Innholdsfortegnelse for June - September 2021 i Baba & Kleuter

Ek en my man deel ’n kantoor hier by die huis. Gewoonlik kan ek te midde van enige geraas werk. Dis ’n ingeoefende vaardigheid wat op kosskool ontwikkel het en toe by die bedrywige dagblad waar ek as joernalis begin werk het, verfyn is. Ek skrik nie vir ’n oopplankantoor nie. Trouens, ek mis dit nogal. Daar is een deel van my man se werk wat my egter noop om die vertrek te verlaat. Hy sit van tyd tot tyd in lang zoom-vergaderings oor nuwe aanstellings. Van die gesprekke oor die verskeie kandidate kan vir ure aanhou en dis eentonig genoeg dat ek niks hoor nie, net ’n gedruis in die agtergrond. Die oomblik as ek egter hoor daar is ’n gaping in ’n CV, en dis ’n vrou, en…

BABA & KLEUTER NEEM UMA SE PLEK IN Ek verwag oor twee maande ’n seuntjie en ons liefste dogtertjiepop is 18 maande oud. Ons woon in Katar en waar die plan was om in SA die lewe te skenk, het dinge weens Covid-19 verander. Ek sal hier moet kraam en my ma en sussies sal Boetiebeer vir ’n hele ruk nie kan sien nie. Ek het my nooit kon indink dat my mense nie deel van my babatjie se eerste paar maande sou wees nie. My hart is goed seer, maar ek sien ook uit na die intieme tyd wat vir ons gesinnetjie voorlê: net ek en my man, en ons dogtertjie en seuntjie. Soveel mammas wat oorsee bly moes hul eerste baba in die lewe bring sonder hul ondersteuningstelsel.…

Die umami-smaak van sampioene beteken dat jy dit by enige vleis, selfs vis, kan voeg en die smake kombineer so goed dat die meeste mense nie eens weet dat jy dit ingesluit het nie. Die voedingswaarde van die gereg kry ’n lekker hupstoot, maar die kilojoules, vet en versadigde vet per porsie is kleiner sonder dat smaak ingeboet word. Dis regtig ’n wen-wen-plan! Baie dankie aan The South African Mushroom Farmers' Association vir die gebruik van hierdie resepte, wat almal in kinders se smaak sal val.…

Kieme is oral, veral op plekke soos dagsorgsentrums en by speelgroepies. Blootstelling is deel van die lewe, al het die pandemie ons geleer om werklik alles te doen om te keer dat ons siek word. Maar as julle al by die soveelste verkoue trek en dis nog nie eens regtig winter nie, is dit tyd vir ’n paar bykomende voorkomingsmaatreëls en planne om die immuunstelsel ’n goeie hupstoot te gee. Dis altyd ’n goeie idee, maar veral noudat ons nog nie van Covid-19 ontslae is nie. BORSVOEDING Probeer om jou kind so lank moontlik te borsvoed. Jou borsmelk is ryk aan teenliggaampies wat jou baba se immuunstelsel versterk en help om siektes af te weer. Probeer dus aanhou voed, al word jou peuter ouer. Selfs een voeding saans kan ’n…

DIÉ PARTYTJIE IS SO SLIM EN BEWYS DAT JY NIE DUISENDE HOEF UIT TE GEE NIE Hier is ‘n paar beginsels wat altyd op ‘n suksesvolle viering uitloop: HOE JONGER JOU KIND, HOE MINDER MAATJIES moet jy nooi. Tweejariges kan maklik oorweldig voel deur ’n groot groep en talle kleintjies het al op hul eie partytjie in die kamer gaan wegkruip. Hou dit dus klein; dis in elk geval deesdae ‘n veiliger opsie. KIES DIE TEMA OM JOU KIND GELUKKIG TE MAAK, nie om ander ma’s te beïndruk nie. Dink oor wat jou kind se ware liefdes en voorkeure is en brei dan daarop uit. PARTYTJIES IN DIE VARS LUG IS GOED VIR DIE APTYT en nare virusse waai weg voor almal mekaar aansteek. Ventilasie is ‘n belangrike voorkomingsmiddel en…

After Birth deur dr. Luanne Epstein is ’n goeie metgesel in die weke en maande nadat jou baba gebore is. Dié Kaapstadse dokter, wat in Chinese geneeskunde spesialiseer, verskaf hope praktiese raad en inspirasie oor hoe jy liggaam en siel kan streel en jou die tyd kan gun om aan te pas en te herstel. After Birth sluit hoofstukke in oor borsvoeding, gesond eet, kruie, oefening en jou gemoed. Hoewel Luanne die wêreld platgereis het om die inligting vir haar boek in te win, is al die bestanddele wat sy noem plaaslik beskikbaar. Die boek kos R250 by after-birth. baby en dié wat dit daar koop, kry ook toegang tot drie YouTube-video’s oor joga, buikdans en qigong-oefeninge.…

1 Onthou om vooraf al jou voorkeure en behoeftes in ’n geboorteplan neer te skryf. 2 Aromaterapie-olies is strelend en kalmerend. 3 Verwelkom elke kontraksie en nooi jou baba die wêreld binne. 4 Dink oor die heuglikheid van die gebeurtenis. Dit sal jou help om op die positiewe te fokus. 5 Oorweeg die hulp van ’n doula. 6 Vra as jy iets nie verstaan nie. 7 Glo dat jou lyf weet wat om te doen. 8 Visualiseer: Sien kalmerende prente in jou verbeelding en fokus daarop as dinge intens raak. 9 Transhuid- (deur die vel) elektriese senuweestimulering-masjiene (TENS) kan pynboodskappe na die brein keer.…

