Innholdsfortegnelse for September - October 2020 i Baba & Kleuter

Een van my gunsteling -sêgoed wat ek ’n paar jaar gelede vir die eerste keer gehoor het, maar nou gereeld gebruik, is: Die gras is nie groener aan die ander kant nie; dis groener waar jy dit natlei. Dit voel vir my heel gepas as leuse vir hierdie uitgawe van Baba & Kleuter waarin ons Erfenismaand vier. Ek is ’n patriotiese, trotse Suid-Afrikaner in murg en been. Ons volkslied gee my hoendervleis, geen grap is so snaaks soos ’n Afrikaanse grap nie, en woelige kaalvoetkinders met sproete is vir my hoe kinders moet wees. Die impak van die grendeltyd op ons almal –emosioneel en finansieel – het dit maklik gemaak om negatief te raak. Gooi ’n bietjie beurtkrag by en dis moeilik om nie te kla nie. Dan begin mens…

NET GENADE Met groot opgewondenheid is ons vir ons 24-weke-ondersoek by die ginekoloog. Op die oog af lyk alles goed. Boetie is mooi groot en ons hart bars van trots! Ongelukkig sien die dokter toe dat ek ’n onbekwame serviks het en dat baba op pad is. Dit is nog hopeloos te vroeg, maal dit deur my kop! Nadat ons hospitaal toe gejaag het en ’n steek ingesit is, begin die kontraksies nietemin. Toe is dit per ambulans Sandton toe, waar daar ’n sterk neonatale eenheid is. Dit het nege weke geduur voor die kontraksies opgehou het. Ek was voete in die lug, kon nie rondloop nie en my familie was ver – allesbehalwe die perfekte swangerskap. Ek het nie ’n babatee of die gewilde fotosessies gehad nie. Ek kon…

HOU BY MET INENTINGS Nou, meer as ooit, wil jy jou kinders teen siektes beskerm. Steek ’n stokkie voor ’n rits voorkombare siektes met roetine-inentings en belê gerus in opsionele ekstra inentings. As jy weens die grendeltyd agtergeraak het, maak ’n punt daarvan om vandeesmaand te probeer inhaal. Gesondheidsdienste is onder druk en as ’n groot aantal ouers ophou inent, gaan daardie siektes gou weer kop uitsteek. Maak ’n afspraak by jou kliniek, huisdokter of die pediater. Sê vir die ontvangspersoon hoekom jy kom sodat jy seker kan wees dat daar voorraad is. Dis die enigste manier om ’n uitbraak te keer van byvoorbeeld masels, polio of hepatitis. Die Wêreldgesondheidsorganisasie beskou dit as ’n saak van dringendheid dat inentings wat agterweë gebly het waar die Covid-pandemie dienste onderbreek het, nou…

MELKKOS BESTANDDELE • 5ml (1 t) botter • 250 ml (1 k) bruismeel • 3eiers • knippie sout • 250 ml (1 k) water • 1liter (4 k) melk • 2kaneelstokkies • suiker en kaneel vir voorsit GAAN SO TE WERK 1. Vryf die botter met jou vingers by die bruismeel in. 2. Klits 1 eier en die sout liggies in ’n ander bak saam. 3. Meng die meelmengsel goed met die eiermengsel. Voeg net genoeg water by om ’n deeg te vorm. 4. Knie die deeg in die bak tot dit elasties begin word. 5. Strooi meel op ’n skoon, gladde oppervlak en rol die deeg uit tot dit sowat 5 mm dik is. Strooi ’n laag meel bo-op en rol die deeg op. 6. Sny die deeg in dun wiele. 7. Giet die melk in ’n…

