Innholdsfortegnelse for 5-Feb-16 i Landbouweekblad

Te midde van oorweldigende simpatie vir boere verleen niemand buiten die staat hulp aan swart Suid-Afrikaanse boere in die ergste droogte in 20 jaar nie, sê mnr. Aggrey Mahanjana, hoofsekretaris van die African Farmers’ Association of SA (Afasa). Mahanjana sê boere van alle rasse ly ewe veel weens die droogte, maar swart boere word swaarder getref weens historiese agterstande en ’n gebrek aan hulpbronne. Volgens hom beteken dit swart boere was nie in die posisie om hulle behoorlik voor te berei op die droogte nie. Baie van hulle het nie ’n sent vir veevoer nie. Swart boere se omstandighede is moeilik – selfs al is daar nie droogte nie, sê hy. Hulle sukkel met beperkte weiding en beperkte toegang tot finansiële hulp van banke. Daarteenoor is wit boere in ’n…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Droogteplanne met die rug teen die muur ■ Is 2015-’16 se droogte die ergste tot nog toe? ■ Spesifieke lekke lewer goeie resultate ■ Sweeftuie nuttig vir boerdery ingespan ■ Biologiese pad beloon wynboer ■ Boereplan: Kneusroller laat dekgewasse plat lê GESIN ■ Boerekos: Soet happies TEGNOLOGIE Eensisgemotoriseerdesweeftuiebeskouas’nlekkerstokperdjie. Deesdaeworddiéspeeldingveralinwildboerderygebruikomdatdit kostedoeltreffendis, enveralomstropingtebekampenwildtetel. Andervertakkingskykookbelangstellendnadievoordele—vanKaapse wynboeretotgrootskaapboereindiebinneland.…

In sy jongste weervooruitskouing sê prof. Peet Pienaar goeie reën kan in Februarie verwag word. Hy is egter bekommerd dat boere in die somersaaigebied nie genoeg kos vir hul diere sal hê nie. “Boere moet nou hawer en graansorghum plant. Dis ’n josefsbeleid. Elke boer wat diere het, móét ’n josefsbeleid hê. Dit beteken jy moenie die graanstoppels wat langs jou lande lê, aan die brand steek nie. Baal, verpak en maal dit. Daar is baie kos in daardie oesreste.” RITHA STAPELBERG skryf in reaksie op dié berig: Ek is die anderdag, net voor die heerlike reën, oor die vingers getik omdat ek gesê het die boere moet soos Josef in die Bybel maak. Die antwoord was hy het groot skure gehad om te kon ophoop. Maar ek glo daar…

MEER as 60 000 veevrektes, meer as 8 miljoen stuks vee in nood en veevoer wat boere drupsgewys bereik, trek swart kwashale oor die Regering se hulp tot dusver in droogtegeteisterde provinsies. Boonop is daar geen plan om die droogte tot ’n nasionale ramp te verklaar nie. Vyf provinsies – die Vrystaat, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en Noordwes – is reeds tot droogterampgebiede verklaar. En die Wes-Kaapse regering het die munisipale gebiede Sentraal-Karoo, Eden en Weskus tot rampgebiede verklaar. Gauteng en die Noord-Kaap is besig om vas te stel of hulle as rampdroogtegebiede verklaar moet word. Die Oos-Kaap stel nog die omvang van die droogte daar vas. Die Land Bank het boere in ál die provinsies, met die uitsondering van Gauteng, op sy boeke wat regstreeks deur die droogte geraak word.…

MAAK ’n afspraak met jou rekenmeester of finansiële bestuurder en doen kontantvloei-beplanning vir die volgende 12 maande. Wees realisties oor die syfers, veral wat jou persoonlike finansies en besteding betref. Draai die geldkrane so ver moontlik toe. Maak ook ’n bestekopname van jou verskillende maandelikse bydraes tot polisse, beleggings en jou siekefonds. Met die uitsondering van voer is arbeid, brandstof, herstel- en onderhoudskoste, elektrisiteit en korttermynversekering die grootste uitgawes. Hoewel ’n droogte meer arbeid verg, is dit dalk ’n goeie tyd om van onproduktiewe werkers ontslae te raak. Stel alle herstel- en onderhoudskoste uit wat nie noodsaak lik is nie. Stel ook alle kapitaalprojekte uit vir solank die droogte voortduur. Staak die versekering op nie-noodsaaklike bates en pas die waarde van toerusting en voertuie by die markwaarde aan. As dit…

1 ZIMBABWE | Geenoes,geengeld Zimbabwe gaan geen mielie-oes buiten dié by besproeiingsboere hê nie, en die land se begroting maak geen voorsiening vir invoer nie. Mielies is die land se stapelvoedsel. Sowat 2 miljoen ton is nodig om in mens en dier se behoeftes te voorsien. Die skrywer Carthy Buckle berig mnr. Walter Chidhakwa, minister van mynwese, probeer die bevolking gerusstel deur te sê die regering sal seker maak dat daar ondergrondse minerale binne die volgende ses maande gevind word sodat daar geld sal wees om kos te koop. “As die landbou misluk, is ons heil onder die grond,” het hy glo gesê. Intussen is daar nog geen teken van die goud en diamante nie en moes staatsamptenare tot in Januarie wag vir hul Desember-salarisse. – Cathy Buckle 2 ETHIOPIË…

