Innholdsfortegnelse for 23 May 2019 i Finweek - Afrikaans

president Cyril Ramaphosa is na berig word ’n glas-is-half-vol soort mens. Terwyl dié uitgawe op 15 Mei persklaar gemaak is, het hy ’n uiters ontspanne (en reguit) gesprekgevoer byGoldman Sachs se beleggingskonferensie in Johannesburg. Hy het nie van moeilike onderwerpe weggeskram nie. Hy het kwaai kritiekop staatsondernemings geleweren gesê hoe dringend dit is om hulle reg te ruk. Hy het spitsvondige grappe gemaak. Hy het gepraat oor privatisering, visumregulasies en die “oopstel van die land”. Hy het erken dat die regulatoriese omgewing, “ongelukkig”, sakebedrywighede aan bande lê. Hy het oor die grondkwessie gepraat. Ramaphosa het al voorheen daarna as “die erfsonde” verwys en herhaal dat dit opgelos moet word. Hy het egter beklemtoon: “Ons het ’n grondwet. Ons gaan daarop aandring dat als ingevolge ons grondwet en die oppergesag van…

toe Matthew Elan, Ndabenhle Ngulube en Marnus van Heerden in 2016 deelgeneem het aan ’n innovasiekompetisie wat deur Hannover Reinsurance gereël is, het hulle die idee gekry om ’n ware “gemeenskapsgegronde” diens te begin om weer vertroue in versekeringsprodukte te vestig. “Daar is ’n duidelike botsing van belange in die tradisionele versekeringsmodel, omdat versekeraars besluit of eise betaal moet word en ook wins uit lae uitbetalings verdien. Om hierdie konflik uit te wis, het ons ’n sakemodel ontwikkel volgens die tradisionele stokvel-spaarmodel, waar die bydraers voordeel trek uit lae uitbetalings,” sê Van Heerden. Pineapple is as maatskappynaam gekies vanweë dié gemeenskapsgegronde benadering. ’n Pynappel is ’n vrug wat bestaan uit ’n versameling bessies wat ’n struktuurvorm waar elkeen die ander beskerm, verduidelikVan Heerden. Met Pineapple wou hulle ’n platform skep…

Ná ’n lang wag is Steinhoff se resultate vir die jaar geëindig September2017 uiteindelik bekendgemaak – die resultate wat Markus Jooste, voormalige uitvoerende hoof, laat bedanken die aandeelprys in duie laat stort het. Die slegte nuus is dat die resultate so erg is as verwag, indien nie erger nie. Dit is deurtrek van korrupte seniorbestuurspraktyke, en bring ’n bankrot maatskappy aan die lig. Bates (ontasbares en klandisiewaarde uitgesluit) staan tans op net meer as €10 miljard en laste op net meer as €14 miljard – tegnies is die maatskappy dus bankrot. Bedryfsgewys besit die maatskappy wel ’n aantal goeie ondernemings, waaronder ’n aandeel van meer as 70% in Pepkor, maar regsgedinge gaan als verwoes wat oorbly. Bedryfsgewys besit die maatskappy wel ’n aantal goeie ondernemings, waaronder’n aandeel van meer as…

die Amerikaanse ekonoom Arthur Okun het in 1962 bevind dat ’n styging van een persent in ’n werkloosheidskoers ’n negatiewe uitwerking van sowat twee persent op ’n land se bruto binnelandse produk (BBP) het. Hy het die Ellende-indeks ontwikkel deur die Amerikaanse werkloosheidskoers by die inflasiekoers te tel. Die resultaat behoort aan te dui presies hoe miserabel die land is. Hoe hoër die syfer, hoe treuriger die land. Die ekonoom Steven Hanke het die indeks in die laat 2000’s vir gebruik buite Amerika verfyn deur die land se prima uitleenkoers byOkun se berekening te tel en dan die jaar-tot-jaar-groeipersentasie in die BBP per capita af te trek. Die meet van ellende 1. Dis vanselfsprekend dat ’n land met ’n hoër werkloosheidskoers in die algemeen meer miserabel sal wees. 2. Inflasie…