Mense met Guillain-Barré-sindroom (GBS) se immuunstelsel val die senuwees in hul liggaam aan, aldus mayoclinic.com. Bakterieë of ’n virusinfeksie kan die toestand aan die gang sit. Simptome begin met swakheid en speldeprikke in die voete en bene en versprei dan na die bolyf. Verlamming kan die gevolg wees. Daar is geen behandeling vir GBS nie, maar die simptome en duur van die siekte kan behandel word. Tussen 4 en 7 persent van mense met GBS sterf en tussen 60 en 80 persent kan eers ses maande later weer loop. Die presiese oorsaak van die toestand is nog onbekend. Die oud-Springbokrugbyspeler Klippies Kritzinger is in 2016 op 67 jaar oud aan GBS oorlede.…

V My pasgeborene is vyf weke oud. Sy drink baie sterk en sit goed gewig aan. Dit voel egter die laaste twee dae asof ek die heeltyd voed en sy die heeltyd wil drink. Het ek nog genoeg melk? Hoekom wil sy nou skielik aanhoudend drink? A PROF. LISANNE DU PLESSIS ANTWOORD: Mammas wonder dikwels of hulle genoeg borsmelk vir hul babas maak, veral wanneer babas meer gereeld wil voed. Dit gebeur gewoonlik teen dag 10 tot 14, op drie tot vier weke, dan weer op ses weke, drie maande en ses maande. Hierdie vraag na meer gereelde voedings duur gewoonlik 24 tot 72uur en word gevolg deur versnelde groei en gewigstoename. Dit kan in hierdie tye voel of jou baba gedurig wil voed, asof jou borste nie altyd so…

❯❯ Meng ontvriesde borsmelk met vars borsmelk as jy meer melk nodig het. ❯❯ Melk ’n paar keer uit en vries net een keer. Gestel jy melk drie keer per dag uit: Bêre dié melk dan elke keer in ’n afsonderlike houer in die yskas. Wanneer al drie houers melk teen die einde van die dag ewe koud is, kan jy dit in een houer saamgiet en vries. Dis veral nuttig vir ma’s wat by die werk uitmelk. ❯❯ Onthou om nie die koue ketting te breek as jy by die werk uitmelk nie en die houers vol melk in ’n koelsak tot by jou huis te vervoer en dan in die yskas te pak.…

Ons lees altyd hoe ons bedag moet wees op ons nuwe baba se sensoriese ontwikkeling, hoe ons moet seker maak hy kan hoor en sien, hoe ons hom nie moet oorlaai met sintuiglike ervarings ná nege rustige maande in die baarmoeder nie, hoe ons kan agterkom as ons baba ’n sintuigprobleem soos tasweersin het. Maar wat van jou, die arme ma, en jou eie sintuiglike oorlading? ’n Skreeuende kleinding kan jou teen die mure uitdryf, stink doeke kan jou maag laat draai, en die kleurskema wat boeke vir babakamers voorstel omdat dit glo breintjies help ontwikkel, val nie noodwendig in jou smaak nie ... Jou dag wissel tussen episodes van absolute stilte (sjt, die baba moet slaap!) tot huilsessies wat nooit end kry nie. Dis jou taak om te probeer…

V My 14 maande oue baba hou daarvan om met haar handjies te eet. Kan jy asseblief gesonde en maklike vingerkosidees voorstel wat ek vir middagete kan aanbied? A ANEL KIRSTEN ANTWOORD: Teen 14 maande oud wil ’n mens grootmens- of gesinskos aanmoedig om latere fiemies te bekamp en ook om jou kleintjie bloot te stel aan ’n wye verskeidenheid geure, teksture en smake. So verseker jy ook dat jou kind genoeg vitamiene en minerale inkry. Die ideale middagete sluit in ’n kombinasie van koolhidrate, proteïen, gesonde vet en vrugte of groente. Probeer dus om met middagete vingerkos uit elke voedselgroep te gee. Proteïen-opsies sluit in snytjies kouevleis, frikkadelle, saggekookte hoender, stukkies salm of ander vis (grate verwyder), roereier of gekookte eier. Saggekookte bees-, vark- of lamsvleis (byvoorbeeld flentervleis) werk…

