Innholdsfortegnelse for 24 April 2015 i Landbouweekblad

Ngunibeeste is die Zoeloekoning, Goodwill Zwelithini, se swakheid. Vra maar die manne wat bulle aan hom verkoop. Hulle is gelukkig, want die koning is ’n vermoënde man – die belastingbetaler hoes elke jaar by die R60 milljoen vir sy enorme huishouding. Gelukkig kry sommige belastingbetalers darem iets terug wanneer daai beeste gelaai word. Die R300 miljoen wat nou die dag bestee is om sy huis op te knap, is moeiliker om weg te redeneer. En wanneer Zwelethini aktief vreemdelingehaat aanhits, soos onlangs op ’n tradisionele saamtrek, en dit lei tot geweld waarin ses mense (tot dusver) dood is, dan raak dit onmoontlik om hom te verdedig. ’n Mens staan verstom dat geen regeringsleier hom aantree nie. Ons praat min oor hoekom ons eie mense skynbaar so onmededingend is dat hulle…

ESKOM se beoogde daaglikse beurtkrag in 20 wanbetalende munisipaliteite op die platteland sal landbou-ondernemings hard tref. Dit het die NWK genoop om ‘n brief aan mnr. Pravin Gordhan, Minister van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake, te skryf, sê mnr. Danie Marais, besturende direkteur. Die NWK se hoofkantoor, handelswinkel, spesialiteitswinkels, ‘n silokompleks en verskeie nywerhede is in Lichtenburg, deel van die Ditsobotla-munisipaliteit wat geraak word deur Eskom se plan om van 5 Junie af twee maal per dag beurtkrag toe te pas. Marais sê die NWK is ‘n getroue betaler van al sy verpligtinge aan die munisipaliteit. Die maatskappy het al sowat R20 miljoen aan kragopwekkers vir noodsituasies bestee en sonpanele by Opti Chicks Broeiery en Lichtenburg se NWK Retail-winkel geïnstalleer. Mnr. Francois Strydom, besturende direkteur van Senwes, sê baie van…

Mnr. Louis de Beer, uitvoerende hoof van Cape Wools, was die dryfkrag agter die Kaapse Wolweek wat in die V&A Waterfront plaasgevind het. Tydens die week is verbruikers bewus gemaak van die veelsydigheid van wol deur Merino-skape, glanspersoonlikhede, kundiges en ontwerpers. WAT WAS DIE HOOGTEPUNT? Ongetwyfeld om ons skape in die amfiteater te sien en te sien families besef hulle kyk na regte skape en die kloutjie by die oor bring dat wol van skape af kom. WAT WOU JULLE BEREIK? Ons wou mense bewus maak van wol en die wolbedryf. Ons is trots op ons Merino-produkte en die pragtige mense en wou hê die groter samelewing moes dit ook ervaar. HOEKOM WEET ’N HELE GESLAG VERBRUIKERS NIE VAN WOL NIE? Ons het wol altyd saam met ons internasionale mededingers…

DIT kan nie as vanselfsprekend aanvaar word dat Suid-Afrika voedselsekerheid op ’n nasionale vlak geniet nie, het Maties se landbou-ekonoom, prof. Nick Vink, op die Misstofvereniging van Suider-Afrika (Fertasa) se kongres gesê. Tradisioneel is aanvaar ’n land het voedselsekerheid wanneer meer voedsel uitgevoer word as wat ingevoer word. In die 1980’s het Suid-Afrika 2,5 tot 3,5 keer soveel landbouprodukte uitgevoer as wat ingevoer is. Die situasie het sedertdien dramaties verander. “Die land is nou in ’n posisie waar hy tussen 1 en 1,5 keer soveel produkte uitvoer. Daardie gaping is in sommige jare baie klein. Nasionale voedselsekerheid moet dus nie as vanself sprekend aanvaar word nie.” Voorts sê Vink niemand weet presies hoe groot die probleem met huishoudelike voedselsekerheid is nie: “Ons weet wel dit is sleg. As sowat die…

’n Stellenbosse plantpatoloog, dr. Mia Cloete, het drie nuwe swamspesies opgespoor wat witvrot in Suid-Afrikaanse wingerde veroorsaak. Waar Europa te kampe het met net een houtverrottende swamspesie wat die witvrot-simptoom van die wingerdsiekte esca veroorsaak, is daar minstens tien soorte in Suid-Afrikaanse wingerde te vinde, sê sy. “Esca kan nie met die blote oog uitgeken word nie. Boere sê dikwels dat wingerdstokke ‘tandpyn’ het en nie op hul beste lyk nie. In sommige gevalle verskyn tieragtige strepe net voor die herfs op die blare. Eers wanneer die stompe oopgesaag word, kan jy ’n duidelike verkleuring of vrot kolle in die houtweefsel sien.” Luidens ’n onlangse artikel in die Engelse dagblad The Telegraph het minstens 13% van alle Franse wingerde reeds esca onder lede, en kos dit hul bedryf al sowat…

Dit lyk asof die hoogste temperatuur nóg pas op Antarktika gemeet is. Die meteoroloog Christopher C. Burt het op www.wunderground.com berig dat ’n dagtemperatuur van 17,5 ºC op Dinsdag 24 Maart op dié vasteland aangeteken is. Maandag 23 Maart se temperatuur, 17,4 ºC, was ook ’n rekord. Boonop is dié twee nuwe hoogste temperature in die herfs aangeteken, amper drie maande ná wat gebruiklik Antarktika se warmste tydperk van die jaar is, skryf Christopher. Voor dié twee dae was die heel warmste temperatuur op Antarktika 17,1 ºC, op 24 April 1961. Hierdie nuwe rekordtemperature is op die noordelike punt van die vasteland gemeet en die Wêreld Meteorologiese Organisasie moet eers bepaal of die gebied inderdaad in Antarktika is, of eerder tegnies deel van Argentinië vorm. Daarom is dié rekords nog…

