Innholdsfortegnelse for 1-Apr-16 i Landbouweekblad

n Studie deur die Universiteit van Wes-Kaapland se Insitituut vir Armoede, Grond- en Landelike Studies (Plaas) het ekonomiese bande tussen die landbou en omliggende nie-boerderygemeenskappe in Weenen, Suid-Afrika, Mchinji in Malawi en Masvingo in Zimbabwe ondersoek. Hulle het gevind waar die eienaars van grootskaalse landboubesighede mense is wat geografies ver van die boerderygemeenskap gesetel is, of ’n “boerdery-elite” met weinig plaaslike politieke of maatskaplike verbintenisse is, is dit onwaarskynlik dat die ekonomiese netwerke wat hulle skep, die plaaslike ekonomie sal stimuleer. Voorts kan sommige soorte ekonomiese integrasie die marginalisasie en werkloosheid in plaaslike gemeenskappe vererger. Wanneer groot supermarkte ’n gebied betree, skep hulle ’n klompie formele werksgeleenthede. Tegelykertyd marginaliseer hulle plaaslike boere, ding mee met plaaslike handelaars en suig geld uit die plaaslike ekonomie. Daarteenoor is klein handelaars in plaaslike…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Beste stoetteler verklap sy geheime ■ ‘Dit is my verantwoordelikheid om kos te produseer’ ■ Prof. Peet, die boere se weerhaan ■ Dekgewasse by pekanneute wen veld ■ Elitekoei-finaliste ■ Planne by dosyne op Rosslyn GESIN ■ Boerekos: Wat eet ons vanaand? SPESIAAL ■ Wie’s wie PROFIEL Albyna’nkwarteeulankvolgtalleboereslaafsdieweervoorspellings vandiekennerenprofessorPeetPienaar,en80%vansyvoorspellings isindiekol.Hybeskouhomselfegternieas’nvoorspellernie,maaras’n waarnemer.Hyissomsstroomop,veralmetsieningsoorkoolstof.…

STAAT SKULD NOORDWES-BOERE MILJOENE Die SA Inkomstediens (SAID) se kantoor in Klerksdorp is ver agter met dieselrabat- en BTW-terugbetalings aan bykans 100 boere in Noordwes. JANNIE VAN DER WESTHUIZEN skryf: Ek is ook so ’n boer. Ons moet wag, maar as ons hulle skuld, dan kom rente by. Hulle skuld my al van verlede jaar af, maar hulle gee nie om oor jou nie. DEON MALAN skryf: Hulle skuld my ook. Ek betaal rente op my skuld, terwyl ek moet wag vir geld wat hulle eenvoudig nie betaal nie. JANNEMAN skryf: Snaaks dat die rykstes altyd eerste kla. Tipies! R.J. skryf: Haai Janneman, op grond waarvan maak jy jou afleiding dat die rykes eerste kla? Wie sê vir jou dis rykes wat kla? Die afleiding wat ek maak, is dat…

’n Heining van 9 km is by Driekoppies en Mount Sheba in KwaZuluNatal voltooi. Finansiële ondersteuning word aan suikerrietboere verskaf. 251 projekte vir die sink en toerus van boorgate word van stapel gestuur Daar word gehelp met die verkoop van vee op veilings in die Vrystaat, KwaZuluNatal, Limpopo en Mpumalanga. Lusern en voergras word onder besproeiing in KwazuluNatal verbou. Voerhokke in KwaZuluNatal, Mpumalanga en Noordwes word herstel en verbeter 41000km brandbane, waarvan 3 400 km reeds voltooi is, word vir 260 plase geskep. R14500000 se voer sal gekoop word nadat ’n voerbank opgerig is. 500 Die 500 speendiere van Noordwes se kommunale boere sal 30 000 ton veevoer ontvang. Dit word deur sowat 150 boere geproduseer. Die ingrypings kom ná daar bevind is dat plase oorbewei word, drinkwater beperk is…

Me. Hettienne von Abo-Moolman, Vrystaatse voorsitter van die Afrikaanse Handelsinstituut (AHI), is op ’n missie om die platteland se burgerlike samelewing te laat hande vat en op grondvlak in elke dorp reëlings te tref om die droogte se gevolge te bestuur en te oorleef. Hierdie gevolge kan volgens alle aanduidings rampspoedig wees. Die voorsitters van die provinsie se sakekamer vergader geruime tyd al gereeld met Vrystaat Landbou en die boere-unies van die distrikte. Op Graan SA se pas afgelope jaarkongres het ’n derde van die afgevaardigdes in ’n informele stemmery aangedui dat hulle weens die droogte werkers sal moet aflê. HOEKOM IS DIE INISIATIEF BEGIN? Ons stuur op ’n maatskaplike krisis af en ons dorpe het nie meer rampbestuursplanne vir tye van droogte soos ons dit geken het nie. Mense…

1 ZAMBIË | Boere bepaal toekoms Die lot van dié land en sy mense is in die hande van Zambië se boere, sê dr. Evelyn Nguleka, voorsitter van die nasionale landbou-unie (ZNFU). Sy het gepraat met die oog op die Agritech-ekspo wat van 14 April tot 16 April daar aangebied word. Die ZNFU reël dié skou en verwag sowat 130 uitstallers en 15 000 besoekers. Hulle kom uit 35 lande. Nguleka sê die ekspo is die grootste jaarlikse landbougebeurtenis in die land en is ’n deurslaggewende tegnologieen-sakeforum vir die landbou — nie net plaaslik nie, maar ook vir buurlande, soos Zimbabwe, die Demokratiese Republiek van die Kongo, Angola en Malawi. Nuwighede waarna besoekers kan uitsien, is ’n viertrektoetsbaan en ’n energiepark waar boere kan leer om hul eie skoon energie…

VERSKEIE bekende boere het onlangs hul bekommernis uitgespreek omdat jong mense nie meer die platteland aanloklik vind en ook nie meer in boerdery belangstel nie. Die oudrugbyspeler en wynboer mnr. Jan Boland Coetzee het gesê die landbou gaan nie net oor grond en water nie, maar ook oor mense. “Die skrikwekkendste ding is dat daar nie meer boere is nie. As ons nie iets daaraan doen nie, gaan ons in die moeilikheid kom.” Prof. Mohammad Karaan, dekaan van die Universiteit Stellenbosch se fakulteit landbouwetenskappe, meen self daar is nie genoeg “mensmateriaal” om die landbou op die lang duur mededingend te maak nie. Volgens mnr. Jean Engelbrecht, eienaar van die wynplaas Rust en Vrede, asook ’n veeboer in die Kalahari, moet die Regering help om die bedryf meer aanloklik te maak…

KORTOM ■ Die kredietgradering van Suid-Afrika se ekonomiese status word heroorweeg deur die voorste internasionale kredietgraderingsagentskappe. ■ Dit hou verreikende gevolge vir die plaaslike ekonomie in. ■ Suid-Afrika sal ’n nuwe rigting moet inslaan wat beleid betref om te groei. Die drie groot kredietgraderingsagentskappe is Standard & Poor’s, Fitch Ratings en Moody’s Investors Service. Dié agentskappe evalueer wêreldwyd beleggingsmoontlikhede en gradeer dit dan. Beleggers en kredietverskaffers gebruik dié gradering om hul risiko ten opsigte van die belegging te beoordeel en te evalueer of die rentekoers wat op die belegging verdien word en/of die rentekoers op die krediet sal vergoed vir die risiko. Die graderings word gedoen op lande (of die ekonomie groei en stabiel is) en die lande se staatskuld (staatseffekte), asook op groot maatskappye en banke. Internasionale beleggingsfondse en…

