Innholdsfortegnelse for UITGAWE 2 2025 i Landbouweekblad: Innovasie

Suid-Afrika se landbou het in 2024 na raming R16 miljard in kunsmatige intelligensie (KI), robotika en dataverwerking belê, het Luc Henry, Syngenta se hoof van gewasbeskerming in Suid-Afrika, op Graan Suid-Afrika se jaarlikse toekenningsgeleentheid aan graanboere in Boksburg gesê. Luc het verwys na die vierde landbouof digitale revolusie, wat gevorderde tegnologieë en bykomende vermoëns aan boere bied. Danksy KI, robotika en dataverwerking het boere kragtige maniere om produktiwiteit te verbeter, hulpbronne optimaal te benut en volhoubaarheid te bevorder. Die Suid-Afrikaanse landbou se belegging in dié tegnologie is steeds kleiner as Brasilië s’n van R64 miljard en Amerika s’n van R394 miljard. Sowat 20% van plaaslike boere het hardeware vir presisieboerdery en 15% van plase gebruik sagteware vir bestuur. Daarteenoor is Amerikaanse boere se benutting daarvan onderskeidelik 50% en 40%. Dié…

Die nuwe masjienleer-weervoorspellingsmodel GenCast vaar in sekere situasies beter as die beste tradisionele voorspellingstelsels, aldus dr. Vassili Kitsios, senior navorser oor klimaatvoorspelling by die Australiese gemenebes-organisasie vir wetenskaplike en nywerheidsnavorsing. Hy skryf op The Conversation dat navorsers by Google DeepMind ’n diffusiemodelbenadering volg wat die huidige stand van die atmosfeer gebruik om ’n voorspelling te maak oor hoe dit oor 12 uur gaan wees. Dié benadering maak veelvoudige voorspellings om die komplekse gedrag van die atmosfeer weer te gee. “Hierdie benadering doen die voorspellings in ’n breukdeel van die tyd en rekenaarhulpbronne wat vir tradisionele benaderings benodig word,” skryf Vassili. Hedendaagse weervoorspellings is die produk van talle numeriese simulasies van die atmosfeer. “Elke simulasie begin by ’n ietwat ander beraming van die huidige weer. Dit word gedoen omdat ons nie…

’n Drie jaar lange projek op Suid-Afrika se eerste gesertifiseerde herlewingslandbou-wynplaas, Hartenberg buite Stellenbosch, ondersoek hoe lewensvatbaar dit is om van konvensionele boerderypraktyke na ’n herlewingsland-boubenadering oor te skakel. Daar word gekyk na die voordele wat dit op die lange duur vir die grond, dekgewasse, wingerde en wyngehalte inhou. Dié projek, wat in Maart 2025 op Hartenberg bekend gestel is, word deur die Universiteit Stellenbosch (US), South Africa Wine en Hartenberg aangepak. Dr. Brink van Zyl, hoof van die departement dierewetenskappe aan die US, sê toe hulle vier jaar gelede oor die moontlikheid van só ’n ondersoek begin praat het, was daar heelwat waarnemings oor die invloed van herlewingslandbou. “As wetenskaplike wil ek egter die feite hê. Verbruikers neig ook al hoe meer na voedsel en wyn wat natuurliker geproduseer…

Die gebrek aan betroubare internet in landelike Suid-Afrika belemmer al jare lank die volle benutting van slimboerdery-tegnologie. As Starlink, ’n filiaal van die Amerikaanse ruimtevaartmaatskappy SpaceX, se satellietgegronde internetdiens wel uiteindelik plaaslik beskikbaar raak, kan dié struikelblok iets van die verlede wees. Die Suid-Afrikaanse regering oorweeg tans opsies om dié maatskappy van vereistes vir swart ekonomiese bemagtiging kwyt te skeld. Boere en tegnologiekenners weeg egter die voor-en nadele van Starlink se diens sorgvuldig op, en die konsensus is: Dit kán ’n groot verskil maak, mits dit reg verstaan en gebruik word. Die gebruik van slimboerdery-tegnologie – van outomatiese stuur tot afstandbeheerde besproeiing – berus toenemend op ’n internetverbinding. Hoewel die toerusting self dikwels sonder internet funksioneer, vereis dit ondersteunende platforms, soos wolkgegronde data-ontleding, masjiendiagnostiek en aanlyn monitering, wat betroubare hoëspoedverbinding…