Die lede van Heiveld-koöperasie se organiese status en samehorigheid word ongelukkig bedreig. Al het hulle nou marktoegang en al kry hulle ’n hoër prys vir hul organiese tee, het nie een van die boere nog so welvarend en gemaklik geword om “nee dankie” te sê vir ondersteuning van die Regering nie. Die Noord-Kaapse departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het ’n paar jaar gelede begin met ’n program om diesel en rooibossaad aan voorheen benadeelde boere te gee. Ongelukkig het amptenare van die departement nie dieselfde toewyding as die Heiveld-boere tot organiese produksie nie en het verlede jaar geweier om onbehandelde saad aan die boere te gee. Versoeke vir onbehandelde saad van die voorsitter en hoofbestuurder van die Heiveld-koöperasie én ’n verduideliking deur dr. Marianna Smith van die sertifiseringsliggaam…

jnorval@landbou.com PLAASINLIGTING LIGGING: Boshof,Vrystaat NAAM: Goedehoop,Perdeberg GROOTTE: 6000ha EIENAARSKAP: Familieboerdery VERTAKKINGS:Tuli-enNguni-stoeteryen kommersiëleNguni-kruisings. GROND: Sand,leemenklei VELDTIPE: Gemengdebossie-engrasveld GEMIDDELDE REËNVAL: 400mmperjaar Ganna se wenkoei, MVN 04 88, pas geheel en al in by die stoetery se missie om diere vir telers en kommersiële boere te teel. Dit het die maksimum produktiwiteit en wins in kuddes tot gevolg. “Dit behels die identifisering van diere met ’n hoër frekwensie van die regte gene wat in ’n moederlyn en speenkalfstelsel belangrik is,” sê mnr. Michiel van Niekerk van die plaas Goedehoop by Boshof in die Vrystaat. Die identifisering van sulke diere geskied op natuurlike weiveld met geen proteïenaanvullings of middels om inwendige of uitwendige parasiete te behandel nie. Slegs ’n sout/fosfaat-aanvulling word gegee. Volgens hom moet ’n winsgewende koei op die ouderdom van twee jaar…

LIGGING George,Wes-Kaap KORTOM ■ Die pionier van bewaringsboerdery in die Suid-Kaap het ook ’n fabriek wat wolfram aan die skare van graanplanters heg om hulle langer te laat hou. ■ Dié duursame skare bespaar geld en tyd omdat boere tydens saaityd nie so dikwels hoef op te hou werk om skare om te ruil nie. ■ Die wolfram word deur hitte-induksie aan die staalskare vasgesweissoldeer. Daar is min boere in Suid-Afrika wat al soveel planne gemaak het soos mnr. Jack Human. Sonder uitsondering bevoordeel dit sy medeboere. Eers was daar die vestiging van bewaringsboerdery wat hy in die Suid-Kaap gelei het. Omdat hulle in die beginjare nie die regte werktuie gehad het nie, of geweet het hoe om onkruiddoders tot voordeel van die stelsel te gebruik nie, het hy ook…

gompa@netactive.co.za Een van die redes waarom SuidAfrika so ’n gewilde bergfietsrybestemming is, is omdat al ons wedrenne jou een of ander tyd opdraande gaan vat. En nie sommer enige bulte nie, maar steil, lang en baie tegniese opdraandes. Hier’s ’n paar eenvoudige wenke om beter te kan klim – jy gaan nie net hoër skuif op die uitslagbladsy nie, maar jy sal ook elke rit meer geniet. RITME Sowat 98% van wedrenne bestaan uit nieberoepsdeelnemers, tog gedra ons ons (ek ook) soos beroepsryers. Die meeste van die tyd val ryers die opdraandes aan teen ’n pas waar hul bene en longe nie kan byhou nie. Vind eerder die regte rat, kry ritme en hou jou pas konstant of versnel stadig soos die klim aanhou en jou liggaam by die pasverandering…

VOORNEMENDE studente wat aan die Universiteit Stellenbosch se fakulteit landbouwetenskappe wil studeer, sal voortaan harder moet werk om toelating tot dié rigting te verkry. Leerders en leerkragte van onder meer Clanwilliam, Stellenbosch, Vredenburg, Kaapstad, Malmesbury en Somerset-Wes het op ’n beroepsuitstalling gehoor dié toelatingsvereiste vir studies aan die Universiteit Stellenbosch se fakulteit landbouwetenskappe is verander. Me. Monika Basson van die fakulteit se afdeling vir strategiese projekte en werwing het gesê die vereiste vir inname volgende jaar is dat studente gemiddeld 60% (vir ses skoolvakke, lewensoriëntering uitgesluit) moet hê asook minstens 60% gemiddeld vir wiskunde. Die vorige vereiste was dat studente gemiddeld 55% en 50% vir wiskunde moes hê. Die vierde jaarlikse loopbaan-en-beursuitstalling vir landbougerigte beroepe is op Stellenbosch gehou. Dit is deur die internasionale Produce Marketing Association (PMA) en die…

10% As Suid-Afrika sedert 2007 genoeg elektrisiteit gehad het, kon die ekonomie teen einde verlede jaar 10% groter gewees het, meen die ekonoom mnr. Dawie Roodt. Dit is gelyk aan ’n verlies van R300 miljard of meer as ’n miljoen werksgeleenthede. Suid-Afrika se geraamde ekonomiese groei van 2% vanjaar kon ook minstens ’n persentasiepunt hoër gewees het. – Bloomberg 51% Zimbabwe gaan voort met sy beleid van verinheemsing waarvolgens 51% van alle buitelanders se sake-ondernemings aan swart Zimbabwiërs gegee moet word, maar pres. Robert Mugabe sê dit is in alle gevalle, behalwe die mynbou, onderhandelbaar. In ’n poging om SA sakelui na sy land te lok, het hy gesê beleggings is gewaarborg en dat geen private bates genasionaliseer is nie. – SAnews 390 000 Soveel liter kookolie is al sedert…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Hoeveel passie sit jy in jou finansiële beplanning? ■ ‘Hiérom boer ons in Angola’ ■ Die mag van die vyfde kwart ■ Meer wins met kommersiële vleisbeeste ■ Beste koringprestasies op droëland in somerreëngebied ■ Weidingsbestuur: Laat rus soetveld só ná brand GESIN ■ Boerekos: Boerekos 6 is hier! ■ Toewyding laat besigheid blom…

