Innholdsfortegnelse for 8-Apr-16 i Landbouweekblad

ONBEVEILIGDE DRADE EIS AASVOËLS Die aasvoëlbeskermingsorganisasie VulPro het meer as 40 dooie kransaasvoëls onder onbeskermde strukture van Eskom naby Eliott in die Oos-Kaap aangetref tydens ’n projek om aasvoëls te merk. “Dit is kommerwekkend dat die voëls oor ’n lang tydperk doodgeskok is, wat beteken daar is vir ’n lang tyd niks aan die vrektes weens die kragdrade gedoen nie,” sê me. Kate Webster van VulPro. Sy sê omdat aasvoëls dierekarkasse uit die ekostelsel verwyder, voorkom hulle dat dieresiektes, soos miltsiekte, hondsdolheid en die parvovirus, versprei. Sy raai boere aan om gereeld kragdrade op hul grond te inspekteer en enige dierekarkasse te verwyder sodat die voëls nie in die drade vasvlieg wanneer hulle op karkasse aas nie. Kontak Kate by tel. 045 839 4716of e-pos kate@lcom.co.zavir nog inligting. WES-KAAP SKIET…

Daar is doeltreffender maniere om boerderypraktyke teen die droogte te beskerm as bloot finansiële hulp, meen mnr. Johannes Wessels, ’n direkteur by die Enterprise Observatory of South Africa. Versterk eerder die instellings wat landboubesighede steun. Munisipaliteite behoort ’n hoër groothandelprys vir water te betaal. Dan sal hulle hul voorrade behoorlik oppas en betalings doeltreffender insamel. Sodra boere ’n meer realistiese prys vir water betaal, sal hulle ook meer droogtebestande praktyke volg. ’n Nasionale versekeringskema vir noodverligting moet ingestel word. Sulke versekering kan deur ’n verhoging in BTW gefinansier word, of andersins kan ’n fraksie van ’n persentasie op die verkope van landbouprodukte gehef word vir ’n bufferfonds teen klimaatsgebonde risiko’s. Die navorsingsheffing wat die Waternavorsingskommissie finansier, moet benewens tegniese kwessies ten opsigte van watervoorsiening ook die kollig op ekonomiese verbruik…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Afrikaner-koggelram is die toekoms ■ Verpak self en pluk die vrugte ■ Diversifiseer, kyk wat mark soek ■ Van melkboer tot sakereus ■ Alternatiewe energie: Hier’s jou opsies ■ Boereplan: Rol moeitevry draad op met dubbeldoel-werktuig GESIN ■ Boerekos: Kaaskoek wat die kollig steel SPESIAAL ■ Bloemskou, Soja en oliesade, Suiwel KLEINVEE Niemandstryoordienutvan’nkoggelramnie,maardiebekende stoetboermnr.DriesWiesevanLoxtonstaanbysyteoriedatRonderib-Afrikanersdielampersentasienógmeerlaatstyg.Nádeeglike plaasproeweplukhyallankdievoordeelvan’nhoëlampersentasie.Sy lamtydwordboonopmet14daeverkort.…

REGSTAPPE OOR VUURWAPENLISENSIES Die SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging (SA Jagters) sê in ’n mediaverklaring hy het “ ’n aansoek in die Noord-Gautengse Hooggeregshof gebring teen die Minister van Polisie oor die arbitrêre hantering van laat aansoeke om vuurwapenlisensies te hernu.” J.Z. SWANIE skryf: Wat ek nie kan verstaan nie, is hoekom die ou permitstelsel in die eerste plek verander is. Verder glo ek dat SA Jagters nou op ’n slim manier terugbaklei. Toe die nuwe wetgewing bespreek is, was daar hoegenaamd geen manier om alles wat ons wou hê, te kry nie. Noudat die wet toegepas word, veg SA Jagters om verbeterings en/of verslappings te bewerkstellig. Die spreekwoord lui: Hoe eet mens ’n olifant? Happie vir happie. Welgedaan, SA Jagters. Julle verdien my respek. WAGGIES skryf: Die hele Wapenwet moet…

TERWYL die nasionale mielie-oes al hoe verder krimp, is Suid-Afrika se voerverbruikstempo 10,1% hoër as die vorige bemarkingsjaar. Dit is omdat boere hul kernkuddes moet voer om die diere in die droogte aan die lewe te hou. Die jongste verwagte oes staan nou op 7,065 miljoen ton – die laagste van die afgelope dekade. Daarvan is 3,071 miljoen ton wit en 3,995 miljoen ton geel mielies, volgens die Nasionale Oesskattingskomitee se jongste raming. Dit is 2,6% minder as ’n maand gelede se geskatte 7,256 miljoen ton. Die oesskatting vir sonneblomsaad, ’n gewas wat nog heelwat later geplant kan word, is met 3,4% vanaf verlede maand verhoog, sojabone is met 4,5% verlaag, grondbone met 1,7% en droëbone met meer as 13%. In vooraf-opnames deur die nuusdienste Bloomberg en Reuters het markontleders…

BOERE kan nog inskryf vir die kompetisie om Suid-Afrika se kampioen-mielie- en sojaboonboere aan te wys. Ofskoon daar weens die droogte minder inskrywings as verwag was, verwag die organiseerders nietemin hoë opbrengste. Die saadmaatskappy DuPont Pioneer het die kompetisie met die samewerking van John Deere Syngenta, Sanlam, Senter 360, FNB, die Proteïennavorsingstigting en Landbouweekblad (as mediavennoot) begin om amptelike opbrengsrekords aan te teken. Enige boer kan met enige maatskappy se kultivars aan die kompetisie deelneem. Mej. Nicola Wiehahn, bemarkingsassistent van DuPont Pioneer, sê inskrywings word nog tot 30 April aanvaar. Die inskrywingsvorms is op die webwerf www.WeegEnWen. Dit kos R1 000 om in te skryf. Boere moet ’n lap mielies of sojabone van minstens 2 ha aanbied. Die wenners word later vanjaar ná die oes aangekondig. PRYSE OP DIE SPEL…

GROTER samehorigheid binne landbouwaardekettings sal dit vir die Regering makliker maak om beleid en maatreëls op te stel. Só sê die hoofkommissaris van die Suid-Afrikaanse Kommissie vir Internasionale Handelsadministrasie (Itac) . Mnr. Siyabulela Tsengiwe sê die kommissie vind dikwels wanneer hy ondersoeke doen, is daar verskillende en botsende belange onder boere, verwerkers, kleinhandelaars en verbruikers. Hy het op die Nasionale Landboubemarkingsraad (NLBR) se eerste navorsingsimposium in Centurion gesê punte van ooreenstemming moet gevind word. GEEN VRYE MARK Die kommissie se ondersoeke het verder gewys die probleme in die landbou is veelvlakkig. Dit sluit toenemende kostedruk en relatief goedkoop invoer in. Beskermende invoertariewe is noodsaaklik, maar moet deur mededingendheid aangevul word, het Tsengiwe gesê. Itac kan ’n bydrae lewer deur die speelveld gelyk te maak. “Die werklikheid is dat daar nie…