SES TOT NEGE MAANDE ■ Laat jou baba op die gras of mat sit en plaas speelgoed net buite haar bereik. Sy sal probeer om dit in die hande te kry en só haar sitvermoë verbeter en lus wees om te begin kruip. ■ Versterk haar oogspiere deur haar aandag te vestig op ’n bewegende motor of ’n bal wat wegrol. ■ Laat jou baba ’n flitsligkol teen die muur volg. Dit werk die beste in ’n donker kamer. ■ Babas se asemhaling- en longkapasiteit word verbeter deur aktiwiteite waar hulle aan jou hande “hang” of wanneer jy hulle aan hul handjies tot in ’n staande posisie optrek. Gebruik jou duime sodat jy jou baba se greep beter kan monitor en doen dit op ’n sagte oppervlak, soos ’n bed.…

0-3 MAANDE ’n Kind begin taal leer van die oomblik dat sy gebore word. Die vroegste kommunikasiegedrag word kort ná geboorte in haar oogkontak gesien (meestal wanneer mamma besig is om haar honger te stil), daarna volg die huilbuie (veral wanneer sy geleer het dat mamma dadelik aandag gee). Babas onder drie maande leer om na die bron van ’n geluid te draai en begin glimlag wanneer hulle ’n bekende stem hoor. 4-6 MAANDE Babas begin op dié ouderdom gewoonlik op die gevreesde woord “nee!” reageer. Hulle is ook in staat om veranderinge in stemtoon te herken en begin ook meer na ander klanke luister, soos die broodrooster wat opspring, speelgoed of masjiene wat geluide maak en voëltjies wat buite sing. 7-12 MAANDE Hierdie tydperk is gewoonlik baie opwindend en…

Jou kleinding met laer spiertonus ... ■ se skouers is gerond en haar agterste skouerbene steek kwaai uit. ■ se magie staan baie boep. ■ hou haar rug hol en haar bekken effens vorentoe gedruk. ■ se knieë en elmboë is slaplittig. ■ se voete is besonder plat en die enkels draai na binne. ■ maak swak oogkontak. ■ se ken staan uit terwyl sy sukkel om haar lippe toe te hou. ■ haal vlak en met ’n oop mond asem. ■ sukkel om ’n posisie te handhaaf. ■ staan altyd met haar bene wyd uitmekaar. ■ soek altyd iets wat haar lyfie kan steun of waarteen sy kan leun.…

Wanneer mense in hulleself glo, het hulle die eerste geheim van sukses onder die knie, het dr. Norman Vincent Peale – skrywer van The Power of Positive Thinking – gesê. Maar terwyl kenners wêreldwyd die waarde van ’n goeie selfbeeld beklemtoon, bly dit ’n uitdaging om ’n kind daarmee toe te rus. ’n Kind dink van haarself wat die mense in haar onmiddellike omgewing van haar dink – of liewer, wat hulle haar laat glo hulle van haar dink, skryf die arbeidsterapeut Marga Grey in haar boek Stimuleer jou kind met begrip (Metz Press). Marga sê die belangrikste voorwaardes vir ’n gesonde selfbeeld is die gevoel dat jy êrens hoort en gelief is, dat jy waarde het en iets beteken, en dat jy bevoeg is en oor die vermoëns beskik…

1 KONING, KONING, MAG EK OP REIS GAAN?  ’n Koning word gekies. Hy staan ’n hele ent af van die ander spelers, wat in ’n lang ry staan en na hom kyk. Die kinders vra op die ry af vir die koning: “Koning, koning, mag ek op reis gaan?” Die koning antwoord ja of nee na gelang van hoe hy voel. As hy ja sê, kry sy onderdaan ook sy reisvoorwaardes: “Jy mag op reis gaan met twee paddaspronge/drie spoege ver/’n skêrsprong/twee wawiele ...” Wie eerste by die koning uitkom en aan hom raak, is die volgende koning. 2 VROTEIER Almal sit kruisbeen in ’n kring en kyk na binne. Die een wat aan is, loop of draf buiteom die kring met ’n opgefrommelde sakdoek wat hy ongemerk agter…

