maak ’n swaar speenkalf groot. Muller sê teen die…

LIGGING De Rust, Wes-Kaap…

DIE uitvoer van die bergbruidjie (foto), ’n proteablomsoort van Franschhoek (Serruria florida of “blushing bride”), beleef ’n bloeitydperk. Volgens syfers van Cape Flora SA sal daar in die twaalf maande tot Mei na verwagting 65% meer van dié blom uitgevoer word as vanaf Junie 2014 tot Mei verlede jaar. In 2014-’15 is 407 740 blomme uitgevoer, vergeleke met ’n verwagte 671 758 in 2015-’16. Dit volg op groot stygings in uitvoer in die twee vorige ooreenstemmende tydperke. Me. Karien Bezuidenhout, bestuurder van Cape Flora SA, sê die styging is danksy groter beskikbaarheid van plantmateriaal. “Dit is een van die proteasoorte wat nogal moeilik is om te kweek en waarvan die materiaal in beperkte getalle beskikbaar was.” Die uitvoer van robijn, nóg ’n proteasoort, gaan in 2015-’16 na verwagting met 78%…

ALTESAME 50 minder trekkers is in April vanjaar verkoop as in April verlede jaar. Trekkerverkope vir die 12 maande tot April is ongeveer 13% laer as verkope vir die vorige ooreenstemmende 12 maande. Mnr. Wynn Dedwith, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerieassosiasie (Salma), verwag dat verkope van landboumasjinerie traag sal wees in die volgende maande. Hy sê boere is onseker oor die obrengs van die gewasse wat tans op die lande staan. “Wat gaan gebeur met die wisselkoers? Wat is die waarskynlike weervooruitsigte vir die volgende seisoen en hoe gaan produksiekoste en finansieringsvooruitsigte vir die volgende oes lyk?” Hy sê boere gaan eers antwoorde op dié vrae soek voor hulle besluite neem oor aankope. Stroperverkope van 21 eenhede in April is ook aansienlik minder as die 29 eenhede wat verlede April…

MELKTYD IS VERBY. ’n Groep Saanen-melkbokke van die Limpopo-melkery (geregistreer as Limpopo Dairy) se kudde keer terug kamp toe nadat hulle gemelk is. Die bokke word twee keer per dag gemelk. Die melkery se melkbokafdeling is in die 1990’s gestig vanweë die vraag na bokmelk vir kinders wat allergies is vir koeimelk. Die melkery het 453 ooie in melk, 280 jong ooie en 32 ramme. Die vraag na vars bokmelk per jaar is meer as wat die melkery kan voorsien omdat hy ook kaas maak. In die winter is melkproduksie laer weens die bokke se seisoenale reproduksiesiklus. In Junie is die meeste van die ooie in die droë fase van laktasie. Lees in die volgende uitgawe van Landbouweekblad meer oor die familie agter dié melkery.…

Daar spring Suid-Afrika toe sy eerste kredietafgradering vry. Toegegee, dit was van die vriendelikste van die klomp, want by Moody’s is die land darem nog twee kerwe bo rommelstatus. By die ander twee kredietgraderingsagentskappe is die volgende vlak rommelstatus, en dié manne is nog op pad. Intussen skarrel sakeleiers en min. Pravin Gordhan se Tesourie rond om planne te beraam wat bewys Suid-Afrika verdien nou wragtig nie rommelstatus nie. Dis goed om te weet die grootmense is in beheer. Want tuis, in die Parlement en op sosiale media, gil en skreeu die kinders op mekaar asof dít die land se probleme gaan oplos. Daar’s die ekonomie wat byna stilstaan, en Egipte wat Suid-Afrika nou verbygesteek het as die naasgrootste ekonomie op die vasteland. Mense begin hul werk verloor: 300 000…

