Innholdsfortegnelse for 29-Apr-16 i Landbouweekblad

Daar is min bewyse dat stedelike landbou enigsins tot voedselen voedingsekerheid bydra, meen drr. Gareth Haysom en Jane Battersby van die Universiteit van Kaapstad. Stedelike landbou word dikwels aangemoedig as ’n manier van bemagtiging. Maar om van stedelike armes, wat die beperkste toegang tot hulpbronne het, te verwag om hul eie kos te kweek en hulself só uit armoede en hongersnood te lig, word faktore wat in die pad van stedelike landbou staan geïgnoreer. Plaaslike regerings het geen regstreekse mandaat om voedselsekerheid te bevorder nie, want die meeste regerings sien steeds voedselonsekerheid as hoofsaaklik ’n plattelandse probleem. Plaaslike regerings wat voedselsekerheid wil versterk, moet dus landelike programme vir stedelike behoeftes aanpas. Voedselonsekerheid word gesien as ’n probleem van huishoudelike armoede en nie ’n sistemiese probleem nie. Die staat is grootliks…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Wantroue oor grondverkope aan SKA ■ Nuwe studie stook onkruiddoderdebat ■ Gesonde grond troef koste ■ Veelesse al die pad van Brittanje ■ Veearts meer as net geneser ■ Boereplan: Waterslim in die Karoo GESIN ■ Boerekos: Wat eet ons vanaand SPESIAAL ■ Nampo-bylae UITHOU-YSTERS NieeensdiedroogteindieSwartlandkonledevandieWes-Kaapse Veteraan-trekker-en-enjinklubkeerom’nsuksesvolleoesdagop Moorreesburgaantebiednie.Honderdemensehetkomkykhoestokou werktuiekoringsny,dorsenbaal.Mnr.PieterMostertvanKoringbergsit hieropsypase1962-modelJohnDeere55-stroper.…

“Ons harte bloei vir julle manne in die suide.” Só verduidelik Wikus Viljoen, ’n saaiboer van Serenje, ’n groep Zambiese boere se aanbod om gebaalde sojareste as voer aan droogtegesteisterde Suid-Afrikaanse boere te skenk. Geskok deur stories van hoe erg die droogte steeds in sekere dele van die land woed, het Wikus besluit om Landbouweekblad te nader by die onlangse Agritech-skou in Chisamba, noord van Lusaka. “Dele van Zambië was droog, maar dit was niks in vergelyking met wat julle getref het nie,” het Wikus vertel. Omdat die koste van padvervoer skenking dalk onbekostigbaar maak, stel die Zambiese boere lugvrag voor. “Kry vir ons ’n Hercules-vliegtuig, en ons pak hom vir julle vol bale. Daar is ’n 1 400 m lange landingstrook op die plaas.” Die aanbod is reeds aan…

MEDITERREENSE druifkultivars, droogtebestande onderstokke en waterbesparende maatreëls is alles maniere hoe Distell, een van die grootste wynmakers in die land, droogtetoestande die hoof probeer bied. “Suid-Afrikaanse wyndruif-boere moet hulle staal vir waarskynlike weer-uiterstes en hulle beter by droogtetoestande aanpas,” het mnr. Erhard Wolf, verantwoordelik vir Distell se druif- en wynvoorraad, gesê in ’n oorsig oor die pas afgelope parstyd. “Die projeksies is dat die El Niño-verskynsel nog vir ’n tydjie met ons gaan wees en ons is nie seker of ons vanjaar genoeg winterreën gaan kry nie.” Volgens hom het Distell die laaste tyd meer Mediterreense kultivars, soos Tempranillo, Mourvèdre, Grenache noir, Graciano en Albarino aangeplant. “Hulle kan droër toestande beter weerstaan. Dit gaan ook oor diversiteit. In die wynbedryf is dit altyd ’n uitdaging om ’n nuwe handelsmerk op…

REKORDVLAKKE Die Vrystaat se watervoorraad het sy laagste punt in tien jaar bereik. Dit is ook KwaZulu-Natal en die Noord-Kaap se waterarmste kwartaal nóg. Lesotho se twee grootste damme, die Katsedam (1 519 miljard liter) en die Mohaledam (857 miljard liter), is onderskeidelik 65% en 29% vol. Hulle was verlede jaar onderskeidelik 93% en 48% vol. Die Vaaldam is 45% vol, in teenstelling met sy vyf jaar-gemiddelde van 80%. Die Bloemhofdam is ’n derde van die gewone 67% en Midmardam skaars die helfe van sy 85%. Daarteenoor is die Sterkfonteindam 88%, na aan sy gemiddeld van 98% (2 617 miljard liter). Die Mthathadam was laas in 2013 minder as 90% vol en het ’n 5 jaar-gemiddelde van 97%. Die Hartebeespoortdam was die afgelope dekade nog nooit leër as 80% nie.…

DIE onvermoë van sommige jong mense in die Noord-Kaap en die Oos-Kaap om hul provinsies vir groener weivelde te verlaat, dra daartoe by dat hulle die ergste honger in die land ervaar. Mnr. Pali Lehohla, die statistikus-generaal, het verlede week statistiek bekend gestel oor die maatskaplike omstandighede van jeugdiges van 2009 tot 2014. Dit skets ’n swaarmoedige prentjie van jong mense wat ná 20 jaar van demokrasie steeds onvoldoende voedselsekerheid ervaar, sukkel om werk te kry en minder vaardighede het as hul ouers. Daar was in 2014 altesame 16,2% jong mense wat honger gely het teenoor 13,5% in 2009. Dit was meestal aangespoor deur skerp stygings in die Noord-Kaap (19,4% tot 29%) en die Oos-Kaap (18,6% tot 24,5%). Jong mense tussen 25 en 34 jaar oud se grootste uitgawe was…

MNR. NICK SERFONTEIN se droom van ’n eksklusiewe Bonsmara-handelsmerk, waarvan die hele waardeketting beheer word, is pas bewaarheid. Hy is ’n Bonsmara-boer van Edenville in die Vrystaat en voorsitter van die Sernick-groep. Die groep besit onder meer ’n Bonsmara-stoetery, voerkraal, slagplaas en slaghuise, en het pas sy eerste gesertifiseerde Bonsmara-vleishandelsmerk bekend gestel. Omdat die groep die hele waardeketting van die plaas tot die slaghuis besit en bestuur, waarborg hy topbeesvleis wat volkome naspeurbaar is. “Die Bonsmara is ’n ras wat vroeë volwassenheid bereik, wat sagte en smaaklike vleis tot gevolg het. Die vleis van rasse wat langer neem om volwassenheid te bereik kan effens taaier en minder smaaklik wees,” sê Serfontein. “As verbruikers dus dié gesertifiseerde Sernick Bonsmara-handelsmerk sien, kan hulle verseker wees dat elke snit wat hulle koop, elke…

In die jongste publikasie van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye verskyn ’n opsomming van die belangrikste ekonomiese aanwysers in die landbou verlede jaar. Daarin word getoon dat die netto inkomste vir die sektor met sowat 3,1% gedaal het en skuld het met 14,2% tot R133 miljard einde verlede jaar toegeneem. Die uitwerking van die droogte op somergraanoeste sal eers in vanjaar se syfers weerspieël word. Dié syfers gaan na verwagting nóg slegter wees. Die ironie is dat in die beesen skaapvleisbedryf die inkomste tydens die droogte kunsmatig hoog sal wees. Dit is as gevolg van die verkoop of die uitslag van teelkuddes. Die insinking in hul inkomste sal ná die droogte duidelik word as veeboere nie slagdiere het om mark toe te stuur nie en vir etlike jare…