1 MAAK DIT ’N GEWOONTE. Jou kind behoort daagliks te lees indien moontlik. Selfs al is jou kind ’n goeie leser, kan jy steeds voortgaan en hardop vir haar voorlees – studies dui daarop dat dit woordeskat en begrip bevorder. 2 MAAK GOEIE KEUSES. Daar is ’n wye verskeidenheid boeke daarbuite. Indien ’n sekere boek jou kind nie boei nie, beproef ’n ander soort boek soos niefiksie-boeke, grappie-boeke, strokiesboeke soos Kuifieof Asterix, en selfs resepteboeke – enige boek wat haar aandag behou. 3 GEE GENOEG GELEENTHEID. Die wêreld is vol geleenthede om te oefen om te lees. Moedig jou kinders aan om alles te lees, van spyskaarte tot padtekens en advertensies. 4 GAAN BIBLIOTEEK TOE. Dis ’n wonderlike gewoonte om deel van jou weeklikse roetine te maak. 5 KRY HULP…

MOL MET ’N D . .. Jy weet ’n kinderboek is goed as dit al 30 jaar lank te koop is. Die storie van die molletjie wat wou weet wie op sy kop gedinges het deur die Duitser Werner Holzwarth is wêreldwyd ’n treffer. Dalk het jy gelag toe jou ma dit vir jou gelees het; nou’s dit jou beurt om dit vir jou kinders te lees. R130, Human & Rousseau VIND JOU STEM Die diere hou konsert. Almal neem deel, selfs ’n piepklein mier! Hoe op aarde? Manjifieke Mier deur Claire Freedman is ’n bekoorlike, humoristiese boek wat ons almal daaraan herinner om ander nie te gou te oordeel nie. Dis geskik vir kinders vanaf drie jaar. R140, Lapa Uitgewers KYK, MA! Pikkewyne bly maar koddig en dis seker…

’NPaar jaar gelede was daar ’n lekker gesinsfliek met Matt Damon en Scarlett Johansson in die hoofrolle, getiteld We Bought a Zoo. As ek reg onthou, het dit gegaan oor ’n jong wewenaar wat uitvind die droomhuis wat hy vir hom en sy twee spruite wil koop, word op die koop toe van ’n komplimentêre dieretuin vergesel. ’n Regte egte dieretuin, kompleet met ’n leeu, ’n tier en ’n beer. Omtrent dieselfde tydstip wat daardie fliek verskyn het, het ons Jacobse ’n huis gekoop. ’n Doodgewone voorstedelike huis. Minus ’n dieretuin. Ek en Elize het elkeen ’n hond gehad wat van die meenthuis af saamgetrek het, en dit was dít. Maar die afgelope paar jaar het dinge so half ongesiens effe handuit geruk. Eers was dit die kat. “Wat is…

Geduld en opstaan vir waarin jy glo. Heidi Smith (32), Centurion, Gauteng Wysheid vir elke faset en gebeurtenis van sy lewe. Sagmoedigheid, sin van verantwoordelikheid, dankbaarheid vir alles, blydskap in alles, ’n positiewe uitkyk op die lewe en om te kan lag vir die krul van ’n duisendpoot. Lizelle Schoonwinkel (31), Meyerton, Gauteng Dat ongeag wat in haar lewe gebeur, sy altyd die mooi in alles sal sien en positief sal bly. Chantelle Navias (29), Lephalale, Limpopo Om altyd te help waar hulle kan, maak nie saak hoe klein die probleem is nie. Heidi Kotze (29), Kaapstad, Wes-Kaap Wees mooi, vriendelik en geduldig met ander mense. Dit wys wat in jou hart aangaan. En geniet die lewe – dis ’n fees! Mariné Botha (48), Port Elizabeth, Oos-Kaap Om groot te…

