Innholdsfortegnelse for 12 June 2015 i Landbouweekblad

Die keerdatum vir Suid-Afrikaners om kommentaar te lewer op ’n hoogs omstrede wetsontwerp wat ten doel het om die staat as die “kurator” van alle landbougrond in die land aan te stel, was 30 Mei. Dr. Anthea Jeffery, hoof van beleidsnavorsing aan die Instituut vir Rasseverhoudinge, skryf in “Weekliks” dié bepaling is soortgelyk aan die een in mineraalwetgewing wat gelei het tot die praktiese onteiening van grondeienaars se mineraleregte sonder vergoeding. Die wetsontwerp met die titel Raamwerk vir die Bewaring en Ontwikkeling van Landbougrond het ’n sleutelbepaling dat landbougrond gedeelde erfgoed van alle mense in Suid-Afrika is en dat die staat namens almal die kurator daarvan is. In die geval van minerale het die Grondwethof bevind die wegneem van mineraalregte deur die “kurator” is nie onteiening nie en geen vergoeding…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Vleis: ’n Kwessie van klas ■ Grondhervorming: ’n Plan wat kan werk ■ SA Boerbokke gesog oorsee ■ Leeubedryf trek leisels styf ■ Boereplan: Eenvoudige biogas-aanleg vir melkplaas GESIN ■ Boerekos: Skep die sop! SPESIAAL ■ Opleiding, LandbouWiele KLEINVEE DieBoerbokbedryfiskerngesond.DiestewigevraagnaBoerbokkeen gesogteteelmateriaalwêreldwydsowelasdieverwagteopheffingvan uitvoerbeperkingsblaasheelwatleweindiémark.Onsberigeksklusief oor’nkonsortiumvanviertelerswatbaanbrekerswerkdoenomdiéras inSuid-Amerikatevestig.…

Namate die aanslae op Suid-Afrikaners se eiendomsregte ál feller word met nuwe wetsontwerpe, is daar ’n ontstellende neiging te bespeur: Dit lyk of die burgerlike samelewing vuisvoos raak en nie meer met die nodige vurigheid dié wetsvoorstelle teenstaan nie. ’n Jaar gelede wou burgerlike organisasies landwyd hulle verset teen 14 wetsontwerpe, beleidstukke en hofuitsprake wat elke burger se eiendomsregte bedreig. Op die oog af stoomroller die Regering voort met dié wetsontwerpe, soos die Wetsontwerp op Belegging. Albei laat gevaarligte flikker. Oor die bogenoemde wetsontwerp waarsku dr. Anthea Jeffery van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (IRV) dat dit dieselfde pad loop as mineraalreg-wetgewing. Toe is bevind dat as die staat – as “bewaarder” van die land se bates – daarop beslag lê, dit nie onteiening is nie en geen vergoeding hoef…

HOË alge-tellings in die Wes-Kaapse Bergrivierwater kan die sagtevrugtebedryf R98 miljoen en die wyndruifbedryf tot R188 miljoen per jaar uit die sak jaag. Hoewel die alge nie skadelik vir gewasse is nie, verstop dit besproeiingstoerusting en lei tot oneweredige watertoediening en oesverliese. Onderhoud aan die toerusting is ook duurder. Die hoë algetellings is hoofsaaklik weens ’n oormaat plantvoedingstowwe, veral fosfate, in die water. Die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR) soek tans ’n oplossing om alge wat Suid-Afrikaanse riviere besoedel, te bestry. Die eerste stap in die tien jaar lange studie was om te bepaal hoeveel geld vrugte-en wynboere jaarliks bestee om besproeiingsinfrastruktuur algevry te hou. Die studie is gedoen in die Dwarsrivier, een van die sytakke van die Bergrivier. Daar word met sowat 355 ha wyndruiwe en 307 ha sagtevrugte, waarvan…

VOOR einde September sal dit bekend wees hoe die rasseverdeling lyk van die individue wat sowat 46 miljoen ha grond in SuidAfrika besit, belowe mnr. Mmusa Riba, landmetergeneraal. Hy het dié onderneming gegee op ’n beraad oor verblyfsekerheid op kommunale grond wat die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming in Kempton Park gehou het. “Ons is besig om elke individu met ’n stuk grond te verbind.” Dit volg op die grondoudit van 2011 waarin bevind is dat 79%, oftewel 45 miljoen ha tot 46 miljoen ha, van grond aan private individue behoort. Sowat 23 miljoen ha het toe aan trusts behoort en 25 miljoen ha tot 26 miljoen ha aan maatskappye en organisasies. Die rasseverdeling van individuele grondbesit kon aanvanklik nie bepaal word nie omdat rasgegronde inligting sedert die demokratiese…

GEHALTE IS ALLES. Ja, dit sluit in die gehalte van die diens, die produk en higiëne. Daarby moet jy vir jou klante gee wat hulle soek. As ’n mens lank by ’n saak betrokke is, is daar die gevaar dat jy verstok kan raak en jou nie wil laat voorskryf nie. Dit is dán wat jy uit die bus uit val. HOE KRY ’N MENS DIE PERFEKTE BIEFSTUK? Dit gaan nie net oor ’n mooi bees nie. Dit is die hele ketting wat reg moet verloop. Van die minste moontlike stres by die dier tot die slagproses en die hele koueketting daarna is belangrik. MAAK RAS ’N VERSKIL BY DIE GEHALTE VAN DIE VLEIS? Ek is nie ’n boer nie en ook nie ’n deskundige oor verskillende rasse nie. Ek…

City Power het nou ’n nuwe, vindingryke manier om verbruikers se geld te vat. Elektrisiteit in Johannesburg word duurder hoe meer jy gebruik. Die laaste kilowatt kos aansienlik meer as die eerste. Ons maandelikse elektrisiteitsrekening was nou geruime tyd ongeveer R1 500 per maand. Van die begin van 2015 af, meet die munisipaliteit egter net al om die ander maand die verbruik en stuur jou dan ’n rekening vir 60 dae se verbruik. Die probleem is egter dat aangesien die verbruik nou dubbel is as wat dit in een maand sou wees, word die tweede maand se verbruik nie teen die basisskaal bereken nie, maar bloot by die vorige gebruik gevoeg en teen die hoër skaal belas. Al om die ander maand kry ons nou ’n rekening van R4 500,…