Die integrasie van kunsmatige intelligensie (KI) in die landbousektor is nie meer wetenskapfiksie nie, maar ’n werklikheid wat besig is om die wyse waarop boere hul daaglikse bedrywighede benader, drasties te verander, volgens Karidas Tshintsholo, uitvoerende hoof van die landboutegnologiemaatskappy Khula!. Hy het vroeër vanjaar op die Fresh Solutions-vergadering van die internasionale varsproduktevereniging (IFPA) in Mbombela gesê die belangrikheid van groot hoeveelhede data vir die opleiding van KI-modelle is waarskynlik makliker in die landbou as in sommige ander bedrywe. “Dielandbouis’ndata-intensiewe bedryf. Van satellietbeelde en gronddata tot insette en opbrengsstatistieke – die bedryf beskik oor omvangryke inligting wat deur KI-stelsels verwerk kan word om waardevolle insigte te lewer.” Deur relevante velddata, soos oor grondvrugbaarheid, gewastipe en besproeiingskedules in te voer, kan KI outomaties gedetailleerde bemestings-en spuitprogramme opstel. “Boere hoef nie meer…

Die covid-19-pandemie het verwoesting gesaai, maar een voordeel wat die lewe vir almal makliker maak, is dat dit tegnologiese aanvaarding versnel het. Kobus Bester, rasdirekteur van die Simbra-beestelersgenootskap, wat ook lede in Namibië en Zimbabwe het, sê ná die skeiding van die gesamentlike Simmentaler-Simbra-genootskap in 2021 in afsonderlike genootskappe, het die Simbra-raad besluit om sy eie genootskap en registrerende owerheid te registreer. “Dit is belangrik dat ons die voordeel het om self ons stoetbeeste te registreer deur gebruik te maak van die Australiese Breedplan-bestuurstelsel en met die plaaslike ondersteuning van die Lewendehawe Registrerende Federasie (LRF).” Dit is ’n telersgenootskap se verantwoordelikheid om genetiese vordering as ras te maak en dit te meet aan die hand van ’n teeldoelwit wat die rigting van vooruitgang bepaal. Lede wil waardetoevoeging nastreef. Die kostestruktuur…

As jong boer was Pieter Gildenhuys se grootste boerderygeluk sy eie waagmoed en om Jack Human as mentor te hê. Met Jack as mentor en voorbeeld kon hy 35 jaar gelede die eerste treë na bewaringsboerdery gee, ’n boerderystelsel waaruit hy sedertdien elke jaar meer voordele kry. Hy pas alle beginsels streng toe, maar het ekstra vereistes: ’n Peulgewas-weidingsfase en vee is ’n integrale deel van die stelsel. Verder moet jy die beperkings ken wat jou plaas se grond en klimaat stel, en probeer om beter te verstaan wat in die grond aangaan en hoe dit gewasse beïnvloed. Hy bestuur die graanvertakking en sy seun, Pieter Janse, die wolskape in hul gemengde boerdery op die Heidelbergvlakte in die Wes-Kaap. Gewoonlik plant hulle kontantgewasse vir vyf jaar: koring vir drie jaar,…

Swartlandse en Overbergse boere trek voordeel uit dekgewasse in hul stelsels. Vyf Swartlandse boere het as deel van ’n paneelbespreking tydens Landbouweekblad se konferensie oor volhoubare landbou op Moorreesburg vanjaar vertel hoe hulle dekgewasse prakties benut. Rens Smit, navorsingstegnikus by die Wes-Kaapse departement van landbou op die Langgewens-proefplaas en ’n paneellid, het gesê wanneer boere op ’n dekgewasmengsel besluit, is ’n kombinasie van die regte proteïen en vesel belangrik. Dit is ook belangrik dat die koste daarvan so laag moontlik gehou word. “Uiteindelik moet die dekgewas vir homself betaal. Jy kan dit op twee maniere regkry: Kry meer inkomste daaruit, of verlaag die koste daarvan. Jy wil die goedkoopste mengsel plant en soveel moontlik daaruit kry.” Volgens Rens is beweidingsbestuur op die mengsel van deurslaggewende belang. “Ons laat al…