die opwelling in globale aandelemarkte sedert die begin van die jaar (waaruit die JSE se indeks van alle aandele ookvoordeel trek) is op twee aannames gegrond: Dat Amerikaanse rentekoerse verlaag gaan word en dat die handelsgeskil tussen Amerika en China geskik sal word. Markte het ’n uiters korttermynsiening aangeneem. Dit hou gevaar in vir die deursneebelegger omdat dit gepaard gaan met ’n agtergrond van verwagte dalende globale ekonomiese groei. Met die middel van die jaar wat nader, blyk albei dié aannames oor-optimisties te wees, aangesien ’n reeks vreemde onreëlmatighede in die markte ontstaan. Op die dag wat die S&P 500 sy eerste jaarlikse hoogtepunt bereik het, het opbrengste op die Amerikaanse tienjaar-tesourie-effekte met ses basispunte verstewig. Die indeks van alle aandele is tot dusver 10% hoër vir die jaar. Tog…

die algemeenste maatstaf wat bepalers van monetêre beleid, soos die Suid-Afrikaanse Reserwebank, gebruik om die skuldvlak van Suid-Afrikaanse verbruikers te bepaal, is die verhouding van skuld tot bruto inkomste. Verlede jaar was dit 71,9%. Die syfer was die vorige jaar dieselfde, teenoor die algehele hoogtepunt van 86,4% in 2008 voor die wêreldwye finansiële ineenstorting. Dis wel meer as die langtermyngemiddelde sedert 1969 van 57,9%. Vergeleke met veral ontwikkelde lande is Suid-Afrika se verhouding van skuld tot bruto inkomste relatief laag, met verbruikers in Nederland wat ’n verbysterende skuld-tot-bruto-inkomsteverhouding van 209% het. Nou presies hoeveel skuld het Suid-Afrikaanse verbruikers, en is dit werklik kommerwekkend? ’n Mens kan waarskynlik gerus die ou stelling dat daar leuens, vervlakste leuens en statistieke is, hier noem, want die lewenskoste – wat vinnig styg terwyl die…

die mees voor die hand liggende manier om die regte persoon vir die werk te vind, is om ’n behoorlike posbeskrywing te hê, reg? Nee, verkeerd. Hierdie algemeen aanvaarde metode om nuwe aanstellings te maak, is moontlik die grootste struikelblok om die beste persoon vir die werk te vind, sê Todd Rose en Ogi Ogas, skrywers van “The End of Average”, in ’n artikel in Fortune Magazine. Die meeste posbeskrywings berus op ’n verouderde en foutiewe manier om oor werknemers te dink. “Dit beskou kandidate as gemiddeldes in plaas van individue.” Dit het alles in die 19de eeu begin toe die idee van ’n “gemiddelde persoon” ontstaan het en mense as spesifieke tipes geklassifiseer is – ’n soldaat, kantoorwerker, of rekeningkundige, byvoorbeeld. “Dit trek die aandag af van wat relevant…

Wat is die beste manier om iemand wat armoedig is, te help? ’n Stewige aalmoes? ’n Werk? Of iets heel anders? Dit is wat ontwikkelingsekonome wil weet. Ook nie net ontwikkelingsekonome nie: Politici sê dikwels hulle wil beleid instel wat die armes bevoordeel. Maar watter beleidsmaatreëls sal waarskynlik die grootste invloed hê? ’n Belangrike denkskool het die afgelope dekade met ’n eenvoudige antwoord vorendag gekom: gee mense meer kontant. Individue weet wat vir hulle die beste is, lui dié argument, en sou hulle ’n bedrag geld ontvang, sal hulle hul lewe na goeddunke kan verbeter. Party belê dit miskien in hul kinders se opvoeding (virtalle in die ontwikkelende wêreld ’n soort pensioenfonds), ander begin dalk ’n besigheid, betaal skuld af, koop ’n huis, of koop kos met meer voedingswaarde (om…