Handwerkkunsies word al geslagte lank deur Suid-Afrikaanse vroue aan mekaar oorgedra. Dié patrone vir ’n gebreide en gehekelde blom is eenvoudig genoeg vir beginners terwyl dit vir gesoute handwerkers ’n lekker tydverdryf sal wees. Ons verskaf ook ’n hele paar idees vir hoe jy die blommetjies kan inspan om flair aan alledaagse items te verleen. HEKELBLOMMETJIE AFKORTINGS ks kettingsteek kb kortbeen lb langbeen gls glipsteek hlb half-langbeen driesl driedubbelslag-langbeen JY BENODIG • 3,5 mm-hekelpen • verskillende kleure dubbeldraadkatoen MAAK SO 1 Hekel 5 ks met 3,5 mm-hekelpen en las met ’n gls om ’n ring te vorm. 2 1e rondte: 1 ks (dit word nie as ’n steek getel nie), 10 kb in ring, gls in eerste kb (10 steke). 3 2e rondte: 1 ks (dit word nie as ’n steek getel…

WEEK 3 PAPAWERSAAD ’n Spermsel dring ’n eiersel binne en siedaar! – jy is swanger. Wanneer hierdie sel begin verdeel en dupliseer word dit ’n sigoot genoem. Die sigoot onderneem ’n reis van drie tot vier dae deur jou fallopiusbuis om uiteindelik by jou baarmoeder uit te kom. WEEK 5 APPELSAAD Dié week begin die vrugwater vorm waarin jou baba vir die volgende nege maande gaan oorleef. Die belangrike organe soos die hart, niere, lewer en die maag vorm. WEEK 6 ERTJIE Jou baba se hart begin klop en jy sal ’n gefladder op die sonar kan sien. Namate bloed begin vloei, begin jou baba se oë, ore, neus, wange en kennebak ontwikkel. WEEK 7 BLOUBESSIE Jou kleinding se hande en voete is besig om vorm aan te neem. Jou…

Dit kos tyd om van ’n keiser te herstel. Gelukkig het jy nou ’n baba en dit is sekerlik die grootste aansporing en beloning om so gou moontlik beter te begin voel. Kom ons kyk hoe jy jou herstel kan bespoedig en hoe jy gaan voel in die ure, dae en weke nadat jy jou keisersnee gehad het. ’N GOEIE BEGIN Die Johannesburgse vroedvrou Janine Nash sê optimale voeding en gesondheid is nie net tydens jou swangerskap belangrik nie –dit help ook dat jy ná die tyd beter van jou keisersnee herstel. “Probeer om so gesond moontlik te wees wanneer jy die operasiesaal binnegaan. Probeer om nie die aanbevole gewig vir jou swangerskap te oorskry nie. Oorgewig vroue is geneig om ná ’n keisersnee meer te sukkel omdat hul wonde…

V My pasgeborene is een week oud. Sy slaap eintlik maar meestal. Ek voed op aanvraag. Ek lees baie dat pasgeborenes elke drie uur móét drink, maar my kleinding slaap nog baie en sal sommer vyf of ses uur aanmekaar slaap en dan eers wakker word. Moet ek haar maar los tot sy wakker word? A DR. MARETHA COMBRINK ANTWOORD: Pasgebore babas het tussen agt en 12 voedings per 24 uur nodig. Babas behoort nie meer as vier tot vyf uur tussen voedings te slaap nie. As dit wel gebeur, moet jy jou baba wakker maak om haar te voed. Pasgebore babas loop in hul eerste twee weke die gevaar van lae bloedsuiker weens te min glikogeen- en vetreserwes. Met swangerskap voldoen die plasenta aan jou baba se energiebehoeftes deur…