MNR. CAREL GRIMBEEK, oud-navorser van die Landbounavorsingsraad, is deesdae, ná sy aftrede op Groot-Brakrivier, as raadgewer en mentor betrokke by verskeie Suid-Kaapse boere wat met sojabone eksperimenteer. Hy sê soja kan suksesvol in dié streek verbou word. Lees die artikel op bl. 58. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Anet en het twee dogters en ’n seun. Ek is oupa van drie kleinseuns en sien uit daarna om DV middel Junie ’n kleindogter ryker te word. HOEKOM HET JY NÁ JOU AFTREDE WEER BY DIE LANDBOU BETROKKE GERAAK? Aangesien navorsing en boerdery in my bloed is, kon ek nie stilsit nie. Ek het die kans aangegryp om nie net deeltyds as ’n bemarker op te tree nie, maar ook as raadgewer en mentor vir ’n paar Suid-Kaapse…

GESKIEDENIS is gemaak toe landbou-organisasies binne die eenheidsforum vir landbou (Asuf) ’n eenheidstandpunt oor ’n benadering tot grondhervorming kon formuleer. Die konsensusdokument, wat sterk klem lê op die private eienaarskap van grond as ’n vereiste vir boerderysukses, is voor die spertyd van 31 Maart aan mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, gestuur. Die onderskeie partye in Asuf – Agri SA, die African Farmers’ Association of SA (Afasa), die TLU SA en die National African Farmers’ Union (Nafu SA) – praat binnekom met hom daaroor. Daar is grootliks eenstemmigheid, maar ook verskille, onder meer oor grondplafonne. Agri SA en Afasa soek groter duidelikheid oor grondplafonne, veral oor die grondwetlikheid. Hulle reken dit kan ’n verwoestende uitwerking op voedselsekerheid hê. Hulle meen die omset van ’n boerdery kan ’n…

DIE Amerikaanse hoenderbedryf gaan klaarblyklik nie meer daarop aandring dat Suid-Afrika alle invoertariewe op sy Amerikaanse hoenderstukke aan die been ophef nie. Wat wel nog onderhandel moet word, is hoeveel van hierdie stukke in Suid-Afrika gestort kan word, sê mnr. Kevin Lovell, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV). Hy en mnr. Jim Sumner, voorsitter van die Amerikaanse raad vir die uitvoer van pluimvee en eiers (USAPEEC), het in Portugal vergader. Hul gesprekke spruit voort uit Amerika se dreigement om Suid-Afrika, weens die land se teenstortingstarief, uit die hernuwing van die Amerikaanse wet op groei en ontwikkeling in Afrika (Agoa) te hou. (Sien ook die artikel op bl. 22.) Lovell sê dit lyk asof die Amerikaanse bedryf nie meer gaan aandring op die algehele opheffing van die teenstortings- en die…

DAAR word wyd bespiegel oor die omvang van droogteskade aan vanjaar se sojaboon-oes. Boere wat vir die eerste keer soja geplant het in die westelike somersaaigebied, waar aanplantings vanjaar drasties uitgebrei het, was opgewonde oor hoe goed dié gewas skynbaar in die droogte op sommige plekke vaar. Soja se produksiekoste is laer as dié van mielies, wat dit ’n aantreklike, nuwe gewas maak, veral in die droogte en met die oog op volgende jaar se aanplantings en kontantvloei. Boere in die oos-Vrystaat, wat meer ervaring met die plant van sojabone het, soos mnr. Jurg Bekker van Reitz, waarsku sojabone is baie gevoelig vir droogteskade. Hy sê goeie plantgroei dui nie noodwendig op ’n goeie opbrengs nie. Mnr. Johan van den Berg, ’n oomlandboukundige en klimatoloog van Santam Landbou, bevestig sojabone…

“DIE kwaadwillige kant van die Wet op die Beskerming van Gedresseerde Diere (Wet 24 van 1935) moet opgelos word sodat boere en selfs tradisionele praktyke beskerm kan word,” sê me. Deidre Carter, landbouwoordvoerder van Cope. Die Grondwethof het in 2013 beslis dat die afdelings in die wet rakende landdroste wat lisensies mag uitreik vir die vertoon en op leiding van diere (vir vermaak) en honde (vir beskermingsdoeleindes) ongrondwetlik is. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het tot 12 Julie om die wetgewing reg te stel. Op ’n vergadering van die portefeuljekomitee oor landbou, bosbou en visserye het dit geblyk heelwat werk moet nog gedoen word om die wetgewing te finaliseer. Daar is steeds skuiwergate wat nadelig is vir boere en diegene wat tradisionele sport met diere beoefen. Carter sê…

DIE Vryemarkstigting se Khaya Lam-grondhervormingsprojek, wat swart mense bystaan om ten volle geregistreerde eiendomsreg te kry, het verlede week 159 titelaktes oorhandig. Dr. Christo Wiese, die sakemagnaat wat vir 100 titelaktes betaal, het self in Ngwathe, Parys, die dokumente aan die huiseienaars oorhandig. Die stigting meen die Regering lei die aandag weg van ware grondhervorming met sy klem op landbougrond en dat grondhervorming eintlik in stede moet begin waar die meeste swart huisbewoners, in teenstelling met wit huiseienaars, nie ware eiendomsreg geniet nie. Die loodsprojek in Parys, met die steun van die Vrystaatse premier, mnr. Ace Magashule, is ’n bloudruk vir die hele land en behels nou al sowat 700 oordragte van eiendomsreg. Dit sluit in die 100 wat Wiese geskenk het, ’n vorige skenking van 100 deur FNB en…

AS mnr. Joe Biden, Amerika se adjunkpresident, sy eweknie in Suid-Afrika, mnr. Cyril Ramaphosa, direk skakel om onder meer die netelige saak van die storting van hoenderstukke (met die been in) in Suid-Afrika te bespreek, is daar geen twyfel nie dat die druk teen Suid-Afrika aan die oplaai is en dat die saak die steun van die Amerikaanse regering op hoë vlak het. Die stok waarmee geslaan word, is die hernuwing van die Amerikaanse wet op groei en ontwikkeling in Afrika (Agoa), wat einde September verval. Biden se gesprek met Ramaphosa is voorafgegaan deur persverklarings deur die Amerikaanse ambassade in Pretoria, asook die Amerikaanse departement van landbou (USDA), waarin mnr. Kevin Lovell, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), oor sy standpunte gekritiseer is. Teen druktyd was dr. Rob Davies,…