beleggingsbeheermaatskappyTFG, met plaaslike handelsmerke soos @Home, Exact, Fashion Express, Markham, en internasionale handelsmerke soos Phase Eight, Whistles, Retail Apparel Group en G-Star RAW Australia, verhandel sedert 2005 in ’n bestendige bulkanaal. Hy het in Januarie 2015 met syverkrygingsprogram begin toe hy die Britse vrouekledingshandelaar Phase Eight se beheermaatskappy virongeveer R4,1 miljard gekoop het – wat TFG toegang tot 542 winkels in Europa, Asië, die Midde-Ooste, Australië en Amerika verleen het. Hy het intussen verder in Australië uitgebrei. Vooruitsigte: Nadat hy die boonste helling van sy langtermynbulkanaal getoets het, en ’n hoogtepunt van 24 040 sent per aandeel bereik het, hetTFG omgedraai en binne die kanaal reggestel. Hy het toe teen 15 370 sent steun gevind. Hoewel dieVerenigde Koninkryk’n moeilike mark is – en weens die Brexitstem van Junie 2016 swaarkry…

Vroeër vandeesmaand het die grootste bierbrouer ter wêreld, Anheuser Busch InBev (AB InBev), ’n boete van €200 miljoen gekry weens die misbruik van sy oorheersing in die Belgiese biermark. “Verbruikers in België het meer vir hul gunsteling bier betaal weens AB InBev se doelbewuste strategie om oorgrensverkope tussen Nederland en België te beperk,” het Margrethe Vestager, mededingingskommissaris van die EU, luidens ft.com gesê. Volgens die kommissaris het AB InBev sy dominante posisie gebruik om die prys van België se gewilde bierhandelsmerk Jupiler hoog te hou. Om die enkelmark te verdeel ten einde hoë pryse te handhaaf, is onwettig, berig ft.com. “Die ondersoek het bevind Jupiler is goedkoper in Nederland en die biermaker oortree die EU se antitrust-reëls deur Nederlandse groot-en kleinhandelaars se vermoë om die bier na die naburige België…

tienduisende mense woon gewoonlik Berkshire Hathaway se algemene jaarvergadering in Omaha by om na die uitvoerende hoof en voorsitterWarren Buffett en die ondervoorsitter Charlie Munger te luister. Vanjaar was dit weer só. Vyf uur lank het dié twee verhandelingsveterane beleggingsvrae beantwoord op die jaarvergadering, wat op die eerste Saterdag in Mei gehou is. Die jaarvergadering word deesdae ook regstreeks gestroom, en daarom kon ek daarna luister. Daar was soos altyd talle lesse vir beleggers en maatskappye. Handelsmerkmag Een les wat my opgeval het, was die spanning wat tussen handelsmerke en kleinhandelaars bestaan. Buffett sê dié was nog altyd daar. Dit is omdat handelsmerke groter marges wil hê, terwyl kleinhandelaars marges en pryse virdie verbruiker probeer besnoei. Ek het al geskryf hoe dit plaaslik metTiger Brands gebeur wanneer plaaslike kleinhandelaars en…

omstrede onderwerpe het eie aan Mamongae Mahlare geword. Nadat sy jare lank in die alkoholbedryf gewerk het deur te help om die nywerheidsreus SAB Miller se bedrywighede in Tanzanië en Mosambiek te bestuur, is Mahlare – sedert Maart verlede jaar – die besturende direkteur van Illovo Sugar SA. Soos die geval met die drank- sowel as die tabakbedryf is, word suiker as een van die samelewing se euwels beskou. Dis duidelik ’n onderwerp waaroor Mahlare baie uitgevra word. “Die oormatige gebruik van enige produk is sleg vir jou,” sê Mahlare en verwerp die kritiek dat “drink verantwoordelik” – die berugste weersprekende bedryfslagspreuk – ooreenkomste het in suikerveldtogte wat soortgelyk klink. “Die suikerdebat is baie kompleks, en dit het uiters polities geraak. Daarom word dit ’n baie gevaarlike platform om te…

khula is besig om vir ’n omwenteling in kleinskaalboerderyte sorg deur dit na die digitale te skuif. Die bekroonde toepassing stel kleinboere in staat om vars produkte met die tik van ’n foonskerm na die formele mark te stuur. As ’n skare-befondsingsplatform, is Khula in wese een groot virtuele plaas wat bestaan uit meer as 2 000 aktiewe kleinskaalboere wat gesamentlikvars produkte in grootmaat aan groot ondernemings soos Pick n Pay, RocoMamas-franchises en hotelle voorsien. Boere kan hul produkte op ’n lys plaas en hul voorraadvlakke in reële tyd op die toepassing naspoor; hulle kan ook hul logistiekkoste deel. Dit strek plaaslike vragmotoreienaars tot voordeel, aangesien hulle op die toepassking kan registreeren dan, net soos met Uber, in kennis gestel word wanneer’n vrag gereed is om opgelaai en afgelewer te…