Twee Suid-Afrikaanse maatskappye het saamgespan om slagplase te help om hul afvalwater organies en omgewingsvriendelik te suiwer. Rhino Water en Blue Planet South Africa, ’n maatskappy wat in organiese oplossings spesialiseer, het ’n organies-gesertifiseerde suiweringsaanleg ontwikkel wat op die rooivleis- en pluimveebedryf gemik is. ’n Breëspektrum-reeks van 29 bakterieë breek organiese en sommige anorganiese bestanddele in die water af. Sarel Bam, besturende direkteur van Rhino Water, sê min slagplase kon voorheen aan die heersende regulasies voldoen wat slag-afval betref. Talle moes boetes betaal wanneer hul afvalwater in rioolstelsels beland. Die produk wat hulle in die suiweringsaanleg gebruik, AquaClean, word uit Amerika ingevoer en in meer as 60 lande gebruik. Dit suiwer bloed, organiese afval en grys en swart afvalwater sodat dit vir besproeiing en as waswater gebruik kan word, of…

INLIGTING LIGGING: Vereeniging,Gauteng KORTOM ■ ’n Bankskroef kan maklik na werkplekke verskuif word. ■ Die braairaamwerk is geskik vir enige kampplek. ■ Kos kan maklik in ’n ysterpotjie of toeknyprooster gaargemaak word. WEN R1 000 MET JOU BOEREPLAN! Mnr. Johan Keyter het sy vroeë kinderjare op ’n plaas by Roedtan in Limpopo deurgebring voordat sy ouers hulle in ’n stadsomgewing by Vereeniging hervestig het. Dié afgetrede polisieman pak self alle instandhoudingswerk in en om die huis aan, en verkies ysterwerk. “Ek vroetel eintlik maar met enige materiaal as ’n plan eers in my kop begin posvat.” Verskeie bankskroefplanne is al in dié patenterubriek uitgebeeld, soos dié wat op ’n bakkie of aan ’n voertuig se sleephaak gemonteer kan word. Maar Johan se bankskroef, wat hy om die huis gebruik, kan…

Magaramombeisdiebynaam wat ’n plaaswerker jare gelede aan mnr. Auvinus Martens op hul plaas in Zimbabwe gegee het. Hy was as klein seuntjie lief daarvoor om sommer net tussen die beeste te gaan sit en die naam beteken “sit tussen die beeste”. Vandag is Auvinus steeds op sy gelukkigste as hy tussen sy Nguni’s kan wees en staan sy stoetery buite Groblersdal bekend as Magaramombe Nguni’s. Die koei, LEB 01-319, is sy vierde Ngunikoei wat dié ras in die Eliteklas verteenwoordig. Sy het op byna 15-jarige ouderdom al 12 kalwers gehad en al 12 gespeen. Sy het haar eerste kalf op 30 maande gehad en het ’n gemiddelde tussenkalfperiode van 380 dae. Sy het ’n besonderse speen-indeks van 104 en ’n reproduksie-indeks van 119. Auvinus sê hierdie tipiese Nguni met haar…

FRIESPERDE 1 Senior kampioenhings, Adelprag Dorian. Eienaar: Mnr. Uys Steenkamp (tel. 027 341 2167), Noordhoek-stoetery, Calvinia. 2 Senior kampioenmerrie, Tienke. Eienaars: Mnr. Jan en me. Ansie du Preez (sel 082 490 1930), Jansie-stoetery, Ventersburg. Vertoner: Mnr. Brendan Swarts. 3 Senior kampioen in die enkeltuig, Imhof Reitze. Eienaar: Mnr. Pieter Loubser (sel 082 927 3161), Imhof-stoetery, Malmesbury. Vertoner: Mnr. Barend Croy. 4 Kampioen in die siertuig, Geyerspan Tilda. Eienaar: Mnr. Casper Badenhorst (sel 072 172 4359), Baden-stoetery, Schweizer-Reneke. Vertoner: Mnr. P.J. Terblanche. 5 Kampioene in die dubbeltuig, Renetta en Daniekwa. Eienaars: Mnr. Jan en me. Ansie du Preez, Jansie-stoetery, Ventersburg. Vertoner: Mnr. Brendan Swarts. 6 Kampioenryperd in die driegang, Geyerspan Tilda. Eienaar: Mnr. Casper Badenhorst, Baden-stoetery, Schweizer-Reneke. Vertoner: Mnr. P.J. Terblanche. 7 Junior kampioen in die enkeltuig, Linda Esvan. Eienaar: Mnr.…

Skaars wild en die teel van kleurvariante is ’n snelgroeiende bedryf. Om risiko’s te systap en winsgewend te wees, verg ’n oopkop-benadering en grondige kennis van elke moontlike struikelblok. Noukeurige beplanning en grondige navorsing is elemente wat die verskil kan beteken tussen sukses of mislukking as ’n wildteler. Die sukses van enige loopbaan berus op opleiding, behoorlike vooruitbeplanning en voorbereiding. Dit is elemente wat stewig geanker behoort te wees voordat ’n voornemende wildboer hierdie hoogs mededingende bedryf betree. Bemagtig jouself deur een van die talle uitstekende kursusse by te woon wat tans beskikbaar is. Die Pilanesberg Game Breeders is ’n groep gesoute wildboere wat gesamentlike 80 jaar ondervinding in die bedryf het. Hulle het ’n skatkis van kennis opgebou wat hulle tot die beskikking van nuwe, opkomende boere wil stel.…

Vertel ons meer van African Vineyardgastehuis? Die gastehuis het twaalf kamers wat almal op ’n lieflike tuin, met ’n verskeidenheid voëlsoorte, uitloop. Ons bedien heerlike huiskos en plaaslike wyne in die restaurant. Ons het verlede jaar ’n lokaal vir troues, gesellighede en konferensies, wat plek vir 120 gaste het, opgerig. Die African Vineyard Wellness Spa maak ook eersdaags oop. Ons is baie trots op ons provinsiale eerbewyse wat ons vroeër vanjaar in die kategorie vir vierster-gastehuise gewen het. Ons het ook verlede jaar die Noord-Kaap verteenwoordig by SA Toerisme se nasionale Lilizela-prysuitdeling in Sandton. Dis wonderlik om te dink ons hoef nie terug te staan net omdat ons in die Noord-Kaap geleë is nie. Hoekom het jy die onderneming begin? Toe die geleentheid in 2012 opduik het ek en my…

Ek is ’n winterwese wat odes sing onder my wolkombersie. As die spookrook uit my lugpype borrel van koue, wil ek sommer skree: Dis mos die lewe! Met meer spek om die heupe is die somer net ongemaklik. Die hitte dwing jou in uitrustings wat jou eetgewoontes uitoorlê. Jou grimering hou nie; jy klad gedurig met ’n sneesdoekie. Drukkies is taboe en elkeen plak op sy eie kol neer, geïrriteerd en geïsoleerd. Die winter is koestertyd, met warm kos en almal wat rondom die kaggel saamkoek. Jou sagte arms word vir ’n rukkie weggesteek. Maer of mollig, oud of jonk, ons almal vind mekaar binne daai koester-kombersie. Maar as jy nou ’n boer rooi onder die kraag wil maak, verlekker jy jou in die koue wat so vinnig op ons…

DWARS 5. Reispad (5) 7. Hoofstad Kenia (7) 8. Mielies en koring (5) 9. Watent (3) 10 Sewe in 'n week (3) 11. 0,914 meter (5) 12. Weekdierkunde (13) 15. Troeteldier, mv. (5) 16. Verlos (3) 18. Handskoen met duim, maar sonder vingers (3) 20. Varswatervis (5) 22. Mensgemaakte, prehistoriese voorwerp (7) 23. Inheemse beesras (5) AF 1. Kerm en kla (5) 2. Voël se geluid (5) 3. Oorstroming (5) 4. Lotusland (13) 5. Spits pen (3) 6. Bladwisselende sierboom (5) 11. Langharige bees van Tibet (3) 13. Boerdery (7) 14. Skerp groente, mv. (3) 17. Dieselfde (5) 18. Misdadige organisasie (5) 19. Bedelmonnik (5) 21. Verveer (3) OPLOSSING AF: 1. Sanik; 2. Tjirp; 3. Vloed; 4. Luilekkerland; 5. Wig; 6. Plataan; 11. Jak; 13. Landbou; 14. Uie; 17. Ditto;…