MNR. ANDRÉ BRINK is die Swartlandse wenner van die kanola-opbrengskompetisie en boer vlak teen Durbanville. Hy wys op die talle voordele van dié gewas in die koringsiklus. Hy lees wyd en leer meer by plaaslike en oorsese boere. Lees die artikel op bl. 34. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. My vrou, Ronelle, sien om na ons kinders. Sy is ook my steunpilaar in kantoorbestuur en my klankbord in besluitneming. Sy versorg ons plaaswerf en is verskriklik lief vir tuinmaak. My pa het haar altyd die “waterfiskaal” genoem. Ons het twee seuns en ’n dogter. Ons oudste seun, Rennie, het die graad B.Com. (Bestuursrekeningkunde) aan die Universiteit Stellenbosch behaal en vir ’n jaar by Kaap Agri gewerk voor hy plaas toe gekom het. Jeandré, ons naasoudste seun, is besig met die…

GEWONE ryp behoort nie nou meer erge algemene skade aan somergewasse aan te rig nie. Me. Petru Fourie, ekonoom van Graan SA, sê dít is die indruk wat sy kry uit ’n opname oor stroopvordering. Uit die meeste gesprekke lei sy af dat swartryp onwaarskynlik is, hoewel nie onmoontlik nie. Sy het al berigte van ryp in die omgewing van Hoopstad, Bothaville, Bultfontein en Schweizer-Reneke ontvang. In hierdie stadium is die groei van die grootste persentasie mielies egter in die algemeen redelik ver gevorder en gewone ryp behoort ’n mindere uitwerking op opbrengste te hê. Wat sonneblomme betref, is daar sprake dat 70% van die oes op die lande reeds deur is. Fourie wys daarop dat sonneblomme ook meer bestand is as mielies teen gewone ryp. Intussen sê mnr. Nico…

Die tradisionele, individuele melkboermodel is lank nie meer die enigste of aanbevole moontlikheid vir melkboere nie, sê dr. Chris van Dijk, uitvoerende hoof van die Melkprodusente-Organisasie (MPO). Die plaaslike én internasionale melkbedryf ondergaan drastiese veranderinge wat deur vraag en aanbod gedryf word. Verskeie politieke, omgewings- en maatskaplike uitdagings moet aandag kry sodat die plaaslike melkbedryf kan groei en volhoubaar wees. Van Dijk sê verskillende regsentiteite vir melkeryondernemings kan sommige van dié uitdagings die hoof bied. ’n Maatskappy soos Dairy Day (sien berig hiernaas) is een so ’n moontlikheid. Ander moontlike entiteite wat oorweeg kan word, is vennootskappe, trusts en deelmelkerye. Die MPO is veral ’n voorstander van deelmelkerye. Dit is ’n kontraktuele reëling waarin die plaaseienaar die infrastruktuur vir die melkboerdery verskaf en die deelmelker die fisieke arbeid, bestuursvaardighede en…

1 ZIMBABWE | Hongersnood bedreig platteland Ongeveer die helfte van Zimbabwe se landelike bevolking sal teen Maart volgende jaar voedselhulp benodig, luidens die Verenigde Nasies (VN) se Ontwikkelingsprogram. In Maart vanjaar het die Zimbabwiese regering reeds aangekondig dat 4 miljoen Zimbabwiërs, oftewel 30% van die bevolking, voedselhulp nodig het. Die VN benodig nagenoeg $290 miljoen (ongeveer R4,4 miljard) om in die kosbehoeftes tussen nou en Maart 2017 te voorsien. Zimbabwe kon vanjaar slegs 40% van die normale mielie-oes van 700 000 ton tot 1 miljoen ton (oor die afgelope vyf jaar) behaal. Die land benodig 1,6 miljoen tot 1,8 miljoen ton mielies. — Reuters 2 ZAMBIË | Mielieboere produseer straks surplus Ondanks vrese van moontlike mielietekorte weens die droogte toon nuwe data dat Zambië se mielie-oes vanjaar groter gaan wees…

