Innholdsfortegnelse for 13-May-16 i Landbouweekblad

“Tradisionele leiers is die eienaars van kommunale grond in landelike gebiede. Dit is verkeerd om te insinueer dat kommunale grond deur die mense besit word. Die oorloë teen grond-onteiening is deur tradisionele leiers – konings en hoofmanne – gelei, en is gesteun deur hul volk, die krygers,” het hoofman Xolile Ndevu, sekretaris-generaal van die Kongres van Tradisionele Leiers in Suid-Afrika (Contralesa), op ’n onlangse beleidskonferensie van Contralesa in Mthatha gesê. “Ons voorvaders – koning Hintsa, nkosi Jongumsobomvu, Maqoma, Ngqika en vele meer – het gesterf terwyl hulle grond-onteiening teengestaan het. “Daardie grond het gekom met die bloed van ons tradisionele leiers. En as hul nasate sal ons dié geveg voortsit en ons mense lei om enige poging om ons grond te steel, teen te staan. Contralesa se posisie is dat…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Kanola sorg vir groter koringoes ■ Rooibosboer meganiseer en beskerm teen die wind ■ Hidroponika op ‘steroïde’ ■ Kultivarkeuse deurslaggewend ■ Boereplan: Domkrag trek pale GESIN ■ Boerekos 8 is hier! SPESIAAL ■ Op Nampo ■ Veebedryf TUINBOU “Boer vir die toekoms” het’n nuwe betekenis gekry met’n supergevorde rdehidroponikastelsel wat drie Suid-Afrikaners ontwerp het. Metmnr. Jacques van Buuren en sy vennote seklimaatbeheerde hidroponikastelselkan’n mens tot 1200 plante/m2 verbou. Boonop gebruik dit hulpbronne baie doeltreffend.…

MNR. THERON WESSELS is ’n prokureur en Boerbokboer van Mookgophong wat ’n water-, voeren hooirak ontwerp het vir die versorging van diere by skoue. Dit weeg 12 kg en kan met gemak deur een mens gedra word. Lees die artikel op bl. 56. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is 44 jaar gelede met Bets (gebore Dreyer) van Lichtenburg getroud. Ek was nege jaar by die Departement van Justisie en het toe na die regspraktyk beweeg. Ons het ’n dogter, Elbie, en ’n seun, Schalk. Ons is ook die grootouers van vyf kleinkinders. WAAR EN WAT HET JY GESTUDEER? Ek het regte aan die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) gestudeer. HET JY STOKPERDJIES? Ja, ek hou van diepsee-hengel, jag en lees graag reisverhale. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons hou daarvan om…

AS dit nie vir geneties gemodifiseerde (GM) mielies (en ander nuwe tegnologie) was nie, sou Suid-Afrika vanjaar dalk 9,4 miljoen ton mielies pleks van 3,8 miljoen ton moes invoer teen ’n bykomende koste van nagenoeg R33 miljard. Die Suid-Afrikaanse Landboubiotegnologiebedryf (LBI), ’n belangegroep wat onder meer statistieke oor GM gewasse byhou, sê 1991-’92 was die laaste droogte wat Suid-Afrika ondervind het voor begin is om GM gewasse aan te plant. In daardie jaar was die gemiddelde mielie-opbrengs 0,85 t/ha. “Vanweë die aanvaarding van GM mielies en met moderne kiemplasma is die gemiddelde opbrengs nou te midde van die droogte 3,72 t/ha,” sê mnr. Andrew Bennett, voorsitter van die LBI en tegnologie-ontwikkelingsbestuurder by Monsanto. Hy het op ’n nuuskonferensie in Centurion gewys op Graan SA se ramings dat Suid-Afrika in dié…

TOE water in die 1980’s uit die ondergrondse skagte van die Grass Valley-chroommyn suid van Mokopane gepomp is, het die boorgate van boere in die omgewing oornag opgedroog, sê mnr. Dewald de Beer, wat tans langs die ou mynterrein boer. Mnr. Ken Smit van die plaas Moorddrift, byna 10 km van Grass Valley af, skryf in ’n brief dat boorgate wat vir jare aan die dorp en ’n melkery water voorsien het, opgedroog het toe water uit Grass Valley se skagte gepomp is. “Die watertafel het eers in die 1990’s herstel,” skryf hy. Mnr. Albert Jordaan van Sylvania Platinum, die maatskappy wat aansoek doen om weer die Grass Valley-chroomsoom te myn, sê egter hy is ’n wetenskaplike en sal hom nie aan mense se “stories” steur nie. Jordaan het op…

Rooivleis raak goedkoper MET die produsenteprys vir lams- en skaapvleis wat in die afgelope nege weke met sowat 30% gedaal het en op ’n jaargrondslag tans 5,8% goedkoper as verlede jaar is, behoort verbruikers binnekort die voordeel te trek. Die Rooivleisprodusente-organisasie sê die prys van beesvleis het gedurende April met 8% gedaal en die produsenteprys daarvan is tans net 4% hoër as ’n jaar gelede. “Die produsenteprys vir bees- en skaapvleis het dus op ’n jaargrondslag aansienlik minder gestyg as die voedselinflasie-indeks, wat in Maart 9,8% beloop het.” Luidens die verklaring behoort die kleinhandelprys vir rooivleis binne die volgende twee weke te daal en kan die laer produsenteprys tot in die lente voortduur. “Omdat daar tans groot verskille in die kleinhandelprys vir rooivleis waargeneem word, kan dit verbruikers baat om…