DIS die begin van die garsproduksietyd en SAB Miller (SABM), die enigste plaaslike koper van moutgars, benodig 221 000 ton gars uit die droëlandgebied en 57 000 ton uit die besproeiingsgebiede. Volgens mnr. Frikkie Lubbe, landboukundige by SABM, dui die droëlandgebied se bygewerkte voorneme om te plant op ’n ooraanbod van sowat 80 000 ton. “Die besproeiingsgebiede is redelik onseker oor die hoeveelheid water wat vir gewasverbouing beskikbaar gaan wees. Garsproduksie kan dalk daal, maar dis te vroeg om te sê hoeveel laer dit gaan wees. Waterkwotas word eers in Mei afgehandel.” Lubbe sê hulle verwag om vanjaar sowat 10 000 ton gars uit die “nuwe” garsproduksiegebiede by Brits en Thabazimbi te kry. SABM benodig gars van meer as een kultivar vir verskillende moutmengsels om die spesifieke karaktereienskappe van elke…

Ná kwaai stygings in brandstofpryse vroeër vandeesmaand, is daar dalk ’n bietjie goeie nuus vir boere, aangesien die verwagting is dat die dieselprys begin Mei met sowat 1 1c/ℓ kan daal, sê mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom by Graan SA. Die vooruitsig vir petrolverbruikers was egter minder rooskleurig. Sihlobo sê die Sentrale Energiefonds se inligting het daarop gedui dat die prys van petrol met ’n verdere 20c/ℓ kan styg. “Die verwagte afname in die dieselprys kan toegeskryf word aan die verstewiging van die rand teenoor die dollar. Die rand het verlede week teen R14,50 teenoor die dollar verhandel. Dit is 9% stewiger as in die ooreenstemmende tyd verlede maand.” Hy sê die sterker rand is in ooreenstemming met ’n verswakking van die dollar en kom te midde van beter vooruitsigte vir…

Waarom Brahmane in Suider-Afrika? was die tema van Bylae 1. Dit het my geleer dat ek deel van ’n dinamiese ras met dinamiese leiers in ’n onontginde Afrika-mark is. Die Brahman is ’n wêreldleier en oorheers sedert sy ontstaan in 1924 tot vandag die wêreldkaart. Dié ras oorheers die nasionale kudde in Brasilië, Australië, Suid-Afrika, Namibië, Botswana en Zimbabwe met syfers van tot 70% tot 80%. Van die redes daarvoor kry u in hierdie bylae uit die monde van vooraanstaande kommersiële telers wat onafhanklik hul lewenservarings met die leser bespreek. Ek het ook geleer die Brahman is op die genetiese voorpunt. Dit sal die eerste ras wees wat gekoppelde teelwaardes tussen lande en vastelande gaan hê omdat Australië, Amerika, Suid-Afrika en Namibië se data en metings deur middel van Breedplan…

LIGGING Gobabis, Namibië Al boer mnr. Izak Schoonbee (80) reeds sedert 1970 kommersieel met Brahmane, hou hy die lyne suiwer. Hy gebruik slegs stoetbulle om sy rasegte koeie te dek. Dit verseker dat alles klopdisselboom verloop op sy plaas Herberg in die distrik Gobabis in Namibië. Hy boer die afgelope 18 tot 20 jaar slegs met kommersiële Brahmane, maar hou hom nie met swak teeldiere op nie. Hy koop stoetbulle en gebruik hulle by rasegte Brahman-koeie om vervangingsverse te teel. Voor 1970 was hy ’n bou-aannemer. Hy het die boerdery se leisels oorgeneem toe sy ouers, Willem en Cecilia Schoonbee, albei in ’n motorongeluk dood is. Hulle was van die Angola-trekkers. Toe hulle op die plaas aankom, was daar niks; “nie eens ’n veesuiping nie”, sê Izak. Hulle het kruisrasbeeste…

Die opkomende boere is dit eens die Brahman en Brahman-kruisings is baie goed aangepas vir die harde toestande wat algemeen in Suid-Afrika voorkom. Tydens ’n boeredag by die Onderstepoort-veilingkompleks van mnr. Hans Terblanche buite Pretoria is vier swart boere oor hul beesboerdery uitgevra. Mnr. Philemon Mahlangu boer al die afgelope 30 jaar op Klipfontein naby Kwamhlanga op 2 200 ha wat hy by die staat huur. Hy hou net kommersiële Brahmane aan en het 300 rooi en wit koeie om speenkalwers te lewer Voorheen het Philemon met gemengde rasse geboer, maar in die jongste tien jaar het hy net Brahmane. “Die Brahmane is slim beeste. Hulle ken hul wagters en laat niemand anders toe om hulle te probeer aanjaag om hulle te steel nie. Hulle word nie maklik gesteel nie…

R2,1MILJ. Soveel geld (sowat $152 miljoen) maak Mexikaanse dwelmkartels jaarliks uit avokado’s. Die Caballeros Templarios (Tempeliere), ’n kartel wat in Mexiko se westelike deelstaat Michoacán bedrywig is, beheer feitlik die hele avokado-waardeketting daar. Hulle verwys na avokado’s as oro verde, of groen goud, omdat dit die waardevolste kontantgewas is wat daar groei – dagga ingesluit. – Daily Maverick & Vocativ.com 1 098 Dis die aantal onderdele wat benodig word vir Afrika se grootste windplaas, wat by Loeriesfontein en Khobab in die Noord-Kaap opgerig gaan word. Die eerste onderdele is verlede week by Port Ngqura, 20 km oos van Port Elizabeth, afgelaai, van waar dit per vragmotor na die bouterrein vervoer is. Altesame 122 windlaaiers gaan oor ’n gebied van 6 653 ha opgerig word. Die windplaas sal na verwagting 280…

‘Ons het ook droogte gehad, maar niks soos wat julle getref het nie.’ Wikus Viljoen, ‘n saai-en-beesboer van Serenje, Zambië, oor droogtehulp aan Suid-Afrika. Bl. 14 ‘ ’n Jaar gelede was daar ook ’n groot bohaai oor sogenaamde melktekorte waarop die land afstuur en toe gaan staan elke Jan Rap en sy maat en voer groot hoeveelhede suiwelprodukte in.’ Mnr. Willie du Plessis, melkboer van Kromhout by Oesterbaai. Bl. 18 ‘Normaalweg loop die herwinbare waarde van die suikerriet hierdie tyd van die jaar in die omgewing van 10,5%, maar tans spook ons om meer as 9,5% te realiseer.’ Mnr. Friedel Eggers, hoofbestuurder van landboudienste by die UCL-suikermeule. Bl. 20 ‘Daar is geen moontlike manier waarop die maatskappy kan aanhou handel dryf nie.’ Mnre. Johan van Greunen en Joanito Damons, likwidateurs…

SWART EIENAARS VAN PLASE IN WES-KAAP GETEL Die Minister van Landbou, Bosbou en Visserye het onderneem om te bepaal hoeveel swart plaaseienaars daar in die WesKaap is, terwyl die Stad Kaapstad en die WesKaapse regering die Philippituinbougebied wil hersoneer vir gemengde ontwikkeling. Sowat 150 000 ton vrugte en groente word jaarliks daar verbou. Boer skryf: En terwyl minister Zokwana besig is met die opname, gee sommer ook die inligting aan die publiek van die suksesvolle grondhervormingsprojekte en eienaarskap in die provinsies onder die ANC-beheer. Wilfred Kohn skryf: Daardie 300 ha grond wat hulle wil hersoneer, lê al baie jare onbenut. Hulle het die afgelope 30 jaar net bousand daar gemyn en sedert die verdwyning van die sandduine het ons watervlak geweldig gedaal. Ons as ’n familie het tussen daardie sandduine…

KLEINBOERE het uitstekende resultate behaal met gratis toetsmonsters van die Landbounavorsingsraad (LNR) se nuwe droogteverdraagsame witmieliebastersaad. Dr. Shadrack Moephuli, uitvoerende hoof van die LNR, het op die LNR se voorlegging oor sy strategiese plan tot 2020 aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye verslag gedoen oor 10 000 pakkies witmieliebastersade wat in 2014-’15 gratis aan kleinboere in Limpopo, Mpumalanga, Noordwes, die Vrystaat en KwaZulu-Natal uitgedeel is om te toets. Die twee sade WE3127 en WE3128 is nie geneties gemodifiseer nie en word onder die handelsnaam DroughtTEGO verkoop. Die eerste droogteverdraagsame witmieliebastersaad wat deur die LNR se Wema-projek (Waterdoeltreffende mielies vir Afrika) ontwikkel is, is in 2014 bekend gestel. Nege kleinboere van die boerevereniging Mokaba in Mokopane, Limpopo, het te midde van die ergste droogte in 20 jaar…