Groot dele van die Overberg word nie om dowe neute die Rûens genoem nie. Min landbougrond hier is gelyk, en groot dele van die bewerkbare grond is heuwelagtig. Met die afgelope paar jaar se hewige winterreën het versuipskade ál groter afmetings aangeneem. Om dié heuwelagtige gebied ten volle vir graan te kan benut, het Kosie van Zyl van Hansieskloof, Napier, besluit die water moet behoorlik gedreineer kan word om onnodige skade te voorkom. ’n Algemene praktyk is dat boere met ’n slootgrawer of skraper ’n soort sloot teen die helling “sny”, wat dan met pik en graaf afgerond en skoongemaak word voordat die dreineringspype ingesit kan word. Daarna moet die pyp weer met grawe toegegooi word. “Dit is harde werk en dit kan maklik ’n week duur om 1 km…

Attie du Toit van die plaas Nooitgedacht, Bredasdorp, het ’n kop vol planne om sy lewe op die plaas makliker te maak, en hy is ’n man wat nie hou van sukkel nie. “Ek het dus ’n plan beraam omdat dit soms lol om ’n uitgediende oliefilter uit ’n plaasvoertuig te verwyder. Gewoonlik is daar min beweegruimte om só ’n filter onder ’n enjinkap by te kom. Dit sit vas weens die enjinhitte oor tyd, en dan bly dit maar ’n olierige en vuilerige werk. “Wat dikwels gebeur as ’n oliefilter erg vassit, is dat ouens summier ’n lang skroewedraaier regdeur die oliefilter kap om só ’n hefboom te skep om die filter mee los te draai of kap. Maar dan loop die olie erg by die gate uit, en…

Die Mentis-familie se pad na staalreus en megaboerdery het sowat 75 jaar gelede in Johannesburg begin, kort ná die Tweede Wêreldoorlog. Andrew Mentis – of oom Andrew, soos hy bekend gestaan het – het die geleentheid raakgesien om staalprodukte te vervaardig wat dringend nodig was in die Suid-Afrikaanse nywerheidswese. Aangespoor deur ’n passie vir ingenieurswese en ’n sterk ondernemingsgees, het hy in sy motorhuis begin eksperimenteer met nuwe idees en tegnieke. “Oom Andrew het self masjinerie ontwerp waarmee hy staal kon buig, sweis en in bruikbare strukture omskep,” vertel Coenie Scheepers, bestuurder van die Mentis Groep se boerdery by Hoedspruit in Limpopo. “Hy was uiters vindingryk en sy bydrae het die grondslag gelê vir ’n familie-erfenis van innovasie en groei.” Vandag is Mentis Africa steeds ’n florerende staalvervaardigingsonderneming in…

Veeboere is voortdurend in oningeligte groepe se visier as synde die grootste oorsaak van klimaatsverandering vanweë die metaangas wat herkouers in die atmosfeer vrylaat. Die einste boere wat die wêreld se miljarde honger mense voed, kry dus die skuld vir klimaatsverandering, sonder dat dit in ag geneem word dat nywerhede en ander bedrywe die atmosfeer op veel groter skaal besoedel. Dit traak hulle nie ’n snars wanneer wetenskaplikes die teendeel bewys nie – die landbougemeenskap bly aanhoudend in groenes se spervuur. Die Landbounavorsingsraad (LNR) se diereproduksie-afdeling by Irene in Pretoria het begin met nuwe navorsing om beeste se winde te meet. Die doel is om eerstens die werklike metaanvrystelling van beeste te bepaal en tweedens om die beeste te selekteer wat die minste metaangas loslaat sodat hulle vorentoe in teling…