VOORGESTELDE buitensporige prysstygings in die geadministreerde pryse van water (65%), elektrisiteit (17%) en moontlik ook die minimum loon, wat ver bo die inflasiekoers is, gaan aansienlik tot ’n verhoging in die produksiekoste van voedsel bydra, sê dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz. Die Departement van Water en Sanitasie het verlede week sy strategie vir waterprysverhogings in die Staatskoerant geplaas. Daarvolgens sal die verbruiker moet opdok vir waterbronbestuurskoste, die instandhouding van infrastruktuur, die ekonomiese reguleerder vir water, die waternavorsingskommissie én die bestuur van afvalwater. Hy wil ook voortaan toesien dat verbruikers nie betaal vir water volgens die toegekende geregistreerde gebruik daarvan nie, maar volgens die volumes water wat werklik gebruik word. Dít is slegte nuus vir besproeiingsboere. ’n Ekonomiese impakstudie namens die departement het aangeneem dat boere die watertariefverhoging aan…

Die vierde nywerheidsrevolusie is aan die gang en besig om die wêreld se manier van besigheid doen te verander! Die wêreld is in ’n oorgangsfase waar ekonomiese werklikhede aan die verander is en so ook die aanspoorders van ekonomiese groei. Daarmee saam is daar erge geo-politieke spanning met die vlugtelinge in Europa (terwyl lande daar sukkel om hul ekonomieë te laat groei) en in die Midde-Ooste waar grense verander en revolusionêre/godsdiens-terroriste in beheer is. Die media is daagliks vol berigte van erge ekonomiese en maatskaplike onstabiliteit in groot dele van die wêreld. Suid-Afrika is dus nie alleen nie. ‘NUWE NORMAAL’ Die “nuwe normaal” is die feit dat China se ekonomie heelwat stadiger groei, maar belangriker is dat dié land besig is om te verander van ’n fabrieks-/infrastruktuurgedrewe ekonomie (wat groot…

Trusts het die afgelope jare ’n gewilde finansiële en boedelbeplanningsinstrument geword, veral as ’n mens soek na maniere om boedelbelasting te beperk en bates teen skuldeisers te beskerm. Trusts word egter dikwels misbruik, wat nie net kan lei tot probleme vir die beplanner nie, maar ook tot nadeel van die begunstigdes kan wees. Histories het trusts ontwikkel as ’n instrument wat in iemand, byvoorbeeld die skenker, se behoefte voorsien om voorsiening te maak vir die trust se begunstigdes en hulle te beskerm. Dit is veral in omstandighede waar die skenker self nie verder beskikbaar sal wees om na die begunstigdes om te sien nie. Die huidige algemene gebruik van trusts het egter dikwels min hiermee uit te waai. Die meeste trusts is deesdae meer gemik op die beskerming van en…

MNR. PIET DU TOIT WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om die beste beskikbare teelmateriaal in Suid-Afrika te koop, pleks van kwantiteit; ook om die boerdery só te diversifiseer dat ek risiko’s verskans. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY TOT NOG TOE GEKRY HET? Sewe jaar gelede het die wildboer mnr. Richard Morton tydens ’n besoek na my swartwitpense gekyk en gesê ek het puik vroulike diere, maar die bulle is net-net bogemiddeld. Ek het die volgende jaar al my wild-inkomste gebruik om die beste moontlike bulle in Suid-Afrika te bekom. Dit was die keerpunt van my swartwitpensboerdery. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om nie van die begin af kundiges te betrek op gebiede waar ek self nie…

LIGGING Bonnievale, Wes-Kaap KORTOM ■ Granate groei maklik, maar dis moeilik om goeie, gesonde plantmateriaal te kry. ■ Minder werkers is nodig as by byvoorbeeld perskes en pruime. ■ Sy bruto opbrengs (saam met die granaatsap) beloop R150 000 tot R180 000 per hektaar as hy uitvoer. Dit is moontlik om geld te maak met granate, maar dan moet jy reg boer en bemark, vertel Willem, die jongste van die drie Van der Merwe-broers. Hy het jare lank eers saam met sy broers geboer, maar gaan nou op sy eie voort met die granaatkwekery en -boerdery op 36,8 ha. “Sowat vyf jaar gelede het die persimmons wat ons aan Europa gelewer het, ons te veel geknou weens hul swak houvermoë, en ons as broers is uitmekaar. Hugo het sy grond…

Met bogenoemde woorde het prof. Jacqueline Rowarth, ’n landbouwetenskaplike van die Universiteit van Waikato, baie mense in Nieu-Seeland se siening oor die landbou opgesom. Sy was een van verskeie sprekers op die Internasionale Federasie van Landboujoernaliste (IFAJ) se jaarkongres in Hamilton, Nieu-Seeland. “As jy na sommige woestynlande kyk wat duur water aanlê om ’n omgewing te skep wat nie natuurlik is nie, word kos daar baie duur verbou. Dit is nie tot voordeel van ons planeet nie,” het sy gesê. Mnr. Tim Groser, Nieu-Seelandse minister van handel, sê sy land beklee ’n unieke posisie in die wêreldlandbou. “Dit is die enigste ontwikkelde land ter wêreld sover wat sy ontwikkeling hoofsaaklik aan die landbou te danke het. Dit kan as ’n model vir baie ontwikkelende lande dien.” Hy sê dié landbousukses…