DIE suikerbedryf trek swaar weens die droogte van die afgelope drie seisoene, en boonop ongunstige reën in die afgelope vier maande. Die suikerrietboere in die KwaZulu-Natalse Middelland verwag ’n beduidend swakker oes as normaalweg vir die huidige seisoen, maar wél ’n goeie oes vir 2017-’18. “Die droogte het veroorsaak dat ons tans meer as 20% minder suikerriet per hektaar as die langtermyngemiddelde oes,” sê mnr. Friedel Eggers, die hoofbestuurder van landboudienste by die UCL-suikermeule in Dalton, KwaZulu-Natal. Die boere wat aan UCL lewer, is uitsluitlik droëlandboere. Die besproeiingsboere van die noorde trek vanjaar nóg swaarder as die droëlandboere. Mnr. Dawie van Rooy, uitvoerende hoof van landbou by RCL Suiker, sê hulle verwag opbrengsverliese van 25% tot 35% weens die droogte. GEHALTE LAAG Volgens Eggers het die lang droogte en goeie…

DIE Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP) se jongste vooruitskouings toon stapelvoedsel-inflasie gaan binnekort begin daal as boere op verwagte gunstiger weerstoestande reageer. “As die reënval in die 2016-’17-seisoen normaal is, en die gemiddelde rand-dollar-wisselkoers vir volgende jaar is R16,44, wys ons projeksies die gemiddelde prys vir wit mielies sal volgende jaar 36% laer as vanjaar wees. Daarvolgens behoort die gemiddelde mieliemeelprys sowat 19% laer te wees.” In Januarie het die BFAP inflasie van 29% op ’n jaargrondslag vir die stapelvoedsel-mandjie voorspel. Vir supermieliemeel was dit in Januarie reeds 22%. ‘Kostedruk en ’n groter vraag sal rooivleispryse dus vir die volgende 18 maande hoog hou.’ Hoewel die somersaaigebiede onder ernstige droogtetoestande gebuk gegaan het, het hulle net twee van die drie “droogtedrumpels”, dié van Oktober tot Januarie en Februarie, bereik.…

DIE Botswana-regering beplan twee bykomende ontwikkelings in Pandamatenga waarvoor grond, wat nog ontbos moet word, opsy gesit gaan word. Die een ontwikkeling is bestem vir droëlandproduksie op swart turfgrond, terwyl die ander besproeiingsgrond is op rooi sandgrond wat beter dreineer. Dit is nog onseker wanneer hierdie ontwikkelings gaan begin, maar alle kommersiële persele wat in Botswana beskikbaar raak, word geadverteer. Pandamatenga val onder die Chobe-landraad. Die landraad is namens die sentrale regering en die Chobe-gemeenskap die bewaarder van grond in die Chobe-gebied. Hulle reik tenders uit wanneer kommersiële persele vir ontwikkeling beskikbaar raak. ’n Spesifieke tender mag net tot landsburgers beperk wees, of dit moet só opgestel word om enige belangstellende individu of onderneming, selfs van die buiteland, in ag te neem. GRONDBESIT Terwyl grond vir verbouing beperk is en…

Wanneer gewasse geoes word, tel elke pit of saadjie. Die boere wat hul gewasse kan beskerm teen omgewingstresfaktore, soos droogtes, word met groter opbrengste beloon. Stoller is in Amerika gesetel en het sedert 2014 ’n kantoor in Suid-Afrika. Mnr. Anthony Bowker van die plaas Holfontein naby Standerton in Mpumalanga is een van die Suid-Afrikaanse boere wat sukses behaal het deur Stoller-produkte te gebruik. Opbrengste daal normaalweg in ’n droogtejaar, maar Anthony het dit nie vanjaar ervaar nie. Hy skryf dit toe aan onder meer Stoller se produkte BioForge, CoMo en Sugar Mover. Dit het sy gewasse gehelp om uitermatig hoë temperature en buitengewoon lae reënval die hoof te bied. DROËLANDGEWASSE “Ons omgewing kry gemiddeld 750 mm reën per jaar, maar vanjaar se totale reënval was baie minder. Dit het groot…

Bloekombome is nie inheems aan Suid-Afrika nie, maar is belangrike bronne van stuifmeel en nektar vir heuningbye. Al is ses Eucalyptus-spesies in Suid-Afrika as indringerplante geklassifiseer weens hul nadelige uitwerking op waterbronne, biodiversiteit, erosie en brandrisiko, word daar nie verwag dat álle bloekombome voor die voet uitgeroei moet word nie. Die Suid-Afrikaanse Nasionale Biodiversiteitsinstituut (Sanbi) het onlangs ’n nuttige handleiding, Gums & Bees: A roadmap for landowners in South Africa, uitgegee om grondeienaars te help om voedingsbronne vir heuningbye te kweek en te beskerm en te verstaan waarom dié bome so belangrik vir byeboerdery en voedselproduksie is. Lesers kan die boekie gebruik om te besluit watter bloekombome nie verwyder hoef te word nie, byvoorbeeld dié wat in die droë gebiede van die land, soos die Karoo en Namakwaland, groei, bome…

Wanneer ’n netelige saak soos ’n testament bespreek moet word, is daar gewoonlik min mense wat sal erken hulle het nie ’n testament nie. Die meeste boere het iewers in hul lewe iemand teëgekom wat aangebied het om hul testament op te stel – ’n konsultant by die naaste bank, die plaaslike prokureur of rekenmeester. Dikwels sal die boer dus dadelik met trots erken hy het wél ’n testament. Wanneer die testament dan reeds opgestel is, is die vraag of die testament se bepalings steeds van toepassing is en – die belangrikste – of die testament prakties uitvoerbaar is. Dit is juis hier waar onenigheid tussen familielede ontstaan en jare lange vetes posvat. Hier is ’n paar gevallestudies wat dalk in die algemeen by ’n boer se boedelbeplanning mag voorkom.…

Mnr. Org Lötter van die landbouchemiese maatskappy Bayer in die Paarl sê boere moet onkruidweerstand met erns begin bejeën en nie bestaande middels so gebruik dat onkruidsoorte weerstand daarteen ontwikkel nie. “Wissel middels gereeld af of maak mengsels.” Hy moedig boere aan om elke land individueel te beoordeel deur die land se geskiedenis van gewasse, onkruidmiddels en saadbankaanvulling in ag te neem. “Dit is dalk nie nodig om jou hele plaas met een middel te benader nie.” Dit is ook belangrik om ’n geïntegreerde beheer van onkruid toe te pas, met ander woorde deur gewasse en onkruidmiddels af te wissel én onkruidsaad met oestyd te bekamp. “Vermy die gebruik van enige vooropkomsonkruiddoder vir meer as twee jaar na mekaar op dieselfde land. Hoewel piroksasulfoon en glifosaat mengbaar is, moet jy…

PLAASINLIGTING LIGGING: Ermelo, Mpumalanga NAAM: DeVereeniging GROOTTE: 2000ha EIENAARSKAP: Alleen-eienaar VERTAKKINGS: Beefmasterbeeste,mieliesensojabone GRONDTIPE: RooiHutton-grond,sandenturf VELDTIPE: Gemengdesuurveld,rooigras,vleieen oulandsgras RANTSOEN: ’nFosfaatlek(P6)indiesomeren’n proteïen-enproduksieleksodradiebeesteindiewinter vandieoestresteafkom GEMIDDELDE REËNVAL:720mmperjaar Die veteraanstoetboer mnr. Kerneels Janse van Rensburg se Nooitverwag-Beefmasterstoetery bestaan reeds 21 jaar lank en het sedert 1997 17 keer pryse by die Landbounavorsingsraad ontvang as wenner of finalis van die Vleisbeesprestasietoets Kudde van die Jaar. Die stoetery is ook vyf keer met die Elitekoei-prys bekroon. Kerneels sê die hoogtepunt van die stoetkalender is die jaarlikse produksieveiling waar die room van die stoetery se diere verkoop word. “Ek gebruik BLUP-teelwaardes, asook visuele seleksie, om die regte parings te probeer doen. Dit is baie belangrik om persoonlik betrokke te wees by my diere, want dit is die enigste manier om foute reg te stel. Omdat beesboerdery my passie…