DAG 1 As dit by nuwe babas kom, voel sommige dinge vir ons natuurlik terwyl ons ander algaande aanleer. Dankie tog vir “goedvoel”-hormone soos oksitosien wat hiermee help. Dis teenwoordig terwyl ons swanger is en word in groot hoeveelhede vrygestel terwyl ons kraam. Hierdie wonderlike hormone sorg dat jy gelukkig en lief vir jou nuwe baba voel sodat julle kort voor lank ’n hegte band deel. Die goedvoel-hormone is ook daarvoor verantwoordelik dat jou melk afsak en help om die eerste borsvoeding-probeerslag natuurlik te laat voel. WAT JY KAN DOEN Sorg dat jy jou baba naby aan jou hou. Sit met jou baba in jou arms, praat met en sing vir haar. So sal jy haar gou leer ken en beter verstaan. Borsvoed jou kleinding wanneer sy honger is en…

Babas wat heelnag onrustig is, kan te warm of koud kry. Maar hoe weet jy wat die regte temperatuur is? Volg dié riglyne: ■ Wat reg is vir jou, is meestal ook reg vir babas. Sowat 20 tot 23 ˚C is die ideaal. Skaf ’n muurtermometer aan as jy seker wil wees. ■ Moenie jou baba te warm aantrek vir slaaptyd nie. Babas kry gou te warm. ■ Maak seker die kamer is goed geventileer, met ander woorde dat dit deur die dag en nag genoeg vars lug kry. ■ Wat van ’n waaier? ’n Waaier kan ’n warm kamer goed afkoel, maar moet dit nie op jou baba laat blaas nie. Onlangse navorsing het gewys dat babas wat in kamers met draaiende waaiers slaap, ’n skraler kans het om…

Gewone bababedruktheid kan soms die bindingsproses tussen jou en jou baba ’n bietjie uitstel, maar dis iets wat jy vinnig kan inhaal. Hewige postnatale depressie is egter ’n ander saak. Dit kan normale kommunikasie met jou baba strem en ’n invloed hê op die ontwikkeling van ’n normale verhouding tussen julle twee. Praat met jou dokter en vra hulp as jy voel jy kan nie die eise van ma wees baasraak nie. Dis dalk in elk geval ’n goeie plan om by ’n berader of terapeut uit te kom en te gesels oor hoe jy voel – en sommer ook oor enige seer of omwentelings uit jou verlede.…

1 Julie My onderlyf was nog verlam van die keiser toe die verpleegster Jana vir borsvoeding bring. Ek weet nie hoekom nie, maar dit het my onkant gevang. Vreemd, want ek het nege maande lank uitgesien na hierdie oomblik en toe dit kom, toe voel ek nie gereed nie. Maar die verpleegster het my nie juis ’n keuse gegee nie. Ek was klaar in ’n halfsit-posisie en sy’t gesê ek moet die baba soos ’n rugbybal onder my arm hou. Dit het nie reg gevoel nie en met my ontblote borste het ek baie kaal en verleë gevoel. My onbeholpenheid wou my laat huil. My man, Jan, het dit besef en die verpleegster sommer uitgejaag. Toe doen ek my eie ding en met ’n bietjie gesukkel het my baba die…

The Unicorn Baby gaan jou baie leer en jou laat lag ook. Arbeidsterapeut Roxanne Atkinson van Kaapstad het ‘n slag met woorde en duidelik ook ‘n slag met babas. Uit haar ervarings met ‘n wye verskeidenheid ouers en babas het Roxanne tien mites geïdentifiseer wat veral nuwe ouers kan angstig maak omdat dit allerhande onrealistiese verwagtinge skep. Pleks daarvan om te hoop dat jou baba soos die onwerklike eenhoring van die titel optree, is dit veel beter om jou aandag daarop te fokus om jou unieke baba te leer ken, met al sy nukke en grille. R250, Jonathan Ball Publishers.…

Spesifieke binnenshuise plante en kruie soos roosmaryn en laventel kan glo help om die lug in jou huis skoon te hou. Lugsuiweraars help ook om lug met stofmyte, rookwalms en giftige gasse skoon te maak. Hulle werk op verskeie maniere, lyk soos lugverkoelers en kos vanaf omtrent R3 000. Volgens vervaardigers gebruik hulle ook nie te veel elektrisiteit nie. Kenners beveel dit aan vir huise met kinders, ouer mense en mense met allergieë of asma. Vrae dié vrae as jy een wil koop: ■ Hoe groot is die gebied wat die suiweraar dek? ■ Hoe gereeld kan die suiweraar al die lug in ’n vertrek in skoon lug omskakel? ■ Hoeveel elektrisiteit gebruik dit? ■ Hoeveel kos ’n nuwe filtreerder of gloeilamp en hoe gereeld moet dit vervang word?…

JY HET NODIG • ’n handskoen (as daar een is met ’n verlore maatjie) • watte of stoffeerstopsel vir opstop • naald en garing en/of materiaalgom • skêr • stukkies vilt of materiaal, knope, plastiekogies en klein tosseltjies vir versiering MAAK SO 1. Stop die handskoen met watte of opstopsel. Werk die bokant van die handskoen toe sodat die opstopsel nie kan uitval nie. 2. Knip gesigsdele uit die vilt of materiaal. 3. Gebruik die viltstukkies, knopies en ander versierings om ’n gesig op die handskoen te prakseer. Jy kan dit vaswerk of met materiaalgom vasplak.…