BOERE behoort kennis te dra van die inhoud van wetgewing wat ter sprake is wanneer vee gesteel word. Talle bykomende oortredings kan ingevolge dié wette by die klagstaat van die veedief gevoeg word. Die Wet op die Identifikasie van Diere en die Wet op Veediefstal is die twee wette wat algemeen met veediefstal geassosieer word. Daar is ander wette wat ook oortree word wanneer vee gesteel word, soos die Omheiningswet (Wet 31 van 1963) en die Wet op Oortreding (Wet 6 van 1959). Skutwette is tans ’n provinsiale aangeleentheid en elke provinsie het sy eie wet. Omdat munisipaliteite regstreeks daardeur geraak word, geld ordonnansies in die verskillende provinsiale en munisipale regulasies. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het die nasionale skutwetsontwerp vir kommentaar bekend gemaak. Die doel van die…

Die internasionale voorraad graan en oliesade het verlede jaar heelwat verbeter. Dit is bewerkstellig deur goeie oesvoorrade wat opgebou is en die vooruitsig is dat pryse gedurende vanjaar betreklik laag gaan bly, veral in dollarwaarde. Die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie (VLO) raam dat voedselpryse in die laaste jaar met sowat 19% gedaal het. Daarteenoor is daar steeds sowat 800 miljoen mense wat honger ly. Die meeste van hulle woon in Afrika suid van die Sahara en die persentasie honger mense daar word nie veel minder nie. Dit is ten spyte van regerings se ondernemings om die belegging in die landbou drasties te vergroot. Afrika suid van die Sahara is omtrent die enigste streek waar daar nog op groot skaal tekorte voorkom, ten spyte van baie natuurlike hulpbronne. INVOER…

Dis die stilte wat jou eerste tref. Ver van besige paaie en buite die seine van selfoontorings mors die teesnyers en teebaanwerkers nie hul asem op los geselsies nie. Hulle moet klaarmaak en die son is warm. Dan besef jy hulle doen omtrent alles met die hand. Jy hoor net die gegirtsgirts van sekels wat deur teebosstingels sny, of die geswiep van lang riete waarmee hulle die klonte in die gefermenteerde tee opbreek wat oor die baan uitgesprei lê. Vroegoggend het hulle reeds die sweethope oor die baan gesprei om droog te word. Teesny is rugbreek- en dorswordwerk, maar die teesnyers stuur ’n kind om by die huis drinkwater te gaan haal en sny voort, teebos na teebos tot die groen gerwe op die rand van die land opgestapel lê.…

INLIGTING LIGGING: Bloemfontein ■ Vyftien rasgenootskappe het hul beste bulle ingeskryf wat aan bepaalde standaarde moet voldoen. ■ Die wenner word op ’n galadinee bekroon. Hierdie kompetisie val saam met SA Stamboek se jaarlikse Eliteteeltsimposium, wat vanjaar die derde keer in Bloemfontein aangebied word. Vleissentraal se bulgroeitoetsklas word op 28 April op die skouterrein aangebied en die wenner van die Elite-bulgroeitoetsklas ontvang dié aand sy eerbewys saam met ander wenners op ’n galadinee. Om seker te maak net die voortreflikste bulle ding teen mekaar mee, is hulle gemeet en geëvalueer ten opsigte van ekonomies belangrike eienskappe, soos groeivermoë en voeromsettingsdoeltreffendheid, en deur die onderskeie telersgenootskappe vir funksionele doeltreffendheid geïnspekteer. DIE VOLGENDE BULLE NEEM DEEL: ROOI ANGUS SCJ 120097 Joyce’s Mr Strawberry. Eienaar: Mnr. Seymour Currie, Joyce’s Angus-stoetery, Klipheuwel. Currie boer…

Veeboere moet ekstra moeite doen om vroegtydig voorsorgmaatreëls teen wegholbrande te tref deur die nodige bestrydingtoerusting aan te skaf en brandpaaie te maak. Skakel ook by jou plaaslike brandbestrydingvereniging in omdat elke vereniging sy eie voorskrifte vir brandpaaie het wat aan daardie omgewing gekoppel is. Dit is noodsaaklik om met jou bure saam te werk ten opsigte van voorkoming en bestryding. Dit is ook beter om as ’n groep boere saam te span wanneer brandbane gemaak word, pleks van een-een. Die brand van padskouers is uiters doeltreffend, veral langs binne- en grondpaaie, en stroke word dikwels rondom ’n plaas geploeg of gesny. Nog ’n manier is om vier sinkplate in ’n vierkant aan mekaar vas te bout en die gras binne-in dié ”hok“ aan die brand te steek (foto 3).…

Plante wat kardioglikosiede bevat, kom wêreldwyd voor, maar die vergiftiging van diere deur hierdie plante is slegs in Suid-Afrika van belang. Plante van ekonomiese belang wat dié gifstof bevat, is tulpe, slangkop en plakkies. Diere wat deur die gifstof geraak word, is beeste, skape, bokke en donkies, in volgorde van vatbaarheid. Perde is kieskeuriger oor wat hulle vreet en vermy eerder dié plante. Die uitsondering is egter waar tulpe in hooi voorgekom het. Diere wat vergiftig is, is apaties en staan gewoonlik met hul kop omlaag en hul pens ingetrek. Soms kners hulleop hultande. Hullekan ook kreun. Die hartspoed is vinnig en aritmies en die grootpens gaan staan. Opblaas, diarree en swakheid van die agterlyf kom ook voor. Diere wat akuut aangetas is, kan skielik vrek weens hartversaking, veral as…

Baksakkie-skaapboud As jy goeie skaapvleis het, is skaapboud op sy lekkerste met net die nodige sodat die geur van die vleis na vore kan kom. Ek het nog nooit skaapboud in ’n baksakkie gaargemaak nie, maar nadat ek dié resep probeer het, gaan ek dit van nou af só gaarmaak. Smulsag en sappig. ■ 1 skaapboud van ongeveer 3 kg ■ Olyfolie ■ Seesout en vars gemaalde swartpeper ■ 125 ml blatjang Voorverhit die oond tot 160 °C. Smeer die skaapboud goed met olyfolie, besprinkel ruimskoots met seesout en swartpeper, en smeer oraloor met blatjang. Sit die boud in ’n baksakkie en bind deeglik toe. Gebruik ’n sosatiestokkie om ’n paar klein gaatjies aan die bokant van die baksakkie te maak sodat die stoom kan ontsnap. (Dit moenie so groot…

agenis@landbou.com LIGGING PrinsAlbert, Wes-Kaap Mnr. Piet Vries van die Prins Albert-gemeenskapryskool praat oor sy perde asof hulle sy kinders is, en in die perdekamp kom hulle na hom toe aangestap asof hy met hulle praat in ’n taal wat die res van ons nie verstaan nie. Hy het drie merries en twee reuns, maar net twee van hulle bly in die kamp op die dorp. Hulle is Blondie, die wit kruismerrietjie waarmee hy in Desember begin werk het en al ’n bietjie gery het, en sy “hanskind”, Boy, ’n Boerperd-Arabierkruising. “Sy ma is op nege maande dood, toe het ek hom hans groot- gemaak,” sê Piet. Die ander drie perde bly op Treintjiesrivier, die dorp se meentgrond. Piet is ’n gebore plaaskind van die Karoo. “My pa het op plase…