Jy sal nie sommer oornag kan besluit waar jou baba moet slaap nie. Jy het dalk voor sy geboorte ’n spesifieke mening daaroor gehad, maar wanneer jy eers by die huis met jou nuwe baba is, kan dinge heeltemal anders uitdraai as wat jy beplan het. Die kans dat julle elke aand in ’n ander bed wakker word as waar julle gaan slaap het, is groot. Sulke slaapeskapades is tipies in ’n huis met ’n nuwe baba. Moenie jou kop breek oor ander mense se mening oor wat reg en verkeerd is nie. Baba in sy eie kot of by julle in die bed is twee opsies wat maar elkeen sy eie risiko’s en voordele inhou. Die besluit is julle s’n. Doen wat vir júlle werk. BY MA IN DIE…

■ Hou magietyd aanvanklik baie kort sodat jou baba nie oorweldig voel nie. Namate jou baba sterker word, kan jy die tydsduur rek. ■ Hou dit prettig deur speelgoed en ’n speelmat deel van magietyd te maak. ■ Moenie jou baba ontstel nie. As hy protesteer, probeer sy aandag aftrek of sy posisie ’n bietjie verander sodat dit hom help om langer uit te hou, maar moet nooit toelaat dat hy werklik ontsteld word nie. ■ As jou baba aanvanklik niks van magietyd hou nie, kan jy begin deur ’n handdoek in ’n worsie op te rol en dit onder sy bors en armholtes te plaas om hom te ondersteun. Dit sal vir hom makliker wees om sy kop te lig en hy sal nie die gevoel kry dat hy…

Een van die belangrikste tekens van outisme is ’n gebrek aan of regressie in taalontwikkeling. Daar sal egter ook ander tekens wees soos ’n gebrek aan oogkontak en ’n geneigdheid om dieselfde gedrag oor en oor te herhaal, soos om blokkies altyd dieselfde uit te pak. Kinders met outisme sukkel om by nuwe situasies of roetines aan te pas, het dikwels spesifieke kosvoorkeure, reageer nie wanneer hul naam geroep word nie, roer nie kommunikasie aan nie, rig nie versoeke nie en lyk asof hulle ander mense en die omgewing uitskakel om in hul eie kokon te wees.…

WEN ’N JAAR SE TANDEPASTA EN TANDEBORSELS VAN JORDAN VIR DIE HELE GESIN, TER WAARDE VAN R2 500! Jordan se kindertandepasta smaak fantasties en is spesiaal geformuleer vir elke stadium van jou kind se tandontwikkeling, wat tandeborseltyd soveel makliker maak. Jordan Kids Toothpaste (0-5 jaar) is spesiaal geformuleer vir melktande, terwyl Jordan Junior Toothpaste (6-12 jaar) die regte hoeveelheid bestanddele bevat vir daardie langverwagte permanente tande. WEN! E-POS jou brief na sharing@ ypbmagazine.com. DEURNAGDRAMAS Ek is gaande oor Baba & Kleuter- tydskrif! Baie dankie vir al die harde werk wat dit moet kos om keer op keer so ’n oulike tydskrif uit te gee! Ek wil graag hierdie storie oor middernagtelike wakkerblysessies wat met mamma wees gepaardgaan, met julle deel. Wie is tans saam met my wakker? As jy ’n…

Uit duisende inskrywings oor die loop van vele maande het die beoordelaars uiteindelik die 24 finaliste vir ons 2020 voorbladkompetisie gekies. Dit was beslis nie maklik nie! Baie geluk aan die finaliste en dankie aan elkeen wat deelgeneem het. Dit was heerlik om al die foto’s te ontvang. Die wenner verskyn op ons volgende voorblad. Dis 16 Oktober op die rak. DIE WENNER WORD BEHOORLIK BEDERF MET R15 000 SE PRYSE VAN ONS BORGE ’n Baby City-geskenkbewys laat jou toe om ’n wye reeks gehalte-produkte by Baby City te kies. Geskenkbewyse kan by enige van Baby City se 33 winkels landswyd gebruik word. Die geskenkbewys is R5 000 werd! #babycity.southafrica www.facebook.com/babycity.southafrica@babycityza (Instagram) babycity.co.za Die wenner ontvang ’n Angel Carevideomonitor en ’n stylvolle Ubuntu Baba-drasak, plus ’n geskenkbewys ter waarde van…