Die Universiteit van Noord-Dakota is die eerste universiteit in Amerika wat afsonderlike mieliebemestingsriglyne vir geenbewerkings- en bewerkte lande gee. Volgens die nuwe riglyne het mielies op lande waarop daar vir ses jaar of langer ononderbroke geenbewerking toegepas is, 40 pond tot 50 pond minder stikstof per akker nodig. Dit is gelykstaande aan 45 kg tot 56 kg N/ha. Die nuwe riglyn word in Bewaringslandbou Wes-Kaap se nuusbrief as revolusionêr beskryf. Amerika se land grant-universiteite het oor dekades bemestingsriglyne vir hul onderskeie deelstate ontwikkel. Noord-Dakota is die eerste wat dit aanpas om vir geenbewerking voorsiening te maak. Dit volg kort op die hakke van ’n soortgelyke aanpassing vir lente- en durumkoring-aanplantings waarvolgens 50 pond minder stikstof per akker op langtermyngeenbewerkingslande toegedien kan word. Die internasionaal bekende grondkundige dr. Jill Clapperton sê…

Om die allerbeste opvoeding te kry en onderrig te ontvang wat almal deeglik verstaan, sal iets prysgegee moet word. Die opoffering sal waarskynlik beteken dat onderrig in Engels, pleks van ’n moedertaal, geskied. Dít is die grootste les wat mnr. Sabelwesihle Ngcobo, ondervoorsitter van Elsenburg se studenteraad, die afgelope paar maande geleer het. “Dis sinneloos om te baklei, daarom glo ons in gesprekvoering en deelname. Ons is nog nie waar ons wil wees nie, maar ons is ook nie waar die ander universiteite in Suid-Afrika is nie.” Hy sê hul wil ’n oplossing vind en groeperings, soos AfriForum en die EFF, van hul kampus af hou. “Hulle blaas net emosies aan.” Mnr. Jan-Willem “Sitrus” Mouton, voorsitter van die studenteraad, sê hy en Sabelwesihle het akkoord gegaan tydens die oproer. “Een…

MNR. JAPIE GROBLER WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUITE WAT JY AL GENEEM HET? Om my boerdery te diversifiseer sodat gewas- en veeboerdery mekaar aanvul en om wisselbou toe te pas. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? Pas vogbestuur deeglik toe en neem kennis van wat onder die grond op jou plaas aangaan. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Gedagtig aan hierdie droogte moes ek sommer al jare gelede besproeiingsgrond gekoop het. WIE WAS JOU MENTOR? Studiegroeplede in my beginjare as boer en leierboere oor Suid-Afrika heen. WAT IS DIE GROOTSTE GELEENTHEDE IN BOERDERY? Doeltreffende bemarking en meganisasie. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Tegnologie wat my in staat stel om presisieboerdery en wisselbou korrek te beplan en toe te…

LIGGING Kanoneiland, Noord-Kaap KORTOM ■ Baie organiese materiaal is nodig om tussen die wingerde en sitrusbome uit te strooi. Dit bedek die grond en verbeter die grondgesondheid. ■ Piet Karsten verbou mielies onder besproeiing om vir oesreste te sorg. Dekgewasse word ook gevestig. ■ Organiese materiaal en kompos word aangewend om hom minder afhanklik van chemiese bemesting en plaagbestrydingsmiddels te maak. Suid-Afrika, en meer spesifiek die Noord-Kaap, se grond is vanweë die dorre klimaat in die algemeen arm aan koolstof. Grond moet dus verbeter word deur goeie grondvoorbereiding, bemestingstowwe en groot hoeveelhede organiese materiaal. Die Karsten-groep streef na maksimum wortelontwikkeling in vrugbare grond, want grond is ’n groeimedium vir die boer se gewasse en bome nie en moet plantvoedingstowwe en water aan die gewasse voorsien. Dus, hoe vrugbaarder die grond…

WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY AS BOER GEMAAK HET? Om nie van die geld te spaar wanneer ek beeste verkoop het nie. HET DIE STAAT OPKOMENDE BOERE GENOEG IN DIE DROOGTE GEHELP? Ons wat plase gekry het, het geen hulp gekry nie. Ek hoor die ander boere het elkeen vier sakke kos gekry. HOE VOEL JY DAAROOR DAT DIE STAAT AL DIE LANDBOU GROND WAT HULLE ONTEIEN, SAL BESIT? Eienaarskap is baie belangrik, want dit sal verseker dat jy beter na jou grond en belegging sal kyk. MOET SWART BOERE TITELAKTES VIR HUL GROND KRY? Ja. Die staat moet vir ons die geleentheid gee om ons plase wettig te koop. Ons moet die geleentheid kry om teen ’n gesubsidieerde rentekoers ons plase af te betaal. WAT HET JOU…

PLAASINLIGTING LIGGING: Pretoria, Gauteng NAAM: Rondavel GROOTTE: 50ha VERTAKKINGS: KommersiëleBonsmarakudde GRONDTIPE: Hoosaakliksandgrond VELDTIPE: Soet-ensuurveld GEMIDDELDE REËNVAL:500mmperjaar KORTOM ■ ’n Sonpomp en dompelpomp word doeltreffend saam in een boorgat gebruik. ■ Die water van die dompelpomp spuit die sonpomp deeglik skoon wanneer dit deur die sonpomp gedwing word. ■ Die sonpomp hou nou baie langer as voorheen. BOER MET ’N PLAN Nóg ’n inskrywing in ons kompetisie vir boereplanne en -patente wat werk. ’n Wenner word elke maand aangewys en hy of sy wen ’n kontantprys van R1 000. WEN R1 000 MET JOU BOEREPLAN! Watervoorsiening vir veesuipings is een van die groot probleme vir enige veeboer. Mnr. Hans Nel, ’n afgetrede pensioenfondsbestuurder, was tot en met sy aftrede in 2002 by die destydse Yskor deeltyds by die boerdery betrokke. Daarna…

Op die regte tyd kan ’n mooi briefie nogal baie doen om iemand wat op moedverloor se vlakte sit, weer op koers te bring. Petrus wou juis met sy eerste brief aan die gelowiges in Klein-Asië en omliggende gebiede iets van hierdie skriftelike bemoediging bring. Hul Christenskap het soveel lyding gebring dat vele begin wonder het of dit die moeite werd is om so aan te gaan. Hoe hanteer ’n mens dit as jy beproef word en die egtheid van jou geloof getoets word? Stel ’n lofwaardige voorbeeld teenoor mense wat julle kwaad aandoen. Petrus probeer om die gelowiges te bemoedig om die pad wat vir hulle voorlê, met volharding en vreugde te loop. Sy bemoediging kom op die volgende neer: ■ Onthou, die egtheid van jul geloof moet gedurig…