Sonpanele wat in grasveld opgerig word, kan die gras beter laat groei in droogte én help om grasveld-ekostelsels te beskerm en veeweiding te verbeter. Dr. Matthew Sturchio, ’n nadoktorale student aan die Cornell-universiteit in die Amerikaanse deelstaat New York, het vier jaar lank navorsing gedoen om agter te kom watter uitwerking sonpanele wat saam met die son beweeg, op grasveldweiding in die deelstaat Colorado het. Aangesien die sonpanele deur die dag beweeg het, was daar altyd ’n koeler gebied in die skaduwee onder elke paneel. Gedurende die vier jaar waartydens Matthew data ingesamel het saam met sy medenavorser, prof. Alan Knapp van die Colorado-staatsuniversiteit, was daar tye van hoë en lae reënval. Hulle het bevind dat die gras wat onder en om die sonpanele gegroei het, meer biomassa geproduseer het…

Stygende energiekoste en die slakkegang waarmee die plaaslike energiemark vryer gemaak word, maak beleggings in hernubare krag ’n voor die hand liggende sakestrategie. Moontlike veranderinge in invoertariewe om as deel van die meesterplan vir hernubare energie die plaaslike vervaardiging van sonpanele en verwante komponente te stimuleer, het egter ernstige implikasies vir boere of besighede wat groter energie-onafhanklikheid nastreef. Die voorstel om die rabat af te skaf met die doel om plaaslike vervaardiging van sonpanele aan te moedig, is in April vanjaar in die Staatskoerant afgekondig. Volgens Anja Visagie, hoof van projekontwerp by Sustainable Power Solutions (SPS), trek slegs sonpanele tans voordeel uit tariefverligting in die vorm van kwytskelding van die 10%-invoertarief wat sedert verlede jaar geld. Omsetters en batterye is reeds onderhewig aan invoertariewe. Suid-Afrika het volgens XA Global Trade…

Henk Prins van Ceres is ’n boer wat eerder graag self iets maak as om dit te koop. Hy boer saam met sy pa, Francois, en broer, Jean-Jacques, op die plaas De Hoop met Forelle-pere vir die uitvoermark en melkbeeste (250 Jerseys), en verbou ook koring en hawer. Sy verskuifbare houtklower speel klaar met stapels houtstompe. “Ceres is ’n koue wêreld en ons maak gereeld vuur, waarvoor baie hout nodig is.” Henk het ’n blad uit twee smal platysterplate van sowat 3 cm dik en 1,5 m lank gemaak wat as basis dien en dit op ’n ou baler met twee wiele se basis vasgesweis, met ’n gleuf tussen die plate. Bo-op dit het hy aan die een kant ’n stewige vasdrukyster van kanaalyster vasgesweis waarteen die hout wat gekloof…

VERTEL MEER OOR JUL NUWE BELEGGERS EN WAT JULLE MET DIE FINANSIERING GAAN DOEN. Die afgelope drie jaar kon ons besigheid uitbrei danksy ’n vorige belegging van R83 miljoen deur Naspers Foundry. In die huidige ronde het AfricInvest, een van Afrika se grootste private ekwiteitsfondse, en die Nederlandse Ontwikkelingsbank saam sowat R200 miljoen belê. Ons is baie bly oor die internasionale finansiering, want dit gee vir ons perspektief oor wat in die wêreld aangaan. Die Nederlandse Ontwikkelingsbank belê heelwat in Indië, wat toonaangewend is in landboutegnologie. Ons kry ook deur dié bank toegang tot spesifieke finansiering wat die Europese regering beskikbaar stel vir nuwe tegnologiese projekte. Die landbou is ’n langtermynbedryf en nie iets wat jy in ’n oogwink kan ontwrig of verander nie. Dit verg tyd om vertroue te…

Die inkomste wat boere uit koolstofkrediete kan verdien, is nie net ’n bykomende inkomstebron op die plaas nie, maar kan ook as ’n korting gesien word vir besteding aan volhoubare praktyke. “Dis baie lekker as jy met mense buite die boerderygemeenskap gesels en vir hulle vertel jy verkoop koolstofkrediete. Dis ’n groot bemarkingsvoordeel vir die melkbedryf, want melkbeeste het nogal ’n slegte naam gehad as dit by omgewingsake kom – mense dink dis suiwer tot nadeel van die omgewing weens die metaangasvrystellings,” sê Johnny van Niekerk, besturende direkteur van Southland Dairies in die Tsitsikamma in die Oos-Kaap. Hy boer op die plaas Brakfontein en melk by Tstitsimilk by Eersterivier in dié omgewing. Southland Dairies is betrokke by sewe verskillende plase in ’n deelmelkskema in die Tsitsikamma, Langkloof en die suide…