In 2010 het die skou met 29 boerderyprojekte en 145 diere begin. Vanjaar is 88 projekte en 493 diere ingeskryf. Die WesKaapen Interprovinsiale Agriweek en kleinveekompetisie is vanjaar vir die sesde keer op BeaufortWes aangebied. Boere uit die SentraalKaroo, KleinKaroo, Tuinroete, Overberg en Wynland in die WesKaap het deelgeneem. Die afdeling boereontwikkeling en ondersteuning, dieregesondheid, die navorsingsen tegnologieontwikkelingsdiens van die WesKaapse departement van landbou en asook die projek LandCare lewer almal ’n bydrae tot die suksesvolle aanbieding van die skou. Volgens mnr. Manie Grobler, spesialisveeadviseur by die departement en koördineerder van die skou vir ontwikkelende boere, het die week in 2010 in die SentraalKaroo begin, in 2011 is Edenmunisipaliteite betrek en in 2013 en verlede jaar ander WesKaapse distriksmunisipaliteite. Vanaf verlede jaar het projekte in die OosKaap bygekom en vanjaar…

Is swartwattelblare sleg vir bokke as hulle baie daarvan inkry? Swartwattel bevat looisuur, wat ’n natuurlike beskermingsmeganisme van plante teen virus- en swambesmettings is. Dis ook ’n beskermingsmeganisme teen oorbenutting deur wild en vee omdat dit die vertering van die proteïene in die blare onderdruk. Verskeie tipes looisuur kom voor, maar slegs twee soorte is van belang vir diere. Gekonsentreerde looisuur kan tot verhongering lei omdat dit proteïene bind, en hidroliseerbare looisuur kan tot die dood van die dier lei deurdat gifstowwe in die lewer opbou. Die produk Browse Plus (V11013) bevat poliëtileenglikol 930 g/kg, polivinielpirrolidoon, Ca(OH)2 en eksipiënte 70 g/kg. Poliëtileenglikol (PEG) reageer teen gekonsentreerde looisuur deurdat dit’n waterstofband met diesuur vorm wat die bestaande proteïen-looisuur-kompleks opbreek. Dit vorm dan ’n PEG-looisuur-kompleks. Hierdie proteïen is nou beskikbaar vir gebruik…

SUURLEMOEN-JOGURT-KOEK Dié maklike resep is altyd ’n sukses. Die koek rys hoog, het ’n wonderlike tekstuur en is heerlik net so, selfs net met ’n bietjie versiersuiker oorgesif. Maar hy leen hom ook uitstekend tot ’n deftige partytjiekoek – in dun lagies gesny met vulsels soos suurlemoensmeer, Italiaanse meringue of geklopte wit ganache tussen-in. ■ 3 ekstragroot eiers ■ 60 ml olie ■ Fyngerasperde skil en sap van 1 groot suurlemoen ■ 10 ml vanieljegeursel ■ 250 ml strooisuiker ■ 375 ml bruismeel ■ 250 ml dik volroomjogurt Versiersel ■ 375 ml versiersuiker ■ Skeut vars suurlemoensap ■ Fyngerasperde suurlemoenskil of gekarameliseerde suurlemoenskyfies, om mee af te rond Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ’n losboomkoekpan van 22 cm goed met botter. Klits die eiers, olie, suurlemoenskil, vanieljegeursel…

Verlede week staan ek by Spar se groenterak met ’n sakkie suurlemoene om te weeg. Die meisie wat my help se oë rek toe sy die prys sien en sy blaai eers deur haar flip file vol pryskodes om seker te maak. “Mevrou, dis seker dan reg? Dis mos lemons, yellow.” Ek sê dit lyk vir my reg, ja. “Maar dis dan so duur, Mevrou. Gaan jy dit vat?” Ja, sê ek, ons kry kuiermense en ek het baie suurlemoene nodig. Dis nog nie heeltemal suurlemoentyd nie, dié dat dit so duur is. Anderkant die groenterak keer sy my weer voor. “Mevrou, nou is dit waar wat hulle sê dat suurlemoen jou maer maak?” Sy vat-vat so aan haar maag. “Dié ding moet weg,” sê sy. Miskien, sê ek, hulle…

Die gediversifiseerde landbou-onderneming BKB het aangekondig dat die omset van sy bedryfsafdeling vir lewendehawebemarking, afslaersdienste en eiendomsverhandeling met 20% op ’n jaargrondslag gegroei het. Mnr. André du Toit, hoofbestuurder van lewende hawe, afslaersdienste en eiendomme by BKB, sê dié afdeling het danksy verhoogde steun van kopers én verkopers wesenlike groei getoon. “As gevolg van ’n groter vraag na BKB se puik veilingsdienste het ons ons sigbaarheid vergroot deur vanjaar bykomende personeel aan te stel en nuwe veilingspunte in gebiede met ’n hoë potensiaal te open,” sê hy. BKB-veilingsdienste dek die hele Suid-Afrika en bied gespesialiseerde en vastepuntveilings vir kommersiële en stoetdiere, melkkuddes, vaste eiendom en algemene en plaastoerusting. Verlede jaar het BKB gemiddeld ses veilings per dag gehou. Verkopers deur die hele land het die maatskappy se veilingsdienste gebruik. Die…

Oos-Vrystaat Kaap BedryfBeperk (OVK Groep), met sy hoofkantoor op Ladybrand, kan die beste diens aan saai- en veeboere verskaf. Cape Mohair and Wool (CMW) maak deel uit van die OVK Groep en dit gee OVK ’n stewige vastrapplek in die veebedryf. As ’n divisie van OVK is CMW onder meer verantwoordelik vir die aanbied van produksie-en rasveilings. Hy spits hom daarop toe om vennootskappe met sy kliënte te vestig wat tot voordeel van albei partye strek. CMW, in oorleg met sy kliënte, doen deeglike beplanning om ’n suksesvolle veiling aan te bied. ’n Kosteberaming word opgestel en daarvolgens word advertensieveldtogte, katalogusse, verspreiding van advertensiemateriaal en veilingsverslae beplan. Vroegtydige beplanning ten opsigte van die werwing van koopkrag word gedoen. Om verdere sukses van die veiling te verseker, is van die beste…