Die huidige droogte word beskou as die droogste seisoen sedert 1904. Dit het talle boere opnuut laat kyk na besproeiing en die impak daarvan op suksesvolle groenteverbouing. Tydens ’n plant se groeityd gaan die plant deur verskeie stadiums om uiteindelik optimale opbrengste te lewer. Daar is groot klem op die studie van die plant se bogrondse dele – die voorkoms van die vrugte en blare. Kultivars word beoordeel op grond van vruggrootte, vrugset en vruggehalte sonder dat die invloed van die plant se wortelstelsel en die bestuur daarvan in ag geneem word. Boere het min beheer oor die bogrondse klimaat, soos temperatuur en humiditeit. Met die regte bestuur kan hulle egter die ondergrondse dele, soos die wortels, beïnvloed. Die rol van ’n plant se wortels begin by die anker van…

Internasionaal: Die prys van mielies het met 2,7%, oftewel $3,79/t (R59,39/t), tot $144,68/t (R2 267/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 1,8%, oftewel $2,71/t (R42,47/t), laer. Verwagte pryse: Maart – $145,82/t (R2 285/t), Mei – $147,71/t (R2 315/t), Julie – $149,60/t (R2 344/t), September – $152,75/t (R2 394/t). Plaaslik: Die Safex-prys vir wit mielies het met 0,1%, oftewel R4/t, gestyg tot R4 774/t. Die prys van geel mielies het met 3,1%, oftewel R100/t, gestyg tot R3 325/t. Op ’n jaargrondslag is dit 76,8%, oftewel R2 074/t, hoër vir wit mielies, terwyl geel mielies 0,8%, oftewel R28/t, laer is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Internasionaal: Die gemiddelde prys van koring het met 1,9%, oftewel $3,15/t (R49,36/t), gestyg tot $172,73/t (R2 707/t). Op ’n jaargrondslag is dit 7,7%, oftewel $14,50/t…

Ná dalings die afgelope tyd gaan die prys van petrol en dié van diesel op 6 April aansienlik styg, sê mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom by Graan SA. Daarby gaan die verhoging van die staat se brandstofheffing van 30c/l ook in werking tree. Die raming was dat die prys van petrol met 36c/l en die prys van diesel met 59c/l gaan styg. Die skerp styging is die gevolg van ’n styging in oliepryse. Die prys van Brent-ruolie het met 31% van $32 (sowat R487) per vat in Februarie tot sowat $42 (sowat R639) per vat gestyg. Die styging word toegeskryf aan die Organisasie van Petroleumuitvoerlande (Opul) se oorweging om produksie in te kort om pryse te ondersteun. Sihlobo sê die wisselkoers het min invloed op brandstofpryse gehad omdat die rand in…

GAUTENG CARLETONVILLE VYFHOEK (428), 185 ha, aan T.N.G. Stormwater Specialist Consultants (Edms.) Bpk., van Wilgeboom-trust, R4 000 000 NIGEL KLIPFONTEIN (12), 85 ha, aan Zendai-ontwikkeling Suid-Afrika (Edms.) Bpk., van A.E.C.I. Bpk., R16 495 891. STRYFONTEIN (477), 79 ha, aan Southern Storm Prop. 219 BK, van Green Glades Prop.(Edms.)Bpk.,R6270000. KWAZULU-NATAL BALLITO FAWSLEY PARK (13351), 24 ha, aan A. Bodasing-familietrust, van A.A. Strydom, R2 300 000. BURGERSFORT CALLAIS (226), 43 ha, aan W.J. Fouché-beleggings (Edms.) Bpk., van D.J. Muller, R6 425 000. PIETERMARITZBURG HALLIWELL (924), 20 ha, aan Otlhalifile Trading 9 (Edms.) Bpk., van R. Blacklock, R3 990 000. PORT SHEPSTONE HAVENROCK(12697),352ha; en MONTEZUMA (11242), 804 ha;, aan Dumisa Communal Property Association, van Invernettie-landgoed (Edms.) Bpk., R4 577 239. ST. LUCIA LOT H 35 (13082), 96 ha, aan Zanzu-trust, van C.M. Bester,…

SUN CITY CROUS-BROERS SE WILDVEILING BEHAAL R94M. ’n Allemintige omset van R94,2 miljoen is op die Crous-broers se Gold & Black-veiling by Sun City behaal. Dit was die eerste Gold & Black-veiling van die drie broers, Kobus, Riaan en David, wat by Kroonstad, Steynsrus en Thabazimbi wild teel. Hulle gaan dit voortaan elke derde jaar aanbied. ’n Rekordgetal diere is op die Crous-broers (Wildbedryf SA se Wildboer van die Jaar 2014) se Gold & Black-katalogusveiling by Sun City verkoop. Altesame 253 lotte Zambiese swartwitpense en -kruisings, buffels, bastergemsbokke, leeus, goue wildebeeste, goue gemsbokke, wildebeeste met gesplete gene, swart rooibokke en saalrugrooibokke is aangebied. Die Zambiese swartwitpensbul-kruising, Mas Grande (op foto), is teen die hoogste prys van R7,5 miljoen aan mnr. Reino du Toit van Mica verkoop. “Die bul sal geïntegreer…

7 Vryheid is deurslaggewend vir geluk, sukses en voorspoed onder alle gemeenskappe, glo oudpres. FW de Klerk. Hy het by die Kaapse Persklub gesê in die 20% lande wat die grootste voorstanders van ekonomiese vryheid is, is die inkomste per kop van inwoners sewe keer hoër as dié van die onderste 20% lande. Daar is ook groter gelykheid onder hierdie mense en hulle leef langer – tot gemiddeld 79,9 jaar teenoor 60,7 jaar. – FW de Klerk 40% As deel van nasionale waterweekvieringe verlede week het AfriForum sy takke aangemoedig om aan munisipale begrotingsprosesse deel te neem om te verseker dat begrotings vir infrastuktuur verhoog. Weens swak instandhouding gaan 40% van skoon drinkwater teen ’n koste van R8 miljard verlore. Sommige munisipaliteite bestee net 2% van hul begrotings aan die…

‘Die landbou strek al geruime tyd sy hand uit, maar die hand van die Regering en plaaslike owerhede is amper soos ’n krokodil-armpie. Dit hang net hier, dis nie uitgestrek nie. ‘ Mnr. Jean Engelbrecht, wynboer. Bl. 21 ‘Wanneer Suid-Afrika Namibiese lewende hawe invoer, kan waarde in Suid-Afrika toegevoeg word.’ Mnr. Mecki Schneider, van die Namibiese Lewendehaweprodusente-organisasie. Bl. 14 ‘Baie van die eise is seisoenaal, wat sekere tye van die jaar bottelnekke veroorsaak.’ Die SAID oor uitstaande dieselrabatte in Klerksdorp. Bl. 15 ‘Tans is ons uitgelewer aan aankopers wat eenvoudig kan besluit neute word te duur vir verbruikers.’ Mnr. Alex Whyte van die Green & Gold Nut Company. Bl. 23 ‘Hulle kry nie titelaktes vir die grond nie en word eintlik maar plakkers op staatsgrond.’ Mnr. Jannie de Villiers van…

WENBRIEF SUKKELENDE WYNBEDRYF ‘ ’N RAMP’ Terwyl die afleggings van werkers by myne in die Noord-Kaap aan die orde van die dag is, is nog ’n sosiaal-ekonomiese ramp besig om hom in die Benede-Oranjeriviergebied af te speel. Die gevolge daarvan kan katastrofies wees vir plaaslike gemeenskappe wat vir hul voortbestaan van wynproduksie afhanklik is. Loonverhogings, hoër aksynsbelasting en Eskom se hoër kragtariewe is alles faktore wat veroorsaak dat boere net nie meer winsgewend met wyndruiwe in die Benede-Oranjeriviergebied kan boer nie. Ekonomiese werklikhede dwing meer en meer boere om na ander gewasse, soos lusern en pekanneute, oor te skakel. Dit wil egter voorkom of baie min belanghebbendes buite die landbou bewus is van die maatskaplike gevolge hiervan. Boere is bekommerd dat wanneer die werklikheid die streek tref en politieke leiers…