WEENS die fel droogte en die hoë prys van ander landbougewasse in die 2015-’16-produksiejaar is die aanplanting van grondbone vir lewering in die 2016-’17-bemarkingsjaar (Maart 2016 tot Februarie 2017) nadelig geraak. In die Nasionale Oesskattingskomitee se jongste verslag word geskat Suid-Afrika kan ongeveer 34 120 ton grondbone in die 2015-’16-produksiejaar oes. Produksie is dus meer as 45% laer teenoor 2014-’15 toe 62 300 ton grondbone geoes is. Die oppervlakte onder grondbone het met 60% vanaf 58 000 hektaar tot ’n beraamde 23 100 hektaar gedaal. Boere in die produksiegebiede Bultfontein, Hoopstad en Wesselsbron het danksy die goeie prys van mielies en sonneblomsaad aan dié gewasse voorrang gegee pleks van om grondbone te plant. Gevolglik het die oppervlakte onder grondbone aansienlik gedaal. Die groot afname in produksie is grootliks die gevolg…

’n Australiese boer het ’n nuttige manier gevind om te keer dat die kalk wat hy in groot maat aankoop deur sterk wind weggewaai word. Hy spuit ’n mengsel van ammoniumsulfaat en water op die hope kalk. Mnr. Jorg Brinkmann boer op King Lake in Wes-Australië, waar kalk gereeld as deel van goeie grondbestuur gestrooi moet word. Die kalk word 600 km van Brinkmann se plaas af geproduseer, wat beteken dat hy vervoer wat buite spitstye val ten beste moet benut. Sy groot probleem is dat kalk wat baie vroeër bestel word as wat dit gebruik gaan word, aan die elemente blootgestel is en kan wegwaai. Om dit te verhinder, laat hy die kalk in ’n beskermde plek aflaai, so na as moontlik aan die land waar die kalk gestrooi…

Die Oos-Kaapse wildbedryf, waar reeds 16% van Suid-Afrika se wild aangetref word, is ’n slapende reus wat ontwaak, sê mnr. Neil Dodds, voorsitter van die Oos-Kaapse Wildbestuursvereniging. Boere in die noordelike provinsies besef dit en belê reeds op groot skaal in dié provinsie se bedryf, sê hy. Hy meen wat veral in die Oos-Kaap se guns tel, is sy lae bevolkingsdigtheid, oop ruimtes en klein risiko vir wildsiektes. “Die provinsie bied van die bekostigbaarste grond in Suid-Afrika waarop daar suksesvol met wild geboer kan word. Baie veeboere het egter nog nie die kopskuif gemaak dat wildboerdery ook by hul bestaande boerderyvertakking ingeskakel kan word nie. “As jy ’n langtermynsiening volg en net 10% van ’n veeplaas word vir wildboerdery opsy gesit, kan die opbrengs daarop binne ’n dekade die totale…

MNR. HENNIE VILJOEN WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om ons kudde voortdurend te verbeter en daarmee saam die weidings só te bestuur dat ons beeste se genetiese potensiaal ontsluit word. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? Sorg vir jou beeste en hulle sal vir jou sorg. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om eers self met ál die take en bedrywighede op die plaas te help en oor alles toesig te hou. Met ’n gemengde boerdery was delegering ’n begrip wat ek moes aanleer en toepas. WIE WAS JOU MENTOR? My oorlede pa, Gertjie. Hy het my nie net van boerdery geleer nie, maar ook baie van die lewe. Hy het my geleer om vrede…

MNR. ETIENNE VAN WYK WATTER RAAD HET JY VIR ANDER JONG MENSE WAT GRAAG WIL BOER? Begin werk op ’n plaas. Dis beter om groot te word in dit wat jy in die lewe wil bereik as om van ’n blinde kant af te wil inval. Ek sal iemand aanraai om reeds as skoolkind of student te begin werk en betrokke te raak by ’n boerdery. En werk sáám met die werkers, of dit nou lammers merk, skaap laai of werk met ’n tang is. Moenie staan en kyk nie. As daar iets gedoen moet word, sorg dat jy die eerste is om dit te doen. Só motiveer jy ook die mense agter jou. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Ek wou my in ’n stadium…

PROF. PEET PIENAAR WAT IS BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY GENEEM HET? Om met Bonsmara-beeste te boer. Dis sekerlik die maklikste beesras om mee te boer, plus die administrasie is maklik. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL ONTVANG HET? As jy met beeste wil boer, is daar net een beginsel: Veld en geld. Jy moet veld hê en jy moet geld hê, anders gaan jy nooit iewers kom nie. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY BEGAAN HET? Om die Bonsmara-toetskudde vir Taurus te word. Ek moes toe hul teelmateriaal gebruik en kon nie my eie gebruik nie. WIE WAS JOU MENTOR? My oupa, mnr. Danie Hurter, wat my van beeste en die weer geleer het, en mnr. Arthur de Villiers. As kaalvoetseuntjie was ek my oupa se skaduwee…

In die jare tagtig was dr. Jan de Wet onder meer betrokke by die skryf van ’n artikelreeks oor veesiektes in Landbouweekblad. Dit het tot ’n gewilde publikasie, Kleinveesiektes, saam met prof. Gareth Bath, gelei. Jan se wetenskaplike agtergrond het hom goed te pas gekom in die teel van sy kudde. Een van sy Anguskoeie is vanjaar die vierde keer as die rasverteenwoordiger in die Elite-kompetisie aangewys. Sy Geluksbron-stoetery spog die afgelope dekade ook telkemale met die laagste tussenkalfperiode van die ras in Suid-Afrika. Jan se maatstaf vir vrugbaarheid is onder meer die skrotumomtrek van sy bulle, wat ver bo die rasgemiddelde is. “Dis jammer die telers van beesrasse wat met vrugbaarheid sukkel, selekteer nie vir dié eienskap nie.” Die gemiddelde teelwaardes vir al die diere in sy kudde is…

LIGGING Letsitele,Limpopo KORTOM ■ Dié voormalige Nasionale Boer van die Jaar het in die 1950’s op 100 ha sitrus begin boer. ■ Vandag is meer as 3 700 ha onder sitrusbome en is die Bosveld Sitrusgroep die grootste private sitrusverbouer in Suid-Afrika. ■ Dié groep is nou betrokke by die waardeketting – van die kwekery tot by die finale verkooptransaksie. Dié familieboerdery word soos ’n korporatiewe maatskappy bestuur. Hul klem is op hul kernbedryf en hulle is by alle fasette van die waardeketting betrokke. So het mnr. Milaan Thalwitzer en sy bestuurspan by die Bosveld Sitrusgroep die grootste sitrusverbouers in Suid-Afrika geword. Milaan en sy skoonseuns, mnre. Piet Smit, Cornel van der Merwe en Marinus Neethling, bestuur die Milaan Thalwitzer-familietrust. Benewens sitrus verbou die groep ook avokado’s, piesangs, groente, mango’s,…

Iiewe Ouma en Oupa, Ek weet nie of ek bly is dat julle hierdie gemors gespaar is en of verlange my so selfsugtig maak dat ek wens julle was nog hier nie. Alles is anders. Julle sal nie glo wat alles intussen hier gebeur het nie. Onthou Oupa hoe Oupa ons altyd na die netjiese munisipale swembad toe gevat het? En hoe opgewonde ons klomp niggies was as Oupa die rooi Ford Cortina-bakkie se enjin sou aanskakel? Sal Oupa my glo as ek sê dat daardie pragtige swembaddens nou verlate en leeg staan? Ek onthou nog hoe ons as kinders gespeel het, boom geklim en jagertjie gejol het. Pa het ons kinders altyd vermaak deur die akkers wat rondlê aan die sweep se voorslag vas te knoop. Ons het omtrent…