Die Ierse suiwelraad (IDB) het ’n nuwe handelsmerk genaamd Ornua begin noudat sy tyd binne die Europese Unie se kwotastelsel ná 30 jaar tot ’n einde gekom het, luidens die Irish Times. Die IDB is soortgelyk aan Nieu-Seeland se Fonterra wat optree as die land se bemiddelaar vir die uitvoer van die produkte van sy 14 000 melkboere. Maar, waar Fonterra saam met ’n deel van sy land se regering saamgesmelt het, is IDB/Ornua ’n instelling wat deur ’n wet van die Ierse regering in 1961 geskep is. Daarom hou dit alle Ierse uitvoer onder sy beheer. Ierland se koöperasies en verwerkingsaanlegte is almal eienaars van IDB/Ornua. Hulle besit ook IDB/Ornua DPI Specialty Food in Amerika, op twee na die land se grootste verspreider van spesiale voedsel. Ornua besit ook…

Talle amateurfotograwe sal saamstem dat dit makliker is om Rubik se kubus op te los as wat dit is om mooi foto’s op ’n nagrit te neem. Die lae ligtoestande is ’n nagmerrie en maak dit amper onmoontlik om skerp, helder foto’s te kry. HOE VINNIGER, HOE BETER! Om dowwe foto’s te voorkom, móét jou sluiterspoed vinnig genoeg wees. Maar jy kan nie bloot ’n 2 000ste van ’n sekonde in Shutter Priority (Tv/S) kies nie, want dan gaan jou foto’s totaal en al onderbelig wees. Skakel dus eerder oor na Aperture Priority (Av/A) en kies die laagste moontlike f-waarde. Dit sal verseker dat die lens so veel moontlik lig inlaat en dus dat die kamera die vinnigste moontlik sluiterspoedwaarde kies. Jy kan die sluiterspoedwaarde verder verhoog deur jou ISO-waarde…

OPKOMENDE boere in Afgri se opleidingsprogram doen só goed dat die meeste van hulle in 2013/’14 hul produksielenings kon terugbetaal. Slegs twee het oorlaatskuld gehad. Die program is in 2012 begin, maar dit is sedert verlede jaar deel van Afgri se onderneming aan die Regering om R60 miljoen oor vier jaar aan die opleiding van en hulp aan opkomende boere te bestee. Dié ooreenkoms met die Regering is deur die Mededingingstribunaal as voorwaarde gestel vir die buitelandse AgriGroupe Investments se oorname van Afgri in April verlede jaar. OPLEIDINGSPLASE Die opkomende boere word by Afgri se twee opleidingsplase, een in Gauteng en een in Noordwes, touwys gemaak, sê mnr. Chris Venter, hoof- uitvoerende beampte van Afgri. Die boere kry lenings wat vir opkomende boere aangepas is en wat hulle in staat…

Internasionaal: Die gemiddelde prys van mielies het met 1,2%, oftewel $1,77/t (R21,02/t), gedaal tot $150,11/t (R1 783/t). Op ’n jaargrondslag is dit 24,1%, oftewel $47,61/t (R565,49/t), laer. Verwagte pryse: Mei – $147,32/t (R1 750/t), Julie – $150,39/t (R1 786/t), September – $153,54/t (R1 824/t), Desember – $157,47/t (R1 870/t). Plaaslik: Die Safex-prys vir wit mielies het met 1,6%, oftewel R41/t, gestyg tot R2 591/t. Geel mielies het met 0,6%, oftewel R14/t, gedaal tot R2 380/t. Op ’n jaargrondslag is dit 1,9%, oftewel R49/t, laer vir wit mielies, terwyl geel mielies 3,1%, oftewel R75/t, laer is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Internasionaal: Die gemiddelde prys van koring het met 1%, oftewel $1,89/t (R22,45/t), gestyg tot $192,76/t (R2 290/t). Op ’n jaargrondslag is dit 21,9%, oftewel $54,01/t (R641,50/t), laer. Verwagte…

Die uitwerking van die wisselkoers op onkruiddoderpryse is aansienlik en kan veral gesien word in internasionale neigings wat nie op plaaslike vlak weerspieël word nie. Mnr. Corné Louw, senior ekonoom van Graan Suid-Afrika, sê die plaaslike chemiese bedryf is tans ook ondeursigtig wat prysvorming betref. “Daarom het die organisasie op versoek van boere in die Wes-Kaap dit op homself geneem om die bedryf deursigtiger te kry omdat uitgawes vir chemiese middels so hoog is.” Wat betref die pryse van chemiese middels in Suid-Afrika speel die wisselkoers en internasionale neigings saam ’n rol om die uiteindelike prys plaaslik te bepaal. “Dié twee faktore kan egter nie afsonderlik van mekaar gesien word nie. Dit kan beteken dat pryse internasionaal daal, maar dat dié daling weens ’n swakker wisselkoers geneutraliseer word,” sê hy.…

DIE afname in die wêreld se katoenproduksie het begin verlangsaam met die Internasionale Katoenadvieskomitee (ICAC) se verwagting dat die oppervlakte onder katoenverbouing met nie meer as 7% in 2015/’16 sal daal nie. Volgens die ICAC sal ’n toename in die prysaantreklikheid van die vesel waarskynlik daartoe lei dat minder hektaar in die komende planttyd aan mededingende gewasse afgestaan word. Die prys van katoen vergeleke met koring, mielies, sojabone, rys en suiker is minder aantreklik as ’n jaar gelede. Katoen se relatiewe posisie het egter oor die laaste paar maande verbeter. Die prys van koring, mielies en sojabone het in Januarie en Februarie vanjaar gedaal, terwyl die prys van katoen bestendig gebly het. Die wêreld se katoenproduksie vir die huidige seisoen (2014/’15) sal na verwagting met 1% teenoor die voorafgaande tydperk…