Die patogene organisme wat verantwoordelik is vir die gevreesde Brassica-verdwergingsiekte (BSD), wat Brassica-gewasboere al jare lank skade berokken, is uiteindelik geïdentifiseer. Daar is egter nog baie werk wat voorlê om die skade wat die siekte aanrig, te bekamp, sê dr. Lindy Esterhuizen van die Universiteit van Johannesburg. Hulle het bevind ’n polero-virus genaamd Turnip yellows virus (TuYV) is die oorsaak. Dit word deur verskeie plantluissoorte oorgedra, en in Suid-Afrika deur die groen perskeplantluis (Myzus persicae). “Ons probeer tans vasstel watter plantluissoorte almal draers van die virus is en watter soorte die hoofdraers by kool en broccoli is. Daarna kan doeltreffende en doelgerigte spuitprogramme of biologiese bekamping vir die spesifieke insek bepaal word,” sê Lindy. Die span het sedert 2014 proewe gedoen op mnr. Ockert Werner, ’n boer van Brits, se…

LIGGING Somerset-Wes, Wes-Kaap Snags lê mnr. Roelf Pienaar wakker vanweë sy drif om Tru-Cape nog járe lank volhoubaar te laat voortbestaan – nie net vir homself en die meer as 70 vrugteboere wat aandele het in die maatskappy nie. “Ongeveer 15 000 mense is afhanklik van hul inkomste deur Tru-Cape en die pakhuise Two-A-Day en Ceres Fruit Growers (CFG). Kom ons aanvaar daar is tot 4 mense wat afhanklik is van een loon en dit kom neer op 70 000 tot 80 000 mense wat jy aan die gang hou. Die verantwoordelikheid is dus groot. Dit gaan oor die heenkome van baie mense en dís die rede waarom Tru-Cape doen wat hy doen,” vertel Roelf, wat twee en ’n half jaar gelede die leisels as besturende direkteur by die maatskappy…

Dit is opvallend hoeveel nuwe tegnologieë die sogenoemde “bohaai”-siklus (hype cycle) ( GRAFIEK 1 ) volg. Die gebruik van genomika, veral in die vleisbeesbedryf, was geen uitsondering nie. Dit begin met die tegnologiese sneller, wanneer die gepatenteerde tegnologiese deurbraak aangekondig word. In die geval van vleisbeesgenomika het wetenskaplikes van die koöperatiewe navorsingsentrum vir beesvleis (Beef CRC) in Australië aangekondig dat sekere gene of geenmerkers in die beesgenoom geïdentifiseer is, wat ’n groot invloed sou hê op eienskappe wat ekonomies belangrik maar moeilik meetbaar is, soos voerdoeltreffendheid, sagtheid van vleis en marmering. KORTOM Die gebruik van genomika in die vleisbeesbedryf het nog nie so ver soos die in die melkbeesbedryf gevorder nie. Tegnologie word al goedkoper en sal die manier waarop meerwaardige diere geselekteer word, heeltemal verander. Die grootste voordeel van…

LIGGING Vrystaat…

R1295 DOEN DIT SELF BROU JOU EIE APPELBIER TUIS Die politieke manewales het ons almal radeloos, maar indien Nkandla, die mislukkings in die Parlement en die dikvelligheid van die politici jou gemoed net so aftakel soos die rand se koopkrag, het Brewcraft vir jou ’n lekker uitweg. Pleks daarvan om bier ten duurste by die supermark te koop, maak eerder jou eie bier van appels. Met die beginnerspakket van Brewcraft se Mangrove Jacks Craft Series Cider kort jy net die bottels. Die pakket sluit alle toerusting en gisbestanddele in wat jy nodig het om 23 liter appelbier te maak. Indien jy nie van appelbier hou nie, het Brewcraft ’n beginnerspakket vir bykans enige soort bier wat bestaan. Die gistingproses duur ongeveer 10 dae en dan moet die bier vir twee…

CITRUSDAL Hebron se adamsvye met bloukaas en spek Die man verantwoordelik vir die wonderlike kos wat op die gasteplaas Hebron net buite Citrusdal voorgesit word, is die talentvolle Steve Oldroyd - ’n kok met ’n fyn ingesteldheid op die omgewing en seisoenale, plaaslike produkte. ■ 12 repies spekvleis ■ 12 adamsvye ■ 1 wiggie (100 g) bloukaas ■ Slaaiblare en kruie, om op voor te sit ■ Graantpitte, om mee af te rond ■ Basiliekruidolie en balsemiekstroop, om mee af te rond Voorverhit die oond tot 200 ºC en voer ’n bakplaat met foelie uit. Sny ’n kruis van bo af in elke vy en stop dit met ’n stukkie bloukaas. Draai ’n reep spek om elke gestopte vy en steek met ’n peuselstokkie vas. Bak die vye vir 10…

LIGGING Bellville,Wes-Kaap As ’n mens na die tellings op die jaarlikse ope dag kyk, sal jy nie dink die Bellville-gholfbaan is een van die kortste bane in die Kaap nie. Die kwaai hellings en kleinerige setperke maak dit ’n allemintige uitdaging, veral vir besoekers. Jy moet die baan goed ken om hom baas te raak, veral daar waar dik kikoejoe-gras die bal vinnig stuit. Die baan is redelik beskut, maar die Kaapse Dokter kan die tweede nege moeilik maak. Die baan toets enige speler, soos bewys deur die klub se 890 lede, mededingende ligaspanne en 39 000 rondes wat elke jaar daar geniet word. Elke ou kies ’n ander putjie wat hy/sy as die moeilikste uitsonder, maar die tweede van slegs 328 m kan groot probleme gee. Dit is ’n…

Jare gelede het my voorganger in my laaste gemeente in Kaapstad, wyle dr. A.J. van der Merwe, my ’n storie vertel. ’n Kerkganger het hom gevra waarom predikante so min uit Openbaring preek. Sy antwoord: “Broer, dis omdat ons so min daarvan weet.” Openbaring gebruik baie beeldspraak en simboliek. As jy alles wat daar staan dus letterlik gaan opneem, kan jou geesdrif vir dít wat daar gesê en beloof word, ernstig afneem. Self het ek besluit om “vaste punte” te identifiseer en my geloof daarop te vestig. Alles wat ek nie verstaan nie, sal soos Namakwaland se madeliefies op die regte tyd oopgaan as die son van God se openbaring daarop skyn. Intussen wag ek daarop soos wagters op die môre. Etlike maande gelede het ek by Genesis begin en…