Die eienaar van die top-Sussexkoei, mnr. Theo van Zyl van die plaas Prairie, Ladybrand, sit die puik bestuur van sy pa, ook Theo, in die stoetery voort. Goeie rantsoene en ’n filosofie dat lekke nie mag opraak nie, is hoe hy sorg dat sy Sussex-kudde een van die topkuddes in Suid-Afrika bly. “Die Engelse rasse, soos die Sussex, is nie altyd die gehardste nie, maar in die Oos-Vrystaat se normaalweg gunstiger klimaat kan ons meer kos vir die diere kweek.” Die 12-jarige koei TZ 040003 het haar 10 kalwers te danke aan ’n goed bestuurde tussenkalfperiode (TKP) – die kortste vir groot kuddes. Die kudde se gemiddelde TKP van 370 dae vir groot kuddes is jaarliks van die beste in die ras. Die Faurzyl-stoetery bestaan uit 200 stoetkoeie, 80 eerstekalf-verse,…

Die Brangus-wêreldkongres is om die draai en die voorafgaande Brangus Fakkel van Hoop-roete van 53 dae is byna voltooi. Die Brangus SA-telersgenootskap het die Fakkel van Hoop gereël met die doel om boere in die jaar van droogte hoop te gee en die kollig op dié bees se goeie eienskappe te plaas. WÊRELDKONGRES Die Brangus-wêreldkongres word van Maandag 9 Mei tot Donderdag 12 Mei by die Hotel Black Mountain naby Thaba Nchu en op omliggende plase gehou. Besoekers van oor die wêreld heen neem vooraf deel aan ’n toer na die Krugerwildtuin voordat kundiges in die bedryf op die kongres aan die woord kom. Uitstappies na teelkuddes en praktiese demonstrasies is deel van die kongresprogram. Tydens tegniese voorleggings sal kongresgangers van die beste Brangusbeeste in die land sien. FAKKEL VAN…

ONGEWENSTE UITSPRINGERS DS. KOBUS VAN DER WESTHUYZEN In al die jare wat ek saam met mense en groepe mense werk, het dit selde gebeur dat daar nie een of meer “uitspringers” in ’n groep was nie. Soos daar voortrekkers en agtertrekkers is, is daar ook dwarstrekkers. Dis die mense wat nie tussen die lyne wil loop of by die reëls wil hou nie – die selfsoekers wat net bereid is om saam te werk as hulle een van die spreekwoordelike kersies op die koek kan wees. In Johannes se derde brief aan ’n bekende gemeente vestig hy die aandag op ’n paar rolspelers van wie minstens een ’n ongewenste “uitspringer” is. Sy naam is Diotrefes. Hy word skaamteloos aan die kaak gestel, blykbaar sonder vrees dat die skrywer vir naamskending…

“AS die Regering help, kan ons volgende jaar weer ’n oorskot produseer. Dit is nie nou die tyd om die Regering en finansminister Pravin Gordhan te kritiseer nie. “Vat eerder hande en oortuig hulle dat die rampdroogte nie bloot aan die vrye mark oorgelaat kan word nie, en dat hulpverlening vanaf owerheidskant dringend noodsaaklik is.” Só sê mnr. Dan Kriek, voorsitter van Vrystaat Landbou en ondervoorsitter van Agri SA. “Alle logika sê dit is ’n nasionale ramp,” het hy op ’n byeenkoms van die Afrikaanse Handelsinstituut in Bloemfontein gesê. “Daar is ’n goedkoop en ’n duur manier om hierdeur te kom. As ons dit net vir die vrye mark los, gaan hy ons ’n duur les leer; nie net nou nie, maar ook in komende jare. Met hulp van regeringskant…

Internasionaal: Die prys van mielies het met 2,5%, oftewel $3,50/t (R51,19/t), gestyg tot $143,99/t (R2 106/t). Op ’n jaargrondslag is dit 2,4%, oftewel $3,48/t (R50,90/t), laer. Verwagte pryse: Mei – $150,15/t (R2 196/t), Julie – $151,65/t (R2 218/t), September – $151,57/t (R2 217/t), Desember – $153,77/t (R2 249/t). Plaaslik: Die Safex-prys vir wit mielies het met 4,9%, oftewel R228/t, gedaal tot R4 439/t. Die prys van geel mielies het met 0,8%, oftewel R25/t, gedaal tot R3 105/t. Op ’n jaargrondslag is dit 74,6%, oftewel R1 896/t, hoër vir wit mielies, terwyl geel mielies 30,2%, oftewel R720/t, hoër is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Internasionaal: Die gemiddelde prys van koring het met 2,7%, oftewel $4,66/t (R68,16/t), gedaal tot $167,61/t (R2 451/t). Op ’n jaargrondslag is dit 9,2%, oftewel $16,89/t…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan: Landbouweekblad, e-pos: lbw@landbou.com. ALGEMEEN 29 APRIL–1 MEI: Merwevilledankfees, 107 jaar oud. Esther Fourie, tel. 023 501 4061; e-pos: ngkerkmerweville@gmail.com. 30 APRIL: Warmbad-Bosveldfees: “Leef groen en wees veilig.” Groen boerepatentkompetisie en uitstalling van elektriese motors. Marius Bacon, sel 083 297 6135, e-pos: nhk@telkomsa.com, web: http://hkw.co.za/bosveld fees. 30 APRIL-2 MEI: Agri-Expo-kaasfees, Sandringham, Porchia Adams, tel. 021 975 4440, sel 082 441 2510. Agri-Expo, tel. 021 975 4440; e-pos: admin@agriexpo.co.za; Yolandi de Wet,sel082 772 7519.Web: www.cheesefestival.co.za. BOEREDAE 28 APRIL: VrystaatLandbou, Streek5,Harrismith.11:00,tel.051 4444609. 4 JUNIE: WRSA,Suid-Kaap.Wildinligtingsdag. Botlierskop. TishaSteyn,tel.0442723221, sel0845819512,e-pos:tisha steyn20@gmail.com. 2 JULIE: FoxintheHills(tussen ParysenPotchefstroom).Vleisbeeskuddeseleksie-inligtingsdag. JeanvanderMerwe,sel082719 7521;e-pos: jean@blackhills.co.za;web:www.blackhills.co.za. 27 JULIE: Noord-Vrystaat SAVM,RooiSkool,Kroonstad. Dr.JasperCoetzee:Nuwebeginselsinpresisie-skaapboerdery. ToegangR100.NelinePienaar, sel0824404492,e-pos:Bennieneline@eleo.co.za,ofsel083279 2375,sel 082 440 4492. KURSUSSE…

Omgewingstemperatuur, voedingstres en ’n veranderde patroon van dieresiektes is van die ongunstige gevolge van klimaatsverandering wat boere kan verwag. Dit sluit ook die verteerbaarheid, inname, gehalte en hoeveelheid van die beskikbare voer in. Prof. Michiel Scholtz, spesialis-navorser van die Landbounavorsingsraad se Diereproduksie-instituut in Irene naby Pretoria, sê klimaatsverandering gaan plantegroei in Afrika beïnvloed en die weiding sal in sommige gebiede na verwagting verswak. Aanvoelbare temperatuur het die grootste invloed op die produksie van lewende hawe. Die meeste vee presteer op hul beste wanneer die temperatuur 4 ˚C tot 24 ˚C is. In die trope en subtrope styg die kwik gereeld bokant hierdie gemaksone. Dit is gevolglik belangrik dat vee by hierdie temperature aangepas is. Hoë temperature en sonstraling laat diere se voerinname afneem ten einde die hitteproduksie weens spysvertering te…