SUID-AFRIKA se Nasionale Dieregesondheidsforum vra die Regering om invoerregulasies vir lewende hawe uit buurlande spoedig in werking te stel. Dié beroep kom in dieselfde maand waarin ministeriële gesprekke oor die regulasies tussen Suid-Afrika en Namibië plaasgevind het. Invoerregulasies wat op 1 Mei 2014 in werking gestel is, het die invoer van lewende hawe uit Namibië tot stilstand geruk. Die regulasies is egter einde Augustus 2014 opgehef om ’n nuwe openbare deelnameproses daaroor te begin. Mnr. Dave Ford, uitvoerende direkteur van die Suid-Afrikaanse Voerkraalvereniging (Safa), was gekant teen die regulasies. Hy het aan Landbouweekblad gesê ná die opheffing daarvan is dieselfde “bevooroordeelde, invoerbeperkende” regulasies later weer teen Januarie verlede jaar vir kommentaar gepubliseer. Sedertdien het niks verder gebeur nie. ‘SLOER TE LANK’ Dr. Pieter Vervoort, voorsitter van die Dieregesondheidsforum, sê in…

DIE belastinggaarder skryf die vertraagde uitbetaling van BTW-eise aan ’n beweerde toename in bedrog toe, asook eisers wat nie hul kontakbesonderhede op datum bring of betyds ondersteunende dokumentasie indien nie. Die SA Inkomstediens (SAID) het Landbouweekblad só geantwoord in reaksie op ’n vraag oor die groeiende lys van amper 100 droogtegeteisterde Noordwes-boere wat met kontantvloei sukkel omdat die diens se Klerksdorp-kantoor agterstallig is met die uitbetaling van hul dieselrabat-en BTW-eise. Die totale eise beloop al oor die R10 miljoen. In sommige gevalle is die uitbetalings meer as ’n halwe jaar laat. Graan SA sê die probleem is beperk tot dié streekkantoor. Die SAID sê in sy antwoord hulle het “toegewysde hulpbronne” wat net op die nagaan en hersiening van terugbetaling-eise vir BTW én die dieselrabat klem lê. “Ons besef boere…

DIE gebruik en ontleding van groot datastelle (big data) kan veral nou in die droogte die landbousektor help om hulpbronne ten beste te benut. Só sê mnr. Yudhvir Seetharam, hoof van ontledings by FNB Besigheid. Hy meen die landbou is een van die sektore in die land wat data nie voldoende gebruik om insigte te verkry waarvolgens mense dan kan optree nie. “Die landboubedryf kan data gebruik om bedryfsdoeltreffendheid te verbeter. Met die huidige droogte is dit meer as ooit nodig dat die landbousektor dít wat hy het, met die hulp van groot data optimaal benut.” Die huidige stelsels wat gebruik word om oeste te monitor, behoort volgens Seetharam buigbaar genoeg te wees dat data onttrek en ontleed kan word sodat dit boere kan help om ingeligte besluite te neem.…

DIE SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging (SAJWV) het ’n nuwe aansoek teen die polisie gebring rakende die hantering van vuurwapenlisensies. Dit kom ná ’n voorskrif in Februarie van lt.genl. Kgomotso Phahlane, waarnemende polisiekommissaris, dat vuurwapeneienaars wat binne 90 dae voor hul lisensies verval, se aansoeke om hernuwing verwerk mag word. Diegene wat aansoek doen om hernuwing ná hul lisensies verval het, is egter onwettig in besit van dié wapens en moet dit by hul naaste polisiekantoor opgee. Intussen is daar nog geen uitsluitsel oor wat moet word van vuurwapeneienaars wat bloot nie heraansoek gedoen het om hul vuurwapenlisensies ná die huidige vuurwapenwet (Wet 60 van 2000) in werking getree het nie. Kragtens ’n tussentydse hofbevel in 2009 is sulke lisensies steeds geldig omdat die polisie nooit sy beantwoordende verklarings in dié…

ONDANKS die laaste paar jaar se sterk groei in landbou-uitvoer na Afrika het die uitvoer van sekere produkte verlede jaar in geldwaarde gedaal. Mnr. Tinashe Kapuya, bestuurder van internasionale handels- en beleggingsinligting by die landbousakekamer Agbiz, het op die jaarlikse Undercover Farming-konferensie in Centurion gesê hy vermoed dit kan onder meer toegeskryf word aan beleidsonsekerheid, wat sakevertroue en gepaardgaande beleggings in die bedryf knou. Volgens Kapuya wys syfers vir die uitvoerkategorie* eetbare groente, sekere wortels en knolle dat Suid-Afrika se uitvoer na die res van die vasteland met 6% gedaal het en in die kategorie vir lewende bome, plante, bolle, wortels en snyblomme met 9%. Dít terwyl Afrika in die laaste vyf jaar dié belangrikste landbou-uitvoerbestemming vir Suid-Afrikaanse landbouprodukte geword het, selfs belangriker as die Europese Unie (EU). Kapuya sê…

BOERE MOET WISSELKOERS TROEF Graanboere moet winsgewend teen uitvoerpariteit kan boer, sê mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende direkteur van Graan SA. Hy het by die SA Voerkraalvereniging se beesboerkonferensie buite Pretoria daarop gewys dat daar nou ’n verskil van sowat R2 000/ton tussen in- en uitvoerpariteit is. “As ’n surplus winsgewend teen uitvoerpariteit geproduseer kan word, kan die bevolking goedkoop gevoed word. Terselfdertyd kan ander bedrywe wat van graan as voerbron afhanklik is, ook winsgewend produseer,” sê hy. Sowat 73% van die voedselmandjie bestaan uit grane of word daardeur geraak. De Villiers sê om winsgewend teen uitvoerpariteit te wees, is ’n vrye mark sonder regeringsinmenging nodig. In ’n peiling by Graan SA se kongres het 93% van die graanboere aangedui dat hulle ’n vrye mark verkies. Verdere is ’n stabiele…

SOWAT 80% van die wol wat op veilings aangebied word, word deur net drie van Suid-Afrika se agt geregistreerde wolkopers gekoop. Enige maatskappy wat wol op Suid-Afrikaanse veilings wil koop, moet aan die standaarde van die Suid-Afrikaanse Wolbeurs voldoen voordat dit geregistreer kan word. Dit is om te verseker dat die maatskappy nie oornag verdwyn sonder om sy skuld te vereffen nie. ’n Ontleding van wolaankope sedert die eerste veiling in Augustus verlede jaar tot middel Maart vanjaar toon dat Standard Wool steeds die grootste koper is. Dié maatskappy het in dié tydperk 10,4 miljoen kg wol ter waarde van R848 miljoen gekoop. Die naasgrootste koper is Modiano, wat 9,3 miljoen kg wol gekoop het (R741 miljoen). Derde op die lys is Lempriere SA met net minder as 9 miljoen…