DIE verlangsaming van die Chinese ekonomie bring mee dat dié land se banke nie meer oortrokke fasiliteite aan die invoerders van produkte verskaf nie. Dít, saam met streng optrede teen “grys” handelsroetes, het Suid-Afrikaanse uitvoerders van makadamias na China se kontantvloei onder druk geplaas. Mnr. Mike Schüssler, ekonoom, het op ’n boeredag by Hazyview gesê dat swakker ekonomiese groei in China baie te doen het met die feit dat daar nou ’n versadigingspunt in die eiendomsmark bereik is en die vraag na boumateriaal, soos staal en koper, afgeplat het. “As gevolg van die enkelkindbeleid het die Chinese bevolking ook nie gegroei nie. Daarom sit China nou met ’n ouer bevolking wat verkies om hul geld te spaar.” Hy sê die Chinese is boonop bekommerd oor die hoë vlakke van besoedeling…

Internasionaal: Die prys van mielies het met 1,4%, oftewel $2,17/t (R31,12/t), gedaal tot $149,23/t (R2 140/t). Op ’n jaargrondslag is dit 4,8%, oftewel $6,82/t (R97,80/t), hoër. Verwagte pryse: Junie – $154,01/t (R2 209/t), Julie – $154,56/t (R2 216/t), September – $154,48/t (R2 215/t), Desember – $156,06/t (R2 238/t). Plaaslik: Die Safex-prys vir wit mielies het met 1,3%, oftewel R58/t, gedaal tot R4 407/t. Die prys van geel mielies het met 1,5%, oftewel R49/t, gedaal tot R3 134/t. Op ’n jaargrondslag is dit 71,5%, oftewel R1 837/t, hoër vir wit mielies, terwyl geel mielies 35%, oftewel R813/t, hoër is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Internasionaal: Die gemiddelde prys van koring het met 2,4%, oftewel $4,29/t (R61,52/t), gedaal tot $173,41/t (R2 487/t). Op ’n jaargrondslag is dit 0,2%, oftewel $0,36/t…

Boere gaan vanjaar tot 40% meer vir snoeiskêre moet opdok weens die swakker rand. Volgens mnr. Gys Liebenberg, ’n direkteur van Felco Africa, sal hul snoeiskêre se ingevoerde prys vanjaar met 22% verhoog word. “Van ons mededingers se pryse is reeds tot 40% verhoog weens die wisselkoers. Sedert 2008 het Felco nog geen prysverhogings op snoeiskêre ingestel nie en vanjaar is geen uitsondering nie. Dit is slegs die wisselkoers wat ’n hoër prys tot gevolg het,” sê Liebenberg. Volgens mnr. Sean Robinson, eienaar van Cape Agricultural Products, is daar ’n moontlikheid dat die prys van snoeiskêre later in die jaar sal daal indien die rand verder versterk. “Dit is ’n uiters mededingende mark en boonop het die prys van snoeiskêre, na my mening, nou ’n plafon bereik. Ek voorspel dus…

Tenspytevandielaeaanbod opveilingsendiegrotervraag nateeldiereisdiemoontlikheid skraaldatuitsonderlikehoëpryse– soossommigemensevoorspelhet– binnedieafsienbaretyd salrealiseer,sêmnr.GawieKleinhans, bestuurdervanBKBse vee-en-eiendomafdeling. Kleinhansskryfdittoeaandie traebinnelandseekonomieen boerewiesekontantvloeinádie ElNiño-verskynselonderdrukis. “Hoewelditgoedindelevandie landgereënhet,hettalleboere niediefinansiëlevermoëomnou noemenswaardigehoërprysevir veetebetaalnie. “Nadatboerewatdeurdie droogtegeraakis,genoodsaakis omveeteenverminderdepryse teverkoop,saldieselfdedierebykansdubbelsoveelkosasboere nouweerhulkuddeswilbou.Eerderasomverderdiereuitteskot, kandithullebaatomdalkdiedieretehou.” KleinhanssêuitstekendepryseisopveilingsvanMerino’sen Dohne-Merino’sbehaalentelers hetbeterpryseasverledejaargekry.“ Ditkantoegeskryfwordaan dieuitstekendewolprysesedert Meiverledejaar.InJanuariehet diewolmarknádieverswakking vandierandverdergestygenverderestukragaandiemarkgegee.” DiehoogsteprysvanR150000 vir’nMerinoramisopdielenteveilingvir’nramvanmnr. TheoPotgietervanGraaff-Reinetbetaal. DiekoperwasPUWillemse-boerderyvanRiversdal.…

MEI PARYS 25-26, Brangus, Afridomeskouterrein. Parys. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. DORDRECHT 26, Veldskaapskou, Avondzon. Kosie Slabbert, sel 079 366 8524 (Merino); Jan van der Walt, sel 082 376 6178; CG Rossouw, sel 087 160 0616 (SAVM); Steyn Smit, sel 082 444 2595 (Slaglam); Pierre van Zyl, sel 051 603 7059. PIETERMARITZBURG 30 Mei–1 Junie, (Streek, Kwa Zulu-Natal: SA Boerperd). Petro Grové, sel 082 551 3221. JUNIE PARYS 27 Junie–2 Julie, (Nasionaal: SA Boerperd) Afridome, Parys. Petro Grové, sel 082 551 3221; Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416. Web: www.afridome.co.za. JULIE PARYS 6, Beefmaster, Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416, Afridome-skouterrein. Web: www.afridome.co.za. 15-17, Boran. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416, Afridome-skouterrein, web: www.afridome.co.za. AUGUSTUS PRETORIA 5–9, (Streek, Gauteng: SA Boerperd) Petro Grové, sel 082 551 3221.…