LIGGING Gobabis, Namibië Mnr. Erenfried Katjingisina, ’n Herero, boer met Brahmane op die plaas Ngarukaake in die kommunale gebied Aminus naby Gobabis. Sy broer, Bernard, boer saam met hom. Die plaas waar hy al sedert 1987 boer, beslaan 4 900 ha. Hy het vroeër ook ander beesrasse aangehou, maar het van hulle begin ontslae raak en wil uiteindelik net Brahmane oorhou omdat hulle so goed in die omgewing aangepas is. Tydens hierdie somer se droogte het die Brahmane weer hul staal getoon. “Die Brahmane word ook maer as die weiding min is, maar hulle herstel vinnig. Kyk daar in die kraal; die bul dek al weer die koeie,” sê hy laggend. Die boerdery is op die produksie van speenkalwers gemik. Hy verkoop hulle wanneer hulle sowat 250 kg weeg. Hy…

LIGGING Botswana Die Brahman het beter as enige ander beesras in die Sandveld in Botswana gepresteer tydens die afgelope drie jaar se droogte in Suider-Afrika, sê mnr. Blackie Marole. Die Oostelike Kalahari-sandveld van Botswana is hoofsaaklik ’n savannagebied waarin struike soos die vaalboom (Terminalia sericea), motoppie of witgat (Boscia albitrunca), wilderosyntjie (Grewia flava) en sekelbos (Dichrostachys cinerea) ook voorkom. Die weiding bestaan meestal uit swartvoetjie (Brachiaria nigropedata), borseltjiegras (Anthephora pubescens) besemgras (Eragrostis pallens) en breëblaarterpentyngras (Cymbopogon excavatus). WEIVERMOË “Was dit nie vir die Brahman se weivermoë nie, sou my boerdery beswaarlik oorleef het,” vertel Blackie. “My weiding is feitlik heeltemal deur die droogte verwoes, maar die Brahmane het volle gebruik gemaak van die voeding wat deur die houtagtige komponent verskaf is. Dié aanpasbaarheid, tesame met hul sterk stapvermoë, het beteken…

“Nood is die moeder van alle uitvindsels,” lui die Engelse gesegde. Dis iets wat boere goed ken, daarom sê ons juis “ ’n boer maak ’n plan”. Soos alle uitnemende bestuurders is boere meesters om pasgemaakte oplossings vir unieke probleme te vind. Suid-Afrika het ’n volwasse landboumark. Afgesien van die regulatoriese omgewing, wat dinge onnodig bemoeilik, is dit in vergelyking met die res van Afrika relatief maklik om hier sake te doen. Met redelike diens, ’n gedifferensieerde ekonomie, volwasse markte, ’n verskeidenheid hoogs professionele diensverskaffers, gesofistikeerde finansieringsopsies en ’n stewige bankstelsel kan ons kwalik kla. Maar boerderytoestande is taai. As droogtes soos die huidige een toeslaan, word ons kwesbaarheid weens droëland-verbouing en chroniese watertekorte lelik blootgelê. In Zambië geld die teenoorgestelde. Boerderytoestande is veel beter, met baie onbewerkte grond wat…

PLAASVERVANGERS VIR DUUR, INGEVOERDE JAGTOERUSTING Die geluk met die huidige hoë pryse van ingevoerde jagtoerusting is dat die Suid-Afrikaanse jag-engeweerbedryf begin het om goedkoper en goeie plaasvervangers vir die ingevoerde toerusting te vervaardig, skryf dr. Lukas Potgieter in sy rubriek “Die Boer en Sy Roer”. Weens die behoefte aan ’n veerligte veldskoen vir Suid-Afrikaanse soldate het ’n plaaslike maatskappy so ’n skoen ontwerp. Dit is ook ’n ideale jagstewel. Die skoen se wande is van ’n dik seilmateriaal en dit kan gewas word. Dit is die helfte goedkoper as die ingevoerde Amerikaanse produk en kos sowat R45 per paar. ’n Gebrek aan jagklere wat goed vir plaaslike toestande geskik is, het Johan Niemoller van Pofadder en Upington se geweste aangespoor om vir die plaaslike jagter klere te maak wat aan…

SESTIG tradisionele leiers van Mpumalanga sal vanjaar ’n trekker present kry. Dit was die belofte wat die premier van die provinsie, mnr. David Mabuza, aan leiers gemaak het op ’n vergadering by sy kantoor in Mbombela (Nelspruit). Mnr. Sibonele Mncwango, woordvoerder van die premier, het gesê die leiers het op dié vergadering die premier ingelig dat trekkers as deel van die Masibuyele Emasimini- en Masibuyele Esibayeni-program aan gemeenskappe gegee is, maar nie aan hulle nie. “Die leiers voel dat die trekkers aan die regering en die gemeenskappe behoort en nie vir tradisionele leiers voordele inhou nie. As rolmodelle vir die gemeenskap, voel die leiers dat hulle ook elk ’n trekker moet ontvang om grond te kan bewerk. “Hulle meen dat dit onregverdig is dat net die gemeenskappe trekkers ontvang, en…

VRYSTAAT Mielies, die Potchefstroomse graanverhandelaar en produksie-finansier wat einde verlede jaar in ondernemingsredding geplaas is, is gelikwideer ná die Landbank sy steun onttrek het. Die Hooggeregshof in Pretoria het dié bevel verlede week uitgereik ná die ondernemingsredding-praktisyns daarom aansoek gedoen het. Luidens ’n verklaring van die praktisyns, mnre. Johan van Greunen en Joanito Damons, is die maatskappy deur finansiering van die Landbank aan die gang gehou sedert dit in November in ondernemingsreddding geplaas is. Die bank het egter sedertdien alle verdere finansiering onttrek. “Daar is geen manier waarop die maatskappy kan aanhou handel dryf nie, en geen van die onderhandelings met belangstellende partye of beleggers het vrugte afgewerp nie,” lui die verklaring. Dit het gedurende die afgelope planttyd bekend geraak dat Vrystaat Mielies in ondernemingsredding geplaas is. Dit ná mnr.…

’N BREËSPEKTRUM-ENTSTOF vir hartwater, die eerste nuwe entstof wat die Landbounavorsingsraad (LNR) sedert 1994 vir vee ontwikkel het, behoort oor 18 maande goedgekeur te wees sodat Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP) dit kommersieel kan vervaardig. Hartwater kos die Suid-Afrikaanse veebedryf – opkomende én kommersiële boere – jaarliks sowat R220 miljoen. In Afrika suid van die Sahara kos dit veeboere R975 miljoen. Dr. Shadrack Moephuli, uitvoerende hoof van die Landbounavorsingsraad, het aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye gesê die nuwe entstof is ’n breëspektrum-entstof wat immuniteit van ses maande tot lewenslank besorg. Anders as die huidige entstof is geen diere, soos konyne, nodig in die vervaardiging nie – dit kan in ’n geslote in vitro-kultuurstelsel geproduseer word. Die entstof is ook heelwat goedkoper om te vervaardig en hoef…

MELKBOERE sien min beweging in die melkprys ná berigte dat verbruikers hulle moet staal vir duurder melk. “ ’n Jaar gelede was daar ook ’n groot bohaai oor die sogenaamde melktekorte waarop die land afstuur en toe gaan staan elke Jan Rap en sy maat en voer groot hoeveelhede suiwelprodukte in. Kort daarna het ons met ’n oorskot gesit en boere se pryse is verlaag,” sê mnr. Willie du Plessis van Kromhout by Oesterbaai. Al het sy melkkoper onlangs ’n prysverhoging deurgegee, kry hy tans steeds minder as ’n jaar gelede, terwyl sy produksiekoste skerp gestyg het. Dr. Koos Coetzee, ekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO), sê ’n mediaverklaring deur FNB se landbouafdeling oor die stand van die melkbedryf het die indruk van tekorte en skerp prysverhogings vir verbruikers geskep en…