Ons kyk vandag na vruggebruik en trusts. ’n Leser skryf sy pa is al bejaard. Die pa het ’n vruggebruik op ’n plaas wat aan sy oorlede vrou behoort het. Met die oog daarop om boedelbelasting te vermy, wil hulle nou die plaas na ’n trust toe oordra. Kan sy pa dit skenk? Die vraag is nie uniek aan hierdie leser nie. Dit is vir my ’n aanduiding van die totale wanbegrip oor boedelbeplanning en die rol van beperkte regte, waarvan ’n vruggebruik een is, en die gebruik van ’n trust, inter vivos of testamentêr. Ons kyk kortliks eers na die vruggebruik. Ek is nie, behalwe in bepaalde omstandighede, ’n groot voorstander van vruggebruik nie. Ek meen baie testamentopstellers gryp te maklik daarna sonder om eers die gevolge te deurdink.…

’n Monsanto-ondersoek in Noordwes het gewys ’n boer kan daar tot R1 245/ha met geenbewerking spaar. Mnr. Tino Erasmus, die saadmaatskappy se tegnologie-ontwikkelingsverteenwoordiger, het die studie oor agt jaar gedoen. Hy is vir dié werk by Monsanto se internasionale hoofkantoor in Amerika met die maatskappy se prys vir voortreflike ontwikkeling vereer. Tino sê sy doel was om te bepaal hoe kostedoeltreffend die provinsie se verskillende bewerkingstelsels is. Hy het die tradisionele stelsel van ploeg en skoffel, ’n verminderdebewerkingstelsel van ploeg en spuit, en ’n geenbewerkingstelsel met mekaar vergelyk. Trekkers en werktuie se koste is volgens die landboumaatskappy VKB se meganisasiekostetabelle bepaal. Dieselverbruik met geenbewerking het jaarliks van 18 liter/ha tot 22 liter/ha gewissel. Ploeg het 75 liter/ha tot 85 liter/ha geverg.…

Die nuwe taalbeleid maak sin op papier, maar dis ’n perd van ’n ander kleur om dit in aksie te sien. Só meen mev. Joan van Blommestein, ouer van ’n tweetalige student wat in Pretoria ’n Afrikaanse hoërskool bygewoon het. “Ons seun word nie deur die nuwe taalbeleid benadeel nie, maar is bekommerd oor sy Afrikaanse vriende wat partykeer nie kop of stert uitmaak nie. In die spesifieke deel van Suid-Afrika waar Elsenburg geleë is, is Afrikaans hoofsaaklik die moedertaal en nie uitsluitlik ’n wit taal nie. “In dié stadium word slegs Engels tydens lesse gepraat, selfs as net een student in die klas nie Afrikaanssprekend is nie. As Elsenburg Afrikaans en Engels in gelyke mate gebruik, word die studente die beste op die arbeidsmark voorberei.” Joan meen ’n evaluering…

‘Vennote hoef nie huisvriende te wees nie. Die belangrikste is om jou vennote te vertrou.’ PLAASINLIGTING LIGGING: Napier,Wes-Kaap NAAM VAN BOERDERYBESIGHEID: OudebakovenEdms.Bpk. BESTUURSVORM: Maatskappy EIENAARSKAP: Familieboerdery VERTAKKINGS: Melkkoeie,wolskape,koring, moutgars,kanola,lusernweiding KORTOM ■ Twee boerderyfamilies van Napier in die Wes-Kaap het oor jare van informele samewerking na ’n formele boerderymaatskappy beweeg om hul boerderye se voortbestaan te verseker. ■ Die voordele van samewerking is die geleentheid vir vennote om te spesialiseer, en om skaalekonomie en duur werktuie beter te benut. ■ Hul raad aan ander boere wat samewerkingsooreenkomste met bure oorweeg, is om sake eenvoudig te hou en beleid oor sekere dinge vas te lê. ‘SAAM-BOERE’ Boere is ál meer geneë om samewerkingsooreenkomste met ander boere te sluit ter wille van skaalekonomie en gediversifiseerde spesialisasie. In dié artikel, die tweede en laaste…

Die Karsten-groep is gesteld op bewaringsmetodes en die bewaring van alle fauna en flora. Dit geld alle nuwe ontwikkelings wat aangepak word. Mev. Bekkie van Aarde, landboutegnikus, is verantwoordelik vir die akkreditasie. Haar pligte sluit onder meer omgewingsbewaring in. Voor enige ontwikkeling op natuurlike veld aangepak mag word, moet hulle volledige omgewingsimpakstudies doen. Daarvoor bekom hulle die dienste van onder meer plant- en dierkundiges. Voor hulle een van hul bemagtigingsprojekte kon aanpak, het hulle op beeskloutjies (Dinteranthus wilmotianus) en die skaars pienk sprinkaan van familie Pamphagidae afgekom waar ’n nuwe sitrusboord geplant moes word. Dié sprinkaan kom op wit en pienk kwartsklippe voor en neem dieselfde kleur aan. Hulle kom net in dele van die Noord-Kaap voor, verduidelik sy. Hulle is redelik groot, tot 70 mm lank en padda-agtig. Daar…

Prof. Hennie Snyman van die Universiteit van die Vrystaat, een van die Voermolbeoordelaars, sê mnr. Kleinjan Gasekoma is ’n wenner by uitstek. “Hier is ’n voorbeeld by uitnemendheid van die suksesvolle vestiging van ’n kommersiële boerdery-eenheid,” sê hy. “ ’n Besonderse kenmerk van sy boerdery is die netjiese en funksionele infrastruktuur en hanteringsgeriewe.” Snyman het hom geloof vir sy bewaringsbewustheid waarvan die goeie toestand van sy weiveld getuig. Ten spyte van die knellende droogte het hy nog baie surplus-veld wat die risiko van sy besigheid aansienlik verlaag. Die amptelike drakrag vir sy gebied is 12 ha per GVE en dit is ook sy huidige veelading. In die somer volg hy ’n redelik vinnige weeklikse rotasiestelsel met langer beweidingstydperke in die winter. Die 14 kampe is in twee groepe verdeel wat…

LIGGING Tarlton,Gauteng KORTOM ■ Dié reusewortelboer skryf baie van sy sukses aan vernuwing toe. ■ Die eienaar van ’n onderneming is bloot ’n rentmeester wat dit vir ’n volgende geslag bewaar. Dit geld ook hulpbronne. ■ Hoe nader die boer en die verbruiker in die waardeketting aan mekaar is, hoe groter sukses is die proses. Al is mnr. Vito Rugani die vierde geslag in die Rugani-familie wat boer, laat hy hom nie deur ou familiesentimente en -tradisies terughou nie. Danksy vernuwing en ’n ontvanklikheid vir nuwe idees lewer Vito vandag ongeveer 40% van al die geelwortels op Suid-Afrikaanse varsproduktemarkte. Die wortels word verbou op 2 500 ha besproeiingsgrond op Vlakplaats naby Tarlton in Gauteng. Die onderneming Greenways-plase het 24 jaar gelede ontstaan nadat Vito en sy vennoot, mnr. Vincent Sequiera,…