Die jagveld is ’n ryke bron vir stories en in Robbie se broer se roer en ander jagstories vertel die kortverhaalskrywer Pienkes du Plessis stories oor alles wat met jagekspidisies saamgaan – en natuurlik ook oor dit wat skeefloop. Vuurmaak, braai, kamp opslaan, sleepwaens pak en onderonsies met wilde diere kom alles onder skoot in dié bundel vol nostalgiese stories. In een verhaal verloor ’n stadsjapie ’n weddenskap en moet hy ’n streepmuis heel afsluk en in ’n ander moet drie ooms met ’n slang in hul bakkie afreken. In die slotverhaal word die leser voorgestel aan Jan Somme, ’n man wat so “uit sy hart uit braai”. Wees verseker, jy gaan beslis ’n paar van dié stories om jou volgende kampvuur in die jagveld oorvertel. Koos se wispelturige aard…

Ont moet vir Frank. Hy is vreesloos en vindingryk. Frank bou elke dag ruimtetuie. Hy neem die mensdom op ’n verkenningstog. Hy stuur ons drome en ideale die hemele in. Sy kundigheid en vernuf sal ons nog nuwe wêrelde laat ontdek. Want sonder sy harde werk kry geen wetenskaplike of ingenieur die nodige breinkos om ’n vaartuig te ontwerp wat die Melkweg kan deurkruis nie. En só bou hy nie net ’n ruimtetuig nie, hy red ’n kind, herstel ’n motor, bestudeer dinosourusse, genees siektes, teer ’n pad, ontwerp ’n skool en blus ’n brand. Frank is ’n GWKprodusent. En hy voed ons almal. NUWE BAADJIE Frank het verlede jaar gestalte gekry toe ons by GWK ’n nuwe baadjie aangetrek het. Met die kollig wat skerp na voedselsekerheid en voorsiening…

Elke boerdery het unieke probleme, maar in elke boerdery moet doeltreffende toerusting tot optimale produktiwiteit bydra. Wanneer probleme meer word, moet oordeelkundige besluite geneem word met die oog op die lange duur. Produktiwiteit en die regte kapitaalbelegging in toerusting is dus van deurslaggewende belang. ’n Groot deel van Van Zyl Staalwerke se reeks produkte word vervaardig vir saaiboerdery. Dié reeks maak die vervoerproses van die land na die silo makliker en doeltreffender. ’n Duur belegging, soos ’n stroper, moet optimaal gebruik en sy staantyd moet beperk word. Daarna moet die wegryproses glad verloop. ’n Tapkar is die middelpunt van die stroopproses en die waens wat graan wegry, moenie staan en niks doen nie. Volgens ’n paar klante wat reeds van dié maatskappy se werktuie en toerusting gebruik, is ’n stroper…

LIGGING Graaff-Reinet…

Internasionaal: Die prys van mielies het met 0,6%, oftewel $0,90/t (R13,82/t), gedaal tot $145,58/t (R2 236/t). Op ’n jaargrondslag is dit 5,4%, oftewel $8,31/t (R127,64/t), laer. Verwagte pryse: Mei – $145,66/t (R2 237/t), Julie – $147,39/t (R2 264/t), September – $149,36/t (R2 294/t), Desember – $152,43/t (R2 341/t). Plaaslik: Die Safex-prys vir wit mielies het met 0,6%, oftewel R29/t, gestyg tot R4 803/t. Die prys van geel mielies het met 1,8%, oftewel R60/t, gestyg tot R3 385/t. Op ’n jaargrondslag is dit 82,8%, oftewel R2 176/t, hoër vir wit mielies, terwyl geel mielies 39,9%, oftewel R965/t, hoër is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Internasionaal: Die gemiddelde prys van koring het met 0,8%, oftewel $1,37/t (R21,04/t), gedaal tot $171,42/t (R2 633/t). Op ’n jaargrondslag is dit 10,5%, oftewel $20,06/t…

Hoewel die internasionale prys vir staal vanweë die trae ekonomiese groei in China afgeplat het, is dit min troos vir Suid-Afrikaanse invoerders omdat die verswakking van 30% in die rand se waarde die laer ingevoerde staalpryse teenwerk. Boonop word 10%-bobelasting op ingevoerde staalprodukte gehef om die plaaslike verskaffers te beskerm. Ysterertspryse het twee weke gelede met 26% gestyg. Mnr. Isak Staats, hoofbestuurder van wol en bokhaar by BKB, sê sy maatskappy se tarief vir masjienskeerders (skeer en gooi) het die afgelope skeertyd, waartydens die boer kos en huisvesting verskaf, R9,60 per skaap beloop. Daar is ’n bykomende koste vir die stukkiesklassers en in sekere gevalle ook vir die vervoer van skeerders. Dit is egter steeds een tiende van die Australiese skeerkoste wat tot AU$9 (sowat R105) per skaap kan beloop.…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan: Landbouweekblad, e-pos: lbw@landbou.com. ALGEMEEN 9-10 APRIL: Walkerville-landbouskou. Walkerville-skouterrein. Lewende hawe, plaastoerusting, vars produkte en vermaak. Pauline Kaufmann, tel. 016 590 4228; e-pos: show@walkervillesa.co.za. 30 APRIL: Warmbad Bosveldfees: “Leef groen en wees veilig.” Groen boerepatentkompetisie en uitstalling van elektriese motors. Marius Bacon, sel 083 297 6135, e-pos: nhk@telkomsa.com, web: http://hkw.co.za/bosveld fees. 30 APRIL-2 MEI: Agri-Expo Kaasfees, Sandringham, Porchia Adams, tel. 021 975 4440, sel 082 441 2510. Agri-Expo, tel. 021 975 4440; e-pos: admin@agriexpo.co.za; Yolandi de Wet,sel082 772 7519. Web: www.cheesefestival.co.za. BOEREDAE 13 APRIL: VrystaatLandbou, Streek18,Perdeberg.16:00,tel.051 4444609. 14 APRIL: VrystaatLandbou, Streek12en13,Dealesville.09:00, tel.051 444 4609. 19 APRIL:VrystaatLandbou, Streek10,Virginia,10:00,tel.051 4444609. 28 APRIL: VrystaatLandbou, Streek5,Harrismith.11:00,tel.051 4444609. 27 JULIE: Noord-VrystaatSAVM,…

48,4 °C Volgens die Wêreld- Meteorologiese Vereniging (WMO) is die hoogste Oktober-temperatuur ter wêreld (48,4 °C) verlede jaar op Vredendal gemeet. Met Wêreldmeteorologiese dag op 23 Maart het die WMO gewaarsku dat hoër temperature en erger droogtes op die wêreld wag. Verskeie rekordhoë temperature is in Januarie in Suid-Afrika gemeet. Verlede jaar was die droogste jaar sedert 1904. – Dept. Omgewingsake en SA Weerdiens $30MILJARD Die saadreus Monsanto is glo steeds op die uitkyk na uitbreidingsmoontlikhede al het sy beoogde oorname van Syngenta skeefgeloop. Syngenta is deur ’n Chinese chemiese groep, Chem-China, vir 39 miljard euro (sowat R675 miljard) gekoop. Monsanto onderhandel glo met Bayer oor die moontlike oorname van die Duitse maatskappy se afdeling vir gewaswetenskappe in ’n transaksie wat meer as $30 miljard (R459 miljard) sal beloop. –…