1 ZIMBABWE | Zim-verwerkers keer teen kos-invoer Verskeie Zimbabwiese landbouverwerkers gaan kragte saamspan om invoer uit buurlande, veral Suid-Afrika, te verminder omdat dié invoer die plaaslike maatskappye minder mededingend maak. Dit is tans goedkoper om kos uit Suid-Afrika in te voer as om dit plaaslik te vervaardig, aangesien die land die Amerikaanse dollar gebruik, wat heelwat sterker is as die geldeenhede van buurlande. Die Zimbabwiese vereniging vir graan- en oliesaadhandelaars en die meulenaarsvereniging stel tans ’n strategie saam wat vandeesweek by ’n gesamentlike vergadering bespreek sal word. Daar is vroeër berig dat Zimbabwe 68 permitte uitgereik het vir die invoer van 140 000 ton mieliemeel ter waarde van R861 miljoen sedert begin vanjaar — The Herald 2 NIGERIË | China help Nigerië met kossekerheid Mnr. Xi Jinping, Chinese president, het…

DIE verswakking van die rand teenoor die dollar het daartoe gelei dat boere nie die volle voordeel van internasionale dalings in kunsmispryse kon benut nie. Dr. Adam Mostert, uitvoerende hoof van die Misstofvereniging van Suid-Afrika (Fertasa), het verlede week op die vereniging se kongres in Johannesburg gesê dat internasionale neigings daarop dui dat ’n groter vermoë om kunsmis te vervaardig, gekoppel aan laer kunsmisgebruik wêreldwyd, daartoe kan lei dat internasionale kunsmispryse nóg verder kan daal. “Ongelukkig gaan Suid-Afrika nie die volle voordeel daarvan kan geniet nie weens die rand se volgehoue verswakking teenoor die dollar,” het hy gesê. Mostert het daarop gewys dat die rand sedert verlede jaar met 41% teenoor die dollar verswak het. “Was dit nie daarvoor nie, was ons kunsmispryse nóg laer,” het hy gesê. Mostert het…

GRONDHERVORMING is ’n nasionale verantwoordelikheid en ’n individuele burger kan nie vir die koste daarvan verantwoordelik gehou word nie, sê Agri Limpopo in kommentaar op die regering se Onteieningswetsontwerp. Die organisasie sê hy is ’n vennoot van die Pro-Agri-groep van vorige Boer van die Jaar-wenners en die African Farmers’ Association of South Africa (Afasa), wat almal saam voorstanders is van die implementering van die grondhervormingsmodel in die Nasionale Ontwikkelingsplan (die “Karaan-plan”). Dus lewer hy sy eie kommentaar, wat onafhanklik van die nasionale liggaam, Agri SA, is. Mnr. Willem van Jaarsveld, uitvoerende hoof, sê die wet moet dit duidelik stel dat geen individu in ’n slegter posisie gelaat mag word as voor onteiening nie. “As ’n individu vir grondhervorming moet opdok, kan dit nooit regverdig en billik teenoor hom wees nie.…

AS die grootste deel van die wêreldbevolking vegetariërs raak, sal dit nie ’n wesenlike bydrae lewer om die las op die natuurlike hulpbronne te verlig nie, sê dr. Heinz Meissner, ’n private veekonsultant. Hy het kommentaar gelewer op navorsing deur dr. Marco Springmann en sy kollegas van die Universiteit van Oxford oor die uitwerking op mense se gesondheid en die omgewing as die meeste mense op aarde hul dieet sou aanpas van ’n vleis-gebaseerde dieet na ’n vegetariese dieet. Meissner sê hoewel die studie ’n belangrike perspektief op die onderwerp bied, is die beginsels wat gebruik is om verskillende diëte met mekaar te vergelyk, aanvegbaar. BEPERKINGE Die navorsing moet gesien word in die lig van die beperkinge van die studie – soos deur die navorsers self beklemtoon is. Dit sluit…

PLAASINLIGTING LIGGING: Durbanville, Wes-Kaap NAAM: Welgegund, KuiperskraalenMosselbank GROOTTE: 2000ha EIENAARSKAP: Maatskappy(P.E.Loubser-boerdery) VERTAKKINGS: Melkprodukte(1800koeieinmelk), 1000hakoring,800hahawerenlupienekuilvoer,100 hamieliesonderspilpuntbesproeiingen100hawingerd, wyndruiweonderbesproeiing GROND EN VELDTIPE: Malmesbury-en skaliegronde,renosterveld. GEMIDDELDE REËNVAL:400mm-450mmperjaar KORTOM ■ Die 1 800 koeie wat drie keer per dag op Welgegund gemelk word, handhaaf ’n yslike stalgemiddelde van sowat 40 liter/dag/koei. ■ Die sukses word aan die drie seleksiedoelwitte toegeskryf: Langlewendheid, koeigesondheid en vrugbaarheid. ■ Die opknapping van geriewe en die inwerkingstelling van ’n rekenaarstelsel het die gemiddelde byna verdubbel. LBW VRA ... MNR. JOHANNES LOUBSER WATTER TEGNOLOGIE IS ONONTBEERLIK? Die gerekenariseerde, Israeliese Afimilkmelkbestuurstelsel wat presisieboerdery moontlik maak. Dit gee my dadelik gedetailleerde inligting oor elke koei in die boerdery. Satellietnavigasie maak dit moontlik om presies te saai en kunsmis te strooi. BESTE RAAD NÓG? Bring soveel tyd moontlik in jou boerdery deur en benut…

PLAASINLIGTING LIGGING: Ventersburg, Vrystaat NAAM: Kalkfontein STOETERY: Rouvus-Drakensbergers GROOTTE: 2000ha VERTAKKINGS: Drakensberger-stoeteryvan sowat150vroulikediereenkommersiëlekudde; SAVleismerino’s;leeus;mielies,sonneblommeen akkerbonevirsaadproduksie.Daarwordtweefase C-toetssentrumsopdieplaasbedryf–eenvirskape eneenvirbeeste. GRONDTIPE: Sanden/ofleem VELDTIPE: Rooigras GEMIDDELDE REËNVAL: 450mm tot500mm perjaar(dieafgelopetydegter300mmperjaar) Die Drakensbergerras se Elite-koei van 2015, GR 060606, span die kroon op ’n stoetery wat al sowat 40 jaar in die distrik Ventersburg op volhoubaarheid toegespits is. Mnr. Gawie Roux van die plaas Kalkfontein glo onwrikbaar in die Drakensberger se gehardheid en aanpasbaarheid. “Ek daag enigeen uit om my verkeerd te bewys,” sê hy. “Ek kon tot dusver nie beter resultate met kruisings kry as met die rasegte beeste van die Rouvus-stoetery nie.” In die Drakensberger-ras word die kuddes nie net volgens produksiesyfers beoordeel nie, maar ook volgens teelwaardes. In Rouvus se geval is dié kudde in 2014 as die naasbeste in die land…

INLIGTING LIGGING: Bloemfontein ■ Dertien telersgenootskappe het hul beste bulle ingeskryf wat aan bepaalde standaarde moet voldoen. ■ Die wenner word op ’n galadinee bekroon. Die Bloemskou is vanjaar weer die gasheer vir Vleissentraal en SA Stamboek se Elite-bulgroeitoetsklas, wat saamval met SA Stamboek se jaarlikse Elite-teeltsimposium. Dit word vir die vierde keer in Bloemfontein aangebied. Die bulgroeitoetsklas word op 3 Mei op die skouterrein gehou en die wenner ontvang dié aand sy eerbewys op ’n galadinee. Die voortreflikste bulle is gemeet en geëvalueer ten opsigte van ekonomies belangrike eienskappe, soos groeivermoë en voeromsettingsdoeltreffendheid, en deur die onderskeie telersgenootskappe vir funksionele doeltreffendheid ondersoek. Dertien telersgenootskappe het hul beste bulle ingeskryf. DIE ONDERSTAANDE BULLE NEEM DEEL ROOI ANGUS LPA 140021 Malbourne. Kuddebestuurder: Mnr. Rudi Buys. Die Lusan Premium Angus-stoetery van Stellenbosch…