Dit is moontlik om die hoeveelheid sintetiese landbouchemiese middels wat in koring-en kanolaverbouing toegedien word, te verminder sonder om die opbrengs en gehalte van die oeste te benadeel. Onlangse navorsing op die Langgewens-proefplaas van die Wes-Kaapse departement van landbou by Moorreesburg toon ook dat minder onkruiddoders gebruik kan word deur gereelde nie-intensiewe bewerking in ’n geenbewerkingstelsel in te stel, terwyl ander sintetiese landbouchemiese middels, soos insek-en swamdoders, verminder kan word deur dit met biostimulante te vervang. Die potensiaal van wisselbewerking en biostimulante as maniere om die toediening van sintetiese chemiese middels in die landbou te verminder, is in dié navorsing getoets. Die afgelope paar jaar het boere oor die wêreld heen opgemerk dat onkruiddoders soos parakwat (L2215, Wet 36 van 1947) en glifosaat (L7166) nie meer so doeltreffend is om…

Plantertande is duur om te vervang. Teen ’n bedrag van R900 of meer per tand kan dit ’n aardige totaal beloop, veral vir ’n 24 tand-werktuig. Die voorkant van baie plantertande is bedek met ’n strook wolfram (tungsten), een van die hardste metale beskikbaar, maar ná ’n paar seisoene moet dit vervang word. Die spoed waarteen dit slyt, hang af van die soort grond waarin geplant word en hoeveel klippe dit bevat. Die bokant van die tand wat aan die planter vasgeskroef word, is van gewone staal. Henk Prins van die plaas De Hoop in die Warm Bokkeveld by Ceres het sy somme gemaak en aan ’n plan begin werk om plantertande se gebruiksduur te verleng. Hy, sy pa, Francois, en broer, Jean-Jacques, boer saam op De Hoop. Hulle verbou…

Die afgelope paar jaar het dele van die Overberg heelwat meer reën as gewoonlik gekry. Niemand wil ’n gegewe paar millimeter van die hand wys nie, maar dit bring uiteraard sy kwota probleme. Trekkers en werktuie val soms tydens ploeg-en strooptyd vas. Wat die vasvalprobleem vererger, is dat die groot trekkers vasval sonder ’n nóg groter een om tot die redding te kom. Pieter du Toit van die plaas Grashoek in die Strandveldgebied van die Overberg – bekend as ’n boer wat altyd ’n plan beraam as ’n probleem opduik – het ná die soveelste vassit besluit om (nog) ’n oplossing te ontwerp. “Om só ’n knewel met een of meer kleiner trekkers te probeer losruk en -pluk, werk eenvoudig nie. Die trekkrag is nooit egalig nie, en twee trekkers…

As jy nie jou eie besigheid ontwrig nie, gaan iets anders dit wel kom doen, staan daar in vet, swart letters in die e-pos wat CP en Gerda Kriek, direkteure van die Taaibosch-varkboerdery by Fochville in Gauteng, aan die wêreld gestuur het om gróót skuiwe in hul sake-en teelmodel aan te kondig. Die Suid-Afrikaanse varkbedryf het sowat 145 000 sôe, daarom is dit groot nuus as ’n varkboerdery soos Taaibosch, met ’n sogkudde van 2 700 en wat weekliks 1 300 varke bemark, besluit om ’n nuwe rigting in te slaan. Dit is om van die Taaibosch/Genesus-rasegte teelkern waarvoor hulle deur die jare bekend geraak het, oor te skakel na ingekoopte Danbred-teelmateriaal met ’n gespesialiseerde jongsog-(gilt) eenheid en kommersiële varkboerdery. “Buiten vir die jongsogeenheid is dit wat ons nou gaan…