BOERE se voedingspraktyke van hul vee is nog nie so goed as wat nodig is nie, het dr. Hinner Köster, hoof- uitvoerende beampte en mede-eienaar van die Agri &-groep, gesê. Boere pas in die algemeen goeie voedingsmetodes toe, maar dit kan nog verbeter. Die regte voeding kan die speenpersentasie en speengewig verhoog wat ook die boere se winsgewendheid sal verbeter. Die mikpunt moet wees om elke jaar ’n kalf van elke koei te kry. Slegs vyf meer speenkalwers per honderd koeie sal al ’n groot deel van die jaar se lekkoste kan betaal, het hy gesê. ’n Tekort aan die regte voeding en gevolglik swak liggaamskondisie is die grootste oorsaak van swak reproduksie. Boere moet gevolglik die regte voedingstrategie volg deur gebruik te maak van alle voerbronne, soos natuurlike veldweiding,…

BOERE moet besef dat grondhervorming nie weggewens kan word nie. Eienaarskap van grond gáán verander, het dr. Pieter Prinsloo, voorsitter van die Oos-Kaapse Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), in sy voorsittersverslag op die jaarvergadering van sy tak op Cradock gesê. Hy het boere gewaarsku om hulle só te posisioneer dat dit sal verseker dat hulle noodsaaklik vir voedselproduksie bly. “Dit is egter belangrik dat die Regering groter verantwoordelikheid moet neem en ’n omgewing skep waarbinne boere goeie werk kan doen en boerderye suksesvol kan bestuur.” Volgens hom word uitsonderlike werk op provinsiale én nasionale vlak gedoen om te verseker dat die wetgewende omgewing landbouvriendelik is. Hy raai boere aan om die beskikbare geleenthede te benut. Mnr. Gerhard Schutte, uitvoerende hoof van RPO, het gesê beter gebruik van tegnologie sal beter produksie van vleis…

WOLPRYSE het op 27 Mei ’n rekordvlak bereik. Cape Wools se Merino-aanwyser het met 1,3% gestyg en op R133,77/kg (skoonwol) gesluit. Dit is 19,8% hoer as op die openingsveiling en 22,2% hoer teenoor die ooreenstemmende verkope van die vorige seisoen. Op die Australiese mark het die aanwyser met 2,7% gestyg. Cape Wools se aanwyser van alle wol het met 1,3% gestyg. Plaaslike handelaars se 'n gunstige internasionale sentiment en 'n beperkte voorraad van goeie, lang Merinowol, het wolpryse opwaarts gedryf. Die rand was sowat 1,1% swakker teenoor die Amerikaanse dollar (R12,07) vergeleke met die vorige week se veiling en sowat 2,4% sterker teenoor die euro (R13,14). Altesame 99% van die aanbod van 8 039 bale is verkoop. Die grootste kopers op die veiling was Standard Wool SA (2 589 bale)…

DIE droogte rem grondbone, maar nie so erg soos twee jaar gelede nie. Vanjaar se gemiddelde oes is nie so karig soos die rekordlaagtepunt twee jaar gelede nie. Die oes het egter wel, soos die res van die somergewasse, onder vanjaar se droogte deurgeloop. Die verwagte gemiddelde opbrengs is 1,15 t/ha, vergeleke met twee jaar gelede se 0,88 t/ha en verlede jaar se stewige 1,46 t/ha. 'n Oes van sowat 66 725 ton word verwag, teenoor verlede jaar se 74 500 ton. Die laer oes is ondanks uitgebreide aanplantings. Altesame 58 000 ha grondbone is geplant, teenoor die vorige jaar se 52 125 ha. Ook elders het ’n onvriendelike moeder natuur grondboonoeste vanjaar gery. Daar was veral skerp afnames in China, Indie en die res van Asie se oeste weens…

60% Die deel van die begroting wat aan maatskaplike dienste bestee word, het sedert die nuwe Regering se bewind van 45% tot 60% toegeneem – 15% meer. Daarvan gaan 35% aan die onderwys (minder as die 49% in 1994/’95), sowat 26% aan maatskaplike toelaes (meer as die 21% in 1994/’95), sowat 21% aan gesondheid (minder as die 23% in 1994/’95) en sowat 17% aan behuising (meer as die 7% in 1994/’95). – FastFACTS 53STE Suid-Afrika het uit die 61 lande wat vergelyk is, van 52ste tot 53ste teruggesak op die wêreldranglys vir mededingendheid. Volgens die IMD Mededingendheidsentrum is die top-10-lande vanjaar Amerika, Singapoer, Switserland, Kanada, Luxemburg, Noorweë, Hongkong, Denemarke, Swede en Duitsland. Volgens prof. Arturo Bris, direkteur van die sentrum, lê die toplande klem op produktiwiteit en doeltreffendheid. – Beeld…

“Dit kos sowat R1 887 per ha meer om pype, spuite en pompe te onderhou wanneer algetellings hoog is.” Dr. Willem de Lange, senior navorser by die WNNR, oor hoë algetellings in die Wes-Kaapse Bergrivierwater “Ek kan nie anders as om te sê ons damme is in ’n baie slegte toestand nie.” Dr. Mark Matthews, navorser en direkteur van CyanoLakes “Ons boer al vir 45 jaar langs mekaar. So daar is geen rede hoekom ons dit nie in die toekoms kan regkry nie.” Mnr. Fred Visser, ’n pynappelboer, oor die verskille tussen kommersiële boere en die Mbletshe-gemeenskap Boere vind dit ál moeiliker om in die ongunstige atmosfeer nuwe geleenthede te ontgin. Mnr. Harry Prinsloo, voorsitter van die NWKV “Dit is in beton gegiet.“ Mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling…

“JY kan nie besproeiingstelsels hê wat heeldag aangeskakel is nie. Daar moet boetes en gevolge wees,” het me. Nomvula Mokonyane, Minister van Water en Sanitasie, gesê in reaksie op planne om die Nasionale Waterwet en die Wet op Waterdienste in een wet saam te vat. Die Regering wil dit verpligtend maak dat wanneer die eienaar van ’n waterreg nie meer die water gebruik wat aan hom toegeken is nie, dit aan ’n openbare trust (die staat) oorgedra moet word. Mokonyane het gesê water, energie en voedselsekerheid hou verband met mekaar en daarom is dit nodig dat die landbou saam met die Regering werk om oplossings vir watervriendelike boerderymetodes te vind. “Die landbou verbruik die meeste water in Suid-Afrika deur besproeiing en daardie water word deur die gebruik van chemikalieë besoedel.”…