Sowat 13 000 koeie word twee keer ’n dag op mnr. Trevor Elliot se 12 plase in die Oos-Kaap gemelk. Dié boer van Tsitsikamma doen ook baanbrekerswerk vir swart bemagtiging. Een van die oudste en grootste bemagtigingsprojekte in Suid-Afrika was sý geesteskind en byna ’n kwart van sy 200 werknemers vorm deel van só ’n projek. Hy hoop om mettertyd die res van die werksmag ook daarby te betrek. Die Grasslands-groep se SEB-model is geskoei op die Nieu-Seelandse melkdeelskema wat al langer as 130 jaar daar toegepas en deur wetgewing gereguleer word. Dis ’n suksesverhaal wat bevoordeeldes finansiële vryheid gee. Sedert die skema elf jaar gelede begin is, is die lening binne sewe jaar terugbetaal en die gemiddelde jaarlikse opbrengs op kapitaal was sowat 50%. Die 49 begunstigdes het sedert…

Om Nuy-wynkelder se bergfietsroete aan te pak, hoef jy nie in Christoph Sauser, die Olimpiese fietsryer, se liga te wees nie. As jy kan “balanseer op ’n bergfiets”, behoort jy egter die 30 km-rit deur die vallei aan die voet van die Langeberge te kan voltooi. Só sê mnr. Francois Esterhuizen, bergfiets-geesdriftige en eienaar van Manic Cycles op Worcester. Dié nuwe roete is noemenswaardig danksy die natuurskoon, pleks van die tegniese uitdagings wat dit bied. Nie dat dit geen stamina vereis nie – die afstand kan beginners, onfikses of jong ryers dalk afskrik. “Die roete begin op ’n koppie en jy steek die teerpad net een keer oor. Dis amper by die halfpadmerk, naby Willow Creek-olyflandgoed, en van daar af kan jy darem kortpad vat terug kelder toe as die…

Deur Anina Roux & Samantha McKendrick © xword@xword.co.za Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en elke 3 x 3 kassie die nommers 1 tot 9 bevat. Dis al wat jy moet doen. Geen wiskunde is nodig nie. Die rooster is vol syfers, maar niks hoef bymekaargetel te word nie. Jy los die raaisel met logika en beredenering op. Lees meer by http://en.wikipedia.org/wik/Sudoku Oplossing Nr. 4 Skakel gerus vir Wilhelm Grutter +27 (83) 457 9372 | E-pos: wg@silobags.com | Web: www.silobags.com Jan Dreyer: Sel. +27 (83) 279 3211…

LIGGING 1. Clanwilliam 2. SunCity…

WAT kan ’n mielieboer doen as hy nieweethoeveelmielieshyteendie einde van die seisoen gaan hê nie? Mnr. Johan Strauss, ’n navorser by BVG Commodities, het aan Landbouweekblad gesê as ’n boer weet hoeveel mielies hy teen die einde van die seisoen gaan hê, is dit relatief eenvoudig om ’n voorseisoenskontrak met ’n koper te sluit of ’n termynkontrak op Safex te verkoop. Dit raak egter ingewikkelder as die boer nie weet hoeveel mielies hy het om te verskans nie. ’n Boer wat voorseisoenskontrakte aangaan sonder dat hy seker is hy dit kan lewer, verhoog sy risiko. Dit gebeur gereeld dat boere teen leweringstyd nie só ’n kontrak kan eerbiedig nie en dat pryse in daardie stadium hoër is as die kontrakprys. Die boer kry dan ’n dubbele drag slae, want hy…

DIE droogte en haelstorms in sekere gebiede gaan vanjaar se makadamia-oes knou, waarsku boere. Oor die algemeen neem die makadamia-oes in Suid-Afrika met gemiddeld 12% per jaar toe soos wat nuwe boorde in produksie kom, maar mnr. Allan Sutton van Valley Macadamias in die Sabievallei voorspel dat vanjaar tussen 12% en 15% minder makadamias geoes gaan word as wat verwag is. “Ons verwag dus nie om minder te oes as vorige jare nie, maar die bedryf gaan ’n jaar se groei inboet en nie meer as verlede jaar se 47 000 ton oes nie.” Sutton sê die droogte gaan ook dikker doppe tot gevolg hê wat ’n laer kernherwinning beteken. Dit gaan ’n invloed op boere se winsgewendheid hê omdat hulle vir die kern betaal word en nie vir die…

Hoewelwolweensdieswakrand teenrekordvlakkeverhandel,het diéneigingnognienadieeerste paaramptelikeMerinoramveilingsvanjaardeurgespoelnie. Dieknellendedroogteingroot delevandieproduksiegebiedwat boeresekontantvloeionderdruk plaas,wordasdiebelangrikste redeaangevoer. Mnr.DanieVorster,bestuurdervanMerinoSA, sêopdieHoëveldveilingopAmersfoortis goeieprysebehaal.Opmnr.Tink StrydomvanHartbeesfontein, BarklyOos, seveilingstweedae later,is93vandieaanbodvan99 rammeverkoopteengemiddeld R7167stuk.Diegemiddeldeprys wassowatR1000stukminderas opsyvorigeveiling. Opmnr.MikeFitzhenryvanDe Hoek,Ida,seveilingwasdiegemiddeldeprysvanR4276stuk R1154stukminderasopdievorigeveiling. >Mnr.StefanNelvan Bergplaas,BarklyOos, het53 rammeaangebiedwaarvan48 teengemiddeldR6563stukverkoopis. ByCoopernabyMosselbaaiis46rammeisteengemiddeldR7272stukverkoop– R257 méérasopdievorigeveiling. paarveilingsgemengdewelslae opgelewerhet,ishyoortuigdat diepryseopdievolgende42veilingstoteindeMaartsalverbeter –veralindieligvanwydverspreidereënoorgrootdelevandieproduksiegebiedendiegoeievlakvan diewolmark.…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan: Landbouweekblad, e-pos: lbw@landbou.com. ALGEMEEN 1 SEPTEMBER 2015-29 FEBRUARIE: Gabriëlskloof se kosblik-ervaring. Gabriëlskloof-landgoed, Botrivier. Tel. 028 284 9865 of e-pos: restaurant@gabrielskloof.co.za. MAART: Broodsnyersplaasboerevereniging se Groendag. Plaas Roodepoort van Sancorboerdery. 10:00. R50 hekgeld ten bate van Agri SA Rampfonds. Sel 082 490 8912, e-pos: jannie schoeman.sancor@gmail.com 16 MAART: Bonsmara-genootskap SA se Rooi Geleentheid. Afridome, Parys. Tel. 051 448 6084; e-pos: marketing@bonsmara.co.za. 18-19 MAART: Plaaskultuurfees, demonstrasies van antieke landboutoerusting, bees- en skaapstoetery-uitstalling. Clocolan. Valencia, sel 082 775 1675, e-pos: vpieterse@vodamail.co.za. 30 APRIL-2 MEI: Agri-Expo Kaasfees, Sandringham, Porchia Adams, tel 021 975 4440, sel 082 441 2510. Agri-Expo, tel. 021 975 4440; e-pos: admin@agriexpo.co.za; Yolandi de Wet, sel 082…