Veeboerdery is Suid-Afrika se grootste landbousektor en lewer ’n beduidende bydrae tot veral voedselsekerheid, die klerebedryf en werkverskaffing. Verliese weens roofdiere besorg boere erge hoofbrekens, en roofdierbestuur word beskou as die sleutel-ekonomiese koste in die vee-en wildbedryf. Niemand ervaar dié skade deur jakkalse en rooikatte so intens soos Eddie Steenkamp van die plaas Doornboomsfontein by Beaufort-Wes nie. Hy deel sowat 17 km se grensdrade met die Karoo Nasionale Park. Hy is al dekades lank besig met die ontwikkeling van verskillende halsbande om skade deur jakkalse en rooikatte te beperk. Van 1986 tot vroeg in 1994 het hy tot 250 lammers per jaar verloor – soms tot 60 lammers per maand. “Lank gelede het ek al besef dat ek nie ver gaan kom met slagysters nie. En om roofdiere met gewere…

Dutoit Agri in Ceres het vanjaar vir die eerste keer die kleurryke Kissabelappelkultivar met sy geel, rooi of oranje skil en rooi vlees geoes. Dit sal volgende jaar plaaslik kommersieel bekend gestel word. Dié kultivar, wat reeds sukses in Europa en Amerika behaal het en al hoe gewilder in die Suidelike Halfrond word, is in 2023 vir die eerste keer deur Dutoit Agri, een van die mees gevestigde vrugteprodusente in Suid-Afrika, aangeplant. Willie Kotze, tegniese bestuurder van Dutoit Agri, het gesê die oes se resultate het hul verwagtinge oortref. Die appels het ’n helderrooi kleur, veral in die warmer groeigebiede, ontwikkel. “Ons bemarkingspan en plaaslike kleinhandelaars is baie opgewonde oor dié eerste oes.” Die Kissabel-kultivar is natuurlik gekweek as deel van die wêreldwye Iforedprogram. Willie het gesê Suid-Afrika vervul ’n…

Kanadese navorsers het dit reggekry om hawergene met behulp van Crispr-tegnologie só te verander dat die hawer meer vesel bevat, hoër opbrengste kan lewer en beter by klimaatsverandering kan aanpas. Luidens ’n verklaring deur die McGilluniversiteit in Montreal het navorsers van dié universiteit Crispr-Cas9-geenredigeringstegnologie gebruik om dele van hawergene uit te sny en te verander. Dié tegnologie maak presiese genetiese veranderinge moontlik, en plante kan vinniger en doeltreffender verbeter word as wat die geval is met tradisionele teelmetodes. Aangesien die tegnologie die inbring van vreemde DNS onnodig maak, is dit ook vir verbruikers aanvaarbaarder, sê prof. Jaswinder Singh, die leier van die navorsingspan. Die navorsers het gekonsentreer op gene wat te doen het met pluimontwikkeling (hoe saadhoofde gerangskik word), rypwording en betaglukaaninhoud, wat gesondheidsvoordele inhou. Ná die behandeling het die…

Die voordele van herlewingslandboupraktyke wat Danie Slabbert op sy plaas by Reitz in die Vrystaat toepas, is selfs duidelik in die reuk van die hoenders wat daar geslag word. “Dit is die enigste hoenders waarvan ek bewus is, of wat ek nog kon vasstel, wat van die eerste dag af op grond of gras of dekgewasse is.” Só het Danie, eienaar van die plaas Van Rooyenswoning en die onderneming Sewe Slabberts, gesê op die herlewingslandboukonferensie wat Landbouweekblad vroeg in Maart 2025 saam met die Riemland-studiegroep op Reitz aangebied het. Danie het einde verlede jaar Sewe Slabberts begin, wat onder meer sy eie bees-, skaap-en hoendervleis verkoop. Hy beskryf hul hoenders as “skoon hoenders”. Hulle wei op gras wat as deel van hoëdrukbeweiding groei. Hulle word ook mielies gevoer wat met…