‘Transformasie moet vinniger plaasvind. Te lank het ons as boere dit aan die staat oorgelaat.‘ Mnr. Jaco Minnaar, Graan SA-voorsitter. Bl. 25 ‘Daar is baie komplikasies in die debat oor of mense daardie grond moet besit soos wat mense huise besit.’ Mnr. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye. Bl. 19 ‘Daar is ’n Suid-Afrika waar my ma nie die grond kan besit waarop haar huis staan nie. Sodra dié kwessie opgelos is, kan baie grond in produksie gebring word.’ Dr. Konanani Liphadzi van Vrugte SA. Bl. 19 ‘Ek is moeg om te hoor renostereienaars is inhalig wanneer hulle wil handel dryf met renosterhorings.’ Mnr. Pelham Jones van die SA Renostereienaarsvereniging. Bl. 20 ‘Die risiko bestaan dat die wanpresterende leningsratio oorgesteek kan word.’ Mnr. Tshokolo Nchocho van die Land…

DIE Land Bank kruip al hoe nader aan die maksimum-persentasie wanpresterende lenings wat hy kan verwerk. Ofskoon die bank weens sy mandaat en finansieringsmodel nie aan dieselfde hoë inkomsteverwagtinge as dié van kommersiële banke hoef te voldoen nie, kon hy nietemin nie aan die impak van die droogte ontsnap nie. Wanpresterende lenings is dié waarvolgens boere in ongunstige toestande, soos droogte, nie hul lenings kan afbetaal nie. Mnr. Tshokolo Nchocho, uitvoerende hoof van die Land Bank, sê weens die droogte het die wanpresterende lenings by die bank tot 5,1% gestyg. Met insolvensies bygereken, kom daardie syfer op 5,5% te staan. “Dit is steeds binne ons toleransievlakke.” Die top-toleransievlak is 7%. “Die risiko bestaan dat die wanpresterende leningsyfer oorskry kan word,” het Nchocho aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou…

Agri SA se droogte-rampfonds Die rampfonds word ondersteun deur Landbouweekblad en etlike ander Media24-publikasies. Besoek www.droogterampfonds.co.za. TOT op hede beloop verliese in die sagtevrugtebedryf sowat R270 miljoen weens die droogte. Hier is me. Annaline Smith, pomologiedosent aan die Landbou-opleidingsinstituut Elsenburg by Stellenbosch, se wenke vir besproeiing. ONDERHOUD Jy moet in elk geval jou besproeiingstelsel jaarliks nagaan en onderhou, maar in droogtetye is dit selfs belangriker. Maak seker al jou sproeiers werk en daar is geen lekkasies nie. Maak seker die watervloei uit elke sproeier is eenvormig, want met swak besproeiing kan ’n verstopte sproeier die verskil beteken tussen ’n sukkelende en ’n dooie boom. SKEDULERING Besproei bome van dieselfde grootte en kultivar saam om onder- en/of oorbesproeiing te voorkom. Bome, veral sitrusbome, moet ordentlik gesoomsnoei word om te verseker water…

DIE Eskom-tariewe vir landelike verbruikers is al ’n geruime tyd vir die georganiseerde landbou ’n tameletjie. ’n Kenner wat betrokke is by Outa (voorheen die Bondgenootskap teen Stedelike Tol en nou die Organisasie vir die Bevegting van Belastingvergrype) se voorgenome hofstryd teen die Nasionale Energiereguleerder van Suid-Afrika (Nersa) oor die jongste elektrisiteitstariefverhogings, reken Eskom se huidige tariefstruktuur is wetlik aanvegbaar. Mnr. Ted Blom, ’n energiekenner wat voorheen as werknemer, kontrakteur en raadgewer by Eskom betrokke was en nou Outa adviseer, sê daar is beslis ongerymdhede in die heffingstruktuur wat die maatskappy vir landelike verbruikers gebruik. Hy vertel Eskom het die bestaande kostestruktuur in die 1980’s en 1990’s ontwikkel. Toe het Eskom-rekeninge uit drie komponente bestaan: Eerstens die verbruiksheffing, soos dit van-dag nog gehef word; tweedens die beskikbaarheidsheffing waarvolgens die boer…

Selfs al sou me. Edna Molewa, Minister van Omgewingsake, aansoek doen dat die Konvensie oor Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora (Cites) die wêreldverbod op handel in renosterhoring ophef wanneer lidlande later vanjaar vergader, moet daar nog baie water in die see loop voor só ’n besluit ’n werklikheid kan word, sê mnr. Kobus du Toit, ’n veearts en kundige oor renosters. Du Toit het as spesialisgetuie vir mnre. Johan Kruger en John Hulme opgetree in hul saak teen Molewa om die moratorium op binnelandse handel opgehef te kry. Hy sê eers moet die meerderheid Cites-lede ten gunste van die handel stem. As dít gebeur, kan dit nog minstens ’n jaar duur voor renosterhoring wettig op die wêreldmark verhandel mag word. Hy is egter skepties dat…

1 ZIMBABWE | Meer tabak uitgevoer ZIMBABWE het in die eerste twee maande van vanjaar $208 miljoen (R3,2 miljard) verdien met die uitvoer van 32 miljoen kilogram gedroogde tabak, aldus die Zimbabwiese tabakbedryf se bemarkingsraad (TIMB). Volgens die raad is in die ooreenstemmende tyd verlede jaar 29 miljoen kilogram teen $203 miljoen (R3,1 miljard) uitgevoer. China was die grootste koper van Zimbabwe se tabak, met 20 miljoen kilogram teen ’n waarde van $163 miljoen (R2,5 miljard). Suid-Afrika was die grootste invoerder in Afrika met 4,1 miljoen kilogram teen ’n prys van $13 miljoen (R199 miljoen). Verhoogde uitvoer was moontlik, al het sowat 18 000 boere die afgelope seisoen nie tabak geplant nie weens die droogte en ongunstige pryse wat hulle laas jaar op veilings aangebied is. — The Herhald 2…

BOERE in die provinsies waarin droogtenood verklaar is, kan by die Land Bank om vergunningslenings (concessional loans) aansoek doen om die gevolge van die droogte te verlig en op lang termyn hul ondernemings se volhoubaarheid te herstel. Die bank het in ’n verklaring gesê die Nywerheidontwikkelingskorporasie (NOK) het ’n vergunningslening van R400 miljoen aan die Land Bank toegestaan. Die bank kan dié geld aan boere leen wat deur die droogte geraak word. Boere kan dadelik daarom aansoek doen. Die vergunnings rakende die leningsvoorwaardes behels dat die rentekoers teen die primakoers minus 3 persentasiepunte vasgepen kan wees, terugbetalings oor ’n verlengde tydperk gedoen kan word en die Land Bank ’n verlengde kapitaalmoratorium van tot twee jaar kan bied. “Dié lenings is die goedkoopste finansiering wat aan boere in droogteverklaarde gebiede beskikbaar…