$6MILJOEN Die Amerikaanse departement van landbou (USDA) gaan $6 miljoen (sowat R88 miljoen) beskikbaar stel vir navorsing oor antimikrobiese weerstand in voedselproduksie, hetsy plantproduksie, verwerking, veeteelt of akwakultuur. Die geld kom uit die departement se landbou- en voedselnavorsingsinisiatief. Dit is deel van ’n nasionale aksieplan teen bakterieë wat weerstand opgebou het teen antimikrobiese middels. — USDA 10 000 Volgens die New World Wealth, ’n dinkskrum, sal meer as 10 000 miljoenêrs uit Afrika, wat elk ’n netto waarde van sowat R14,5 miljoen of meer het, oor die volgende tien jaar hulle in Suid-Afrika kom vestig. Sedert 2007 het daar reeds ongeveer 1 500 miljoenêrs van Nigerië, Angola en Ghana na Suid-Afrika getrek, met baie van Afrika se ander miljoenêrs wat eiendom hier gekoop het met die doel om sake hier…

‘Wat help dit ons het voedselsekerheid, maar ons het nie geld om kos mee te koop nie?’ Mnr. Albert Jordaan van Sylvania, die maatskappy wat chroom en platinum wil myn in ’n kwesbare deel van die Nylvallei. Bl. 17 ‘Want pleks daarvan om mense aan die gang te kry, maak jy hulle vyandig en nog voor jy begin praat, het hulle reeds ’n houding.’ Mnr. Gugile Nkwinti, oor die rol van tradisionele leiers in landbou-ontwikkeling op kommunale grond. Bl. 15 ‘As ons gemiddelde opbrengs steeds net 0,85 t/ha was, sou ons vanjaar slegs 1,65 miljoen ton mielies geproduseer het.’ Mnr. Andrew Bennett van Monsanto, oor GM mielies. Bl. 15 ‘Dit moet volhoubaar wees en nie omstandighede skep wat die probleem vererger nie.’ Mnr. Cas Coovadia, besturende direkteur van die Bankvereniging…

PROF. PEET KAN VERKEERD WEES WENBRIEF Die artikel “Boere se weerhaan” (LBW, 8 April) oor prof. Peet Pienaar het betrekking. Ek boer al langer as 50 jaar in Namakwaland. Ek hou al die jare dagboek en aan die einde van elke jaar maak ek ’n opsomming van die reënverspreiding, want dit bepaal jou jaar. Toe ek lees dat ons eers teen middel Augustus ons winterreen sal kry, het my vrou met die suikerwatertjies nadergestaan. My antwoord: “Wag, vrou, prof. Pienaar is maar net ’n mens . . .” Ek het groot agting vir u as akademikus, maar u voorspelling vir die winterreënstreek skets nogal ’n donker prentjie. In die verlede het ons al slapelose nagte gehad en gewonder hoe ons sal oorleef, maar die Voorsiener het nog altyd vir ons…

DIE polisie het opnuut bevestig dat plaasmoorde amptelik tot prioriteitsmisdaad verklaar sal word. Lt.genl. Khomotso Phahlane, waarnemende nasionale polisiekommissaris, het ná ’n vergadering met die burgerregteorganisasie AfriForum verlede week gesê alle geweldsmisdade in landelike gebiede moet binne 24 uur by provinsiale kommissarisse aangemeld word. Phahlane het gesê die polisie verbind hom tot samewerking met AfriForum en georganiseerde landbou-unies. AfriForum het die vergadering aangevra nadat Phahlane vroeër vanjaar gesê het dat plaasmoorde groter voorkeur moet geniet. Die polisie sê afgeleë plase is nou meer in die visier as kleinhoewes en aanvalle kom meestal tussen Donderdag- en Saterdagnagte voor wanneer die slagoffers slaap. Daar is soms tot agt aanvallers wat by die meeste voorvalle in twee groepe verdeel en meestal bestaan uit buitelanders tussen die ouderdomme van 20 en 35. “Dit is…

DIE aantal plaasmoorde en -aanvalle in KwaZulu-Natal in die eerste kwartaal vanjaar is dubbel soveel as in die eerste kwartaal verlede jaar. Daar was vanjaar reeds vier plaasmoorde gedurende drie aanvalle in die provinsie, sowel as ’n verdere agt plaasaanvalle. “Verbasend genoeg, oortreders kry egter steeds ongedeerd toegang tot plaaspersele, soms selfs deur oop deure,” sê mnr. Koos Marais, bestuurder van die KwaZulu-Natalse Landbou-unie (Kwanalu) se sekuriteitskantoor. Hy moedig boere aan om dit vir misdadigers so moeilik as moontlik te maak om by opstalle en huise in te kom. In een van die onlangse gevalle is ’n jong boer, mnr. Billy van Rooyen, en sy skoonpa, mnr. Ronnie Lombaard, in ’n aanval deur ’n groep mans, klaarblyklik gewapen met AK47’s, doodgeskiet voor hul plaaswinkel naby Vryheid. Volgens mnr. Jaco Duminy,…

1 UGANDA | Boere smeek om wet oor GM Ugandese boere en parlementslede het ’n dringende beroep op dié land se regering gedoen om ’n nuwe wet wat geneties gemodifiseerde (GM) gewasse toelaat, goed te keur voordat die regering se termyn einde vandeesmaand tot ’n einde kom. Belanghebbendes sê vertragings om die wet op bioveiligheid en biotegnologie van 2012 te promulgeer, het boere toegang ontneem tot moderne tegnologie wat by die land se eie landbounavorsingsorganisasie ontwikkel word. Boere wag opgewonde op goedkeuring. Siektes by gewasse veroorsaak dat boere reuseverliese ly. Voorstanders van die wetgewing sê GM kultivars sal produksiekoste verlaag, aangesien minder onkruiddoders en kunsmis benodig word. – AllAfrica 2 GHANA | Groente weer na EU Ghana gaan van Desember af weer groente na die Europese Unie (EU) uitvoer. Dié…