As ’n werknemer sy bestuurder raadpleeg oor sy rol in die organisasie, moet die bestuurder: 1. besorgd wees – wys ’n bietjie meegevoel en gesels oor hoe dinge was toe jy begin het; dit bou vertroue en maak dit makliker vir personeel om hulp te vra; 2. ’n veilige ruimte skep waar mense hul probleme kan deel en positief na foute kan kyk; 3. ’n rolmodel wees – toon dat jy in werk/lewensbalans glo; 4. buigsaam wees – laat mense toe om die resultate wat jy wil hê op hul eie manier te bereik; en 5. as daar mentor-en afrigtingsfasiliteite of vaardigheidsontwikkelingsgeleenthede is, bied dit aan werknemers om te wys dat jy hulle ondersteun. BRON: Aviva Baran-Rothschild, stigter van Fields of Change…

The African Voice @teddyeugene Suid-Afrikaanse man gearresteer omdat hy KFC ’n jaar lank gratis geëet het deur voor te doen dat die hoofkantoor hom gestuur het om te toets of die kos op peil is. Downtown Josh Brown @ReformedBroker Facebook het op 40 geopen en is in die eerste jaar tot 18 gehalveer. Toe skiet hy op tot 216. LEER: *Die eerste jaar van ’n aanvanklike openbare aanbod maakook nie saak nie. ghaleb cachalia @GhalebCachalia Politiek101. Moet NOOITdie kiesers blameer nie… Qaanitah Hunter @QaanitahHunter Pretoria is traumaties. ’n Ou het my wieldoppe gesteel (wat tien keer in Pretoria gebeur het). Toe gaan ek en steel hulle terug. Hy was so geskok dat hy nie eens baklei het toe ek hulle in my kattebak sit nie. Hulle kos R600 ’n keer.…

“HIERDIE AANVAL HET AL DIE KENMERKE VAN ’N PRIVATE MAATSKAPPYWAT MET REGERINGS SAAMWERK OM AFLUISTERPRO-GRAMMATUUR TE LEWER WAT DIE FUNKSIES VAN MOBIELEBEDRYFSTELSELS OORNEEM.” – WhatsApp erken daar is tekortkominge in die boodskaptoepassing wat aanvallers toegelaat het om kommersiële Israeliese afluisterprogrammatuur in fone te plaas, berig Financial Times. Die maatskappy sê hy het vroeg in Mei ontdek dat aanvallers afluisterprogrammatuur op iPhones én Android-fone kan installeer deur teikens met die toepassing te bel. WhatsApp het sy 1,5 miljard gebruikers wêreldwyd aangemoedig om op te gradeer na die nuutste weergawe van die toepassing, asook om mobielebedryfstelsels op datum te hou, om hulself te beskerm teen potensiële uitbuiting wat ontwerp is om inligting oor mobiele toestelle in gevaar te stel. “ONS WERK AS ’N KOLLEKTIEWE.” – Ace Magashule, sekretaris-generaal van die ANC, het…

sedert die euforie van Robert Mugabe se onttroning laat in 2017 ná 37 jaar aan bewind, het Zimbabwe ontnugter teruggekeer aarde toe. By die skryf hiervan is die land in ’n beurtkragkrisis gedompel waaronder almal ly, veral die land se mynboubedryf – ’n belangrike deel van sy ekonomiese lewensbloed. Een van die mynmaatskappye wat vinnig uit die wegspringblokke gekom het nadat Mugabe uit sy amp gedwing is deur magte wat simpatiekgesind was teenoor die huidige president Emmerson Mnangagwa, was die JSE-genoteerdeTharisa onder leiding van Phoevos Pouroulis, uitvoerende hoof en seun van die plaaslike mynbouentrepreneur Loucas Pouroulis. Tharisa het letterlik halsoorkop in Zimbabwe ingetuimel, twee ooreenkomste onderteken om ’n chroommyn via ’n maatskappy genaamd Salene te vestig en deur Karo Platinum ’n 26,8%-aandeel opgeneem in ’n konsortium van Zimbabwiese sakegroepe deur’n…