VASARI se oorname van die KWV-groep sal die KWV die nodige spierkrag gee om meer van sy brandewyn- en wynprodukte wêreldwyd te verkoop. Mnr. Chris Logan, KWV-minderheidsaandeelhouer en fondsbestuurder by Opportune Investments, was “baie gelukkig” om van die transaksie te hoor. New Rose 7 en Warshay Beleggings (wat aan Vasari behoort) het verlede Donderdag aangekondig dat hulle Niveus (wat op sy beurt aan Hosken Consolidated Investments behoort) se aandeel van 57,13% in die KWV vir R1,15 miljard wil koop. Dit sluit ál die bedryfsbates in. Die ooreenkoms is nog onderhewig aan onder meer goedkeuring van KWV se aandeelhouers en die Suid-Afrikaanse Mededingingskommissie. REGTE ONDERVINDING “Dit is ’n uitstekende ooreenkoms. Vasari se geskiedenis wys hy kan nuwe lewe in bates blaas. Die maatskappy het al met groot sukses ’n soortgelyke transaksie…

Met hoë voerpryse weens die droogte, Suid-Afrika se ekonomie wat in die knyp is en ’n ondeursigtige melkmark wat nie behoorlik funksioneer nie, ervaar heelwat melkboere dat hul somme nie meer klop nie. Hoewel die voordeel van ’n melkboerdery is dat jy ’n kontantvloei het (waarvan die banke baie hou), is die vraag hoe lank ’n melkboer kan voortgaan om op kapitaal te teer? Is die posisie waarin die melkboere tans verkeer, die onderste draaipunt van die siklus, of is dit ’n permanente verskynsel dat melkboere in sekere streke net nie mededingend is nie en mettertyd sal ophou boer? Dit is ook duidelik dat melkboere nie tevrede is met die heersende stand van sake in die strukture van die bedryf nie. Hulle vra vrae oor die funksies van die verskillende…

Die omgewing rondom Parys in die Vrystaat het vanjaar net soos die res van die land onder kwaai hittegolwe deurgeloop. Daar het dit wel met tye goed gereën, maar die verskroeiende hitte het sy tol geëis tydens die ontkiemingstadium van talle mielieaanplantings in die streek. Mnr. Jaap van der Westhuizen is een van die boere wat op Pannar se aanbeveling ’n ultravinnige groeier, BG 3792BR, gekies het vir sy laat aanplantings in Oktober. Jaap, ’n gesoute sakeman, is eienaar van die Cairo-groep op Koppies. ’n Northmec-handelaar en ’n groot graanverbouingsegment is deel van die groep. Die plaas waar Landbouweekblad na sy aanplantings onder besproeiing gaan kyk het, is net buite Parys. Die Cairo-groep se graanverbouing beslaan 13 000 ha landerye. Daaronder tel sowat 2 500 ha sonneblom, 4 500 ha…

Die Brinks is diep in eiendomsontwikkeling betrokke, maar is lief vir boerdery en benut elke moontlikheid. Hulle boer op 4 500 ha grond op sewe plase. Alles word van Groot Phesantekraal af beheer, waar die kantoor en werkswinkel is. Hulle saai elke jaar 1 500 ha koring en 450 ha kanola, asook korog, hawer, lupiene en medicsweidings. Hulle saai baie hawer vir hooi (vir die perdemark). “Ons sit teen die dorp en verkoop van een baal tot ’n duisend bale op ’n slag. Ons kan net soveel hooi maak as wat ons onderdak kan bêre, maar dit bring goeie geld op die swakker grond in,” sê mnr. André Brink. Hoewel hulle hoofsaaklik hooikultivars saai, is hy teleurgesteld in die mark vir hawer vir ontbytpap. “Ek dink Suid-Afrika voer 90% van…