DIE VRAAG na beesvleis neem wêreldwyd toe omdat bevolkingsgroei die vraag daarna stimuleer. Dit word beklemtoon deur China wat weiveldgrond in Australië koop om beesvleisproduksie vir Chinese verbruik te verseker. Die jaarlikse groei in die bruto binnelandse produk in Afrika suid van die Sahara beloop ongeveer 3%, terwyl die bevolkingsgroei in Botswana 1,2% beloop. Die groter welvaart en bevolkingsgroei lei daartoe dat Botswana se beskikbare surplus beesvleis vir uitvoer jaarliks daal. GELEENTHEDE Natuurlike grasveldweiding is wêreldwyd beperk, en dus word die natuurlike produksie van beesvleis sonder groeistimulante beperk. Dit is ’n puik geleentheid vir boere in Botswana om hul produksiedoeltrefendheid te verhoog en meer beesvleis vir nismarkte, soos die Europese Unie (EU), te produseer. Botswana het egter ’n beperkte hoeveelheid beeste (ongeveer 220 000) wat jaarliks gereed is om vir…

Talle lesers wat vir die tweede keer getroud is, worstel met die probleem van erflatings aan kinders uit die vorige huwelik. Dit kan ’n probleem wees. Aan die een kant wil julle jul huweliksbelofte van wedersydse versorging en onderhoud aan mekaar gestand doen. Aan die ander kant wil jy jou kinders met bates bevoordeel wat jy bymekaar gemaak het. Die “oplossing” is nié om ooreen te kom oor hoe julle bates in jul testamente sal bemaak nie. Ek het byvoorbeeld onlangs gesien ’n man en vrou gaan ’n ooreenkoms aan dat die man alles van haar sal erf op voorwaarde dat hy weer in sy testament ’n klousule aanbring wat bepaal dat haar kinders (indien sy eerste sterf en hy dus van haar geërf het) die restant van die man…

Met ’n rand wat historiese laagtepunte bereik, geld die opvatting dat uitvoerbedrywe net al die pad wen. Mnr. Roelf Pienaar, besturende direkteur van Tru-Cape, wys egter uit dat ’n derde van Tru-Cape se omset kom uit die plaaslike mark waar die wisselkoersvoordeel nie ter sprake is nie. Die ander punt is die koste van uitvoer. “Dit is so, jy wen aan die inkomstekant, maar daar is ’n koste-implikasie wat ’n mens moet onthou. Daardie koste is nie ’n duimsuigsyfer nie, maar ’n werklikheid. Pakmateriaal is duurder; selfs verskeping is duurder. “Ons voer nou die gesprek met invoerders wat druk uitoefen vir beter pryse, want hulle meen ons kry ’n wisselkoersvoordeel. Die koste-implikasie maak dié gesprekke redelik interessant, maar ek sien dit as ’n geleentheid sodat kopers ons onderneming beter kan…

In droëlandboerdery behoort dit ’n belangrike doelwit te wees om ’n jaar, soos verlede jaar, met die kleinste verlies te oorleef, sê mnr. Nicolaas Hanekom, portefeuljebestuurder vir private kliënte by Anglorand-sekuriteite. Daar is verskillende maniere om dit te doen – elk met sy eie mate van risiko. Buiten die weer- en prysrisiko’s waarmee boere bekend is, gaan prysrisiko op die duur gepaard met dalende marges en ’n onvermoë om werktuie uit die boerdery se kontantvloei te vervang. Boonop is daar ander risiko’s, soos lae rentekoerse in die res van die wêreld en die moontlikheid dat Suid-Afrika se beleggingstatus tot “rommel” afgegradeer kan word. In reaksie op dalings in die olieprys het die hoof van die organisasie Opul, wat die wêreld se grootste olieproduserende lande verteenwoordig, gesê daar is nie ’n…

REGSAKE BUTCH VAN BLERK MOONTLIKHEDE BY AANKOOP VAN AFTREEBEHUISING My skoonouers het ’n paar jaar gelede ’n huis met die “lewensreg”-opsie gekoop. Die eienaar het verskeie beloftes gemaak, soos dat hulle elke maand ’n sekere tarief moet betaal om te verseker ’n verpleegsuster is by die siekekamer aan diens. Dit het steeds nie gebeur nie. Daar is 42 wooneenhede op die landgoed. Albei my skoonouers (86 jaar oud) se toestand is van so aard dat hulle nie weer die huis gaan gebruik nie. Wat is nou die prosedure? 1) Hoe bedank hulle of gee kennis? 2) Wat van die feit dat ’n verpleegsuster nooit aan diens was nie, maar hulle moes betaal? Kan hulle die geld terugkry? 3) Die eienaar koop die huis by hulle terug teen 15% minder as…

LIGGING 1. Citrusdal 2. Clanwilliam Wes-Kaap Hazel se Skotse eiers en tamatiesmoor Alles uit Hazel Hall van Valhalla Farm se kombuis doen haar reputasie as “die beste sjef in die familie” gestand. Skotse eiers ■ 4 hardgekookte eiers, afgedop ■ 15 ml koekmeel ■ 300 g varkworsvleis (druk worsvleis uit worsderms en weeg dan af) ■ 1 klein ui, fyn gekap ■ 30 ml hawermout, fyner gekap ■ 1 ekstragroot eier, geklits ■ 250 ml droë broodkrummels ■ Olie, vir braai Rol elke afgedopte, hardgekookte eier in ’n bietjie meel. Meng die worsvleis goed met die fyngekapte uie en hawermout en verdeel in vier gelyke dele. Vorm ’n porsie van die worsvleismengsel rondom elke eier, tot die eiers egalig met ’n vleislagie bedek is. Doop nou die vleisbedekte eiers in…