Ekonomiese druk, klimaatsverandering, skaars hulpbronne en ál groter druk om volhoubare boerderypraktyke te volg, is van die sleutelkwessies waarmee boere stoei. Gelukkig help tegnologie – party spesifiek en ander in die breë toegepas – dat boere aan die voorpunt kan bly. Die groot kwessie is egter om data reg te ontsluit. Lieb Venter, besturende direkteur van die Suid-Afrikaanse landbou-adviesmaatskappy FarmVision, doen navorsing en aanbevelings oor tegnologie wat boere help om slimmer te werk. Hy sê tegnologie is soos ’n huis met baie kamers. “Tegnologiese vooruitgang in werktuie sal steeds op presisielandbou konsentreer, en outomatisering kry ook aandag. Talle boere gebruik reeds GPS-werktuie, hommeltuie en robotika om plant, bespuiting, algehele gewasbestuur en oes na ’n nuwe vlak te neem. “Dié tegnologieë verbeter doeltreffendheid deur vermorsing van byvoorbeeld brandstof, saad, kunsmis en…

Die toenemende vraag na hernubare energie bied grondeienaars en boere nuwe geleenthede om bykomende inkomste te verdien deur van hul minder produktiewe grond aan energiemaatskappye te verhuur om windturbines en sonkragaanlegte op te rig, of om self tot die energiemark toe te tree as onafhanklike kragprodusente. Jan Fourie, uitvoerende hoof van Mulilo, ’n onafhanklike kragopwekkingsmaatskappy, het vroeër aan Innovasie gesê die ontwikkeling van hernubare energie hou reeds ’n beduidende voordeel in vir boere wat geskikte grond in die regte gebiede het om te verhuur. Sulke boere verwelkom die huurinkomste uit grond wat andersins nie regtig tot hul kontantvloei of winsgewendheid kan bydra nie. Gegewe die ruimte vir aanlegte en die wind en son wat in Suid-Afrika beskikbaar is, veral in die Noord-en Oos-Kaap, meen hy dit is nie nodig om…

In enige boerdery-onderneming is doeltreffende beplanning iets wat ’n mens ver kan bring. “Beplanning skep gemoedsrus en maak ingeligte besluite moontlik – iets wat in hedendaagse boerdery ononderhandelbaar is.” Aan die woord is Franco le Roux, hoofbestuurder van Klipdale Boerdery by Napier in die Overberg. “Daar is heelwat bestuursprogramme beskikbaar, maar die meeste het ’n rekenkundige onderbou. Ek het gevind dié programme is nie so doeltreffend as jy vinnig ingeligte besluite moet neem nie.” Daarom het hy sy eie model ontwikkel wat by sy boerdery se behoeftes pas. Dié model het hom in 2024 die eerste prys besorg in Landbouweekblad, Omnia en Graan SA se boereplankompetisie op Nampo Kaap in die kategorie vir masjinerie, werktuie en landboutoerusting. ‘KRY GRONDSLAG REG’ “Die model maak dit moontlik om aan elke aspek van…

Begin net – al begin jy klein. Dít is die raad van ’n paneel van vyf boere van die Riemland-studiegroep aan enige boer wat herlewingslandboupraktyke op sy plaas oorweeg. “Jy moet net begin. Niemand kan net van sagte kos bly leef nie. Net so kan jy nie net aanhou om YouTube-video’s oor herlewingslandbou te kyk nie. Geenbewerking is die begin – dit is waaruit alles gegroei het. Jy moet net versigtig wees dat jy nie by iets in die proses vashaak nie. Die proses bly voortdurend groei,” het Danie Slabbert, voorsitter van die Riemland-studiegroep, vroeër vanjaar op Landbouweekblad se herlewingslandboukonferensie op Reitz gesê. Danie, wat op die plaas Van Rooyenswoning in die distrik boer, moedig boere aan om met ’n kleinerige stuk grond te begin en om as deel van…

Droog of nat, ’n boer maak ’n plan as die nood druk. Die somer van 2024-’25 was uitsonderlik vir die broers Carel en Johan Opperman. Die begin van die somer was die droogste in 90 jaar, maar toe gaan die sluise van die hemel oop en sorg ook vir die natste somer in 90 jaar. Die aarde was spoedig deurdrenk en talle boere het erg gesukkel om met hul stropers in die landerye te kom om mielies, sojabone en sonneblomme te oes. Dit was ook die geval met die Oppermans se gesaaides op hul plase, Welverdiend en Koornfontein. Mielies kan nog ’n tyd lank in die nat grond staan sodat genoeg sonskyn die grond kan droogbak om die stroper in te kry, maar met sojabone is dit anders. Die peule…