V My seuntjie is nou twee jaar oud en kry omtrent twee keer per jaar mangel-ontsteking. Is dit beter om sy magels te laat verwyder, of is twee keer per jaar te min om oor bekommerd te wees? A DR. HANNEKE HEYNS ANTWOORD: Mangelontsteking en keelinfeksie is baie algemene probleme by klein kindertjies. Dit kom gewoonlik minder voor namate hulle ouer word. As die mangels uitgehaal word, word die neusmangels (oftewel adenoïede, ’n soortgelyke weefsel hoër op in die keel naby die neus) sommer ook terselfdertyd verwyder. Die indikasies vir die operasie (dinge wat dit nodig maak) word verdeel in absoluut, waar daar geen keuse is nie, en relatief. Net ’n paar indikasies is absoluut, soos wanneer die mangels en adenoïde so groot is dat dit asemhaling belemmer en slaapap…

DIS NOU ’N SUKSESVERHAAL! Ken jy iemand wie se kind fantasties kan lees? Vra gerus uit ... die kans is goed dis omdat die kind al aan Tippie blootgestel was. Die Leer my Lees met Tippie die Olifant-reeks is in 2014 bekendgestel en Vlak 1 is al 15 keer herdruk! Daar het al 60 titels verskyn. Die skrywers, Jose Palmer en Reinette Lombard, ken hul storie en het jare se ervaring met kinders wat met lees sukkel ingespan om die materiaal te skep. ’n Stel met 10 boeke kos R390. LAPA-uitgewers gee dit ook in Engels en ander plaaslike tale uit. ’n Tippie-knuffeldier is ook binnekort te kry. VIR OUER KINDERS Die Ouma Hester-boeke is op nege- tot 12-jariges gemik, maar jy kan mos maar solank aan jou kind se…

Frances verduidelik: ■ Twee- tot driejariges kan opdragte naboots sonder om die rede daaragter te begryp. ■ Drie- tot vierjariges kan tussen reg en verkeerd onderskei, hoewel die begrip van gevolge eers teen vyf jaar oud sterk teenwoordig is. Hulle kan ook onder leiding reëls en roetine volg. ■ Vier- tot vyfjariges ontwikkel ’n sin vir besorgdheid oor veiligheid. ■ Vyf- tot sesjariges kan met selfvertroue reëls volg en nakom en het ook ’n beter begrip van oorsaak en gevolg.…

WIL JY JOU KIND OP DIE VOOBLAD SIEN? SKRYF DAN IN VIR ONS VOORBLADKOMPETISIE EN KOM IN AANMERKING VIR FANTASTIESE PRYSE! Ons soek 2021 se voorbladsterre. Die inskrywings vir seuntjies en pasgeborenes het reeds gesluit, maar ons het nog twee dogtertjies nodig vir die res van die jaar. Baba & Kleuter verskyn vanjaar drie keer. Ons sustertydskrif Your Pregnancy & Baby verskyn ses keer, maar elke tweede voorblad is ’n swanger vrou. Daar is dus nog twee geleenthede oor vir jou kind om op die voorblad van een van die twee tydskrifte te verskyn, want die twee seuntjievoorbladwenners en die twee pasgeborenes is reeds op die winkelrakke te kry. Wanneer jy inskryf, kom jou kind outomaties vir albei tydskrifte in aanmerking. Blaai na bladsy 14 en 15 vir nog inligting,…

Die prys gee jou twee maande van elektroniese toegang tot prettige en betekenisvolle tydverdrywing saam met jou kleinding. Die program streef daarna om peuters en kleuters tussen een en vyf in die geheel te ontwikkel. Elke dag is anders en vol pret. Belê in die boustene van jou kind se toekoms. Om deel te neem, stuur jou kind se foto na sharing@ypbmagazine.com. Stuur jou gunstelingfoto na sharing@ ypbmagazine.com Onthou om jou kind se naam, van, ouderdom, kontakbesonderhede en posadres in te sluit.…

HOE HET DELIEN SE GEBOORTE VERLOOP? Delien is op 27 Desember 2020 gebore, ‘n dag of wat ná die verwagte datum. Sy het 3,8 kg geweeg en was 54 cm lank. Dit was ‘n natuurlike geboorte en gelukkig nie so lank nie. Sy is sowat drie uur vandat ons besef het ek is in kraam, gebore. Dit was ‘n ongelooflike ervaring. Sy het ons harte dadelik gesteel. WAT WAS DIE IMPAK VAN DIE PANDEMIE OP JOU SWANGERSKAP? Dit was meer eensaam. Ek was definitief meer gestres en bang om in aanraaking met mense te kom en dus het ons baie vriende en familie nie gesien of byeenkomste bygewoon nie. Mens kon sekere swangerskapoomblikke dus nie ten volle met ander deel nie. Die goeie ding was wel dat ek meer op…

WENNER 1Die wenner was op die voorblad van Your Pregnancy & Baby February & March 2021. WENNER 2 Hy was op die voorblad van Baba & Kleuter Februarie-Mei-uitgawe. WENNER 3 ’n Pasgeborene is op die voorblad van Your Pregnancy & Baby June & July, wat vanaf 14 Mei te koop is. WENNER 4 ’n Pasgeborene is op die voorblad van Baba & Kleuter Junie-September, wat vanaf 21 Mei te koop is. WENNER 5 ’n Dogtertjie verskyn op die voorblad van Your Pregnancy & Baby October & November, wat vanaf 17 September te koop is. WENNER 7‘n Dogtertjie verskyn op Baba & Kleuter Oktober-Januarie-uitgawe, wat vanaf 24 September te koop is.…

een WEES LIEFDEVOL Dis belangrik vir die ontwikkeling van ’n kind dat hy warmte en liefde aanvoel. As jy jou kind openlik wys hoe lief jy vir hom is, voel hy veilig en geborge. Dis ’n manier om emosionele stabiliteit in sy lewe te vestig en die eerste trappie van emosionele ontwikkeling. Partykeer is dit vir ouers moeilik om hul liefde uit te druk en neem hulle sommer aan hul kind weet hulle is vir hom lief. Maar dis tog nodig dat jy jou liefde vir jou kind moet wys. twee LEER VERANTWOORDELIKHEID As jou kind leer om verantwoordelikheid te hanteer, leer hy ’n belangrike lewensvaardigheid. Laat hom klein takies verrig; dit gee hom die geleentheid om ’n positiewe bydrae te lewer. Hy sal dit geniet om op ’n betekenisvolle…