NUWE BLOG! Op baie Suid-Afrikaanse plase lê toeka se skatte vergete, maar vir die oog wat fyn kyk, sal die erfenis wat behoue gebly het, aanhou inspireer. Ons nuwe blogger, Sarie Marais-Nell, het onlangs die uitdaging aan haarself gestel om binne ses weke ses historiese skatte op plase op te spoor. Sy gaan lesers weekliks van haar reis deur die land vertel. Vanuit die kokende ketel hardloop die straaltjie vuurwater sissend sy afkoelroete deur die helm na die slang (afvoerpyp), wat deur die koelvat kronkel om die alkohol te laat afkoel. Die witblits word eers sigbaar wanneer dit in spierwit houers uitgespoeg word, waarna dit gebottel en as Vogie se Voggie verkoop word. MW Voges het dié ketel as jong seun leer ken, toe hy en sy neef vakansies soggens…

Deur Anina Roux & Samantha McKendrick © xword@xword.co.za Geborg deur: Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en elke 3 x 3 kassie die nommers 1 tot 9 bevat. Dis al wat jy moet doen. Geen wiskunde is nodig nie. Die rooster is vol syfers, maar niks hoef bymekaargetel te word nie. Jy los die raaisel met logika en beredenering op. Lees meer by http://en.wikipedia.org/wik/Sudoku Oplossing Nr. 18 Skakel gerus vir Wilhelm Grutter +27 (83) 457 9372 | E-pos: wg@silobags.com | Web: www.silobags.com Jan Dreyer: Sel. +27 (83) 279 3211…

Melkproduksie was verlede jaar 5,5% hoër as die vorige jaar – die hoogste groei op ‘n jaargrondslag sedert 1983. Produksie het egter sedert Desember verlede jaar begin daal. Dr. Koos Coetzee, hoofekonoom van die Melkprodusenteorganisasie (MPO), sê in die organisasie se maandelikse verslag oor belangrike markaanduiders hoër graanpryse, hoër elektrisiteitskoste, die skaarsheid van ruvoer, swakker kuilvoer, verlaagde produsentepryse en die afdwing van produksiekwotas het daartoe gelei. Dié dalende neiging sal waarskynlik voortduur weens die droogte in sekere gebiede en stygings in graanpryse. Produsentepryse het einde verlede jaar effens gestyg ná dalings vanaf Augustus tot Oktober. Nog stygings is vanaf Februarie aangekondig. Internasionale pryse vir melkprodukte het in die eerste helfte van verlede jaar gedaal en was daarna baie wisselvallig. In Januarie en Februarie vanjaar het pryse gedaal. Die invoer van…

OM DINGE ANDERS TE DOEN Die gesprek het by beeste begin. Dit was immers SA Stamboek se prysuitdelingsaand. Ons praat oor die belangrikheid van aanhoudendende meting en hoe die druk op stoetboere toeneem om hul kommersiële kliënte van bulle te voorsien wat ’n meetbare verskil aan hul wins sal maak. Soos gewoonlik, gaan draai die gesprek egter by mielies en hoe dié boer begin eksperimenteer met dekgewasse — by Bothaville, nogal. “Kyk, die droogte het my gedwing om anders oor my plantery te dink. Ons is verslaaf aan kunsmis en plaagdoders. Dit raak net te duur. Ons moet dinge anders doen.” Koste is iets waaroor alle boere kan saampraat; hoe dit die reeds hemelhoë risiko’s van Suid-Afrika se oorwegend droëlandproduksie net vererger. Want as dit nie reën nie, dan reën…

WET OOR PLAFONNE NA PARLEMENT Die gewraakte wetsontwerp wat grondplafonne vir landbougrond voorstel, kan in Junie voor die Parlement dien. ETTIENE skryf: Daarmee saam trek al die megaboere en die land se heel bestes wat kos op die tafel sit en belasting betaal. ANDRÉ GELDENHUYS skryf: ’n Wynplaas van 100 ha op Stellenbosch is ’n baie “groter” plaas as 30 000 ha in die Boesmanland wat betref die ekonomiese skaal daarvan. POFADDER skryf: Belaglik. Jy kan nie in Suid-Afrika hektare met mekaar vergelyk nie. HENNIE VISSER skryf: Hulle het geen benul hoe ’n landbou-ekonomie funksioneer nie. Die landbou-ekonomie in Suid-Afrika moet vergroot word. Mense word meer, nie minder nie. Om die bestaande eenhede te verdeel, baat niemand nie. Ontwikkel eerder die voormalige tuislande tot produserende, winsgewende boerderye vir nuwe toetreders.…

DIE Regering vestig nou sy hoop op die “een huishouding, een hektaar”-projek van die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming om die produksiepotensiaal van die landbougrond in kommunale gebiede te ontsluit en individuele titelaktes vir begunstigdes daar te verseker. Hierdie projek, waar ’n huishouding een hektaar grond by die Regering kry op ’n gebruik-of-verloor-grondslag, is daarop gemik om onder meer armoede te verlig en ’n beter klas swart, kleinskaalse boere op kommunale grond en diegene op staatsgrond te skep. Mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, het op ’n nuuskonferensie by die Parlement aangedui dat beter resultate met die bewerking van grond bereik sal word wanneer ’n huishouding op kommunale grond self verantwoordelikheid vir sy eie deel grond aanvaar. “Ons wil seker maak dat mense die grond bewerk,…