DIE herhaalde nuwe aanmeldings van voëlgriep die afgelope paar maande in Amerika het tot dusver nie ’n groot invloed op die Suid-Afrikaanse pluimveebedryf nie. Volgens mediaberigte is meer as 47 miljoen voëls daar al weens die hoogs patogeniese H5N2-voëlgriepvirus dood of geslag. Op 2 Junie is vier nuwe uitbrekings bevestig, wat sowat 60 000 kommersiële kalkoene raak. Mnr. Kevin Lovell, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), sê die siekte het nie ’n groot invloed op invoer na Suid-Afrika nie omdat min pluimveeprodukte voor die uitbreek daarvan uit Amerika ingevoer is. Dit is weens die 15 jaar oue teenstortingstariewe op hoenderstukke aan die been en ook omdat Amerika nie veterinêre klaring het om meganies ontbeende pluimveeprodukte na Suid-Afrika uit te voer nie. Lovell sê Suid-Afrika het in Desember, soos China,…

“MOENIE speenkalwers verkoop nie, bemark hulle,” is mnr. Johan Strydom, landboubestuurder van FNB in Noordwes, se raad ten opsigte van die speenkalfprys wat weens ’n lustelose ekonomiese klimaat waarskynlik nog vir ’n tyd lank sywaarts gaan beweeg. Daarom behoort beesboere meer moeite met bemarking te doen en te kyk waar hulle dalk beter pryse kan kry. Strydom het benadruk dat daar wel ’n toekoms in beesboerdery is, want Suid-Afrika se bevolking groei en die besteebare inkomste en vraag na vleis van ’n hoë gehalte neem toe. Verder kan ’n verhoging in speenpersentasie ’n aansienlike verskil in boere se inkomste maak. Hy het gesê ’n verhoging van net 10 in die speenpersentasie van ’n koeikudde van 300 wat tans ’n speenpersentasie van 75% het, kan 30 meer speenkalwers beteken. Teen ’n…

MELKPRODUKSIE HOOG Melkproduksie het in April sterk bly groei. Luidens die Melkprodusente-organisasie se jongste verslag oor belangrike markaanwysers in die bedryf is sowat 223 miljoen liter na raming in April geproduseer. Dit is 8,3% hoër as in dieselfde maand verlede jaar. Produksie in die eerste vier maande van vanjaar was 10,7% hoër as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Uitvoer en invoer het tot dusver vanjaar sterk gegroei. Dr. Koos Coetzee, MPOekonoom, skryf in die verslag produkte is meestal ingevoer teen pryse hoër as die internasionale pryse en wat nie die korttermyndaling in invoerpariteit weerspieël nie. Hoër internasionale pryse en die swakker rand het invoerpariteit begin vanjaar na vlakke bo die Suid-Afrikaanse produsenteprys laat styg, maar die daling in internasionale produkpryse sedert Maart het invoerpariteit weer laer as produsentepryse gedruk.…

Die voorstel vir die 50/50-verdeling van plase én die instel van grondplafonne is problematies en onuitvoerbaar – ek het dit reeds by verskeie geleenthede beklemtoon. Noudat dit weer op almal se lippe is en almal in ongeloof daaroor praat, is dit belangrik om ’n paar kritiese vrae te vra. Dit is noodsaaklik om te beklemtoon dat hierdie voorstelle geen impak op grondhervorming gaan hê nie – en terselfdertyd glad nie uitvoerbaar is nie. In pres. Jacob Zuma se negepuntplan vir die Suid-Afrikaanse ekonomie word die tweede punt gewy aan die landbousektor, wat van kritieke belang is vir groei, indiensneming en voedselsekerheid. Derhalwe sal die landbousektor bygestaan word. Dit is ’n baie goeie punt. In die res van die toespraak is daar niks van die ondersteuningsmaatreëls genoem nie en die beleggings-…

Mnr. Tom Fourie van die plaas Valley, Humansdorp, gebruik al drie jaar lank geparste palmoliekoek (palm kernel expeller, PKE) as deel van sy rantsoene vir sy melkbeeskudde, en hy het nog geen melkproduksie- of kondisieverliese as gevolg daarvan ondervind nie. Hy melk daagliks sowat 2 000 Holsteins en Holstein-Jerseykruisdiere. “Ek koop dit in klaar gemengde rantsoene waarin dit ’n deel van die mielie-inhoud vervang, terwyl ek ook naby die waterkrippe skoon PKE-meel plaas vir die diere om ad lib te vreet.” “Die grootste voordeel van PKE is dat ek dit net so aan my diere kan gee. Daarteenoor kan mielies nie net so gegee word nie, want dit kan suurpens veroorsaak.” ’n Verdere voordeel van PKE is dat dit die vastestowwe en bottervet in sy melk beduidend opstoot. Hy boer…

Dit was interessant om te sien dat vanjaar agt verskillende soorte skeurploeg-êe op die Nampo-Oesdag vertoon is. Hierdie werktuig bestaan uit die kombinasie van ’n skotteleg en ’n skeurploeg wat meestal deur die een of ander vorm van ’n roller gevolg word. Allerlei kombinasies is beskikbaar. Party het ’n volledige skotteleg voor of agter die skeurploeg, by ander is die skeurploeg tussen die stelle skottels of bestaan die werktuig uit ’n kombinasie van tande en skottels van verskillende vorms en groottes. Gegewe die opgang van minimumbewerking is die skielike verskyning van hierdie werktuig byna vreemd, veral in die lig van hul oorsprong uit streke met swaarder gronde. Ek word egter gou herinner aan die bewaringsboer in Oos-Duitsland wat gesê het dat hy nie gelowig is oor minimumbewerking nie, maar doen…