Patatlasagne Hierdie resep is my gunsteling van die lot wat ek vir die fotosessie gemaak het. En dit laat my wonder hoekom patat nie ’n algemene plaasvervanger vir die pastavelle in lasagne is nie, want die geur daarvan werk wonderlik saam met die geure van die vleissous. Al geheim is dat jy die patats baie dun moet sny. Vleissous ■ 30 ml olie ■ 1 ui, gekap ■ 2 knoffelhuisies, gekap ■ 500 g beesmaalvleis ■ 10 ml gemaalde koljander ■ 10 ml komyn ■ 15 ml worcestersous ■ 15 ml tamatiepasta ■ 1 blik (410 g) tamatiepuree ■ 180 ml water ■ Sout, swartpeper en suiker na smaak ■ 5-10 ml gekapte, vars of 3 ml droë oreganum Witsous ■ 45 ml botter ■ 45 ml koekmeel ■ 850…

“Skiet hom!” fluister oom Saul dringend in Jantjie se oor. Koue sweet slaan oor sy lyf uit en sy keel is baie droog. Hy sluk ’n paar keer en kyk weer stip na die groot koedoe met die mooi horings en blink vel wat niksvermoedend tussen die Jantjie laat los die geweer met sy een hand en vee sy nat palm aan sy broek af. Hy lig weer die geweer en korrel net agter die koedoe se skof. Nóú moet hy skiet. Dit is dalk sy laaste kans om so ’n groot bul te skiet. Oom Saul raak ongeduldig hier langs hom. “Skiet nou, man! Netnou gewaar hy ons, dan is hy weg.” fluister hy weer. Oom Saul is sy pa se broer. Nadat sy ouers jare terug in ’n…

Plantvoeding is slegs een van ’n aantal landbouchemiese faktore wat deel uitmaak van die totale produksieproses van t amaties en aartappels, sê mnr. Gerrit Burger, ’n landboukundige van die landbou chemiese maatskappy Haifa, Suid-Afrika. Foutiewe besproeiing, swak plantmateriaal en gebrekkige plantbeskerming kan die goeie voornemens van ’n goed beplande en korrek opgestelde plant-voedingsprogram verongeluk. Indien ’n aartappel- of tamatieboer sy lande onder- of oorbemes, kan die uitwerking erg nadelig vir die produksie wees. Dit sal ook die winsgrens benadeel. PRIMÊRE ELEMENTE Met bemesting moet ’n mens in gedagte hou aartappels en tamaties het ’n betreklik hoë behoefte aan die primêre elemente, stikstof (N), fosfaat (P) en kalium (K). Gerrit sê egter sekondêre elemente, soos kalsium (Ca), magnesium (Mg) en swael (S), asook mikro-elemente, moet ook in voldoende konsentrasies beskikbaar wees…

VANJAAR se oestyd vir wyndruiwe sal onthou word as een van die warmste en droogste die afgelope dekade. Hoewel die oes nog nie in alle streke afgehandel is nie, meld ’n persvrystelling van die organisasie VinPro op 8 Maart dat vanjaar se oes na verwagting noemenswaardig kleiner as die rekordoeste van die vorige drie jaar gaan wees. Mnr. Francois Viljoen, hoof van VinPro se wingerdkonsultasiediens, sê vanjaar se oes toets die wynmakers se vaardigheid. “Die suurheid en alkoholvlakke van die druiwe is laag en wynmakers moet slim werk om goeie wyn te maak. Tog kan die kleiner korrels vanweë die droogte gekonsentreerde geure lewer, terwyl die markte wyn met ’n lae alkoholinhoud sal verwelkom.” Die streke waar die oes reeds ingesamel is, kan baat vind by reën gedurende die volgende…

BESMETTING met bosluise en siektes wat daardeur veroorsaak word, neem skerp in Suider-Afrika toe. Boere word ook gewaarsku om op die uitkyk vir geslagsiektes te wees. Verslae van veeartse handel deels oor die droogte wat steeds sy tol in sommige dele van Suider-Afrika eis. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), sê in sy Februarie-verslag hoewel dit al wyd gereën het, sal ruvoer die komende winter in groot dele onvoldoende wees. Die TABEL som die siektes en toestande op wat in Februarie aangemeld is. GESLAGSIEKTES Die vloedgolf geslagsiektes wat aangemeld word, duur voort en het buite beheer geraak. In die jongste gevalle is trigomonose deur nuwe bulle van elders aan kuddes oorgedra. Boere moet seker maak hulle koop slegs bulle by telers wat streng beheermaatreëls vir…

SAHolsteinkannievoorbly metdievraagvirdieuitvoervan geregistreerdedragtigeverse (vandrietotvyfmaandedragtig) naAfrikaendieMidde-Oostenie, sêmnr.HermanDuvenage,hoofbestuurdervandiételersgenootskap. Diegemiddeldepryswatvir diédierebetaalword,wisselvan R18000totR21000.Dieverse wordpervliegtuiguitgevoer. “Weensdiesterkvraagisdie genootskapbesigomsaammet TaurusEvolutionsekeremoederlyne( vroulikediereenbulle) teidentifiseerwatgenomiesgetoetsenvirkontrakparingaandie uitvoermarkbeskikbaargestel salword.Ditsalnogmeerwaarde toevoeg.” OpdieEliteVers-veilingverledeweekopSAHolsteinsenasionalekampioenskapskouby Thornhill,isviervandieagtverse wataangebiedis,verkoop.Die hoogsteprysvanR46000isbetaalvirdieversPuttergillVera 15087vandiePuttergill-boerdery, Thornhill.Diekoperwas mnr.JacoHerbstvanMeyerton. DieanderverseisteenR28000, R25000enR22000verkoop. VyfEmbrio’svanHotspotNicole 1144(mnr.JacoHerbst)isteen gemiddeldR3500perembrio aanmnr.TheoPotgietervanPort Elizabethverkoop. ’nAlgeheleuitverkopingvan mnr.MartinVoigtvanMalmesburysalinMeiopdiedorpgehou word.…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan: Landbouweekblad, e-pos: lbw@landbou.com. ALGEMEEN 9-10APRIL: Walkerville-landbouskou. Walkerville-skouterrein. Lewende hawe, plaastoerusting, vars produkte en vermaak. Pauline Kaufmann, tel. 016 590 4228; e-pos: show@walkervillesa.co.za. 30 APRIL: Warmbad Bosveldfees: “Leef groen en wees veilig”. Groen boerepatentkompetisie en uitstalling van elektriese motors. Marius Bacon, sel 083 297 6135, e-pos: nhk@telkomsa.com, web: http://hkw.co.za/bosveld fees. 30 APRIL-2 MEI: Agri-Expo Kaasfees, Sandringham, Porchia Adams, tel. 021 975 4440, sel 082 441 2510. Agri-Expo, tel. 021 975 4440; e-pos: admin@agriexpo.co.za; Yolandi de Wet,sel0827727519. Web: www.cheesefestival.co.za. BOEREDAE 13 APRIL: VrystaatLandbou, Streek18,Perdeberg.16:00,tel.051 4444609. 14 APRIL: VrystaatLandbou, Streek12en13,Dealesville.09:00, tel.0514444609. 19 APRIL:VrystaatLandbou, Streek10,Virginia,10:00,tel.051 4444609. 28 APRIL: VrystaatLandbou, Streek5,Harrismith.11:00,tel.051 4444609. 27 JULIE: Noord-VrystaatSAVM, RooiSkool,Kroonstad.Dr.Jasper Coetzee: Nuwebeginselsinpresisie-skaapboerdery.ToegangR100. NelinePienaar,sel0824404492, e-pos:Bennieneline@eleo.co.za,…