2016 FEBRUARIE WILLOWMORE 11-12, Willowmore-skou, (Oos-Kaap: Boerbokke), Dorper, Merino, Angora. Jeugskou. Kobus Lötter, sel 082 432 2393; Amour Strydom (sekretaresse), sel 082 459 6696. VICTORIA-WES 11-13, Victoria-Wes-skou. Kraampies, Ilze, tel. 071 675 8878, of sel 082 940 8231. E-pos: vicwes landbou@gmail.com. HEIDELBERG 11-13, Heidelberg-landbouskou. (Skaap, bees en FNB: Hackney.) Perdeskou en vele vermaak vir besoekers. Lindie Giliomee, sel 084 575 9984. PARYS 12-14, Perdespring, Afridome-skouterrein. Parys. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; web: www.afridome.co.za. RIVERSDAL 17-20, Riversdal-skou. E-pos: riversdalskou@gmail.com, of daler.co.za. MURRAYSBURG 19, Murraysburg-landbouskou. Veld-Merino, Dorper, steak- en seekosete, VLVmini-skou. Gratis uitstalruimte beskikbaar. Roelou van Heerden, sel 082 413 3929, tel. 049 853 9940. DE AAR 25-27, Sentrale Karoo, (SA Saalperd, Hackney), Marius Pienaar, tel. 053 631 7175, sel 083 282 3582, S.O. Vermeulen, sel 083 308 4250. (Veld-Merino),…

12,3 ‘n Groep van 30 uitvoerende hoofde, politici en voedselkenners het by die Wêreld Ekonomiese Beraad in Davos ’n koalisie gevorm wat voedselvermorsing teen 2030 met 50% wil verminder. Die groep is bekend as Champions 12,3 wat afgelei is van Teiken 12,3 van die Verenigde Nasies se volhoubare ontwikkelingsdoelwit. Die groep sal werk aan voorbeelde oor hoe om verliese en vermorsing te voorkom. ’n Derde van die wêreld se kos gaan verlore. – Alan Harman 70% Stygende kospryse gaan ’n ernstige uitwerking hê op bykans die helfte van die bevolking wat tot 70% van hul beskikbare geld aan kos bestee, meen kenners. Food-Bank SA sê waar die mielieprys verlede jaar R2 017/ton was trek dit nou by R5 000/ton. Dit gaan ander kospryse ook opjaag. Vleis sal waarskynlik styg van…

‘Jy kan nie ’n ramp nasionaal verklaar nie tensy dit op wetenskap gebaseer is. ’ Landbouminister Senzeni Zokwana by die Parlement verlede Vrydag. Bl. 15 ‘As hier ’n vragmotor met voer aangekom het, kon jy duidelik sien hoe word die manne se gemoed ligter.’ Mnr. Christo Venter oor boere in die Noordoos-Kaap se reaksie op voerskenkings. Bl. 22 ‘Wat baie mense nie weet nie, is dat mnr. Mlibo Qoboshiyane, die Oos-Kaapse LUR vir landbou, uit sy pad gegaan het om geld in die hande te kry om voer van Venterstad tot by Mount Fletcher vir opkomende en kommersiële boere afgelewer te kry.’ Mnr. Christo Venter van Agri Oos-Kaap. Bl. 22 ‘Hier word die weiding nie opgevreet nie, hy word uitgeloop agter water aan.’ Mnr. Gert Saal van Concordia in die…

Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: lbw@landbou.com Ek is nie ’n kommersiële boer nie. Ek en my man het ’n hoewe buite Bloemfontein waar ons met lusern boer en ’n paar skape het. Vandag was vir my ’n sieldodende dag. Ons Damararam, Oupa, het vandag net gaan lê. Hy het goeie jare gehad en het vir ons baie dragtige ooie gegee. Ek moes hom in die koelte in sleep, want hy kon nie meer staan nie. Hy en ’n ander ram het baie baklei, en ek glo het hy skade aan sy skedel opgedoen. Maar hy was al oud. Hy was nooit honger nie, daar is goed na hom gekyk en hy het nooit moeilike tye geken nie. Ek het by hom gesit en huil, mooi met hom gepraat en dankie…