Ek wil dragtige, ou koeie koop omdat ek reken hulle het op die boer se plaas oud geword omdat hulle regtig goeie koeie is. Die boer reken die koeie is omtrent nege jaar oud. Hoe oud kan vleisbeeskoeie word? Ek wil bepaal of ek darem nog ’n paar kalwers van hulle af sal kan kry. ’n Vraag wat dikwels gevra word, is: Watter koeie is diebestes op myplaas?Dieeenvoudige antwoord is dat dit die oudste koei op die plaas is omdat sy nog op die plaas is danksy haar goeie prestasie. Om dus ’n boer se ou koeie te koop, is myns insiens ’n baie goeie plan en sekerlik een van die beste metodes om goeie teelmateriaal te bekom. Dit is nie seker watter ras ter sprake is nie. As ’n…

KOORDLOSE STELSEL HOU ’N ELEKTRONIESE OOG OOR ALLES Om ’n boerdery soos ’n sakeonderneming te kan bestuur, moet hulpbronne doeltreffend aangewend en die gebruik daarvan noukeurig gedokumenteer word. Lang afstande maak die lê van kabels egter onmoontlik. Die onderneming Jabeco bied ’n koordlose, tegnologiegedrewe oplossing: ’n Geïntegreerde rekenaarbestuursinligtingstelsel (BIS). (Links is ’n rekenaarskermgreep van die stelsel in aksie.) Intelligente beheereenhede is die “oë en ore” op die plaas en ’n radiokommunikasienetwerk vorm die “senuweestelsel”. Die stelsel bestuur onder meer besproeiingskedules, die toediening van kunsmis, die beheer van klimaat, waaiers, gordyne en missproeiers in kweekhuise, die beheer van damvlakke, watergate en boorgate, asook die beheer van spilpunte. Dit bied verder integrasie met ander produkte, soos VSDpompe en grondvogsensors, asook ander bestuursinligtingstelsels. Só ’n stelsel bied ’n boer ’n volledige prentjie van…

Vleissentraal strewe na uitnemendheid vir sy kliënte – en met die afslaersbedryf van lewende hawe wat in die afgelope tyd stewig vertoon het, gaan die maatskappy sedert 1932 van krag tot krag. Die maatskappy brei ook sterk uit. Onlangs is ’n tak op Frankfort geopen, wat verantwoordelik is vir ’n groot deel van die veilings in die Oos-Vrystaat. In Kimberley word ’n nuwe veilingskraal opgerig wat Vleissentraal tans sterk in die Noord-Kaap sal vestig. WILDVEILINGS Hoewel Vleissentraal se kernbesigheid in die verkoop van lewende hawe gesetel is, vorm wildveilings ’n uiters belangrike deel van sy besigheid. Die maatskappy het in die afgelope jaar na ander Afrika-lande uitgebrei. Daar word vanjaar reeds veilings in Zambië en Namibië gehou. Benewens Vleissentraal se Bosveld-, Bloemfontein-en Klerksdorp-tak, is Vleissentraal trots om te noem dat…

GROND is ’n politieke speelbal, veral met die oog op die komende munisipale verkiesings, en boere kan nog baie roekelose en verantwoordelike uitlatings van politici verwag, het mnr. Flip le Roux, uittredende voorsitter van Noordwes se Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), op die kongres op Vryburg gesê. Alles gaan oor die werwing van steun. “Kom ons gaan eerder voort met produksie en laat die georganiseerde landbou toe om namens ons op te tree,” het hy bygevoeg. Boere kan nie vir hulp staatmaak op ’n regering met ideologiese doelwitte ten koste van voedselsekerheid nie. Hulle moet na hul eie belange omsien en vir natuurrampe voorsiening maak. “Kyk na jul voervloei,” was sy raad. Goeie leierskap is nou nodig om deur die grondhervormingsproses te werk en om voet neer te sit en te sê: “Ons…

DIE Tshwane Universiteit van Tegnologie (TUT) se departement natuurbewaring het ’n komitee saam met Wildbedryf SA gestig wat studente in dié rigting die geleentheid sal gee om kwessies binne die bedryf te verstaan. Die komitee, onder voorsitterskap en leiding van dr. Paul Bartels van die betrokke departement, sal gereeld met die WRSA vergader om gemeenskapskwes- wat op die wildbedryf van toepassing is, te bespreek. “Die WRSA het goedgunstiglik lidmaatskap aan ons studente van R160 000 per jaar geborg. Dit sal ons in staat stel om probleme ten opsigte van natuurbewaring en die bestuur van wildplase van studentevlak af te help oplos. Dit sal studente help om, wanneer hulle praktiese opleiding ondergaan, ’n goeie begrip te hê van wat in die bedryf aan die gang is, hoe hulle ’n bydrae kan…

DIE prys van kalwers het hier en daar effens gedaal. Die prys van Ben C-graad het gestyg. Pryse word verskaf deur CMW/OVK (Kroonstad), BKB (Gouda) en GWK (Kimberley). Internasionaal: Die gemiddelde prys van mielies het met met 2,1%, oftewel $2,95/t (R35,49/t), gedaal tot $140,38/t (R1 689/t). Op ’n jaargrondslag is dit 24,7%, oftewel $46,02/t (R553,57/t), laer. Verwagte pryse: Julie – $139,52/t (R1 678/t), September – $141,88/t (R1 707/t), Desember – $146,13/t (R1 758/t), Maart – $150,23/t (R1 807/t). Plaaslik: Die Safex-prys vir wit mielies het met 4%, oftewel R114/t, gedaal tot R2 720/t. Geel mielies het met 2,6%, oftewel R63/t, gedaal tot R2 377/t. Op ’n jaargrondslag is dit 51,1%, oftewel R920/t, hoër vir wit mielies, terwyl geel mielies 18,6%, oftewel R372/t, hoër is as in die ooreenstemmende tyd verlede…

Makadamiaboere het hulle in ’n snoeiprobleem in geboer. Mnr. Gerhard Nortjé, tegniese bestuurder van die Suid-Afrikaanse Makadamiakwekersvereniging (Samak), meen dié jong bedryf, wat die laaste dekade gegroei het tot die grootste ter wêreld, moet nog snoeitegnieke vir makadamias in Suid-Afrika ontwikkel. “Daar is nie regtig nuwe tegnologie ontwikkel wat snoeitoerusting vir makadamias betref nie. Ons beproef snoeiskêre, handsae, paalsnoeiers, asook ‘all-cut’-masjiene wat agter trekkers gesleep word,” verduidelik Nortjé. Hy meen daar is nie juis nuwe snoeitegnologie op die mark nie, maar die makadamiaboere beproef die doeltreffendste snoeiwyses, wat nuwe toerusting mag insluit. “Die bome is te groot vir doeltreffende plaagbestryding en behoorlike ligindringing. Ons moet dus die bome se toppe en kante snoei en meer ligindringing kry. Die uitdaging is om die gewenste hoeveelheid snoeiwerk te doen sonder om te…