Drie Suid-Afrikaners het onlangs naam gemaak as die uitvinders van die wêreld se eerste klimahidroponikastelsel — ’n klimaatbeheerde hidroponikastelsel wat die mikroklimaat vir elke plant haarfyn kan beheer. Mnr. Jacques van Buuren van Eden Green Hydroponics en sy broer, Eugene, het saam met mnr. Gerhard Ehlers ’n stelsel ontwerp wat vyf maal doeltreffender as konvensionele hidroponika en 20 maal doeltreffender as verbouing op landerye is. WAT IS KLIMAHIDROPONIKA? Jacques het die afgelope ses jaar gewerskaf aan ’n oplossing vir die uitdaging om die wêreld se beraamde 9 miljard mense teen 2050 te kan kos gee. Sy agtergrond as ingenieur, jare lange wetenskaplike navorsing om hidroponika te verstaan en liefde vir plante het hom ’n goeie begrip gegee van konvensionele hidroponika, maar hy was vasbeslote dat dit verbeter kon word. “Met…

Vandeesmaand, min of meer in speentyd, probeer ek sekerlik een van die heel taaiste spene melk. Daar word te veel klem gelê op melkproduksie by vleisbeeste, en ek is oortuig daarvan dat boere se oordrewe klem op melkproduksie en seleksie daarvoor gaan veroorsaak dat ons mettertyd onvolhoubare, onwinsgewende koeikuddes gaan ontwikkel. Statistieke van die Southwest Standardized Performance Analysis (SPA) van kuddes in Texas, Oklahoma en Nieu-Mexico in Amerika wys daar was geen verhoging in die gemiddelde speengewig nie, ten spyte van die volgehoue seleksie vir groter kalwers oor die afgelope 20 jaar. Mnr. Stan Byers, ekonoom aan die Texas A&M-universiteit, sê die grootste verskille in speengewig word waargeneem tussen nat en droë jare, pleks van weens ander redes. Toe ons ouers geleef het, was dinge anders. Ek is oortuig daarvan…

MNR. ANDRIES SMIT WAT DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om akkurate aantekeninge van diere se prestasie te hou om onderprestering uit te skakel. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Om ondanks terugslae deurgaans optimisties te bly en in harmonie met die natuur te lewe. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY BEGAAN HET? Ek was tot dusver gelukkig om deurdagte besluite te neem wat potensiële foute voegtydig aan bande kon lê. WIE WAS JOU MENTOR? In die boerdery is dit seker maar grotendeels ’n mens se pa wie se mentorskap in jou behoue bly, maar ek leer graag iets (hoe gering ook al) by enige mens wat ek teëkom, ongeag sy of haar posisie of intellektuele vlak. Deur fyn waar te neem, leer…

VREDENDAL DUITSE FYNGEBAK EN RAKKE VOL LEKKERNYE BY MANUELA’S Op Vredendal bedryf Manuela Jansen ’n restaurant, koffiewinkel en geskenkwinkel waar jy die fynste soetgebak en smullekker etes kan geniet en daarna vir jou ’n inkopiemandjie met ’n verskeidenheid ingelegde produkte en gebak van haar winkelrakke kan volmaak. Manuela, wat op Koingnaas grootgeword het, se ouers en grootouers is van Duitse afkoms en sy het haar bakvaardighede aan moedersknie geleer. In Boerekos Winter 2016 gee ons Manuela se resepte vir kleinkoekies en ander hapgrootte lekkernye, haar befaamde stollen en vlakoek en ook haar ma, Herta Fusch, se ingelegde lekkernye. Rooi slaphakskeentjies ■ 1,5 kg dwerguitjies ■ 250 ml gebleikte sultanas ■ 125 ml witsuiker ■ 250 ml witasyn ■ 250 ml water ■ 125 ml tamatiepasta ■ 50 ml sonneblomolie ■…