A, C & E Sodra jou kind vaste kos begin eet, kan jy veral fokus op kos ryk aan antioksidante soos patat, wortel, pampoen, papaja, soetrissie (alles vitamien A), bessies, kiwivrugte, aarbeie, sitrus, groen blaargroente, botterskorsie (alles vitamien C) en avokado’s, neute en sade (alles vitamien E). Probeer waar moontlik kos in die natuurlikste vorm eet. Hoe meer ingryping daar was deur die mens, hoe meer voedingstowwe het al verlore gegaan. PRE- EN PROBIOTIKA As jou verteringstelsel goed werk, is jy weerbaar teen infeksies. Die sleutel is ’n dieet met genoeg pre- en probiotika. Natuurlike bronne van prebiotika is piesangs en aspersies, asook uie en preie. Maak sop of risotto en sluit knoffel ook in. Jy kan die probiotika ondersteun deur gefermenteerde kos by jou kind se dieet in te…

Nel-Mari en Nicholas Harle ken hul dogtertjie goed. Niks is vir haar lekkerder as om saam met maatjies te bak en te brou nie … en dan natuurlik om aan die smullekker soetgoed weg te lê. Dis mos wat ’n partytjie moet wees! Die voorskote is aangetrek en die vierings het begin, in Julia se kombuis. VERSKAFFERS Viraltyd Partytjies: Meubels, beplanning en stilering Peacock Creations 20: Lekkergoedsakkies en vlagdoekies Ouma‘s Pantry: Oondjies en Rice Krispieslekkernye Mercia Swart Photography: Fotografie Tannie Hantie en Heiletje: Kolwyntjie-blomme en pienk-en-blou voorskote JAPS Printing: Agtergrondontwerp, versiersel-plakkers en bakmetode-plakkaat…

WAT IS PSOS? Vroue met dié toestand se eierstokke produseer meer androgene as wat ’n gesonde vrou se eierstokke sou produseer. Androgene is manlike hormone, wat vroue ook vervaardig, maar die hoë vlak van androgene by vroue met PSOS tas die ontwikkeling en ook die vrystelling van eiertjies gedurende ovulasie aan. Hierdie vroue kan dus ongereelde menstruele siklusse hê en daar kan ’n klomp siste in hul eierstokke voorkom. PSOS kan onder meer diabetes en kardiovaskulêre komplikasies veroorsaak. WAT VEROORSAAK PSOS? Prof. Zephne van der Spuy, oudhoof van verloskunde en ginekologie aan die Universiteit van Kaapstad, sê kenners vermoed dat PSOS deur omgewingsfaktore én oorerwing veroorsaak word. Sy reken dat vroue met PSOS dikwels ’n ma of sussie met dieselfde toestand het. Dogters kan ook die geen van hulle pa…

WENKE 1 Aanraking terwyl jy kraam is ’n uitstekend metode van natuurlike pynverligting. Dit sluit dinge in soos ’n strelende massering, koue en warm kompresse en kontradruk. 2 Eksperimenteer met verskeie posisies en inkorporeer dans en joga of wieg heen en weer om jou baba te help om in die geboortekanaal af te sak. 3 Maak seker jy bly goed gehidreer en vermy ’n leë maag terwyl jy kraam. Dit is beter om klein slukkies water te drink en in die loop van die bevalling aan hoë-energiekos te peusel. 4 Praat-sing of maak kreungeluide om energie vry te stel. In sommige kulture word vroue in kraam ontmoedig om geluide te maak, maar onthou dat wanneer jy gil jy buitentoe druk, wat die proses aanhelp. 5 Oorweeg water as ’n pynverligter.…

KIES ’N KAMER Naby of ver van jou kamer af? Dis die eerste besluit wat jy oor die babakamer sal neem, en dis meestal ’n hoogs persoonlike besluit. Sommige ouers hou daarvan om te weet die babakamer is naby, ander verkies dit weer ver sodat hulle nie wakker word van elke klein babageluidjie nie. Die rigting waarin die babakamer se vensters kyk, is egter belangriker as die afstand van jou kamer af. In Suid-Afrika kan ’n kamer met groot vensters aan die suidekant van jou huis te koud word. Die ideaal is ’n kamer met vensters wat noord wys. Moet ook nie vergeet van die bure se braaiplek of erger nog, hul hondehok nie. Jou baba gaan in daardie eerste paar maande baie slaap en ’n aanhoudende geblaf of skielike…

Die besluit oor die bed is een ding. Daarna moet jy die regte beddegoed koop. MAAK SEKER ... ■ Die matras is nuut en nommerpas vir die bed wat julle gekoop het (en onthou om die plastiekomhulsel om die matras te verwyder). Daar behoort nêrens ’n gaatjie of gleuf te wees waar ’n baba-arm, -been of -kop kan inglip en moontlik vassit nie. ■ Dis ’n matras met gate aan die een kant. ’n Babakussing is onnodig. ■ Die matras is ferm. ■ Die beddegoed is dun en van rekkatoen. Gebreide of gehekelde komberse soos dié wat jou ouma maak is wonderlik, want dit hou jou baba warm en sal hom nie laat oorverhit nie. Spesiale baba-slaapsakke is ’n blink plan want babas kan hulself nie dieper daaronder inwikkel en…