DIE Buro vir Standaarde (SABS) vergader binnekort met die Nasionale Ekonomiese, Ontwikkelings-en Arbeidsraad (Nedlac) ná klagtes uit verskeie vervaardigingsektore oor swak diens en vrae oor of die liggaam nog sy rol behoorlik kan vervul. Dr. John Purchase, sameroeper vir besigheid binne Nedlac se kamer vir handel en nywerheid, het aan Landbouweekblad gesê instellings en produsente wat ontevrede met die SABS se standaarde is, is welkom om dit by hom aan te meld. Nedlac gaan binnekort weer met die SABS vergader oor plaaslike inhoud en substandaard-produkte. Dit kom nadat die vereniging vir die vervaardigers van plastiekpype (SAPPMA) hom onlangs aangesluit het by ’n ál langer lys ongelukkige vervaardigers, onder meer in die elektriese bedryf, vervaardigers van sementpype en vervaardigers van buitebande. Die vereniging het deur sy regsverteenwoordigers ’n dringende vergadering met…

Stygende voedselpryse en die invoer van basiese landbouprodukte, waarop redelik hoë invoertariewe betaal word, is nou weer ter sprake. Dit kom nadat die Tesourie versoek het dat van die huidige tariefformules en -benaderings vir graan weer ondersoek moet word. Dié versoek volg ná die afkondiging van die nuwe koring-invoertarief wat ingevolge ’n formule-grondslag verhoog is van R911,20/ton tot R1 224,30/ton. Terloops, op ’n geraamde 2 miljoen ton koring per jaar beteken dit die staat kry byna R2,5 miljard per jaar aan invoerbelasting. Daar is talle ander ingevoerde, basiese landbouprodukte waarop invoerheffings betaal word, soos oliesaadprodukte (sowat 8%), op gedeeltes van die hoender-invoer, op bees- en skaapvleis (40%) en op varkvleis (15%). Suiwelprodukte het ook ’n ingewikkelde invoertariefstelsel, waarvolgens die Europese Unie (EU) groot voordele kry om ’n sekere tonnemaat tariefvry…

Die moeilike, droë toestande van die afgelope somer het vele probleme veroorsaak. Mieliekoppe met oop punte is een daarvan. Oop punte is die verskynsel waar die mieliekop by die kopblaarskede uitsteek. Die meeste basters wat normaalweg nie bekend is om oop punte nie, toon hierdie seisoen weens die droogte dié afwyking. Basters wat geneig is om oop punte te hê, is ook meer geneig tot diplodia- en fusariumkopvrot. Wurmskade kom ook meer voor by die mielies met swak bedekte koppe. Die gevolg is dat mielietelers doelbewus diskrimineer teen enige nuwe potensiële baster wat oop punte vertoon. Basters wat op die mark kom, behoort dus in die algemeen nie die verskynsel van oop punte te wys nie. Wanneer baie reën laat in die groeityd voorkom, kan oop koppe ’n groot probleem…

Tru-Cape beoog om vanjaar 14 miljoen kartonhouers vrugte uit te voer, en mnr. Roelf Pienaar, besturende direkteur, reken dit gaan oor die volgende vier jaar selfs die 18 miljoen-kerf haal. “Die droogte het ons miskien geknou, maar as ek kyk na wat in die grond staan . . . Ons het ongeveer 7 200 ha vrugtebome, waarvan amper 1 800 ha nog in produksie moet kom. Dis amper 25% van die bestaande beplante hektare en neem nie in ag wat die boere vanjaar en die volgende paar jaar gaan plant nie. As jy boonop die kultivar Bigbucks se invloed byreken . . . ek het geen twyfel dat die bedryf op ’n jaargrondslag met dubbelsyfers gaan groei nie.” Die sprong van verlede jaar na die huidige oestyd was 4%, maar…

Mnr. Boetman Duminy en sy twee seuns, Jaco en Martiens, se Bonsmara-tipe beeste staan soos spatsels nat, rooi verf teen die songebleikte vlaktes uit. Die droogte se tande knaag hier, naby Vryheid in die noorde van Kwa-Zulu-Natal, al byna drie jaar aan boerderye. Die Duminy-driemanskap glo egter ’n bees moet self sien kom klaar, en selfs in hierdie droogte weier hulle om hul beeste te voer. Die beeste lyk egter allesbehalwe honger. Boetman meen daar is nog niks wat hom oortuig dat hulle die verkeerde praktyke volg nie. “Daar is dele in die land waar dit swaar gaan. Ons sien op TV hoe boere se beeste in Noordwes en die Noord-Kaap vrek. Hier by ons gaan dit nog nie so sleg nie, en dit maak ons baie dankbaar. Dit is…

LIGGING Ermelo…

Wanneer mnr. Theron Wessels nie by sy heeltydse prokureurspraktyk op Mookgophong (die eertydse Naboomspruit) betrokke is nie, sal jy hom by sy Boerbokstoetery kry, sowat 13 km noord van die dorp. Dié prokureur het ’n paar planne beraam om sy skouery gladder te laat verloop. Weens sy beperkte weiding bestuur hy die WesselsBoerbokstoetery van sowat 85 diere op ’n intensiewe wyse in klein kampies en benut hy aangeplante weiding. Een van die hulpbronne is die meerjarige Brasiliaanse Ariesgras, wat tot 30 ton/ha kan oplewer. Volgens Theron is hy veral ingenome met dié gewas se droogtebestandheid. “Ons het verlede jaar, op 12 Desember, Aries geplant, maar eers teen die middel van Februarie die eerste goeie reën ontvang. Ek is aangenaam verras dat die gewas nou, ten spyte van die droogtetyd, floreer.”…