Natgesweet skrik Christine wakker. Met haar hart wat donderend deur haar borskas galop, lê sy en luister na die dikkopkiewiete se verskrikte vlug. Wat sou hulle gesteur het? Sy tas na Steff langs haar. Maar sy deel van die bed, nog warm geslaap, is leeg. Dan gewaar Christine sy silhoeët afgeëts voor die toegetrekte gordyne. Hy loer deur ’n skrefie. “Wat sien jy?” fluister sy. Maar hy trek net sy skouers op. Terug in die bed lê hulle albei roerloos. “Seker net ’n rondloperkat wat die voëls skrikgemaak het,” besluit Steff ná ’n rukkie. Hy plaas sy warm hand oor hare. ’n Sug glip oor Christine se lippe. Sy herleef haar ontstellende droom. Daar was die vuur. Die dikkopkiewiete se voortvlugtende geskel. Perdehoewe dreunend oor die oop veld. En tussen…

Deur Anina Roux & Samantha McKendrick © xword@xword.co.za Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en elke 3 x 3 kassie die nommers 1 tot 9 bevat. Dis al wat jy moet doen. Geen wiskunde is nodig nie. Die rooster is vol syfers, maar niks hoef bymekaargetel te word nie. Jy los die raaisel met logika en beredenering op. Lees meer by http://en.wikipedia.org/wik/Sudoku Oplossing Nr. 19 Skakel gerus vir Wilhelm Grutter +27 (83) 457 9372 | E-pos: wg@silobags.com | Web: www.silobags.com Jan Dreyer: Sel. +27 (83) 279 3211…

Wanneer ’n droogte, soos die een wat Suid-Afrika op die oomblik in ’n wurggreep het, eendag gebreek word, is die vraag: “Wat doen ons volgende keer wanneer dit so droog is?” Soms soek ’n mens eers na iets of iemand voor wie se deur die skuld gelê kan word. Was die hulpbronbestuur goed genoeg? Is die droogte te wyte aan ondoeltreffende infrastruktuur of moet klimaatsverandering die skuld kry? Die vraag wat jy eerder moet beantwoord, is hoe jy kan seker maak jou onderneming word nie weer so deur ’n droogte verpletter nie. Water is die nuwe goud en ons moet alles binne ons vermoë doen om water spaarsamig te gebruik. Wat voorlê, bly maar ’n raaiskoot. Wat ons wel kan bepaal, is hoe ons in die toekoms waterverbruik en kostebesparing…

Die gebruik van seleksie-indekse is besonder waardevol wanneer ’n beesboer die regte bul vir sy boerdery wil koop, hetsy vir ’n stoetery of kommersiële boerdery. ’n Veeboer moet net soos ’n saaiboer die nuutste tegnologie inspan om hom met presisieboerdery op die voorpunt te plaas en só vir die toekoms met sy groter eise gereed te maak. Dit is die raad van mnr. Llewellyn Angus, Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar vir 2004, wat met sy Wisp-Will-stoeterye met Simmentalers, Simbras en Merino’s by Arlington in die Oos-Vrystaat boer. Deelnemers aan die Vleisbeesskool gaan sy plaas besoek om na sy weistelsel te kyk. Hy was eers ’n stoet-en-saaiboer, maar het later ál sy lande in aangeplante weidings oorgeskakel. Llewellyn sê as ’n veeboer homself vir die toekoms wil posisioneer, moet hy soos…

LUISTER na wat ander mense sê as jy die beste boer wil word. “Moenie meer praat as wat jy luister nie,” is mnr. Kleinjan Gasekoma, Voermol en Landbouweekblad se Beesboer van die Jaar vir 2015, se raad aan ander boere. Hy het op ’n boeredag op sy plaas Bruintjiesfontein naby Reivilo in Noordwes gesê hoe hy daarin geslaag het om as die eerste swart Beesboer van die Jaar aangewys te word. Hy het van kleins af na kommersiële boere se plase gekyk en vertel hy gaan ook eendag só ’n plaas hê. Dit het baie jare geduur voor hy ’n plaas met staatshulp bekom het en dit kon begin ontwikkel Mnr. Cois Harman is die mede-eienaar van Agristart, die onderneming wat boere tot selfstandigheid en onafhanklike boere uit eie reg…

LIGGING Velddrif…