“As jy ’n aaklige dag beleef waarop sy onophoudelik huil, vra hulp. Bel ’n vriendin, gaan stap buite met haar in haar stootwaentjie of gaan kuier sodat jy nie gek word nie” Jou baba herken nou ander gesigte behalwe joune en begin selfs uiting gee aan verskillende emosies en gemoedstoestande. Jy kan nou en dan ’n vinnige glimlaggie kry wat beteken: “Hallo mamma, ek herken jou.” Sy sal doodstil na jou begin kyk terwyl jy praat en dalk ook voorwerpe met haar oë volg wanneer jy met haar speel. Teen die einde van die eerste maand het haar spiertonus verbeter en is die gevolglike beheerde liggaamsbewegings die eerste aanduidings van al die groot motoriese vaardighede wat sy oor die volgende maande en jare gaan aanleer. Jou baba se looprefleks sal…

■ BABA-AKNEE Dit lyk soos puisies en steek kop uit wanneer die oliekliere in die vel aktief begin raak. ■ KROM VOETJIES Die meeste babas het bakbene met tone wat na binne draai. Dis heeltemal normaal en verdwyn gewoonlik wanneer jou baba haar eie gewig kan dra. As dit baie opsigtelik is en haar voete nie op stimulasie reageer nie, moet jy jou dokter raadpleeg. ■ MELKKORS Dit kan sigbaar word wanneer jou baba se velbevogtigingskliere begin werk. Dele van die kopvel kan ’n dik, gelerige stuk kors vorm. Dit lyk egter erger as wat dit is. Smeer ’n paar uur voor badtyd babaolie aan om dit sag te maak en kam dit liggies uit. Moenie dit afkrap nie, want dit kan infeksie veroorsaak. ■ GEWIGSVERLIES Wanneer ’n baba gewig…

V Ek borsvoed reeds twee maande lank en geniet dit regtig. Ek het egter nou ’n warm knop in my bors wat baie seer is. Ek vermoed dis mastitis. Hoe sal ek weet dat dit wel mastitis is? Wat kan ek daaraan doen? A PROF. LISANNE DU PLESSIS ANTWOORD: Mastitis is gewoonlik die gevolg van ’n verstopte melkbuisie. Die melk wat agter die verstopping vasgevang is, kan na die omringende borsweefsel gedwing word en dit kan ontsteking van die weefsel veroorsaak. Dié borsontsteking word mastitis of melkkoors genoem. Daar kan ook ’n infeksie teenwoordig wees, maar nie in alle gevalle nie. Die simptome is dikwels soortgelyk aan griep en ’n mens kan bewerig en lyfseer voel of net skielik agterkom dat jou bors of borste seer is en jy olik…

Een van die algemeenste tekens van reflukssiekte is gereelde regurgitasie, oftewel ’n baba wat baie spoeg. Dit alleen beteken egter glad nie dat sy reflukssiekte het nie. As die gereelde gespoeg veroorsaak dat jou baba nie genoeg gewig aansit nie, infeksie in haar slukderm kry of soveel pyn het dat sy buitengewoon baie huil of selfs voedings weier, het sy reflukssiekte. ’n Baba met reflukssiekte kan ook baie prikkelbaar wees, hoes of haar ruggie krom trek van die pyn. Alle babas met reflukssiekte spoeg egter nie en dit kan dus gebeur dat sy nooit spoeg nie en tog hierdie komplikasies ontwikkel. Ongelukkig is al die simptome van reflukssiekte nie-spesifiek en kan dit ook as gevolg van ander toestande ontstaan. As ma kan jy dit dus nie self diagnoseer nie. As…

Allergene is die naam vir stowwe wat allergieë veroorsaak. Al die allergene in jou huis kan jou liggaam uitput, want elke keer as jy daarmee in aanraking kom, produseer jy histamien. As dit die heeltyd gebeur, vind daar ’n oorproduksie van histamien plaas. As jou liggaam dan in aanraking kom met ander allergene, virusse of bakterieë wat ’n groter gevaar vir jou gesondheid inhou as stofmyte, kan jou immuunstelsel dit nie so doeltreffend hanteer nie omdat jy gedurig ander klein oorloggies moet voer. Dit maak dus sin om die minder skadelike allergene in jou huis in toom te hou.…

V My baba is nou agt maande oud en het die afgelope maande ’n hele paar keer brongiolitis gekry. Ek het gelees dat daar ’n verband is tussen asemhalingsiektes van die boonste lugweg en ’n vita-mien D-tekort. Moet ek my baba laat toets om vas te stel of hy ’n vitamientekort het of moet ek hom net ’n aanvulling gee? Kan dit skade aanrig? A ANEL KIRSTEN ANTWOORD: Sommige studies het gewys dat daar ’n verband kan wees tussen ’n mens se vitamien D-vlak en die risiko vir asemhalingsiektes van die boonste lugweg, terwyl ander studies weer geen verband kon vind nie. Daar is dus nie klinkklare bewys dat vitamien D-aanvullings asemhalingsinfeksies help voorkom of behandel nie; meer navorsing is nodig. Navorsing het wel gewys dat mense met te min…