VRYSTAAT R40 miljoen is bewillig: 37 787 sakke (50 kg elk) proteïenkorrels is vir 2 907 bestaans- en kleinboere aangekoop en teen einde Januarie afgelewer. 4 633 sakke voer is aan 254 boere gegee. Verskeie boorgate is herstel en talle diensverskaffers is aangestel om 132 boorgate te sink. LIMPOPO R20 miljoen is bewillig vir veevoer aan bestaansen kleinboere en R31 miljoen vir water aan vee. Dit moet nog afgelewer word. GAUTENG Drieduisend sakke (50 kg) kragvoer vir vee is uitgedeel, 4 300 bale Eragrostis-hooi is teen R6 miljoen aangekoop en versprei en watertrôe word aangeskaf. ’n Verkorte goedkeuringsproses vir voeraankope is ingestel. NOORD-KAAP Sowat 2 500 ton van ’n beoogde 5 400 ton voer is uitgedeel. OOS-KAAP Meer as 5 miljoen liter water is aan boere gelewer, asook 52 blokke…

GOEIE reën kan vanaf 6 tot 11 Februarie in die somersaaigebied val, sê prof. Peet Pienaar, die gewilde weerwaarnemer. Hy voorspel dat opvolgreën vanaf 21 Februarie dieselfde patroon van “bondels” gaan volg as reën wat in Januarie in dié droogtegeteisterde gebied geval het. Hy voorspel dat nóg reën in Maart, April en Mei gaan val. Sy vorige voorspelling oor somerreën vir middel en einde Januarie, wat in Landbouweekblad van 8 Januarie verskyn het, het ongekende belangstelling op Landbou.com ontlok. Ondanks die droogte meen hy daar is genoeg tyd oor om nog kort groeiers, soos hawer en sorghum, te plant. “Daar is nog ’n goeie drie maande vir groei vóór die eerste ryp in Mei,” sê hy. Hy is egter bekommerd oor die winterreëngebied, wat eers laat in die seisoen reën…

BOERE in die droogtegeteisterde Noordoos-Kaap juig nadat wydverspreide reën van 20 mm tot 140 mm uitgesak het. Baie opgaardamme loop oor. Die Kraairivier by Lady Grey, wat ’n week gelede nog stilgestaan het, loop nou kant en wal. Mnr. Christo Venter, bestuurslid van Agri Oos-Kaap, sê sagte, deurdringende reën het tot verlede Maandag van Venterstad in die weste tot by Maclear in die ooste geval. “As ons nog opvolgreën kry, is die gras oor drie weke in die saad. As die ryp tot einde April wegbly, lyk sake nie so sleg vir die komende winter nie,” sê hy. Venter sê boere in die Oos-Kaapse kusgebied sal nooit besef hoeveel hul voerskenkings waardeer word nie. “Hulle het harte oopgemaak in ’n tyd toe boere hier in ons streek bitter swaar gekry…

Hy is nog nie lank in die wildbedryf nie, maar mnr. Piet du Toit het reeds sinoniem met die teel en verkoop van skaars wild geraak sedert hy in 1998 sy eerste 60 ha grond by Thabazimbi gekoop het. Piet is ’n gebore Namibiër. Sy pa, ook Piet, was betrokke in die onderwys en sy ma, Susan, het by Maltahöhe met Dorpers en Karakoele geboer. In 1983 het hulle na Suid-Afrika verhuis. Piet is ná skool na die destydse Normaalkollege in Pretoria, waarna hy ’n onderwyser geword het. Toe het hy ’n pos as wiskunde- en wetenskaponderwyser op Thabazimbi gekry – binne-in die wildmekka. In die winter het hy gereeld by vriende gejag, waar die vlammetjie vir sy latere loopbaan as wildboer aangesteek is. Einde 1997 het hy uit die…

DIEREVOEDING HENDRIK VAN PLETZEN & FAFFA MALAN GROENMIELIEPLANTE AS DROOGTEVOEDING Ons woon naby Brits op ’n plaas van 40 hektaar en boer met ongeveer 200 Meatmasterskape. Ons weiding is tot niet weens die droogte. Ons voer die skape ’n mengsel van gemaalde sojareste, hawer en lusern. Ons gee hulle een keer per dag gemaalde geel mielies gemeng met Ekonolek van Voermol. Daar is boere in ons omgewing wat nou groenmielies pluk. Kan ek die mielieplante vir die skape voer? Wat moet ek saam gee, byvoorbeeld lek, en moet ek weer die skape teen bloednier inent al het ek hulle in Augustus daarteen ingeënt? Ja, u kan mielieplante waarvan groenmielies gepluk is, vir skape voer. Die plantmateriaal moet fyngekerf word (’n kuilvoerkerwer werk die beste) om vermorsing te voorkom. Mielieplante waarvan…

Die .308 se blinkswart loop lê soos ’n potleedstreep geëts teen die blou winterson. Sy skraal skans teen die onbekende gevaar wat êrens in die wit gras voor hom skuil. Sy hande en lyf het begin bewe toe die twee skaaphonde netnou agter op die bakkie wild begin blaf en soos warrelwinde van die bakkie afgespring en in die land ingehardloop het toe hy stilhou. Die rou angs wat hom beetgepak het. Nóg ’n Koos Muller… Koos Muller. Sy buurman, vriend, raadgewer van 26 jaar, ’n oop hand gehad vir al wat lewe. Aandele en grond aan sy swart voormanne oorgedra, netjiese huise vir hulle gebou, die skool op die plaas, met ’n ervare onderwyseres om lig in die duisternis van onkunde te bring. Koos het laas Dinsdag op Brandkuil…