Die Verenigde Nasies se Wêreldvoedselprogram het in Februarie geraam dat tot 50 miljoen mense in Suider-Afrika vanjaar nie genoeg kos gaan hê nie. Redelik groot tekorte aan basiese voedselsoorte word verwag. Dit is basies weens die droogte as gevolg van El Niño en omdat swak voorsiening vir droogtetoestande gemaak is. Kleinskaalse en bestaansboere word veral erg getref deur misoeste. Hulle verander nou van selfvoorsienende kleinboere, met ’n effense oessurplus, na boere met tekorte. Voedsel moet gekoop word om in dié tekorte te voorsien, wat die lande in Suider-Afrika se invoerbehoeftes verder vergroot en honger vererger. Afgesien van Suid-Afrika se eie probleme met duur en skaars voedsel, bestaan ’n groot risiko dat honger mense uit ons buurlande weer die land sal binnekom, soos jare gelede met hongersnood in Zimbabwe die geval…

In die wêreld van boedelbeplanning kry ’n mens gereeld met vruggebruik in die een of ander vorm te doen. In die meeste gevalle gooi die beplanner sy hande lugwaarts om jou te oortuig om net nie van vruggebruik as ’n beplanningshulpmiddel gebruik te maak nie. Is hierdie teenkanting geregverdig? Vruggebruik beteken die vruggebruiker mag die vrugte geniet, maar moet die boom water gee en versorg en dit nie afkap nie. In tradisionele testamente bemaak die boedeleienaar gereeld sy plaas aan sy eggenote met die hoop dat sy Boetman sal toelaat om aan te hou boer en dan later die plaas, waarin Boetman waarskynlik baie tyd en geld belê het, aan Boetman sal bemaak. ’n Paar gevaarligte flikker. Wat van die rooibaard op sy motorfiets wat by die weduwee kom kuier…

Nadat een van sy buurman se Boran-bulle by die koeie op sy plaas kom kuier het, kon mnr. Leon van Tonder (35) eerstehands sien watter goeie eienskappe die Boranras aan ’n kruisbees bied. Leon boer kommersieel met Boran-kruisbeeste, maar is hoofsaaklik ’n saaiboer op sy plaas Remhoogte naby Davel in Mpumalanga. Hy het in 2005 met mielies en sojabone begin boer, maar het ook grootraamtipe beeste op die plaas aangehou. Hy boer die afgelope drie jaar hoofsaaklik met Borane. “Die Boran-bees het verskeie goeie eienskappe,” sê hy. “Een wat uitstaan, is sy basterkrag, want die ras kruisteel goed met ander Suid-Afrikaanse beesrasse.” AANPASBAARHEID Leon se vleisbeesboerdery bestaan uit net meer as duisend beeste, waarvan 850 kruisras-aanteelkoeie is. Hoewel die koeie verskillende rasse en kruisrasse verteenwoordig, is 80% grootraamtipe koeie. Leon…

Mnr. Etienne van Wyk is die eerste boer in die Noord-Kaap wat ingevolge ’n nuwe regeringsplan kans kry om sy eie plaas te bedryf. Mnr. Eric Jantjies van die Noord-Kaapse departement van grondsake en landelike ontwikkeling in Kimberley is die projekleier van die herkapitaliserings- en ontwikkelingsplan in die Noord-Kaap. Hy sê dié plan is daarop gerig om swart mense wat landboustudies voltooi het, of dit nou ’n nasionale diploma of ’n graad is, toegang tot grond te gee. “Die departement het die plaas gekoop en bly aanvanklik die eienaar van die plaas. Ons adverteer dan in koerante op soek na enige mens wat landboustudies voltooi het en wat werkloos is of op ’n plaas werk, maar sy eie boerdery wil begin.” Die aansoekers moet hul CV’s en bewys van kwalifikasie…

PLAASINLIGTING LIGGING: Balgowan, KwaZulu-Natal NAAM: Riversfieldboerdery STOETNAAM: Rosnev-Charolais-stoetery GROOTTE: 300ha,waarvan220hageskikisvir beweiding VERTAKKINGS: Charolais-stoetery,Bonsmara-tipe kommersiëlekudde WEIDING: 114haveld,85haaangeplantekikoejoeen raaigrasweiding,21haoulandsgrasvirwintervoer GEMIDDELDE REËNVAL: 920mmtot1200mm perjaar Die droogte ten spyt staan die kikoejoe byna kniehoogte op Riversfield naby Balgowan, KwaZulu-Natal. Mnr. Richard Hunt, die plaasbestuurder, sê egter die rustigheid van die welige Middelland is misleidend. “In die somer staan ons bont vir Asiatiese en Afrika-rooiwater en in die winter sukkel ons met lewerslak en wurms. Die voordeel van dié situasie is dat ons in die rigting van natuurlike immuniteit en weerstand teen parasiete kan teel. Tans dip ons as bloeden ander toetse aandui dit is nodig. Dít is bykans elke twee weke in die somer as die bosluisdruk hoog is,” sê Richard. VIER KOPPE IS BETER AS EEN Mnr. Neville Schaefer, die patriarg van die…

PLAASINLIGTING LIGGING: NewEngland, Barkly-Oos(Oos-Kaap) NAAM: Rosslyn VERTAKKINGS:Sussexbeeste, Dohne-Merino en Dormers HOOGTE BO SEESPIEËL: 1 800meter GEMIDDELDE REËNVAL: 650mmperjaar WEN R1 000 MET JOU BOEREPLAN! Terwyl me. Sherine Dormehl tee skink, glimlag sy net wanneer sy gevra word hoe sy kan huishou met ’n man wat ’n perfeksionis is en wie se werkswinkel só netjies is dat jy as ’t ware van die vloer af kan eet. “Nee, jong, dis maar hoe hy aanmekaargesit is. Hy is obsessief oor sy eie handewerk en doen alles self. Jy moet sien watter mooi meubels maak hy.” En dít is mnr. André Dormehl (63) in ’n neutedop. Baie van dié eienskappe kan aan die gene van sy Libanese voorouers toegeskryf word. Hy het ’n ouma gehad wat nie vir hom speelgoed vir sy verjaardag…

DIEREGESONDHEID FAFFA MALAN EN CHRISTO BOTHA HOE GEMAAK MET KRAALBOS? Ons sukkel baie met skape wat waterpens kry omdat hulle kraalbos (Galenia africana) vreet. Ons is op soek na moontlike oplossings vir die probleem. Ons bestee duisende rande aan voer om die uitwerking van kraalbos te probeer teenwerk, maar sonder sukses. Met die droogte en voerskaarste is die probleem nog erger. Ons boer in die Hardeveld, en die probleem strek van Vredendal tot by Springbok. Kraalbos (geelbos, yellow bush) se wetenskaplike naam is Galenia africana. Die bossie kom veral voor waar grondversteuring plaasgevind het, byvoorbeeld rondom krale, langs paaie, in oulanderye,asookinuitgetrapteveld.Diebossie kom wydverspreid in die westelike en suidelike Karoo voor. Die plant word met lewerbeskadigingenerge askites (waterpens) by skape en bokke verbind. In die eindstadium van die vergiftiging word die…

LIGGING Steinkopf,Noord-Kaap As jy op die N7 op pad is na Namibië, draai links by Steinkopf in die rigting van Port Nolloth en weer regs as jy die bord sien wat Die Potlepel-toeristeplaas adverteer. Daarvandaan is dit ’n kort entjie na die toeristeplaas wat mnr. Gert Cloete saam met sy vrou, Catherina, en dogter, Leana, bedryf. Daar kan gaste oorslaap in drie tradisionele, Namakwalandse matjieshuise wat elk vir twee mense slaapplek bied. “Ons het ’n tipiese kookskerm en boskookhuis waar gaste hul eie vleis kan braai of potjiekos maak. As gaste betyds bespreek, maak ons kos van hierdie wêreld, soos afval, vleis, oondbrood en asbrood,” sê Gert. Hy het in die kommunale gebied Steinkopf met vee- en saaiboerdery grootgeword, maar ná sy aftrede by die diamantmyne in die omgewing het…