Dit gaan beter as ooit tevore met die Persie-genootskap, sê mnr. Kobus Lötter, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Persie-telersgenootskap. In die 2014/’15-uitvoerseisoen is 724 Persieskape na die Verenigde Arabiese Emirate uitgevoer. “In 2013 en aan die die begin van die 2014-uitvoerseisoen het kopers uit die Verenigde Arabiese Emirate sterk gevry na die rooikop- en skilder-Persies. Teen die einde van die seisoen was daar selfs ’n beduidende vraag na swartskilder-Persies. Die skape word as ’n statussimbool in die Emirate aangehou, maar daar word ook met hulle geteel. Derhalwe is Lötter versigtig optimisties oor die volhoubaarheid van hierdie uitvoermark. Dié telersgenootskap het steeds nie ’n nasionale veiling gehad nie. “Die Persiegenootskap is klein en weens die enorme aantal diere wat uitgevoer word, kan ons nie ’n nasionale veiling bekostig nie,” sê Lötter. Die…

Op die veiling van mnr. Cronjé Deale van die Dealeboerdery op Lelievlei, Vrede, is sowat 3 000 SA Vleismerino’s aangebied. Ooie (dragtig met tweelinge) is teen gemiddeld R2 381 stuk verkoop. Dragtige en niedragtige ooie is onderskeidelik teen gemiddeld R1 948 stuk en R1 448 stuk verkoop. Jong ooitjies is ook op die veiling aangebied en teen gemiddeld R1 304 stuk verkoop. ’n Verkoopsyfer van 100% is behaal op die veiling wat deur BKB aangebied is. Die afslaer was mnr. Jan Mostert.…

DAT die vier landbou-organisasies binne die eenheidsforum vir die landbou (Asuf), elk met sy eie belange, mandaat en ledegrondslag, ’n konsensusdokument kon opstel oor ’n uiters ingewikkelde kwessie, soos ’n beleidsbenadering tot grondhervorming, is ’n deurbraak binne die landbou. Soos wat mnr. Japie Grobler, voorsitter van Asuf, tereg opgemerk het, was dit verstommend dat die onderskeie lede grootliks tot ’n ooreenkoms kon kom. Hy sê ’n fondament vir die gesprek was die feit dat almal die dringende noodsaaklikheid van suksesvolle grondhervorming besef. Die beginsels is suiwer en dit is dat grondhervorming in pas met die Nasionale Ontwikkelingsplan moet wees, grondeienaarskap en verblyfreg moet billik en regverdig wees, grond se produksievermoë moet ten volle benut word, geregistreerde grondeienaarskap met titelaktes is van deurslaggewende belang vir suksesvolle boerdery, grond se waarde moet…

BOERE kan nou sonkrag in die nasionale netwerk terugplaas en daar is rééds boere wat dit doen. Mnr. Chris Schutte van die maatskappy Sonfin, wat boere hiermee help, sê hy is optimisties dat goeie prosedures vir medium-volt-verbindings gereed is waarmee boere sonkrag suksesvol in die netwerk kan terugplaas. (Sien berig op bl.32) Die terugplaas van krag met laevolt-verbindings is nog nie goedgekeur nie, maar dit behoort einde vanjaar gereed te wees. Schutte sê Eskom beperk wel die hoeveelheid krag wat teruggeplaas kan word, tot 15% van ’n gebied se gemiddelde kraggebruik: “Dit is die perk wat die Regering goedgekeur het om seker te maak Eskom se netwerk word nie oorlaai nie.” Boere kan die krag wat hulle opwek aan Eskom verkoop, maar Eskom sluit net eenjaarkontrakte daarvoor. “Eskom kan homself…

DIE Land Bank het die oesversekeringmark betree deur ’n ooreenkoms met ’n nuwe gespesialiseerde oesversekeraar, AgriSeker. AgriSeker is die resultaat van ’n bestuursuitkoop-transaksie deur die senior bestuur van Absa se oesversekeringbesigheid. Mnre. Bertus Krüger en Reinhard Kuschke, voorheen van Absa, is die uitvoerende direkteure. AgriSeker se ooreenkoms is met die Land Bank se versekeringsmaatskappy (LBIC), ’n vol filiaal van die bank. In die transaksie met Absa is verseker dat bestaande kliënte en tussengangers van Absa se oesversekeringbesigheid geen diensonderbrekings in die sensitiewe oessiklus sal ervaar nie, sê die Land Bank. Dit word benadruk dat die transaksie met die medewete en toestemming van die huidige herversekeringspaneel gedoen is. “AgriSeker en die LBIC wil hierdie belyning van belange met die Land Bank as hefboom gebruik om ’n doelmatiger versekeringsproduk aan die landbou…

DIE kleinhandelgroep Woolworths hoop om einde vanjaar skaapvleis te verkoop met ’n “vriendelik teenoor wild”-etiket. “Ons het ’n vennootskap van R4,7 miljoen vir drie jaar met ’n aantal nie-regeringsorganisasies gesluit,” sê me. Babongile Dlamini, Woolworths se woordvoerder. Dis die grootste bedrag wat enige organisasie tot nog toe bewillig het om die “konflik” tussen boere en roofdiere op te los. Die organisasies Conservation SA, Cape Leopard Trust, Endangerend Wildlife Trust en die Landmark Foundation, moet boere naby Woolworths-goedgekeurde slagplase werf vir ’n program wat nie-dodelike roofdierbekamping aanmoedig. Dit sluit in Anatoliese of Maluti-honde, llamas, halsbande, alpakkas en herders. Woolworths sal dan skaapvleis by dié boere koop. Woolworths reken tot 80% van roofdiere word nog op tradisionele metodes doodgemaak, soos met valstrikke, wippe en gif. So vrek ander roofdiere, soos luiperds, dassies…