DWARS 5. Kernspreuk (5) 7. Na buite dring (7) 8. Kletspraatjies (5) 9. Gesluit (3) 10. Slang se geluid (3) 11. Hoofstad Egipte (5) 12. Kalorie (13) 15. Medisinale plant (5) 16. Slot (3) 18. Bybelboek (3) 20. Karooplant (5) 22. Plegtig laat vaar (7) 23. Bedelmonnik (5) AF 1. Verhinder (5) 2. Vleissmeer (5) 3. Taboes (5) 4. Demagoog (13) 5. 1 760 jaart (3) 6. Skroefvormige dryfrat (7) 11. Weet (3) 13. Sofa (7) 14. Wigvormige pen (3) 17. Dansplek (5) 18. Teenoor (5) 19. Edelman (5) 21. Aanmoedig (3) OPLOSSING DWARS:5. Motto; 7. Uitpeul; 8. Larie; 9. Toe; 10. Sis; 11. Kaïro; 12. Warmteeenheid; 15. Hisop; 16. End; 18. Job; 20. Ghaap; 22. Afsweer; 23. Fakir. AF: 1. Suit; 2. Patee; 3. Noeps; 4. Volksredenaar; 5. Myl;…

DIE toekenning van die gesogte Landbouweekblad-medalje (regs bo) aan die beste leerders in landbouvakke by landbou-opleidingsinstellings, het verlede jaar nuwe lewe gekry danksy ’n finansiële bydrae deur Agri SA. Altesame 16 skole het aansoek om die medalje gedoen. Met dié medalje wil Landbouweekblad en Agri SA talentvolle leerders erken en die landbou as loopbaan vir hulle aantreklik maak. Lizma Delport, ontvanger van die medalje op die Landbougimnasium Augsburg, Clanwilliam, se prysuitdeling, het die toewyding en passie van sulke ontvangers verwoord toe sy gesê het dat sy “definitief ’n loopbaan in die landbou wil volg, maar is nog nie seker presies wat nie”. Hiermee ’n paar van die ontvangers. LANDBOUGIMNASIUM AUGSBURG, CLANWILLIAM Lizma Delport het vanjaar bykans al die landboupryse op Augsburg se prysuitdeling ingepalm. Sy het ’n onderskeiding in landbouwetenskap…

Hoewel die produksiekoste van Angorastoettelers om geskikte teelmateriaal aan die mark beskikbaar te stel aansienlik toegeneem het, word dit gelukkig versag deur die hoër pryse wat ramme op veilings behaal, sê mnr. Pierre van der Vyver, bestuurder van sybokhaar by CMW. Hy sê die produksiekoste word verhoog deur die toepassing van moderner paringstegnieke, soos kunsmatige inseminasie en laparoskopie. “Telers word gedwing om daarvan gebruik te maak vanweë die strawwe mededinging en om vinnige teelvordering in hul kudde te bewerkstellig.” Weens roofdiere word klein bokkies ook ál meer kunsmatig in klein kampies naby die huis grootgemaak. “Om die diere daagliks van duur rantsoene en water te voorsien, plaas druk op die teler se sak en sy bestuur.” Van der Vyver sê die gewildheid van veldramklubs is aan die toeneem omrede die…

“Ja, kyk, El Niño het hier in die Boesmanland kom versuip,” was hoe ’n boer in die Noord-Kaap die onlangse mildelike reën beskryf het. Mense het in die strate geswem, plaasdamme wat jare laas water gehad het, was tot oorlopens vol, en in Williston het ’n man selfs sy branderplank loop uithaal. In daardie wêreld grens sulke reën aan die wonderbaarlike. Genadiglik was daar darem ook verligting elders in die land. In sommige distrikte was dit wydverspreid, maar in ander maar kol-kol. Met die winter om die draai en weiding wat nog moet groei, gaan die warm weer hopelik die ryp ’n bietjie weghou. Miskien het die seisoene tog verskuif? Volgens ’n vriend kan dit in seker opsigte selfs ’n goeie ding wees, met kort gras se hoë proteïenvlak wat…

Stand van Agri SA se droogte-rampfonds Die rampfonds word ondersteun deur Landbouweekblad en etlike ander Media24-publikasies. Besoek www.droogterampfonds.co.za. SUID-AFRIKA se mielieboere het uiteindelik net ’n kwart minder as verlede jaar geplant, en ’n nasionale mielie-oes van 7,44 miljoen ton kan nog behaal word, meen die Nasionale Oesskattingskomitee. Die komitee het die meeste ontleders verras met ’n heelwat hoër as verwagte eerste skatting van vanjaar se mielie-aanplantings en verwagte oes. Die komitee meen 1,995 miljoen ha mielies is geplant, wat 25% minder as verlede jaar is en net 22% minder as wat boere in Oktober verlede jaar beoog het om te plant. Die verwagte gemiddelde nasionale mielie-opbrengs is 3,73 ton/ha. Die verwagte witmielie-hektare is 1,03 miljoen, wat 29% minder as in die vorige jaar is, en die beraamde geelmielie-hektare is ’n…