DWARS 1. Blomvormige ysfiguur op vensters (6) 4. Rondwoel (6) 8. Koelkas (5) 9. Buiterand (4) 10. Desperaat (8) 13. Wildsbok (5) 15. Woedender (5) 18. Klip wat vonke kan uitskiet (8) 19. Sagte veertjies (4) 22. Lag met 'n traan (5) 23. Hert (6) 24. Groot jagter (6) AF 1. Afguns (7) 2. Mooi so! (5) 3. Oliehoudende vrug (4) 5. Ontslag (7) 6. Volbloed (5) 7. Dorper (5) 11. Houtblaasinstrument (4) 12. Stories aandra (4) 14. Souterige byvoeding vir vee (7) 16. Plek waar jy kan rus (7) 17. Sakeonderneming (5) 18. Seemag (5) 20. Te berde bring (5) 21. Soort ui (4) OPLOSSING DWARS: 1. Ysblom; 4. Peuter; 8. Yskas; 9. Soom; 10. Wanhopig; 13. Gasel; 15. Boser; 18. Vuurklip; 19. Dons; 22. Humor; 23. Takbok; 24…

Konvensionele sekuriteit is nie meer genoeg nie. Gelukkig het RIK Rhino Surveillance Systems ’n proaktiewe en vernuwende oplossing. Mnr. Herman Kresfelder van RIK Rhino Surveillance het ’n jaar lank navorsing gedoen oor alternatiewe tegnologiegegronde sekuriteitsoplossings wat vir toestande in Afrika geskik is. Hy het verskeie weergawes van diere-opsporingskameras laat toets en net die beste gekies. RIK Rhino se kameras is die gevorderdste, doeltreffendste en betroubaarste en word wyd in Afrika gebruik. EIENSKAPPE Die kamera neem drie hoëresolusie-12 megapixel-foto’s, waarvan die eerste een in ’n 47 KBfoto omgeskakel word. Stuur dit na soveel selfone as wat jy wil. Die foto’s het ’n datum- en tydstempel op sodat dit in ’n hofsaak as bewysstuk kan dien. Die kameras werk met agt AA-batterye en geen bedrading is nodig nie. Dit werk ook op…

LIGGING Vaalharts-skema…

SUIKER ÁL DUURDER DIE prys van suiker het begin Februarie met 12,5% gestyg, volgens mnr. Rob Field, finansiële direkteur van RCL Foods (voorheen TSB Suiker). “Sommige suikerrietboere het die prys van hul produkte met meer as 12,5% verhoog, maar die verbruiker dra weens die droogte ’n ekstra las van minstens 12,5% ,” verduidelik Field. Die herwinbare suiker uit elke ton suikerriet en die totale hoeveelheid suikerriet wat beskikbaar is, is baie laer as gewoonlik weens die voortslepende droogte wat die bedryf reeds drie jaar lank teister. “Die produksiekoste per eenheid suiker is dus hoër as in ’n normale jaar en om dié verhoogde koste te verhaal en te verseker dat die bedryf – boere en meulens inkluis – oorleef, was dit nodig om die prys van suiker en suikerverwante produkte…

BONSMARA BOERE VERF PARYS ROOI BonsmaraSAsejaarlikse kongresenveiling,beterbekend asdie“RooiGeleentheid”,is vanjaarbydieAfridomeop Parysgehou. Ditisdieeerstekeerdat’n nasionaleveilingvanBonsmaraSAook’ngesamentlikee-veilingaanbied. Dieveilingwas’nkombinasie van’ntradisioneleveilingmet diereinhokke,terwylfoto’sen video’svandieverskillendelotte vertoonis.Slegsvroulikediereen hulkalwersisopgeveil.DiehoogstepryswasR52500vir’nkoei enkalfvanmnr.GertNelvanGermarBonsmaras, Reddersburg. Me.LaraNieuwoudtvanEzeljachtBonsmaras, Langkloof,het diébodgemaak. “Ekhetgedinkdieveilinggaan problemehê,maardieopkomsen deelnamewasbaiegoedtenspyte vandiedroogte.Ekhetnetverkoopenniksgekoopnie, wantdit isbaiedroogbyons,”sêNel.“Ek isgelukkigmetdiegemiddelde prysvanR34000watekvirmy dieregekryhet,”sêhy. Nieuwoudtboeralvierjaarmet Bonsmarasenhettweejaargeledediestoeterygeregistreer. VleissentraalhetdieveilingonderdiebeskermingvanBonsmaraSAaangebied. Mnr.MikeKillassywasdieafslaer.…

APRIL CLANWILLIAM 7-9, Clanwilliam-skou, Heinie Nieuwoudt, sel 084 253 2455; Joubert van der Merwe, sel 027 482 2833; kraampies, Elmarie Louw (sekretaresse), sel 083 382 1888; e-pos: clanwilliam expo@gmail.com; web: www.clanwilliamskou.webs.com. PARYS 22, Drakensberger, Afridome-skouterrein. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. UPINGTON 28-30, Upington-ekspo, (Nasionaal: Van Rooy; streek: Meatmaster), Boerboel-streekskou, jeugskou, krokodiltentoonstelling; (Noord-Kaap: Arabierperd), navrae: Stiaan von Wieligh, sel 082 844 6604. MEI BLOEMFONTEIN 2–5, (Streek: SA Boerperd, Vrystaat). Petro Grové, sel 082 551 3221. PARYS 25-26, Brangus, Afridomeskouterrein. Parys. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. PIETERMARITZBURG 30 Mei–1 Junie, (Streek, Kwa-Zulu-Natal: SA Boerperd). Petro Grové, sel 082 551 3221. JUNIE PARYS 27 Junie–2 Julie, (Nasionaal: SA Boerperd); Afridome, Parys, Petro Grové, sel 082 551 3221; Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. JULIE PARYS…

PAASNAWEEK-SEËN. Toe mnr. Cansius Swart van Khomeesdrif sê die reën is goed, maar Riviersonderend is nie so droog soos elders nie, het ek gedink dis ’n geïsoleerde buitjie. Toe ons egter die volgende oggend, op Goeie Vrydag, Herbertsdale se rivier oorsteek het ek besef hier’s reën. Thomas (7) moes saam met sy ma deur die Meulrivier stap voor ons kon deurry. Mnr. Jantjie Jonker van Jakkalsvlei sê daar het net sowat 15 mm op Goeie Vrydag by hulle geval, maar anderkant die Outeniekwas het dit beter gelyk. Mnr. Elroy Jordan van die Saag Jonker-groep sê Oudtshoorn het sowat 30 mm gekry. By Herbertsdale word hoofsaaklik met melkbeeste op besproeingsweiding geboer, met hier en daar koring en hawer. Verlede jaar is op plekke in die Suid-Kaap rekordoeste afgehaal, vergeleke met die…