MAART ERMELO 30 Maart–2 April, (Streek: SA Boerperd, Mpumalanga). Petro Grové, sel 082 551 3221. SENEKAL 30 Maart-2 April, Senekallandbougenootskap, perdeskou. SA Boerperd, Fries, SA Hackney, Hackneyponie. Michael van Rensburg, sel 083 269 9292. APRIL CLANWILLIAM 7-9, Clanwilliam-skou, Heinie Nieuwoudt, sel 084 253 2455; Joubert van der Merwe, sel 027 482 2833; kraampies, Elmarie Louw (sekretaresse), sel 083 382 1888; e-pos: clanwilliam expo@gmail.com; web: www.clanwilliamskou.webs.com. PARYS 22, Drakensberger, Afridome-skouterrein. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. UPINGTON 28-30, Upington-ekspo, (Nasionaal: Van Rooy; streek: Meatmaster), Boerboel streekskou, jeugskou, krokodiltentoonstelling; (Noord-Kaap: Arabierperd), navrae: Stiaan von Wieligh, sel 082 844 6604. MEI BLOEMFONTEIN 2–5, (Streek: SA Boerperd, Vrystaat). Petro Grové, sel 082 551 3221. PARYS 25-26, Brangus, Afridomeskouterrein. Parys. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. PIETERMARITZBURG 30 Mei–1 Junie, (Streek,…

Wat ’n belewenis. Om te hoor hoe een van die wêreld se mees gevierde soprane die onmoontlik hoë note en passasies van die uitdagende Italiaanse bel canto-operas met gemak sing. Met ’n stem wat die Kunstekaap se teater vul soos ’n glas melk wat vol loop. Toe sy klaar is met haar uitvoering, kom die gehoor soos een man op hul voete met dawerende applous, ’n gefluit en hier en daar ’n amper onbetaamlike geskree vir ’n encore. Dis nie sleg vir ’n 31-jarige swart, plattelandse meisie van Piet Retief nie. Sy’t eers as tiener opera begin sing en het nou al die erg kritiese gehore van New York se Metropolitaanse operahuis en Milaan se La Scala op hul voete gehad met haar heel eerste uitvoerings! “Dis lekker om by…

MNR. JAPIE GROBLER, leierboer van Bothaville, wat vertel van sy talle planne om die droogte te oorleef. Hy verbou mielies, sojabone, sonneblomme en grondbone, en boer ook met Bonsmaras, Brahman-kruiskoeie, SA Vleismerino’s en wild. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Malie, het vyf kinders — vier dogters, Leanie, Carlien, Jana en Caryke, en ’n seun, Philip. Almal is al getroud en ons het 11 kleinkinders. WAT HET JY GESTUDEER? Regte aan die Potchefstroomse Universiteit (nou die Noordwes-Universiteit). HET JY ’N STOKPERDJIE? Ja, lees en reis. Ons reis elke jaar oorsee, en hou veral van bootreise. Ek hou ook van 4x4-ry in die hele Suid-Afrika, Botswana, Namibië en Angola. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Hartenbos en die Weskus, altyd danksy die goeie mensemateriaal…

DAAR word bespiegel dat die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) en die nasionale organisasie vir opkomende rooivleisprodusente (Nerpo) dalk uit die Rooivleisbedryfsforum (RMIF) kan wegbreek omdat die forum glo glad nie na primêre rooivleisprodusente se belange omsien nie. Mnr. Lardus van Zyl, voorsitter van die RPO, het op die gesamentlike kongres van die Oos-Kaapse NWKV en RPO laas week op Queenstown gesê dat ofskoon die RMIF veronderstel was om die bedryf saam te snoer en te versterk, dit in dié stadium nie demokraties funksioneer nie. “Die primêre produsente dra 63% tot die begroting van die statutêre heffing by, maar word kragtens stemreg gemarginaliseer.” Van Zyl het gesê die primêre produsente wat deur die RPO en Nerpo verteenwoordig word, het reeds besluit om tydens die volgende heffingstyd aansoek te doen om ’n produsenteheffing soortgelyk…

Agri SA se droogte-rampfonds Die rampfonds word ondersteun deur Landbouweekblad en etlike ander Media24-publikasies. Besoek www.droogterampfonds.co.za. IN droogtetyd is die winter veral die grootvee se grootste vyand, sê mnr. Piet Warren, bekende beesen-wildboer van Gravelotte. Die groter diere se ekstra liggaamsgewig verg te veel energie om warm te bly, verduidelik hy. Hy onthou hoe daar in die winter van 2007-’08 byna 1 000 koedoes in die Selati-natuurreservaat gevrek het. “Al die groot bulle en koeie is dood. Net jong bulletjies en nie-dragtige verse het oorgebly. Dit was nie eens besonder droog nie, maar wel baie koud.” Warren sê as enige populasie, of dit nou wild of beeste is, droogtedruk ervaar en daarmee saam koue moet verduur, vrek die dragtige koeie en dié met kalwers wat soog eerste en kort op…

■ Beplan fyn vir suikerriet MNR. BRENDON NOTHARD, Canegrowers se tegniese bestuurder vir die Noordkus gee raad aan suikerrietboere. Op kort termyn gaan droëland-suikerrietboere hul finansiele risiko goed moet bestuur. Dit is belangrik om seker te maak watter ekstra skuld aangegaan moet word sodat boere goeie besluite kan neem oor watter suikerriet om te oes en watter om te laat oorstaan. Met suikerriet wat onder erge droogtestres verkeer, moet besluit word of dit ná die volgende oestyd geoes of oorgedra gaan word. Hierdie suikerriet kan dalk van ’n swak gehalte wees, die inkomste kan dus moontlik nie eens die oeskoste dek nie. Boere moet egter seker wees dat hierdie suikerriet wel sal kan herstel. Indien die agronomiese faktore bepaal dat die suikerriet beter sal presteer indien dit afgesny en toegelaat…

AFRIKALANDE word toenemend meer demokraties en vreedsaam bestuur. Gevolglik het die produksie van landbouprodukte in sekere lande verdriedubbel. Vryemarkbeginsels begin al hoe meer posvat en invoertariewe tussen lande speel toenemend ’n minder beperkende rol op handel. Dit lyk of vernuwing ’n groter rol begin speel en gewasse ontwikkel word wat meer verdraagsamer ten opsigte van siektes en droogte is. Gemeet teenoor Asië het Afrika sedert die Tweede Wêreldoorlog agterweë gebly wat landbou-ontwikkeling betref, terwyl die vraag na beesvleis onder die groeiende bevolking in die stede van Afrika toeneem. Om in die vraag te kan voorsien, moet hierdie lande toeganklik raak vir geneties gemodifiseerde gewasse, doeltreffender kan bemes, produksiemiddele en produkte goedkoper kan vervoer en die reg op grondbesit vestig. Ontwikkelde lande behoort ook sekere van hul landboubedrywe minder te subsidieer.…