AFGESIEN van karig beskikbare weidingmateriaal, sal die min grondvog in die lente en vroeë somer ook ’n nadelige effek op veldproduksie en diere hê. Gewasse is reeds nadelig beïnvloed en oesreste wat normaalweg as veevoer gebruik sou kon word, is nie meer geredelik beskikbaar nie. Die huidige situasie is dus benard, maar kan bestuur word. Volg hierdie maatreëls om onnodige vrektes onder jou vee te verhoed en finansiële verliese te verminder. Handhaaf kontantvloei sover moontlik oordeelkundig. Beskerm die kernteeldiere. Die vroulike diere moet ná die droogte weer ’n inkomste kan oplewer. Maak strategies van aanvullende voeding op die veld gebruik waar dit nog moontlik is. Verminder die aantal diere wat van voerbronne op die plaas afhanklik is. Bemark surplusdiere of verwyder hulle tydelik van die veld en hou hulle in…

AGRI SA gaan nie by die Regering aanklop vir bykomende belastingverligting vir boere wat in die droogte skade ly nie. Mnr. Johan Pienaar, adjunkuitvoerende direkteur van Agri SA, meen die bestaande voorsienings in die Inkomstebelastingwet is billik. “As ons nou vir bykomende verligting vra, is dit bykans ’n uitgemaakte saak dat ons die voorsienings wat reeds in die wet bestaan, sal moet prysgee,” sê hy. “Die SAID sal nie sommerso toegewings maak nie. As boere in elk geval verliese gaan ly, beteken belastingmaatreëls nie veel nie,” sê Pienaar. Die Inkomstebelastingwet maak die volgende toegewings aan boere: ■ Alle boere wat vee weens natuurrampe moes verkoop, kan die koste van die vervangende vee terugeis; ■ Die koste van lopende produksiemiddele kan teen belasting afgeskryf word; ■ Toerusting k a n o…

GRAAN- EN OLIESAADPRYSE het rekordvlakke bereik weens die droogtetoestande. Die verwagte knap voorraadvlakke in die nuwe bemarkingsjaar van Mei vanjaar tot April aanstaande jaar is een van die grootste redes vir die heersende hoë graanpryse. Diegene wat minder afhanklik van wit mielies is, behoort voedselinflasie van ongeveer 13% te ervaar. Vir diegene wat afhanklik is van ’n groot hoeveelheid witmieliemeel, kan voedselinflasie 30% tot 35% beloop. Tensy die verbruiker na geelmieliemeel begin vra, is daar nie ’n goedkoper alternatief vir die gesogte witmieliemeel nie. Met die onlangse laat reënval in Januarie en hoë witmieliepryse het die aanplantings van mielies en sonneblomme ondanks ’n toenemende produksierisiko vir mielies in die westelike produksiegebiede redelik skerp toegeneem. Dít kan prysverligting vir die verbruiker inhou. Die hoë graanpryse, insluitend die buitengewoon hoë witmieliepryse, dra…

Met 55 duim-horings en ’n gewig van sowat een ton is Horison die grootmeneer van die handjie vol superbuffels in die wêreld, wat baie beslis oor almal uittroon. Mnr. Piet du Toit is die eienaar van Piet du Toit Wildbedryf by Rustenburg, wat ’n jaar gelede opsien gebaar het met sy veiling wat ’n omset van R266 miljoen en 24 Suid-Afrikaanse rekordpryse opgelewer het. Piet is opgewonde oor superbuffels; dié buffels met reusehorings én -lywe. “Ons as telers van skaars wild moet seker maak al ons kopers kry uiteindelik ’n goeie opbrengs op hul belegging,” sê Piet. Swart rooibokke was die eerste soort wild met ’n kleurvariant. Daarna het wild, soos gemsbokke, wildebeeste, springbokke en blesbokke, met kleure anders as die normale gevolg. Kleurvariasies met uitsonderlike teelmateriaal het ook ’n…

LIGGING Suurbraak,Wes-Kaap KORTOM ■ Vyf toegewyde bruin graanboere het onder die mentorskap van ’n gevestigde Suid-Kaapse graanboer ’n hoogs suksesvolle bemagtigingsprojek in die vorm van ’n koöperasie van stapel gestuur. ■ Hulle verbou koring, gars, hawer, kanola en lusern in ’n rotasiestelsel. ■ Die hoofdoelwit is om van dié opkomende boere volwaardige kommersiële boere op hul eie grond te maak – en hulle is ondanks struikelblokke volstoom op pad daarheen. Al jare lank hoor ’n mens gereeld van bemagtigingsprojekte en stelsels om Suid-Afrika se opkomende boere uit agtergeblewe gemeenskappe te help om tot kommersiële boere te ontwikkel. Van hulle is suksesvol, maar tog word met bykans eentonige reëlmaat steeds gehoor van “wonderlike” projekte wat met groot fanfare aangekondig word, net om binne ’n paar jaar as klaaglike mislukkings in die…

ONS WAS DAAR ■ Nico van Burick (links), hoof van die Pretoria-kantoor, en Johan Norval van die Vrystaatse kantoor het einde verlede jaar die kongres van die Internasionale Federasie van Landboujoernaliste in Hamilton, Nieu-Seeland, bygewoon. Hulle was gaste van Monsanto. Die plaasbesoeke in die noordelike deel van die land het klem gelê op Nieu-Seeland se rooivleis-, suiwel- en tuinboubedryf. Hulle kan nie toelaat om hul voet van die doeltreffendheidspedaal te haal nie, want dan sal hulle in die niet verdwyn, sê dr. Ian Scott, ’n veearts in die Nieu-Seelandse suiwelbedryf, wat ook ’n hoogs intensiewe gemengde boerdery bedryf. Die boerdery buite Cambridge in die Waikato-streek bestaan uit melkbeeste, takbokke en mielie-aanplantings vir kuilvoer, sowel as ’n toeristepark met ’n restaurant op vier afsonderlike stukke grond met ’n oppervlakte van altesaam…