Future Farmers, die nie-winsgewende Kwa-Zulu-Natalse stigting wat Suid-Afrikaanse jong mense help om geleenthede in die kommersiële landbou te kry, wil nou sy vlerke na die Wes-Kaap sprei. Me. Nokubonga (Noku) Mweli (23), wat met ’n beurs ’n honneursgraad in Landbouwetenskappe en Omgewingsbestuur in Costa Rica verwerf het, is as me. Judy Stuart, die dryfkrag agter Future Farmers, se adjudant aangestel om die stigting se werk na die Wes-Kaap uit te brei. Die plan is dat sy einde Augustus na Kaapstad sal verhuis. Judy, ’n voormalige melkboer van Howick, het Future Farmers in 2006 begin en dit is in 2013 as ’n nie-winsorganisasie geregisteer. Sedertdien het hulle meer as 200 jong mense gehelp om ’n kans in die kommersiele landbou te kry en 11 van hulle studente werk tans op plase…

Uittree-annuïteite (UA’s) bied meer en beter belastingvoordele as enige ander belegging en die afgelope jaar het die gedagte posgevat dat dit moontlik is om miljoene rand in ’n UA te plaas en sodoende die boedelbelastingnet vry te spring. Dit voer dinge te ver. Niemand moet ooit in so ’n mate op die belasting-halsbandjie fokus dat hulle die belegging-hondjie uit die oog verloor nie. Maak eers seker van jou beleggingsdoelwitte en hoe jy daardie doelwitte gaan bereik. Die belastingimplikasies kom eers daarna ter sprake. Belasting is bloot een risiko op jou beleggingspad en die ontduiking daarvan is nie ’n doelwit opsigself nie. ’n UA laat jou toe om spaargeld van jou inkomste af te trek vóór jy inkomstebelasting betaal. Tans kan jy 15% van jou nie-pensioendraende inkomste só aftrek. As jou…

Die Heiveld-koöperasie het van die begin af seker gemaak dat dit wat die mense wil hê, gehoor word en voorkeur kry, sê mev. Alida Afrika, bestuurder van die koöperasie. “Dit is ook belangrik om volgens niemand anders se voorwaardes te werk nie en lede vir hul eie toekoms verantwoordelik te maak.” Mnr. Noel Oettlé, finansiële raadgewer, sê: “Begin met mense se visie en drome. Maak dit vir hulle moontlik om dit uit te spreek en beplan daarvolgens.” Dit is ook belangrik om geld te gebruik om geboue op te rig of ondernemings te stig om verder waarde toe te voeg. Eweneens is dit noodsaaklik dat mense ontwikkel word. Mnr. Pieter Koopman, voorsitter van Heiveld se raad, sê dissipline en geduld is “absoluut” belangrik. “Niks word oornag bereik nie. Ons gaan…

Om elke dag naby die grond en in die natuur te leef en om elke dag die wonder van geboorte en groei te kan ervaar, maak hom nederig en dankbaar teenoor die klein en die groot dinge van sy Skepper, sê mnr. Kerneels Janse van Rensburg. Dít is ook waarom hy nie ’n ander beroep sou kies nie. “Boerdery was nog altyd in my bloed en dit is wat ek graag wil doen. Die reuk van ’n goeie reënbui, ’n vars bewerkte land, mielies wat, soos tienerdogters, kniehoogte staan, die geboorte van ’n kalfie en die reuk van mieliekaf wanneer die stroper die vrug van jou arbeid omsit in ’n produk wat mens en dier kan voed, vorm alles deel van my passie vir boerdery,” sê Kerneels. Sy boerdery is…

In die onlangse artikel “Alle rolspelers in bedryf moet vleis beter verstaan” (LBW, 6 Maart) het ek betekenisvolle veranderinge in die kleinhandel-, slagplaasen voerkraalsektore bespreek. Die vier groot kleinhandelaars verkoop nou die meeste van Suid-Afrika se vleis. Daar is ’n betekenisvolle verskuiwing na die verkoop van hoofsnitte. Die verkoop van vakuumverpakte produkte gaan die vleisbedryf drasties verander. Die slagplaassektor belê op groot skaal – óf in die bou van nuwe ontbeningsfasiliteite óf die uitbreiding van bestaande geriewe, en beesvleis wat in kartonhouers verpak is, raak nou die norm. Aangesien dit ekonomies lewensvatbaarder is om ’n groter dier te slag, is die neiging wêreldwyd na groter karkasse, bloot oor die benuttingskaal daarvan in die kleinhandelen slagplaassektore. Die voerkraalsektor sal ’n groot rol in die bedryf bly speel, veral met Suid-Afrika se…

Een van die gewildste afdelings op Landbou.com, Vra vir Faffa, het onlangs die merk van 8 miljoen bladlese verbygesteek. Een van Suid-Afrika se bekendste veeartse, dr. Faffa Malan, hanteer dié vraag-en-antwoord-rubriek namens Landbou.com. Die afdeling is in Januarie 2005 geskep. Vanweë die uiteenlopende vrae van lesers het Faffa heelwat van sy veearts-kollegas, wat spesialiste in hul spesifieke veld is, genader om te help om vrae te beantwoord. Daar word ook kenners uit ander gebiede, soos die regsberoep, gebruik. Van die hoogtepunte verskyn weekliks in “Boerekliniek”. Die omvattende Vra vir Faffa-afdeling bestaan nou uit meer as 3 000 artikels. Faffa beskryf dit as die grootste bron van inligting oor dieregesondheid in Suid-Afrika. Besoek Landbou.com en kyk onder Kundiges op die tuisblad. HET JY ’N VRAAG? Gaan vra dit gerus by http://www.landbou.com/kundiges/.…

Goeie nuus! Die sesde uitgawe van Landbouweekblad se glanskostydskrif, Landbou Boerekos, is vanaf die eerste week in Mei in winkels beskikbaar. Hierdie uitgawe (Winter 2015) is spesiaal vir vleiseters. Met afdelings oor beesvleis, skaap- en lamsvleis, Boerbok, volstruis, hoender, varkvleis, afval, potjiekos, braaivleis en meer, sal geen karnivoor by dié tydskrif kan verbyloop nie. Dit is gepak met wenke vir die bewerking, gaarmaak en voorsit van vleis, asook onderhoude met vleiskenners. Ons gesels met Hetta van Deventer-Terblanche oor tradisionele kouevleise en Annatjie Reynolds oor die verwerking van wildsvleis, Hetta van der Merwe gee raad vir afval koop en kook en Dine van Zyl vertel ons haar potjiekos-geheime en – en dis maar net die begin. Landbou Boerekos Winter 2015 is ’n ware winskoop teen R45.…