die Suid-Afrikaanse SPAR Group (Spar) is basies ’n groothandelaar en verspreidervan goedere en dienste aan Spar-kruidenierswarewinkels wat onafhanklik besit word, Build it-winkels vir boumateriaal, Tops by Spar-drankwinkels en andergroepkleinhandelaars in Suider-Afrika, Ierland en Engeland. Spar het sy langtermynbultendens sedert 2009 behou. Teen die einde van 2015 het die momentum opwaarts gestyg toe hy deur sy sleutelweerstandstendenslyn gebreek het. Vooruitsigte: Nadat Spar in Februarie verlede jaar’n ongeëwenaarde hoogtepunt van 22 700 sent per aandeel getoets het, het hy teruggetrek tot die steuntendenslyn van sy langtermynbultendens en daarverstewig – ’n ommekeerwat dalk veroorsaak is deur swak groei in sy Suider-Afrikaanse mark, wat ’n beduidende verlangsaming in verkope ervaar het. Tesame met kostedruk het dit tot ’n margeinkrimping gelei. Op die grafieke: Spar nader nou die boonste helling van sy regstelling – wat…

een van die belangrikste aspekte van enige besigheid is sy direksie. Dit is die groep mense wat aandeelhouers elke jaar by die algemene jaarvergadering verkies om die besigheid te bedryf. Dit sou onprakties wees vir al die aandeelhouers om betrokke te wees by die bestuur van die besigheid, dus doen die direksie dié werk namens ons. Die uitvoerende hoof en in ’n mindere mate die bedryfshoof en finansiële hoof bestuur die maatskappy natuurlik op ’n daagliks basis. Maar langtermynstrategie, aanstellings en dies meer is die werk van die direksie. Terwyl die direkteure dus nie noodwendig in die praktyk betrokke is nie, maak hulle saak. Tog word baie min aandag aan die direksie bestee, afgesien van die persone en die kontinuïteit daarvan. En natuurlik, die vertrek van ’n belangrike naam trek…

EKONOMIE Die lewe ná die verkiesing Die verkiesing is verby en die demokrasie het weer loshande gewen. Suid-Afrikaners het gewys dat, al is ons ’n jong demokrasie, ons dit goed doen. Dit baan die weg vir SA Ingelyf se beleggingstrategie, maar ondanks die uitstekende verkiesing is die pad na herstel nie sonder risiko’s nie. Eerstens: Die broodnodige BBP-groei waarop almal hoop materialiseer dalk glad nie, of gebeur pynlik stadig. Tweedens is ons, soos altyd, aan wêreldrisiko’s uitgelewer. Langsamer groei of dalende markte in die res van die wêreld sal ons knou, al is ons markte hóé goed geprys. Minstens kan ons nou egter die dinge wat wel binne ons beheer is, bestuur. MARKTE Moenie oor 1987 tob nie Die jaar 2019 het goed weggespring, met die meeste markte wat tot…

skuldberadering is in 2007 in die nasionale kredietwet gewettig, en help om uitermatig hoë skuldvlakke te hanteer. Dit het nie vroeër amptelik bestaan het nie. Benay Sager, bedryfshoof van Debt Busters, sê 230 000 verbruikers betaal tans herstruktureerde skuldlenings aktief deur skuldberading, en sowat 1 miljoen Suid-Afrikaners het die afgelope 12 jaar van skuldberading gebruik gemaak. “Ek reken daar is 2 miljoen tot 4 miljoen mense in die land wat skuldberadering of ’n ander soort skuldbestuursoplossing behoort te gebruik.” “Daar is 25 miljoen kredietaktiewe verbruikers in die bevolking, en 10 miljoen tot 12 miljoen het ’n verswakte kredietgeskiedenis. Ek reken daar is 2 miljoen tot 4 miljoen mense in die land wat skuldberadering of ’n ander soort skuldbestuursoplossing behoort te gebruik,” sê hy. Wat dié verbruikers volgens hom moet doen,…