Vries dit vir later VEELSYDIGE VLEISSOUS JY HET NODIG • 3eetlepels olyfolie • 2uie, gekap • 2wortels, gerasper • 2selderystingels, gekap • 1knoffelhuisie, gekneus • 500 g maer beesmaalvleis • 2blikke gekapte tamaties • 1sakkie tamatiepasta • 1hand vol vars Italiaanse kruie soos basilie, pietersielie en origanum, fyngekap • sout en peper na smaak vir die grootmense GAAN SO TE WERK 1. Giet die olyfolie in ’n groot kastrol en braai die uie goudbruin. Voeg die wortel, seldery en knoffel by. Braai nog ’n paar minute. Verwyder al die groente uit die kastrol en hou eenkant. 2. Braai die maalvleis in dieselfde kastrol tot bruin. Skep die groente terug in die kastrol, voeg die geblikte tamaties en tamatiepasta by, meng goed en laat sowat ’n halfuur prut. 3. Voeg die vars kruie by en roer deur. Laat heeltemal afkoel en…

■ As jou kleuter in die motor moeilik of ongelukkig raak, kan jy op ’n veilige plek stilhou (soos ’n motorhawe) en aan hulle aandag skenk. ■ Moet nooit as bestuurder tussen die sitplekke deur probeer om jou kind te paai nie. Jou aandag moet op die pad wees. ■ Bêre jou handsak in die bagasiebak sodat jy nie jou selfoon kan gebruik nie. ■ Kinders onder 12 behoort nooit op die voorste passasiersitplek te sit nie, veral nie as die motor ’n passasierslugsak het nie. As die lugsak ontplooi, kan die krag en spoed van die lugsak die kind ernstig beseer.…

V Ek het twee kinders van vyf en ses jaar oud. Ek wil gesonde eetgewoontes by hulle vestig, maar die twee verskil soos dag en nag. Die een is piepklein en maer en het nie juis ’n eetlus nie, veral nie vir vleis nie, en die ander een grens aan oorgewig en eet alles wat voorkom. Dit voel of ek twee verskillende strategieë moet volg om die een aan die eet te kry en die ander terug te hou, maar dis moeilik want ons eet almal saam. Ek maak byvoorbeeld smoothies wat ek vol voedingstowwe prop sodat die kleintjie darem iets kan inkry en dan drink hy 200 ml. My groot kind wat dit regtig nie nodig het nie, drink byna 500 ml bo en behalwe die ontbyt wat hy…

TWEE MAANDE IN DIE NICU Marcus is op 28 Mei 2020 gebore, baie onverwags. Ek het preëklampsie opgedoen en om ons albei te red, moes hulle hom so gou moontlik uithaal. Nooit sou enigiets my kon voorberei op die pad wat voorgelê het nie. Marcus was 68 dae lank in die baba-waakeenheid (NICU). In dié tyd moes hy meestal asemhalingshulp kry van die ventilator of CPAP-masjien. (CPAP is die Engelse afkorting vir aanhoudende positiewe lugdruk.) Hy het meer as een infeksie gehad, longprobleme, ’n bloedklontjie in sy hart, asook bloeddruk- en nierprobleme. ’n Tyd lank was hy ook in ’n kritieke toestand. Daar het soveel dinge gebeur wat ek nie regtig wil onthou nie. Dit was soos ’n wipwarit. Hy het elke dag so hard baklei! Die dag het uiteindelik…

Ons het nooit beplan om in Singapoer met ’n gesin te begin nie. Maar ek en Lionel het nou drie lieflike klein mensies –Zoey (8), Lana (5) en Ezra (3) –en ons geniet dit om hulle hier groot te maak. Zoey is baie lief vir lees en bak en wil graag eendag ’n hond hê (o, wee). Lana is ’n bondel pret en giggels. Sy is mal oor drukkies en is baie bedagsaam. Ons jongste, Ezra, is weer ernstig, dog spelerig, en is baie lief vir treine en spoggerig aantrek! Ek is Singapoer toe verplaas deur die multinasionale maatskappy waarvoor ek vandag nog werk. Dit het begin as ’n ITpos, maar ek het na aanvraagbeplanning en vooruitskouings geskuif. Lionel het toe ook werk gekry by ’n ander multinasionale groep en…

BY BABY CITY KAN JY ELKE DAG LAE PRYSE GENIET Baby City bied ’n wye verskeidenheid gehalte-handelsmerke, alles onder een dak. Met daaglikse lae pryse is dit geen wonder nie dat Baby City Suid-Afrika se topinkopiebestemming vir babaprodukte is. Gaan na babycity.co.za om die hele reeks te sien. STREEL, VOED EN LIEFKOOS JOU KIND SE VEL MET EPI-MAX BABY & JUNIOR ’n Strelende, veeldoelige, versagtende bevogtiger vir babas en kinders wat sag genoeg is om as room of seep-plaasvervanger te dien vir normale of droë vel, asook vir ekseem en psoriase. Epi-max Baby Bum Barrier Cream beskerm, herstel en hou sensitiewe deeltjies van die vel in stand en kan gebruik word om nattigheid wat tot luieruitslag kan lei, af te weer. Die reeks is geskik vanaf geboorte en kan uitgeken…

Viralmed Junior Syrup (R139,95) is ‘n omvattende mengsel van botaniese bestanddele, kruie en sterk antioksidante wat bewys is om die immuunstelsel te help en die liggaam teen die ontwikkeling van siektes te beskerm, veral in tye van verhoogde risiko en vatbaarheid. Jong kinders en kinders wat speelskool bywoon, val in hierdie groep. Immuunondersteuning was nog nooit so belangrik nie. Viralmed werk as die eerste gevegslinie in die voorkoming van infeksies. Besoek www.viralmed.co.za vir meer inligting.…