Uittreksel uit Een maal deur Johnny Hamman, Human & Rousseau, R350. Ouma Joice se jemmuffins “Haar muffins sal ek nooit vergeet nie. Ek dink dít is waarna ek die meeste uitgesien het wanneer ons op die plaas gaan kuier het. Ek het altyd soggens die kombuis ingestap en gevra: “Ouma Joice, kan ons asseblief vir ontbyt weer van daai koek kry?” - JH ■ 125 g botter ■ 125 ml suiker ■ 1 eier ■ 1,25 ml sout ■ 375 ml koekmeel ■ 7,5 ml bakpoeier ■ 5 ml neutmuskaat ■ 125 ml melk ■ Appelkooskonfyt, of ander konfyt na jou smaak ■ 15 ml botter, ekstra ■ 125 ml melk, ekstra ■ Kaneelsuiker Voorverhit die oond tot 180 °C. Verroom die botter en suiker goed saam. Voeg die eier…

Hierdie geskiedenis is die enigste onlangse in die versameling. Die man wat daarvoor aanspreeklik is, ken ek nie. Al getuienis wat ek besit, is dat hy by die vertel daarvan, geprobeer het om vir my weg te steek dat daar trane in sy oë kom. Hy is ’n boekhouer, en sover as ek met my kort besoek aan sy dorp kon oordeel – ’n mens kan sommer sien as jy met ’n man deur sy eie strate loop – algemeen bemin en geag deur sy omgewing. Hy dra die onromantiese naam van Koos Smit. Sy vrou het hom lief en hy vir haar; dit kon ek ook sien. Ons was klaar om strand toe te gaan, ek en my huisgesin; en aan dieselfde strand, aan die mond van Groot-Brakrivier, tussen…

Deur Anina Roux & Samantha McKendrick © xword@xword.co.za Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en elke 3 x 3 kassie die nommers 1 tot 9 bevat. Dis al wat jy moet doen. Geen wiskunde is nodig nie. Die rooster is vol syfers, maar niks hoef bymekaargetel te word nie. Jy los die raaisel met logika en beredenering op. Lees meer by http://en.wikipedia.org/wik/Sudoku Oplossing Nr. 16 Skakel gerus vir Wilhelm Grutter +27 (83) 457 9372 | E-pos: wg@silobags.com | Web: www.silobags.com Jan Dreyer: Sel. +27 (83) 279 3211…

DIT is ’n gegewe dat talle probleme die land in die gesig staar, maar om op die ongunstige dinge klem te lê, is teenproduktief, sê prof. Johan Willemse, landbou-ekonoom aan die Universiteit van die Vrystaat. Hy het op die Glenconnor-inligtingsdag naby Graaff-Reinet gesê omdat talle boerderye gesinsondernemings is, behoort daar eerder om ’n tafel gesit te word om planne te beraam hoe om dit deur krisisse te bestuur. Willemse het sy verbasing uitgespreek dat van die sowat 200 mense wat teenwoordig was, net vyf aangedui het dat hulle familievergaderings hou en net vier sakeplanne het. “Sonder vooruitbeplanning is die kans skraal om suksesvol te wees. Suksesvolle mense is nie mismoedige mense nie. Hulle het geleenthede aangegryp en slaggate vierkant in die oë gekyk.” Willemse het aan Landbouweekblad gesê dat Vrystaat…

DIE vraag na die Wagyu-beesras se teelmateriaal én vleis die afgelope twee jaar sedert die stigting van ’n telersgenootskap is steeds aan die toeneem. Die vraag na die keursnitte kom hoofsaaklik van restaurante en hotelle, maar verskaffers kan tans nie in die vraag voorsien nie. Mnr. Brian Angus is van die plaas Woodview by Arlington in die Vrystaat en ’n gevestigde teler. Hy sê internetbestellings van huisvroue maak sowat 30% van sy verkope uit. Die bestellings word binne drie werksdae afgelewer. Daar is wêreldwyd ’n neiging onder fynproewers na Wagyuvleis vir hamburgers. Volgens Angus kos so ’n dis tot R1 10 in van die Johannesburgse kroeë wat in tuisgebroude bier spesialiseer. Die prys van teeldiere styg toenemend en goeie teelmateriaal is skaars. Angus sê daar is ’n betreklik groot belangstelling…

APRIL UPINGTON 28-30, Upington-ekspo, (Nasionaal: Van Rooy; streek: Meatmaster), Boerboel-streekskou, jeugskou, krokodiltentoonstelling; (Noord-Kaap: Arabierperd). Navrae: Stiaan von Wieligh, sel 082 844 6604. MEI BLOEMFONTEIN 2–5, (Streek: SA Boerperd, Vrystaat). Petro Grové, sel 082 551 3221. 4-6, Die Dorper- en Wit Dorper-wêreldkampioenskapskou, Bloemskou, Attie Westraad (rasdirekteur), Dorper-skaaptelersgenootskap van SA, tel. 049 842 2241, sel 071 606 5625, e-pos: info@dorpersa.co.za, web: www.dorpersa.co.za PARYS 25-26, Brangus, Afridomeskouterrein. Parys. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. PIETERMARITZBURG 30 Mei–1 Junie, (Streek, Kwa-Zulu-Natal: SA Boerperd). Petro Grové, sel 082 551 3221. JUNIE PARYS 27 Junie–2 Julie, (Nasionaal: SA Boerperd); Afridome, Parys, Petro Grové, sel 082 551 3221; Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. JULIE PARYS 6, Beefmaster, Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416, Afridome-skouterrein, web: www.afridome.co.za. 15-17, Boran, Caroll-Ann Mienie, sel 079…

Die Brahman is meer hittebestand as enige ander beesras, veral Europese rasse. Hoe dikwels sien ’n mens nie hoe hulle in die warm son wei nie, terwyl ander beeste koelte soek. ’n Belangrike rede is dat die Brahman ’n groot veloppervlak in verhouding tot sy liggaamsgewig het. Die bees raak deur sy los vel en groot ore van hitte ontslae. Die haarbedekking is ook kort en glad en die lang, skoon bene dra ook ’n deel by. LIGGING Zimbabwe As beeste gemaklik in hul omgewing is, is dit ’n voordeel vir produktiwiteit. Die eienskappe wat Brahmane bestand teen hitte maak, is ongelukkig ook tot hul nadeel wanneer dit by besonder koue weer kom. In November 1968 was daar ’n hittegolf deur die dag, wat daardie nag deur swaar, koue reën…

Die jaar 2015 was volgens mnr. Frikkie Maré en prof. Johan Willemse die droogste jaar sedert 1904. Dit het ’n uitwerking op Suid-Afrika as geheel. Dit is onmoontlik om die uitwerking te bepaal deur slegs een sektor, soos rooivleis, in ag te neem. Daarom is dit belangrik om ’n holistiese benadering tot ’n skatting vir ’n enkele sektor te herlei. Die prys van voer is ’n belangrike faktor in die vraag na speenkalwers. Mielie-invoer sal toeneem en die invoerhawens, spoornetwerk en padlogistiek sal onder druk wees. Die skerp styging in die prys van mielies, ander grane en oliesade sal druk op die voerkraalbedryf plaas en ’n paar kleiner voerkrale kan die mark verlaat. Dieresiektes word deur die beweging van diere tussen beskikbare weidings versprei. Boere het hul beeskuddes verklein om…

Ons het twee bekende veekundiges, prof. Eddie Webb, hoof van die departement diere- en wildlewe aan die Universiteit van Pretoria, en dr. Chris de Brouwer, adjunkdirekteur van tegnologie-ontwikkeling en -oordrag by die departement van landbou en landelike ontwikkeling in Noordwes, gevra om vir lesers die verskil tussen Bos indicus en B. taurus uit ’n wetenskaplike oogpunt te verduidelik. Hulle gee ook hul menings oor die Brahman (B. indicus) se eienskappe wat hom in staat stel om uitstekend by ’n verskeidenheid klimaatstoestande aan te pas. Die twee wetenskaplikes het só op vrae gereageer IS AANPASBAARHEID BELANGRIK? Eddie: B. indicus het bewese eienskappe wat dié beeste in die algemeen meer aanpasbaar in semi-ariede en ariede omgewings maak. Hulle is ideaal aangepas in warm gebiede en kan die swakker weidings met ’n hoë ruveselinhoud…