Ten minste doen die Land Bank iets. Die R400 miljoen wat die bank aan boere gaan uitleen teen ’n rentekoers van 3 persentasiepunte onder die primakoers en met ’n verlengde terugbetaaltydperk en ’n kapitaalmoratorium van tot twee jaar, sal help. Ja, dis nie naastenby genoeg nie, maar ’n mens kry die gevoel die Land Bank sou eintlik meer wou doen. Dit was die indruk wat hy gewek het toe hy onlangs voor die landbou-portefeuljekomitee in die Parlement gekla het dat Suid-Afrika die enigste Brics-land is wat nie gesubsidieerde oesverskering aan boere bied nie. (Die bank se belastingverligting aan veeboere help darem ook.) Die nasionale landboudepartement het ook R350 miljoen bewillig vir droogtehulp, maar dit is steeds onduidelik of die geld wel bestee is en waarop. As jy so luister na…

MNR. HENNIE VILJOEN van die plaas Vlensburg, Parys, is as die Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar aangewys. Hy sorg dat sy beeste se voeding optimaal is en selekteer streng vir vrugbaarheid. Lees die artikel op bl. 34. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Johlene, het drie kinders — Gerhard, ’n chemiese ingenieur, Bernard, ’n argitek, en Carlie, ’n optometris. Hulle woon almal in Gauteng. WAAR HET JY GESTUDEER? Aan die Landboukollege Potchefstroom, maar ek het nog nooit ophou leer by medeboere en ander kundiges nie. HET JY STOKPERDJIES? Ja, gholf speel en lees. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Aan die Suidkus omdat ons die see en die mense geniet. Ons probeer ook minstens een keer per jaar by ’n wildpark (verlede jaar was dit die Kgalagadioorgrenspark) uitkom omdat…

’NSTAKINGvandriewekelankby die Botselo-meul op Delareyville het tot onluste en brandstigting gelei waarby die polisie moes ingryp. Volgens mnr. Ian Putter, menslike hulpbronbestuurder by Botselo, het die bestuur sedert 18 Maart verskeie hofbevele teen die stakers en die vervoervakbond NTM (National Transport Movement) verkry om die staking te verbied, maar dit het voortgeduur. Op 29 Maart is ’n hofbevel verkry om die stakende werkers die perseel te verbied, waarna hulle ’n pad versper en buitebande aan die brand gesteek het. Van die stakers het na die meule teruggekeer en glo twee vragmotors aan die brand gesteek, vensters gebreek en probeer om geboue aan die brand te steek. Mnr. Danie de Villiers, voorsitter van die plaaslike boerevereniging, sê boere wou gaan help om die eiendom te beskerm, maar die polisie het gevra…

GROND in kommunale gebiede kán produktief gebruik word sonder dat mense dit hoef te besit, sê mnr. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye. Hy het op die Nasionale Landboubemarkingsraad (NLBR) se eerste navorsingsimposium gesê “daar is baie komplikasies in die debat oor of mense daardie grond moet besit, soos wat mense huise besit. Onthou, daar is nie méér grond nie.” Zokwana het na ’n projek van Kellogg’s in die Oos-Kaap verwys, waar ’n mielie-opbrengs van 8 ton/ha op droëland verwag word. Vir sulke projekte kan grond gehuur word, of daar kan samewerking met beleggers wees. “Dit kan gedoen word.” Hy het myne as voorbeeld gebruik en gesê myne besit nie die hulpbronne wat hulle gebruik nie, maar huur dit. “Ons kan argumenteer oor hoe lank ’n huurtermyn behoort…

INVOERREGULASIES en -voorwaardes is maar net twee van die redes waarom Suid-Afrikaanse wildboere sukkel om lewende diere na Amerika uit te voer. Mnr. Charley Seale, uitvoerende hoof van die Amerikaanse Exotic Wildlife Association (EWA), het gesê die organisasie is tans in gesprek met die Suid-Afrikaanse owerhede om ’n manier te vind om ses witrenosters na Amerika te bring. “Die uiteindelike plan is om later nóg meer van hierdie diere uit te voer om die renostergetalle te laat groei,” het Seale gesê. Die grootste struikelblok in die uitvoer van diersoorte is egter die streng invoerregulasies. “Die Amerikaanse departement van landbou (FDA) vereis dat enige lewende wilde dier wat na Amerika uitgevoer word, eers vir twee maande in ’n FDA-goedgekeurde kwarantyngerief aangehou word voor dit na Amerika verskeep kan word. “Daarna moet…

DIE Wes-Kaapse regering het R11 miljoen nooddroogtehulp toegestaan aan opkomende boere, terwyl hy wag vir die R88 miljoen wat van die nasionale Regering versoek is om rampdroogtehulp te bied. Mnr. Alan Winde, provinsiale minister van ekonomiese geleenthede, het dié aankondiging gemaak toe hy die Wes-Kaapse landboubegroting van R787 miljoen ter tafel gelê het. Winde het gesê die R11 miljoen is toegestaan om te verseker dat die plaaswerkers van opkomende boere betaal kan word en dat hul boerderye nie weens die droogte ondergaan nie. Die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap het reeds ’n verklaring goedgekeur wat die droogte tot ’n streekskrisis verklaar. Daar word gereken die hoeveelheid mense wat deur die droogte geraak word, kan van 28 miljoen tot 50 miljoen styg. Die droogte kan Suid-Afrika se ekonomie sowat R16 miljard kos. Die Wes-Kaapse…

Talle boere én die publiek luister graag na of lees oor prof. Peet Pienaar se menings en heg groot waarde daaraan. Natuurlik is daar ook diegene wat sê: Nee, die professor is nie korrek nie. Peet se voorspellings het sedert 1990 gewild geword omdat hy langtermynsienings inneem, siende dat dié soort inligting vroeër jare nie juis beskikbaar was nie Die 76-jarige Peet, wat die afgelope vier jaar in Durbanville, Kaapstad, woon, sterk tans aan ná ’n ernstige terugslag. Hy het vroeg verlede jaar hartsakinfeksie opgedoen en moes ’n noodoperasie ondergaan. Die hersteltyd is lank, en hy was bykans vyf maande lank in en uit die hospitaal. Maar dit gaan algaande beter, en sy arts het hom gemaan om rustig te raak. Peet meen dié siekte was die gevolg van uitbrand…

Gee dekgewasse gerus misstowwe en water. Mettertyd sal hulle ’n gunstige bydrae tot die hele boord se grondvoedingstatus lewer en jou stelsel nader bring aan die punt waar net die minerale wat onttrek is, aangevul hoef te word. Só sê mnr. Fritz Otto, landboukonsultant van die firma Agri-Logix op Wellington. Namate die grond se biochemiese dinamika stabiliseer, raak al hoe meer voedingstowwe vir plantopname beskikbaar, en word loging tot die minimum beperk, verduidelik hy. “Dekgewasse se vele voordele vermenigvuldig mettertyd. Dit skep nie net ’n gunstige mikroklimaat vir die grond nie, maar bevorder ook wortelontwikkeling sodat voedingstowwe oor ’n groter volume grond opgeneem kan word, veral in die boonste aërobiese, organiese horison wat aan uitermatige temperatuurskommelings blootgestel word.” Voorts versnel dit mikro-organismes en ander organismes, soos erdwurms, se bedrywighede, wat…