PLAASINLIGTING LIGGING: Bultfontein,Vrystaat NAAM: Mooiuitsig GROOTTE: 700ha EIENAARSKAP: Huurgrond VERTAKKINGS: Mielies,skapeenBrangusstoetery GRONDTIPE: Sandgrond KORTOM ■ Die doelgerigte plasing van kunsmis help kleinboere om ’n groter oes te behaal. ■ Die werktuie is betreklik goedkoop en die werking daarvan eenvoudig. In landboukringe het mnr. Michris Janse van Rensburg geen bekendstelling nodig nie. Sy plaaswerf is ’n groot werkswinkel vir werktuie en raakvatplanne om die boerdery vir homself en vir ander te vergemaklik. Ná sy wegholsukses die afgelope paar jaar met die ontwerp en vervaardiging van hand- en stootplanters vir kleinboere was Michris se bydrae tot verlede jaar se boerepatent-oes grotendeels toegespits op die toediening van kunsmis. Sy ontwerp-aanpassings het verskeie toestelle opgelewer: ’n Toediener wat korrelkunsmis diep kan plaas, ’n verbetering op sy stoot-kunsmistoediener, ’n fostoksienpil-toediener vir springhaasrotte en ’n nuwe…

Resepte en stilering: ARINA DU PLESSIS Foto’s: BERNA COETZEE Perskesnipper-enappelliefiekonserf ’n Konserf met somerse blomgeure. Dit smaak baie lekker saam met enige kaas of op varsgebakte plaasbrood. ■ 300 g heel appelliefies ■ 750 g ferm vaspitperskes, geskil en vleis fyn van die pitte af gesnipper ■ 50 ml suurlemoensap ■ 1 kg witsuiker ■ Halwe vanieljepeul, in die lengte gehalveer en saadjies uitgeskraap Verhit die appelliefies, stukkies perske, suurlemoensap, suiker en vanielje (peul én saadjies) stadig saam terwyl jy dit roer, tot al die suiker gesmelt is. Verhoog die hitte en verhit verder tot kookpunt. Prut, terwyl jy nou en dan roer, tot die konserf setpunt bereik. Laat effens afkoel, maar bottel terwyl die konserf nog warm is en verseël dadelik met gesteriliseerde deksels. Lewer 2 groot flesse konserf.…

Himeneus en Alexander se name staan wel in die Bybel in die eerste boek van Timoteus opgeteken, maar as ’n klag en ’n waarskuwing aan alle mense, selfs vandag nog. Diewaarskuwingiseenvoudig: Moenie noodsaaklike lewenstoerusting wat God aan jou gegee het, ignoreer nie. Geloof en ’n goeie gewete is sulke toerusting. Soos wat ’n anker en ’n kompas vir ’n skip is, so is geloof en ’n goeie gewete vir die mens. God stuur ons nie met leë hande op die lewensreis nie. Hy gee die toerusting waarmee ons die reis suksesvol kan voltooi. Dit kos ’n mens iets om suksesvol en gelukkig te lewe en as jy nie daardie premie wil betaal nie, gaan slegte gevolge jou voorland wees. Die beste ding wat ons vir ons kinders kan gee, is…

LIGGING Malmesbury…

DIE prys van groente vanuit die Gamtoosvallei, wat as die spens van die Oos-Kaap beskou word, het die hoogte ingeskiet, sê me. Laetitia Ferreira, eienaar van Loerie Processed Veg op Loerie. Sy voorsien verwerkte, vars groente aan hospitale, aftreeoorde en gevangenisse in die Nelson Mandela-metropool en omliggend dorpe. Die prys waarteen sy aartappels by boere kry, het van R40 vir ’n 10/kg-sak verlede jaar, tot R75/sak gestyg. “Kool wat R3/kop was, kos nou R7/kop. Skorsies wat in die eerste week in Januarie R25 vir ’n 10/kg sakkie gekos het, beloop nou R45. ’n Krat met 30/kg pampoen het vandeesweek van R60/krat tot R180 op die mark gestyg. “ Ferreira, ’n voormalige finalis in Landbouweekblad se vroueentrepreneurskompetisie, sê die gewildheid van die Bantingdieet het meegebring dat blomkool en broccoli se prys…

GAUTENG CARLETONVILLE LEEUWSPRUIT (148), 132 ha, aan die Provinsiale Regering van Gauteng, van D.J. van der Westhuizen, R39 000 000. DERDEPOORT PLAAS 177, 213 ha, aan I.C. en S. Prinsloo, van Bodirelo-verkoelingsdiens BK, R2 432 558. NIGEL HOLGATFONTEIN (326), 12 ha, aan N.J.S. Basson, van A. en P.J. Herbst, R850 000. VLAKFONTEIN (161), 153 ha, aan B. en M.D. van Rooyen, van Vlakfontein-landboubesigheid BK, R951 000. GOEDVERWACHTING (442), 108 ha, aan Sandolog (Edms.) Bpk., van Suikerbos-trust, R4 400 000. PRETORIA PLAAS 511, 43 ha, aan T.C. en T.L. Mashiya, van Stand 512 Cornwall Hill BK, R950 000. HONINGNESTKRANS (269), 22 ha, aan Mmutla Wa Noko-familietrust, van A.M.I. Grobler en C.H. van Staden, R900 000. KROMDRAAI (115), 12 ha, aan F. en R.T. Ntsieni, van D.H. Exley, R860 000. KROKODILSPRUIT (290),…