HARTVERSKEUREND MAAR KOSBAAR Natuurlik wil geen mens daaraan dink nie en niks kan jou daarop voorberei nie: soms sterf ’n baba met geboorte. Now I Lay Me Down To Sleep is die naam van ’n organisasie wat die ouers van ’n oorlede baba wil bystaan met ’n baie spesifieke soort hulp. Hulle noem dit herinneringsfotografie. Fotograwe wat tot die organisasie behoort, kom neem ’n pragtige en intieme portret van die klein mensie en die enigste oomblikke wat julle saam kan wees. Dit word in swart-en-wit gelewer en is ’n kosbare aandenking. Die vrywillige professionele fotograwe in die netwerk ondergaan spesiale opleiding en doen die werk gratis. Dikwels is die organisasie ook vir die ouers ’n poort tot ’n gemeenskap van mense wat dieselfde oorgekom het en die meegevoel help baie…

AKNEE-MEDIKASIE Hormoonveranderings laat menige ma se vel gloei, maar byna net soveel swanger vroue voel soos tieners met velle vol puisies en knoppies. Baie mondelikse akneebehandelings bevat retinoïese suur, wat geboorte-afwykings en ’n verhoogde risiko vir miskraam as newe-effekte het. Ander aansmeer-behandelings wat die middel tretinoïen bevat, is ook nie veilig tydens swangerskap nie. KAFEÏEN Die meeste voedingskundiges reken baie klein hoeveelhede kafeïen hou geen gevaar in nie. Die Johannesburgse dieetkundige Tammy Wolhuter beveel aan dat jy jou kafeïen tot 150-300 mg (twee tot drie koppies koffie) per dag beperk. Onthou, kafeïen kom ook in koeldranke, tee en sjokolade voor. STAMP EN STRUIKEL Voor 12 of 14 weke beskerm die bekken die swangerskap. As jy dan val of teen iets stamp, behoort dit geen probleme te veroorsaak nie, tensy jy…

KOES VIR DIE kateter V Ek het gekies om ’n keisersnee te kry en het vir ’n spinale blok gevra. As die keisersnee in die oggend gedoen word, sal die kateter daardie middag al verwyder kan word of eers die volgende oggend? Ek hou niks van die idee van ’n kateter nie en hoe gouer dit uitgehaal word hoe beter, maar ek het feite nodig sodat ek die personeel kan oortuig om te doen wat vir my die beste is en nie net wat by hul skedules pas nie. A DR. JP DU BUISSON ANTWOORD: Jy sien seker vreeslik uit na die geboorte van jou baba. Die kateter is daar omdat jy ’n paar uur ná die spinale blok nie kan voel dat jou blaas vol is nie. Dit help…

Die bababed is sekerlik die belangrikste meubelstuk wat julle vir jul bondeltjie gaan koop. Vergeet eers van voorkoms en funksie – veiligheid is die belangrikste oorweging. HIER IS ’N PAAR WENKE: ■ Vra na veiligheidskodes (dis die nommers wat met ’n EN begin). Bababeddens met ’n veiligheidskode behoort diep genoeg te wees om te keer dat jou baba later uitklim. Die openinge tussen die sparre moet klein genoeg wees dat jou baba nie daardeur kan val nie. ■ Een van die kante van die bedjie moet verkieslik kan oopmaak (dit skuif gewoonlik op en af) sodat jy jou baba maklik kan in- en uittel. Maak seker die meganisme is van so ’n aard dat ’n ouer kind dit nie sommer sal kan oopmaak nie. ■ Maak seker die bed is…

Breinvliesontsteking is wel seldsaam, maar dit kan binne 24 uur noodlottig wees en breinskade veroorsaak by dié wat dit oorleef maar nie betyds behandel is nie. Waar septiese skok ontstaan het, kan ’n kind selfs ’n ledemaat verloor. Veral kinders is kwesbaar. Dis dus baie belangrik dat jy die siekte kan herken en dan baie, baie vinnig optree, sê dr. Nasiha Soofie, mediese hoof van die farmaseutiese maatskappy Sanofi Pasteur Vaccines. “Ongelukkig word die simptome dikwels met ander siektes verwar soos griep, malaria of Covid-19. Nog ’n probleem is dat kinders en babas jou nie altyd kan laat weet dat hulle sleg voel nie en nie duidelik kan oordra wat hulle ervaar nie,” sê sy. “Die beste manier om jou gesin te beskerm, is met inenting. Daar is ’n inenting…

In navorsing is bevind dit is onnodig, en miskien selfs skadelik, om ’n jong baba keer op keer vir lang tye te laat huil. Dit kan af en toe gebeur dat jou baba begin huil wanneer jy in die bad is of bestuur en nie onmiddellik aan haar aandag kan gee nie, maar dit is gewoonlik net vir kort rukkies en rig nie skade aan nie. As jy een van daardie aaklige dae beleef waarop sy onophoudelik huil, vra hulp. Bel ’n vriendin, gaan stap buite met haar in haar stootwaentjie of gaan kuier sodat jy nie gek word nie. Babas het nie gewoonlik aanhoudende, martelende huilsessies nie, behalwe dalk saans wanneer almal moeg en gefrustreerd is. Jy sal gou klein kunsies aanleer om haar weer kalm te maak, of…

Jy is skaars klaar met die voeding, winde uitvryf en doekruiling, dan begin alles weer van voor af. Voor jy jou kom kry het jou dag in 100 stukkies versplinter, sukkel jy om enigiets klaar te maak en betrap jy jou dat jy vyfuur die middag nog jou pajamas aanhet omdat jy nooit sover gekom het om te stort en aan te trek nie. Waar het die dag heen verdwyn? Babas is regte tydslurpertjies en jy moet dus maar regstaan met ’n arsenaal tydspaar-taktieke om deur jou dag te kom. HOU DIT BYDERHAND Slim organisasie spaar tyd. Lê jou babakamer so uit dat jy nie heen en weer hoef te skarrel om met bad- of doekruiltyd sy goed bymekaar te kry nie. Jy moet net jou hand kan uitsteek na…