Die diereregte-organisasie People for the Ethical Treatment of Animals (Peta) se nuwe veldtog teen die wolbedryf het skerp kritiek uitgelok omdat hulle dieselfde nagemaakte lam as in ’n vorige veldtog gebruik. In die vorige veldtog verlede jaar is ’n Australiese sanger uitgebeeld met ’n pas geskeerde lammetjie in sy arms. Die diertjie is vol bloedkolle op die vel waar dit kwansuis raak geskeer is. Die slagspreuk daarby was: “Here’s the rest of your wool coat”. Peta het eers voorgegee dat dit ’n lewende lam was en gesê die foto toon die “werklikheid” van wat in die Australiese wolbedryf plaasvind. Hulle moes later erken dat dit ’n nagemaakte lam was. Kopers het groter druk op die wolbedryf begin plaas om ‘etiese’ wol te produseer. Dieselfde lam word nou in die nuwe…

Wees op die hoogte van die aantal koue-eenhede wat oor die winter versamel en gebruik die regte berekeningsmodelle daarvoor, waarsku prof. Peter Allan, ’n afgetrede hortologie-hoogleraar van KwaZulu-Natal, boere wat met vrugte met ’n kouebehoefte boer. Peter, wat sy ganse akademiese loopbaan aan die Universiteit van KwaZulu-Natal se departement hortologie gewerk en ná sy aftrede aangehou navorsing doen het, sê die onvoorspelbaarheid van weerstoestande weens klimaatsverandering kan voortaan die prestasie van sulke vrugte benadeel. Hy het die afgelope paar jaar die invloed van koue eenhede op kiwivrugkultivars in ’n gebied met relatief warm winters bestudeer. Hy sê vroeëre navorsing van die departement hortologie het bewys dat sowel positiewe koue-eenhede as “koue porsies” (volgens die dinamiese model wat in Israel ontwikkel is) die beste modelle was om koue-eenhede in gebiede met…

“Neem tyd om te lúister en te verstaan, kry die ondersteuning van kundiges, bou vertrouensverhoudings en kommunikeer duidelik en beslissend.” Dít is mnr. Darryl Jacobs se raad om ’n oplossing te vind vir die kampusgeweld wat universiteite oor Suid-Afrika heen teister. Darryl is waarnemende adjunk-direkteur-generaal van landbou-ontwikkeling en ondersteuningsdienste by die Wes-Kaapse departement van landbou. Hy moes verlede September bontstaan toe die eerste vlaag kampusgeweld in Suid-Afrika by die Landboukollege Elsenburg by Stellenbosch uitgebreek het. Ten spyte daarvan dat Elsenburg “die rigting vir die res van die land ingelei het”, heers daar al die afgelope paar maande “betreklike kalmte” op die kampus. “Die probleme bly ingewikkeld en ek kom werk elke dag met die hoop dat dinge kalm sal bly, want daar is maar nog baie teer punte,” vertel hy…

GESONDE BEESBOERDERYBEGINSELS HOE HOU JY REKORD? My seun hou rekord van elke kalf; die geboortegewig en die ma se gewig, asook inligting vir registrasie by SA Stamboek. WAT IS BELANGRIK IN JOU TEELPROGRAM? Produktiwiteit (elke koei moet jaarliks kalf), melk (elke koei moet genoeg melk lewer om haar kalf goed groot te maak) en groei (die kalwers moet vinnig en goed kan groei). Die gewig van die kalf gee vir my geld in die sak. HOE KEUR JY JOU BEESTE EN HOE SKOT JY UIT? Koeie wat oorslaan, word verkoop. Ons het nou genoeg beeste vir die plaas en kan dus nie onproduktiewe koeie aanhou nie. By die stoetery begin ons nou selekteer vir bouvorm, diepte, loop die koei gemaklik, is sy breed agter en het sy ’n reguit en…

WEIDINGSGEWAS NUWE MEDICS VIR DROËR GEBIEDE “Button”-medics (Medicago orbicularis) is ’n nuwe medics-soort wat in Australië uit ’n genotipe uit Libië ontwikkel is. Dit is ’n peulgewasweiding met ’n kort groeityd wat homself laat herleef met kenmerkende, knoopvormige peule. “Button”-medics lewer meer saad as “barrel”-medics (M. truncatula) in droë, marginale gebiede en is goed aangepas in gebiede met ’n laer reënval. “Button”-medics is aangepas op neutrale of alkaliese sandleem tot swaarder gronde. Dit het ’n semi-regop groeiwyse en goeie saadset. Die plante lewer groot hoeveelhede saad wat nie wesentlik deur beweiding beïnvloed word nie. Dit word aanbeveel in mengsels met ander medics om die produksie en standduurte van medics-aanplantings te verhoog. “Button”-medics het ’n goeie voedingswaarde met ’n hoë proteïen-inhoud (17% tot 22%) en goeie energiewaarde (8 MJ/kg tot 10…

hulle sê mos benoude katte maak benoude spronge. My benoude boer-man maak sy onderbroek omtrent elke keer nat as ek ’n transaksie met sy eens goue kaart, wat nou eerder geroes lyk, aangaan. Hy sê die bank-SMS wat deurkom, voel soos ’n skokstok met ’n stroom van 8 000 V in sy agtersak. Ek skrik dus nie toe ek ná ’n draai by die apteek ’n WhatsApp-boodskap van hom af kry nie: “Hô nou, Poon.” Gewoonlik sou ek die man op die lyn kry en hom geniepsig verduidelik vir wie se kinders ek die hope anti-allergiese middels koop. Ek hoef nie na die slimmes se menings te luister nie; ek meet sommer die stuifmeeltelling in die aantal kere wat ek snotneusies moet afvee. Maar omdat dit anders is as ander…

DWARS 5. Denkbeeld (5) 7. Plaaswerktuig (7) 8. Babadoek (5) 9. Badplaas (3) 10. Palings (3) 11. Liefhê (5) 12. Sonderling (13) 15. Doodmoeg (5) 16. Dorp in Oos-Kaap (3) 18. Seun van Jakob (3) 20. Regsgeleerde (5) 22. Wildeperd (7) 23. Pas (5) AF 1. Kerkgebruik (5) 2. Bergleeu (5) 3. Koffie (5) 4. Swamsiekte by plante (13) 5. Rivier in Egipte (3) 6. Soort mot (7) 11. Indiese spreeu (3) 13. Spaanse grassoort (7) 14. Tapyt (3) 17. Ettersweer (5) 18. Republiek in Wes-Afrika (5) 19. Bevestigde beginsel (5) 21. Versadig (3) OPLOSSING DWARS: 5. Nosie; 7. Trekker; 8. Luier; 9. Spa; 10. Ale; 11. Bemin; 12. Vreemdsoortig; 15. Kapot; 16. Ida; 18. Gad; 20. Juris; 22. Mustang; 23. Hoort. AF: 1. Ritus; 2. Poema; 3. Mokka; 4.…

MELKBOKBOERE voel die invloed van die droogte aan die bokke se produksie en aan hul sakke. Mnr. Donald Mouton, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Melkboktelersgenootskap, sê melkbokke is hoofsaaklik op ’n geenweidingstelsel en die grootste invloed is op die verkryging van ruvoer. “Koringstrooi is haas onbekombaar. As jy kry, moet jy jou hand diep in jou sak steek. “Lusern, die stapel-ruvoer, het groen goud geword. Oor gehalte en prys baklei ons nie eers meer nie, jy is net dankbaar as jy wel voorraad kan kry.” In die Wes-Kaap het die prys van lusern met 20% tot 50% gestyg en dié van strooi met sowat 50%. Mouton verwag die voerpryse van voermaatskappye gaan nog verder styg. Melkbokboere begin self voer meng met wat beskikbaar is, en verklein hul kuddes om die beskikbare…