Die afgelope nege maande is gekenmerk deur uitsonderlik goeie pryse vir Angorabokke met ’n wêreldrekordprys wat behaal is vir ’n ram van mnre. Billy en Fred Colborne van Willowmore, sê mnr. Mark Shires, voorsitter van die Angoraramtelersvereniging. “Op die eerste ramveiling in November verlede jaar was die optimisme van produsente aanvoelbaar. Almal het gepraat oor die R102 000 vir ’n ram van mnr. Jan Lategan, Aberdeen, wat in September aan mnr. Barries Snijman, Rietbron, verkoop is. In Januarie het mnr. George Stegmann, Willowmore, ’n wêreldrekordprys van R118 000 betaal vir ’n ramwat deur die Colbornes geteel is.” Benewens die hoë pryse het ander ramme ook goeie pryse behaal. Kudderamme behaal tot R8 000, geselekteerde kudderamme tot R15 000 en stoetramme meer as R15 000 stuk. “Kopers is egter selektief en…

ALGEMEEN 23 JUNIE: Gautengse jeugskou. Hoërskool Bekker, Magaliesburg. Nelmarie van Staden, e-pos: bon heim.drakensberger@gmail.com. 26-27 JUNIE: Victoria-Wes se wildsfees en duiwevlug. Victoria-Wes-skouterrein. Tel. 072 243 3597, of e-pos: vicweswildsfees@gmail.com. 1-4 JULIE: Mega Petex. Megapark, Bredasdorp. Pikkie Louw, sel 082 566 5880, of e-pos: pikkie@agrimega.co.za. 23-25 JULIE: Studente-ekspo. Greenstone-winkelsentrum, Johannesburg. Web: www.student-expo.com. 31 JULIE-1 AUGUSTUS: !Nabakos-en-wynfees, Upington. Sonja, sel 082 410 7669. Web: www.nabafoodandwine.co.za. 27-30 AUGUSTUS: Kaapse Blommeryk-ekspo. Megapark, Bredasdorp. Agri Mega. Eunice Joubert, sel 082 808 1114, of e-pos: eunicek@agrimega.co.za. Chris van Rhyn, tel. 021 863 0397, of e-pos: marke ting@capefloralkingdom.co.za. 16-19 SEPTEMBER: Agri-Megaweek. Megapark, Bredasdorp. Pikkie Louw, sel 082 566 5880, of e-pos: pikkie@agrimega.co.za. Reinette Basson, tel. 021 863 0397, of e-pos: reinette@agrimega.co.za. 15-17 OKTOBER: Agri-Expo Livestock 2015, Sandringham, Stellenbosch. Tel. 021 975 4440, of e-pos: admin@agriexpo.co.za. Web: www.livestock.org.za.…

Min. Senzeni Zokwana is ’n heel aangename man. Dit was lekker om hom die ander dag te ontvang toe hy ons kantoor in Kaapstad kom besoek het. Die personeel was opgewonde, veral tannie Vossie, ons argivaris en die “geheue” van ons tydskrif. Sy kon nog minister Hendrik Schoeman se besoek aan Landbouweekblad se kantoor onthou, en beskryf Zokwana later as “ ’n wonderlike man”, veral nadat hy heel moedig Afrikaans met haar probeer praat het. En tannie Vossie is iemand met ’n goeie aanvoeling vir mense. In ons raadsaal vertel Zokwana ons van 46 veeartse wat die staat laat oplei het. Ons praat oor die landbou se maatskaplike bydrae. Ek noem vir hom ’n paar van die wonderlike boereprojekte wat die landbou sinvol transformeer. Van die meer bekendes, soos Graan…

DIE Kabinet het die aanstelling van mnr. Christopher Kobla Gavor as waardeerder-generaal goedgekeur, wat beteken dat die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming goed op koers is om die kantoor van die waardeerder-generaal ten volle aan die werk te laat spring. Gavor is die direkteur vir waardasies by die Stad Kaapstad. Die inwerkingstelling van die kantoor van die waardeerder-generaal is een van die departement se hoofvoorrangsake wat hy vanjaar wou instel. Dié kantoor is onafhanklik van die departement, maar sal aan die Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming en aan die Kabinet verslag doen. Landbouweekblad het vroeër berig wanneer ’n eienaar eiendom aan die Regering wil verkoop, of indien die eiendom vir grondhervorming geïdentifiseer is, sal hy van ’n private waardeerder gebruik kan maak om met die prysonderhandelings te help.…

WYNVOORRAADVLAKKE is die hoogste nóg, maar minder aanplantings, wyntoerisme en ’n beter bemarkingstrategie veral op plaaslike front kan oor vyf jaar ’n wyntekort veroorsaak. Mnr. Rico Basson, uitvoerende hoof van VinPro, het op die boerevereniging Durbanville se maandvergadering gesê net sowat 20% tot 25% van die land se wynboere maak genoeg geld om volhoubaar te boer (R20 000 wins per ha). “Ons produseer reeds sedert 2009 te veel wyn. Die rede is hoofsaaklik kontantvloei. Die gemiddelde wynboer besef hy sal genoeg geld maak as hy sy opbrengs kan opstoot en teen ’n gemiddelde prys verkoop. Al wat ons doen, is om voorraad te bou. Voorraad lê vanjaar op sy hoogste vlak ooit.” Basson sê boere kan dus nie verwag dat pryspunte gaan opskuif nie. Hy verwag egter nie dat die…