JY HET NODIG • karton van ontbytgraanboks (soos ’n hawermoutboks) • skuimpapier (opsioneel) • gom van ’n goeie gehalte • verskillende items om op die boekie te plak • skêr • gaatjiedrukker • ringetjie GAAN SÓ TE WERK Gebruik die karton as blaaie vir die boek. Ons het die blaaie ook ’n interessante tekstuur gegee deur dit met sagte skuimpapier te bedek. Soek in die huis of jou naaldwerkkas na verskillende teksture om op die blaaie te plak. Jy kan dit helderkleurig maak soos in ons voorbeeld, of natuurlike items in die boek byvoeg, soos sand of ’n stukkie boombas. Druk ten laaste ’n gaatjie in die boonste hoek van elke bladsy en maak die blaaie met ’n hakie aan mekaar vas.…

Die meeste babas wat spoeg, is gelukkig en sonder probleme. Net ’n klein persentasie ontwikkel reflukssiekte, die ander moet net vasbyt! Dit is nie altyd maklik vir jou as ma nie, maar met genoeg ondersteuning sal jy maklik daardeur kom. Gaan drink tee saam met ander ma’s wat ook babas het wat baie spoeg. Net die wete dat iemand anders dieselfde as jy deurmaak, sal wondere vir jou gemoed verrig. Wanneer jou baba begin eet, sal sy heelwat minder spoeg. Dit voel dalk nou soos ’n ewigheid, maar hierdie tyd van spoeg gaan sommer vinnig verby.…

As jou kind tot allergie geneig is, moet jy liefs die pediater vra om ’n antihistamien voor te skryf. Om vas te stel of jou kind vir iets allergies is, kan die dokter ’n velprik- of bloedtoets uitvoer. Só kan julle dan jul bes probeer om spesifieke allergene te vermy. Immuunterapie is nog ’n plan met allergieë, maar nie vir kinders jonger as vyf jaar nie. Dié behandeling word in die vorm van ’n inspuiting toegedien en is volgens die webtuiste van die Suid-Afrikaanse Allergievereniging (www.allergysa.org) net vir mense wat baie ernstige allergiese reaksies het teen onder meer huisstofmyte, stuifmeel en bysteke.…

Tweejariges is meestal nie groot eters nie. As jy dít eers aanvaar en realisties word oor hoeveel jou kind behoort te eet, word maaltye heelwat rustiger. Dit help ook om te weet jy maak die regte keuses wat kos betref sodat elke happie tel en werklik ’n bydrae lewer tot jou kind se groei en ontwikkeling. Onthou, ’n kind se magie is maar so groot soos haar vuis. Dit help dus nie jy skep meer as dit in nie, want daar is eenvoudig nie plek voor nie. Dis ook nie ’n goeie idee om jou kind te dwing om meer as dit te eet nie, want dan kweek jy net ’n slegte ooreet-gewoonte. Tweejariges eet tipies minder as toe hulle jonger was omdat hulle nie meer teen dieselfde pas groei…

WIE RY SAAM? Saamrygeleenthede skool toe en terug is vir baie ouers ’n kopseer. Zipalong, ’n nuwe diens wat deel uitmaak van die d6 Connect-app van jou kind se skool (wat jy in elk geval reeds vir skoolsake gebruik), kan vanjaar hiermee help. Die diens bring ouers in verbinding met mekaar sodat dié wat ’n rit soek, kan uitkom by dié wat plek in die motor vir nog kinders het. Jy besluit self of jou kind kan saamry en jy kan die rit op jou foon volg. Ouers in die netwerk moet almal by dieselfde skoolgemeenskap geregistreer wees. Bestuurders en passasiers registreer met ’n profiel wat ook gekoppel aan ’n rekening is om betaling maklik te maak. Jou kind kry ’n unieke wagwoord vir elke rit sodat jy seker kan…

Dalk dink jy jou kind loop nooit oor ’n straat nie; jy gaan haal haar immers by die skool en sy gaan nooit alleen iewers heen nie – maar padveiligheid is nietemin een van daardie lesse wat kinders van kleins af moet leer. HOE GOUER, HOE BETER Sowat 1500 kinders sterf naraming elke jaar op Suid-Afrikaanse paaie, sê Petro Kruger, medestigter van die Stigting vir Padveiligheid. “Volgens die Mediese Navorsingsraad is padongelukke die grootste oorsaak van sterftes by seuns tussen vyf en 15 jaar oud, asook van meisies tussen 10 en 15. Dis die naasgrootste oorsaak van sterftes by meisies tussen vyf en 10,” sê Petro. Maak jou kind dus van kleins af padslim, is haar raad. “Goeie gewoontes word vroeg gekweek. As kinders van jongs af leer om die…

Die samelewing word ál meer prestasiegedrewe en mededingend. Ouers weet dit –dis immers die wêreld waarin ons elke dag ons brood verdien. Goedbedoelende ouers meen dikwels hulle moet alles in hul vermoë doen om vir Jannie en Sannie vroeg al te begin voorberei op hierdie omgewing. Hoe vroeër, hoe beter, en geen geld word ontsien in pogings om hul kinders vir sukses te brei nie. Ál meer sielkundiges en onderwysers waarsku egter dat jy jou kind ’n onreg aandoen met ’n program wat te vol is en wat te veel klem op prestasie lê. Laat kinders tog weer kinders word en ’n slag net speel, is die raad wat ál meer uitgedeel word. Is jou kind se ervaring van die wêreld werklik so sorgeloos as wat jy dink? Of word…