Du Roi is so deel van die Letsitelevallei as die Letabarivier, maar soos net die oortjies van ’n seekoei bo die water uitsteek, is die naambord en paar geboue wat jy in die verbyry op die R71 sien, net ’n klein deeltjie van sy suksesverhaal wat op innovasie, toewyding en ’n onwrikbare geloof in maatskappykultuur gebou is. Die Du Roi-laboratorium wat op dié landmerk-perseel gehuisves word, het verlede jaar sy 30ste bestaansjaar gevier. Die laboratorium, wat in 1994 gestig is, spesialiseer in die produksie en verspreiding van die weefselkultuur van piesangplante en het in dié tyd gegroei van ’n klein laboratorium in ’n plaasgeboutjie tot ’n bedryfsreus wat jaarliks miljoene piesangplante produseer en dit aan meer as 35 lande in Afrika en verder verskaf. DIE BEGINJARE Abs van Rooyen, stigter…

Goedgeleë Boerdery by Protem, sowat 35 km van Bredasdorp in die Wes-Kaap, is die tweede melkery in Suid-Afrika wat melkrobotte inspan om sy meer as 360 koeie outomaties te melk ten einde volhoubaarder te boer. Op Goedgeleë boer Pierre-Jacques Human en sy ouer broer, Johann, saam met hul pa, Pierre, met Jerseys, wolskape, kanola, gars, koring en hawer. Johann sien om na die skaapvertakking van die boerdery, Pierre-Jacques bestuur die melkery, en Pierre en sy seuns behartig saam die akkerbouvertakking. Dertig studente aan die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding (Elsenburg) het onlangs ’n opvoedkundige toer na die plaas meegemaak vir ’n demonstrasie van dié innoverende tegnologie. Volgens Charné Dry, hoofrekenmeester van GEA GEA Africa – Farm Technology Division, wat die stelsel geïnstalleer het, was die doel van die toer om te…

Die stewige plastiekhouers waarin vloeibare kunsmis en melasse aangekoop word, is heeltemal te waardevol om net weg te gooi. Só meen Niel du Toit van die plaas Hermanusheuwel by Bredasdorp. Om egter aan te hou om die houers bloot op te gaar, was ook nie meer ’n opsie nie. Met selfvoerders vir skape en lammers wat ’n mens minstens R6 500 uit die sak kan jaag, het hy begin dink aan ’n plan om die reghoekige houers, wat 640 liter vloeistof hou, in selfvoerders te omskep. “Ek het die lang sye aan die onderkant oopgesny, asook aan weerskante tot taamlik ver bo. Toe kon ek die dik plastiek skuins na binne buig om ’n omgekeerde piramide te vorm. Ek het houtbalkies in die vier hoeke vasgesit om die losgesnyde panele…

BOEREPLAN-WENNER POMP BOORGATWATER VER Die Suid-Afrikaans gepatenteerde Anaconda-boorgatlugpomp is nie om dowe neute vanjaar in die kommersiële afdeling in Graan SA, Omnia en Landbouweekblad se boereplanne-kompetisie op Nampo as die wenner aangewys nie. Die Anaconda se ontwerp stel ’n gewone 2,2 kW-lugkompressor in staat om boorgatwater tot 200 meter ver te pomp. Rynhardt Erasmus (foto) het die Anaconda saam met sy pa, Adolph, en oom Nelius Snyman ontwerp om veral in sypelingsboorgate te gebruik wat tipies lae volumes water op enige gegewe tyd bevat. Die ontwerp en materiale van hierdie dompelbare lugpomp laat dit toe om selfs modderige water en klein klippies op te suig. Dit het min tot geen van die meganiese en slytasieprobleme wat dikwels by konvensionele dompelpompe ondervind word nie. Daar is geen bewegende dele in die…