Omdat hy sy pa, wat met die South Devon geboer het, op ’n vroeë ouderdom verloor het, was dit om sentimentele redes dat hy dié nalatenskap wou voortsit. Terugskouend was dit een van die beste besluite omdat die ras uitstekende waarde vir geld bied en baie meer teruggee as wat daarin gesit word. Mnr. John Miller van Winston by Cathcart sê in teenstelling met die tyd toe sy pa in die 1970’s met die South Devon geboer het, het die getalle vir dié ras die afgelope 40 jaar kwaai gedaal. Destyds was dit een van die gewildste rasse in Suid-Afrika, maar “nuwe” beesrasse, soos die Limousin en Bonsmara, het op die toneel verskyn. Interne politiek in die rasgenootskap het ook die getalle laat afneem. Vandag is daar net sewe South…

MNR. ANDRÉ DORMEHL . . . WAT SOU JY ANDERS WOU DOEN? Ek sou meer aandag wou skenk aan die sakewêreld en dalk net deeltyds boer. My voorouers aan my ma se kant was Libanese. Hulle was almal suksesvolle sakelui. WAT WAS JOU BESTE BESLUIT? Om te kom boer. My pa het my streng grootgemaak en geleer dat niks in die lewe sonder opofferings kom nie. HOE ERG WAS DIE DROOGTE? Dit was moeilik en my kontantvloei was onder druk. Gelukkig het dit gereën voor ek van my aanteelvee moes verkoop. Die besetting van die koeie en ooie is kommerwekkend. Ek het die ligste lammers tot nog toe gespeen. Omdat dit ’n landwye droogte was, het dit ’n mens ook geestelik geraak. HOE SIEN JY DIE JAAR VORENTOE? Ons sal…

Hoenderlewers met spek en paprika As jy hou van hoenderlewertjies, sal dié gereg jou jou vingers laat afeet. Sit dit voor met bros aartappelskyfies of eenvoudig op ’n dik sny witbrood. Dit is net so lekker as ’n pastasous. ■ 1 ui, grof gekap ■ 2 knoffelhuisies, fyn gedruk ■ 30 ml olie ■ 4 repe spekvleis, gesnipper ■ 1 houer (250 g) hoenderlewers, goed skoongemaak ■ 5 ml paprika ■ 200 ml room ■ Sout en peper na smaak Braai die ui en knoffel in die olie tot sag. Voeg die spek by en braai verder tot gaar. Skep die spek-en-uiemengsel uit die pan en braai die hoenderlewers in die oorblywende olie tot netnet gaar. Skep die spekmengsel terug in die pan en voeg die paprika by. Braai vir…

’N STUKKIE VAN GOD SE GEAARDHEID DS. KOBUS VAN DER WESTHUYZEN Moenie vir my vra wat is die skadelikste en algemeenste sonde wat die mens pleeg nie. Ek kan raai, ja, maar my raaiskoot mag verkeerd wees. Petrus praat in sy tweede brief van die verderf wat in die wêreld gekom het (2 Pet. 1:4) en wys “begeerlikheid” aan as die oorsaak daarvan. Dis heel verstaanbaar en wil voorkom of begeerlikheid dalk die bedrywigste sonde van alle tye is. Dit loop in ’n dik stroom waar dit deur eiebelang en hebsug aangeblaas word en is dikwels die beginpunt van ’n bloedige konfrontasie tussen individue en volke. As dit dan een van die groot siektes van alle tye is, moet ’n mens vra hoe jy dit kan bestry. Petrus gee die…

Die land bouis’n opwindende, maar ongenaakbare omgewing om in sake te doen. Dit is ’n omgewing waarin die boer en die verskaffer van sy produksiemiddele uitgelewer is aan die klimaat, markte, politiek, regeringsbeleid en ’n vrag ander faktore. Wanneer die kans dus wel daar is om beheer te neem van ’n besluit is dit toenemend belangrik vir die boer om elke uitgawe goed te oorweeg. Dienslewering en ’n persoonlike verhouding met boere is ’n deurlopende faktor onder ons adverteerders in hierdie spesiale Wie’s wiefokus. KIES JOU VENNOTE Ongelukkig kry die boer eerste die seerste wanneer dinge verkeerd loop – soos die huidige droogte duidelik maak. Kyk dus mooi watter maatskappye gereed staan om jou ook in die slegte tye by te staan. Beloon goeie diens en persoonlike belangstelling in jou…

Wanneer ’n droogte, soos die een wat Suid-Afrika op die oomblik in ’n wurggreep het, eendag gebreek word, is die vraag: “Wat doen ons volgende keer wanneer dit so droog is?” Soms soek ’n mens eers na iets of iemand voor wie se deur die skuld gelê kan word. Was die hulpbronbestuur goed genoeg? Is die droogte te wyte aan ondoeltreffende infrastruktuur of moet klimaatsverandering die skuld kry? Die vraag wat jy eerder moet beantwoord, is hoe jy kan seker maak jou onderneming word nie weer so deur ’n droogte verpletter nie. Water is die nuwe goud en ons moet alles binne ons vermoë doen om water spaarsamig te gebruik. Wat voorlê, bly maar ’n raaiskoot. Wat ons wel kan bepaal, is hoe ons in die toekoms waterverbruik en kostebesparing…

LIGGING Beaufort-Wes…

LIETSJIE-UITVOER VERBETER SUID-AFRIKA se lietsjieboere het die afgelope jaar, veral op die uitvoermark, goeie pryse verdien en aansienlik meer vrugte as verlede jaar is uitgevoer Mnr. Derek Donkin, hoofbestuurder van Subtrop, die oorkoepelende kwekersvereniging vir die avokado-, lietsjie-, makadamia- en mangobedryf, sê die afgelope jaar is 1,47 miljoen kartonhouers van 2 kg elk uitgevoer teenoor die 1,06 miljoen houers van 2014-’15. Dit is ’n toename van 50%. Hoewel dit beter is as die uitvoer van die afgelope drie jaar, trek dit nog nie by die 1,8 miljoen kartonhouers van 201 1-’12 of die 2 miljoen-kerf wat in 2007-’08 verbygesteek is nie. Plaaslik het oeste in die twee vernaamste produksiegebiede gewissel. By Malelane het die buitengewoon hoë hitte in November en Desember skade veroorsaak en ook uitvoer benadeel. Donkin sê by…

GAUTENG CARLETONVILLE KLIPPLAATDRIFT (601), 11 ha, aan B.P. Poppesqou, van Lilac Moon Trade & Inv. 42 BK, R4 500 000. NIGEL WITKOP (180), 13 ha, aan Steelrode Prop. (Edms.) Bpk., van Allied Chemical & Steel (Edms.) Bpk., R35 800 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG CAMPERDOWN (1330), 14 ha, aanInvictaProperties (Edms.)Bpk., van Rainbowplase (Edms.) Bpk., R14 820 000. UTRECHT BLOEMHOF (127), 372 ha, aan Bloemhof Communal Property Association, van Pondwane Enterprises-trust, R2 065 471. LIMPOPO DENDRON UITZICHT (28), 191 ha, aan Ermandihe-beleggings BK, van Mams-beleggings (Edms.) Bpk., R1 724 529. MUSINA UITENPAS (2), 12 ha, aan Nazim Uddin Prop.-trust, van East of Eden Trading 815 BK, R3 700 000. MPUMALANGA AMSTERDAM MOOIFONTEIN (109), 13 ha, aan J. en P.J.H. Venter, van G.J. en M.E. Bekker, R1 070 000. NOORD-KAAP CALVINIA PLATFONTEIN (827), 3…