God is die volmaakte God, sonder enige gebreke. Waarom is daar dan so baie mense wat wonder of Hy gehoorgestremd is? Waarom hoor Hy nie altyd wanneer ons bid nie? Is daar ’n rede voor? En wat kan dit wees? In vandag se geselsie hoor ons vir Jeremia kla: “Al roep ek en al smeek ek om hulp, Hy [God] weier om my gebed te verhoor. Hy het my pad met klip toegebou.” (Klaagl. 3:8) Hoe versoen ’n mens dit met God se talle uitsprake, soos in Ps. 50:15, waar Hy sê: “Roep my aan in die dag van benoudheid: Ek sal jou uithelp”? Of Matt. 7:7 wat sê: “Vra en vir julle sal gegee word, soek en julle sal kry; klop en vir julle sal oopgemaak word.” Beteken dit…

BLOKKIESRAAISEL DWARS 1. Re die fetus (6) 4. Bespied (6) 8. Moeder (5) 9. Middelmatig (4) 10. Leer van lewende organismes (8) 1 3. Telefoongesprek beëindig (5) 15. Heilig (5) 18. Lyn wat deur ’n sirkel loop (8) 19. Sak (4) 22. Grasagtige graansoort (5) 23. Bitter lemoen (6) 24. Rankplant (6) AF 1. Welriekende bolplant (7) 2. Sanggroepe van drie (5) 3. Borskwaal (4) 5. Klinkende geluid maak (7) 6. Idee (5) 7. Vinnig omdraai (7) 1 1. Skoenmakerswerktuig, mv. (4) 12. Godin van landbou (5) 14. Lam wat ná lamtyd gebore word (7) 16. Soort seevis (7) 18. Eksamen dop (5) 20. Klein stofdeeltjie (5) 21. Bybelboek (3) OPLOSSING DWARS: 1. Fetaal; 4. Verken; 8. Mamma; 9. So-so; 10. Biologie; 1 3. Aflui; 15. Salig; 18. Diameter; 19.…

DIE landbou moet ’n sleutelrol in die sogenaamde groen ekonomie speel. Die nodige beleid en praktiese riglyne oor hoe dit moet gebeur, kort egter nog, het navorsers van die WNNR in ’n studie bevind. Die verslag Agriculture and the Green Economy in South Africa behels ’n lessenaarstudie en ontleding deur vyf wetenskaplikes van die WNNR se eenheid vir natuurlike hulpbronne en die omgewing. WAT IS ‘GROEN EKONOMIE’? “Groen ekonomie” is ’n redelik nuwe en ontwikkelende begrip. Die Verenigde Nasies se Omgewingsprogram (UNEP) beskryf dit as ’n ekonomie wat tot mense se welsyn en maatskaplike regverdigheid bydra en terselfdertyd ook omgewingsrisiko’s en ekologiese skaarshede verminder. ’n Groen ekonomie moet lae koolstofuitsette hê, hulpbrondoeltreffend en maatskaplik inklusief wees, besoedeling en afval verminder en die afbreek van biodiversiteit en die verlies aan ekostelseldienste…

DIE Suid-Afrikaanse uieseisoen blyk vanjaar in ’n beter posisie te wees as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Ongunstige weer in Februarie en Maart verlede jaar het uieboere verliese laat ly. Vanjaar lyk vooruitsigte beter met weersomstandighede wat in groeigebiede minder ongunstig was. Mnr. Clive Garrett, bemarkingsbestuurder van die ZZ2-boerdery, sê uiepryse het vanjaar bestendig vertoon met ’n gemiddelde markprys van tussen R40 en R42 per 10 kg-sakkie. “As die boer boonop waarde tot sy produk toevoeg, deur, byvoorbeeld, kleiner verpakkings van 2 kg of 3 kg, kan hy ook nog ’n premie van R5/kg tot R6/kg verkry. Dit beteken uiteindelik ’n prys van sowat R50 per 10 kgsakkie,” sê hy. Hoewel daar vanjaar streke is wat met gehalte sukkel, meen Garrett die voorkoms van siektes, soos uie-Fusarium, minder voorkom…

HOEWEL nastergal deur sommige as ’n onkruid gesien word, is dié inheemse, meerjarige plant uiters gewild by landelike gemeenskappe. Volgens me. Moloko Mojapelo, agronoom van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, word wilde-nastergal al geruime tyd deur landelike gemeenskappe geoes vir sy blare en lote, maar in die distriksmunisipaliteit Vhembe in Limpopo is daar egter kleinboere wat nastergal aanplant en tot saad verwerk. Die blare van die nastergalplant word vars of gedroog gebruik en is ryk aan voedingstowwe. Wanneer nastergal as ’n blaargroente gebruik word, word die blare en sagte lote geoes en gekook. Die plant het ook ’n swart bessie, wat veral gewild is onder konfytmakers. Groen bessies is egter giftig vir menslike gebruik. “Vanweë die plante se hoë voedingswaarde bevorder die departement tans die aanplant van blaargroente,…

GAUTENG CARLETONVILLE KOPJESKRAAL (517) 37 ha, aan Hsor Enterprises (Edms.) Bpk., van Z.M.B. Holdings (Edms.) Bpk., R600 000. NIGEL HERPSFONTEIN (610), 69 ha, aan Doornhoek-trust, van Hermie-beleggingstrust, R925 000. PRETORIA SCHIETPOORT (507), 40 ha, aan S.J.C. Coetzer, van S.I. Coetzer, R500 000. SCHIETPOORT (507), 50 ha, aan R. Oosthuizen, van S.I. Coetzer, R500 000. BOVENEIND GROENFONTEIN (126), 21 ha, aan Banga-Bukhani BK, van T.E. Cloete, R615 000. UITZICHT ALIAS RIETVALEI (314), 23 ha, aan Igwo Prop. (Edms.) Bpk., van D.K. Murray, R340 000. UITZICHT ALIAS RIETVALEI (314), 23 ha, aan M. van Wyk, van Igwo Prop. (Edms.) Bpk., R835 500. PLAAS 511, 84 ha, aan D.B. Prinsloo, van R.G.F. Prinsloo, R550 000. RONDAVEL ALIAS SCHOONGEZICHT (109), 23 ha, aan Igwo Prop. (Edms.) Bpk., van B.D.G. Internasionale Veiligheidsdiens (Edms.) Bpk., R347…