AS die Minister van Wetenskap en Tegnologie haar sin kan kry, sal die R24 miljard wat tans aan landbounavorsing bestee word, teen 2019 verdubbel. Eweneens glo me. Naledi Pandor, die betrokke minister, dat die Landbounavorsingsraad meer geld moet kry deur alle navorsingsgeriewe onder haar departement te laat ressorteer. Sodoende sal hulle nie “slagoffers” word van die doelwitte van ander departemente wat min met navorsing en ontwikkeling te doen het nie. “Benewens my stryd om die 0,6% van navorsingsbesteding wat nou aan die landbou toegewys word, op te stoot tot 1,5%, moet ek ook stoei vir die verskuiwing van die geld.” Sy sê as die finansiering van navorsing nie verander word nie, gaan landbounavorsing net nóg agteruitgaan. “Ons het in die verlede entstof vir bek- en klouseer uitgevoer, maar nou is…

1 MALAWI | Ondervoeding eis tol by kinders Malawi se ekonomie verloor jaarliks bykans $600 miljoen (sowat R7,2 miljard) weens die gevolge van kinders wat ondervoed is. In 2012 (die mees onlangse jaar met volledige statistiek) het ’n gebrek aan genoeg kos die land 10,3% van sy Bruto Binnelandse Produk gekos. Een van die grootste nadele is gebrekkige groei onder kinders weens ’n tekort aan noodsaaklike proteïene, vitamiene en minerale in hul eerste lewensjare. Dit het lewenslange gevolge, soos siektes, swak skoolprestasie en lae produktiwiteit. Volgens die studie het tot 60% van volwassenes gebrekkige groei as jong kinders ondervind en dit beteken 4,5 miljoen mense wat in staat is om te werk, maar nie hul volle potensiaal kan lewer nie. Die studie is onderneem deur Malawi se ministerie vir finansies,…

Die Suid-Afrikaanse ekonomie se groeikoers vir die eerste kwartaal vanjaar is op 1,3% geraam. Dit is heelwat laer as wat ekonome verwag het en veel laer as die ekonomiese groeikoers van 4,1% in die laaste kwartaal van verlede jaar. Die vooruitsigte vir ekonomiese groei vir die res van die jaar is dus swak. Die Reserwebank se leidende ekonomiese aanwyser beklemtoon dit. Die tekort aan elektrisiteit en die inkorting wat dit in die breë ekonomie oor ’n reeks ekonomiese bedrywighede meebring, begin nou eers deurwerk. Veral kleiner en mediumgroot ondernemings kan nie hul eie kragopwekkers koop nie. Ondernemings wat dit wél doen, koop dit op afbetaalooreenkomste, wat beteken die besigheid het ekstra skuld, wat die balans- en inkomstestaat verder knou. Suid-Afrika se ekonomiese groeikoers sedert 2009 word in GRAFIEK 1 getoon.…

jnorval@landbou.com PLAASINLIGTING LIGGING: Bothaville, Vrystaat Vanjaar se planne het gewissel van gevorderde meganiese aanpassings tot meer algemene planne wat maklik nagedoen kan word, en interessante nutsartikels. Die kompetisie is geskoei op die “boer maak ’n plan”-konsep wat die Suid-Afrikaanse landbou al soveel eeue lank aanspoor. Inskrywings word net aanvaar van bona fide-boere of ander individue wat geen belang by die kommersiële vervaardiging van sulke toerusting of toestelle het nie. NUWE MASJIENE, WERKTUIE EN LANDBOUTOERUSTING MNR. JAN BOSHOFF van die plaas Doornhoek in die distrik Delareyville is as wenner bekroon met ’n toestel waarmee grondboonpeule en ander oesreste as deel van ’n voorafproses skoongemaak kan word ( FOTO 1 ). ’n Soortgelyke masjien is nie in die handel beskikbaar nie. Aangesien stokkies, sand en klippies verwyder word, kan die dopproses in…

My 6-jarige Jack Russell-teef het met haar vorige werpsel melkkoors gehad. Met haar nuwe werpsel is daar weer twee van die tepels wat vergroot is, en daar kom nie melk uit nie. Sy kry goeie hondekos en ook ’n kalsiumaanvulling. Wat kan ek doen om dié toestand met die volgende werpsel te voorkom? Melkkoors kom algemeen by kleinras-tewe voor wanneer die werpsel drie tot vier weke oud is. Die voorkoming van melkkoors begin al gedurende dragtigheid deur ’n gebalanseerde dieet vir die teef te gee wat nie te veel kalsium bevat nie en ’n gebalanseerde kalsium-fosforverhoudinghet. Deurteveelkalsiumgedurende dragtigheid te voer, word die funksie van die paratireoïedkliereverlaag,watleitotmelkkoors gedurende laktasie (melkproduksie). Dit is normaal om slegs een druppel melk uit ’n tepel te kry. Dit kan nodig wees om tepels tot een…

Toe ek ’n kind was, was suurlemoene lekkergoed. Miskien het dit my laat dink aan suikerklontjies wat oupa altyd uit sy broeksak uitgedeel het. Miskien was dit die gousblom-geelkleur wat my oë laat ligskyn het. Ek kan nie meer onthou nie. Maar wat ek wel onthou, is die suurlemoen wat ek uit die boom pluk. Die dorings wat my klein handjies byt en die skurwe vel van die suurlemoen. Ek het altyd sout uit die huis gebedel, die sout dan oopgegooi op ’n piering, die suurlemoen met die klein kombuismessie in stukke gesny, dan in die sout gedoop en einde ten laas mond toe gevat. Hoe ek my gesig getrek het van daai suur smaak sal ek nou nie weet nie, maar ek onthou die vars heerlikheid so saam met…

Die skaapboer uit Tekoa het nie daarop aanspraak gemaak dat hy ’n profeet óf selfs ’n profeteseun was nie. Heel beskeie sê Amos hy is maar net ’n veewagter en ’n kweker van wildevye. Maar toe breek daar ’n dag aan wat God dit goeddink om hierdie ongeskoolde skaapboer-veewagter tot ander diens te roep. Die Bybel sê nie vir ons wat sy reaksie op God se roepstem was nie, maar as ons weer sien, stry Amos onverskrokke aan die voorpunt die stryd vir God en sy afgedwaalde volk. Ek twyfel of Amos ooit gedink het dat God van hom sou verwag om so striemend en vernietigend op te tree. As skaapboer was hy stellig daaraan gewoond om sy kudde teen gevaarlike roofdiere te beskerm. Maar hierdie kudde van God was…