LIGGING Clanwilliam, Wes-Kaap Is hier baie waterblommetjieboere in jul streek? Nee, ek is die enigste ou hier rond wat met waterblomme boer. Hier is ’n kanaal van sowat 6 km lank wat water uit die Brandewynsrivier na die omliggende plase vervoer. Die waterblomme groei in sowat 2 km daarvan. Die kanaal is al in die vroeë 1900’s gebou en is sedertdien dieper en groter gemaak. Die waterblommetjies het hulself hier kom vestig. So, waterblomme is nie net ’n Bolandse lekkerny nie? Nee, jy kan sien die blomme aard hier en wil hier wees. Waterblommetjies is egter gevoelig vir temperatuurskommelinge. Ons kry wintertyd so twee tot drie keer ryp en dan brand die skudblaartjies swart. In die koeler dele, soos die Boland, kan die boere tot in September, selfs in Oktober,…

Die laatmiddag-Bosveld lê asemloos voor my tot teen Kranskop in die deinserige verte, agter die bewende hittegolwe. ’n Gekreun klink links voor my op, gevolg deur ’n mompelende swetswoord wat ’n mens nie in beskaafde geselskap sal herhaal nie. Grootwildjagter Koos Bezuidenhout, in ’n lae hurkposisie teen ’n jakkalsbessie se stam, met sy Sniper-broek onerbarmlik om sy enkels, die swaarkaliber-geweer teen die boom agter hom staangemaak, verkyker om die nek al rustende op sy massiewe pens . . .’n gesig wat nie ’n moederhart sal roer nie. “Wat is dit, Koos?” Ek fluister sodat hy en die bokke wat dalk hier naby mag wees, nie my proes-lag kan hoor nie. “My boots beskyt, man,” hyg hy angstig tussen nog ’n reeks kreune deur. BRANDEWYN-EN-COKE-BRAAI Ons jaggroep vir die week, Koos…

Mnre. Pindy van Deemter (links) van Cockscomb Merino’s naby Glenconnor en Andries Coetsee van CMW.…

HOEWEL die pluktyd van hul vye vanjaar later en stadiger begin het, het dit vanaf Februarie vaart gekry, maar ook vroeër geëindig, sê mnr. Jaco de Klerk van Weltevrede by Prins Albert. Weltevrede is een van die land se bekende vyeprodusente wat onder meer ’n groot verskaffer aan Woolworths is. De Klerk sê ofskoon die prys van vars vye vanjaar sywaarts beweeg en in sekere tye selfs gedaal het namate die oes van nuwe toetreders die mark bereik het, was dit oorwegend ’n goeie seisoen. Die ekonomiese druk waaronder verbruikers is, plaas ook druk op pryse. Weltevrede is egter in die gelukkige posisie om waarde toe te voeg deur vye te droog, konfyt te maak en dit saam met ander produkte te verwerk. Die prys wat vir vars vye betaal…

GAUTENG CARLETONVILLE HONINGKLIP (178) 21 ha, aan Allcock 181 Inv (Edms.) Bpk., van Gherap BK, R400 000. STOMPOORFONTEIN (391) 247 ha, aan Palesa-trust, van B Rabe-landgoed (Edms.) Bpk., R4 567 000. DERDEPOORT SCHWERIN (15) 404 ha, aan K2015180959 (South Africa) (Edms.) Bpk., van H.N. Barnard, R4 500 000. NIGEL CHRISSIESFONTEIN (365) 20 ha, aan B. Drew en L. Drew, van R.W. Otto, R400 000. ELANDSLAAGTE (618) 237 ha, aan Dalitone (Edms.) Bpk., van Pietersen-familietrust, R3 792 038. WINTERHOEK (314) 177 ha, aan Mabogoana Proptrust, van D.P. Wheeler, R2 950 000. WITKOPPIE (373) 12 ha, aan Harvestfresh Farms BK, van L.M.F. Wiid, R2 400 000. PRETORIA INDERMINNE (113) 21 ha, aan G.A. Groenewald, van H.J. Buitendag, R550 000. INDERMINNE (113) 21 ha, aan Bluesky Mountain Trading (Edms.) Bpk., van G.A. Groenewald,…

BOEREDAE 4 JUNIE: Wildinligtingsdag. WRSA,Botlierskop,Suid-Kaap.TishaSteyn, tel.0442723221,sel084 5819512. E-pos:tishasteyn20@gmail.com. 2 JULIE: Vleisbeeskuddeseleksieinligtingsdag. FoxintheHills(tussenParysenPotchefstroom). Jean vanderMerwe,sel0827197521. E-pos:jean@blackhills.co.za. Web: www.blackhills.co.za. 27 JULIE: Dr.JasperCoetzee: Nuwebeginselsinpresisie-skaapboerdery. Noord-VrystaatSAVM, RooiSkool, Kroonstad.NelinePienaar, sel0824404492. E-pos:Ben nieneline@eleo.co.za.Ofsel083 2792375,sel 082 440 4492. KURSUSSE 11 MEI: Koei/kalf. Bloemfontein. Peter Milton, sel 083 630 8868. 12 MEI: Speenkalf wag vir regte prys. Bloemfontein. Peter Milton, sel 083 630 8868. 12-13 MEI: Kommersiële fynproewer-sampioenverbouing. Johannesburg. (Alternatiewelik via rekenaargesteunde onderrig.) Dr. Adriaan Smit, sel 082 749 8553. 13 MEI: Beesvoerkraal. Bloemfontein. Peter Milton, sel 083 630 8868. 13 MEI: Inleiding tot distillering. Distillique, Hennopspark, Centurion. Hendré Barnard, tel. 021 653 6871. 14 MEI: Whisky en moonshine. Distillique, Hennopspark, Centurion, Hendré Barnard, tel. 021 653 6871. 16 MEI: Ooi/lam. Benoni. Peter Milton, sel 083 630 8868. 16-17 MEI: Veeversorging. Krugersdorp. Di Rothman, sel 082 772 1208,…