’N STELSEL van roofdierbeheer waarin die staat en die boere gelyke verantwoordelikhede het, is nodig om die verlies van honderde miljoene rand per jaar weens veeverliese hok te slaan, het prof. HO de Waal van die fakulteit natuur- en landbouwetenskappe aan die Universiteit van die Vrystaat gesê. Vee- en wildboere ly groot verliese weens veral rooijakkalse, rooikatte, strandwolwe en honde wat onder hul diere maai. Hulle gebruik verskillende metodes om die roofdiere te probeer beheer, soos waghonde, donkies, vanghokke en vangysters, maar maak nie veel hond haaraf nie. “Moenie dit glo as party mense sê boere is nie ernstig oor roofdierbeheer nie, want hulle benader dit wel ernstig,” het hy bygevoeg. Sowat 41% van die veeboere pas self beheermaatreels toe, 21% gebruik vanghokke, 16% betaal spesialisjagters, 13% gebruik gif, 5%…

HONDERDE plaaswerkers uit 16 streke in die Wes-Kaap sal vanjaar meeding om die gesogte provinsiale Plaaswerker van die Jaar-prys en ’n plek op die prestige plaaswerkerforum. ’n Oorsese reis is ook op die spel. “Die kompetisie het ’n groot impak op plaaswerkers. Mense besef nie wat dit beteken nie, maar dit is amper soos ’n matriekafskeid vir ons,” het mnr. Jerome Thomas, huidige Plaaswerker van die Jaar van die plaas Kanonkop buite Stellenbosch, gese. Hy se plaaswerkers wat goed vaar in die kompetisie raak gesog in die bedryf en kry aanbiedings van ander ondernemings. Al die nasionale wenners raak deel van die prestige plaaswerkerforum. Die kompetisie het in 2002 in die Hexriviervallei onder leiding van me. Elza Jordaan begin. Verlede jaar het altesaam 1 057 plaaswerkers aan die kompetisie deelgeneem.…

PRODUSENTEPRYSE vir braaihoender het verlede jaar met 10,6% gestyg. Die gemiddelde pryse vir bevrore en vars hoender was verlede jaar R17,10/kg, vergeleke met R15,46/kg in 2013, luidens die SuidAfrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) se produsenteprysverslag vir Februarie vanjaar. In dié maand was die gemiddelde prys R17,93/kg. Dit was 1,4% hoër as in Januarie en 8,3% hoër as ’n jaar gelede. In die laaste kwartaal van verlede jaar was die gemiddelde prys R18,20/kg, wat 10% hoër was as in die vorige kwartaal, maar ook 10,1% hoër as in die vierde kwartaal van 2013. Die SAPV se voerprysindeks wys die Desemberprys vir braaihoendervoer het van R4 700,72/t (verspreiding ingesluit, maar BTW uitgesluit) in Januarie tot R4 696,78/t gedaal, maar in Februarie tot R4 844/t gestyg. Mnr. Kevin Lovell, uitvoerende hoof van die SAPV, sê…

NAMIBIË Dié land het verlede jaar 43% minder BEESTE mark toe gestuur as in 2013. Dit verteenwoordig ’n afname vanaf 425 388 stuks vee in 2013 tot 240 929 stuks vee in 2014. Die totale aantal KLEINVEE wat in 2014 mark toe gestuur is, was 982 235 stuks vee 28% minder as die 1 356 548 stuks vee wat in 2013 mark toe is. ’n Faktor wat tot dié drastiese agteruitgang in die veebedryf bygedra het, was die droogte in 2013 toe meer diere as gewoonlik mark toe gestuur is. Redelike goeie reËn in 2014 het bemarking verminder en boere het weer hul kuddes laat pbou. Vergeleke met 2014 was skaapvleispryse in die eerste kwartaal van die jaar baie mededingend. Die aantal VARKE wat vir plaaslike verbruik geslag is, het…

’N WIT saalrug-blesbokooi is teen ’n SA rekordprys van R4,2 miljoen op die veiling van Wildbedryf SA op Bela-Bela verkoop. Nóg ’n rekordprys van R1,4 miljoen is vir wit saalrug-blesbokooie met gesplete gene betaal. Een van die hoogtepunte op die veiling was die R1,8 miljoen wat vir ’n bastergemsbokbul (OP FOTO) van Silent Valley, Brits, met ’n horinglengte van 29 duim verkoop is. Soos in 2014 was wit saalrug-blesbokke hoog in aanvraag. ’n Wit saalrug-blesbokram van dr. Donnie van Zyl van Amersfoort het R4 miljoen behaal. Swart rooibokke en saalrug-rooibokke se prys was ietwat laer as vroeër vanjaar. ’n Jong saalrug-rooibokram van Phumelela Game Breeders het R1,6 miljoen behaal. Drie swart rooibokooie (dragtig van ’n saalrug rooibok), ook van Phumelela, het R550 000 stuk behaal. Daar was ’n goeie vraag…

JULIE LUTZVILLE 30 Julie-1 Augustus, Lutzville-skou. (Streek: Dorper en Wit Dorper), Benede-Olifantsrivier-perdekampioenskap. Perde, 083 398 0899. Kraampies, 083 620 2294. E-pos: jeanette afox@gmail.com. POTCHEFSTROOM 31 Julie-1 Augustus, AgriWorks-landbou-ekspo. Trimpark, Potchefstroom. Tel. 021 854 4700, web: www.agriworks.co.za, epos: info@cadek.co.za. AUGUSTUS GEORGE 27-29, Outeniqua-skou. Saalperd-klubskou, Kaapse Boerperd, SA Boerperd en algemeen, André, sel 072 510 0099. Melkbeeste, Nico, sel 083 635 9907. Vleisbeeste, Tinnie, sel 083 367 8596. Angus-veiling, Leon, sel 082 335 3094. Jeugskou, Jurie, sel 082 333 6646. Skape, Pieter, sel 082 825 3890. Pluimvee, Willie, sel 072 905 5858. Huisvlyt, kraampies, Susan/Dennis, sel 082 881 3305. Web: www.georgelandbouskou.com . Gert Pretorius, sel 082 784 9572, of tel. 044 873 4165. SEPTEMBER MIDDELBURG 4-6, Hartland-landbouskou. Middelburg, Mpumalanga. Catrien Muller, sel 079 882 5207, of e-pos: accom3@pienaardamresort.co.za. MOORREESBURG 9-12, Swartland-skou. Ian…