Die prys van Philips AVENT sluit in borsmelkhouers wat ideaal is vir ma’s wat uitmelk sodat hulle hul borsmelk kan berg en later vir baba kan gee, asook wasbare borsdoekies wat die tepels droog hou. Philips AVENT se produkte is te kry by Baby City, Toys R Us, Baby Boom, Dis-Chem, Clicks, takealot.com, loot.co.za, babiesrus.co.za en babiesafrica.com. Stuur jou foto na sharing@ypbmagazine.com om deel te neem. Stuur jou gunstelingfoto na sharing@ ypbmagazine.com Onthou om jou kind se naam, van, ouderdom, kontakbesonderhede en posadres in te sluit.…

Dit was September 2018 en Yolandi en Pieter Duminy het uitgesien na hul wegbreeknaweek om Yolandi se 30ste verjaardag te vier. Hul oudste seun, Johan (toe 4), het die hele twee uur se ry vanaf hul huis op Viljoenskroon in die Vrystaat tot in Pretoria geslaap. “Dit was ongewoon dat hy so lank slaap, maar in daardie stadium het ek nie veel daarvan gedink nie,” vertel Yolandi. Toe hulle die restauranttrappies opklim, het Johan gestruikel. “Ek het gedink dis die nuwe plakkies wat hy dra. Hy het ook die hele tyd by my gesit pleks daarvan om te speel. Hy het nóg ’n keer by die restaurant gestruikel en ek het toe sy plakkies uitgetrek.” Ná ontbyt het Yolandi en Pieter (35) vir Johan en sy kleinboet, Müller (3), by…

Die derde trimester strek vanaf week 28 tot en met die geboorte en in dié tyd sal jou fetus vinnig gewig aansit, sy organe sal ten volle ontwikkel en dit is veral ’n opwindende tyd vir sy breinontwikkeling. In ’n nuwe studie deur die Hongaarse Sielkunde-instituut en die Amsterdamse Instituut vir Logika, Taal en Inligting is bevind dat jou baba jou stem nie baie helder in die baarmoeder kan hoor nie. Musiek kan ook te ingewikkeld wees omdat jou vrugwater die klanke demp. Hoewel jou stem en musiek dus waarskynlik nie jou baba se vermoë om te leer gaan versterk nie, kan jy maar gerus met jou baba gesels, aangesien dit binding tussen julle bevorder. Jou pasgeborene sal die geselsies geniet en op die klank van jul stemme of ander…

V Ek het pas uitgevind ek is swanger. Wanneer moet ek my eerste sonarondersoek laat doen? Waarna kyk die dokter met hierdie afsprake? Is alle sonarondersoeke ewe belangrik? A DR. MARLIZE LERM ANTWOORD: Die ontdekking dat jy swanger is, is verseker ’n spesiale oomblik. Daar is egter ook vroue wat ’n positiewe swangerskapstoets as ’n stresvolle tyd ervaar. Daar is dalk nie beplan vir nog ’n baba nie, of dalk het jy ’n geskiedenis van ’n miskraam of andere komplikasies wat tot ’n traumatiese verlies van ’n swangerskap gely het. Dis dus te verstane dat party vroue hul ginekoloog vroeër eerder as later wil raadpleeg. Die eerste besoek aan ’n ginekoloog is baie belangrik, veral die ondersoek en sonar wat ná ’n gedetailleerde konsultasie volg. Daar is nie werklik ’n…

My eerste keisersnee was sowat ’n uur lank baie seer en toe ek opstaan, het dit gevoel of ek gaan oopskeur. Maar dis net ’n gevoel – dit sal nie gebeur nie. Die pynpille het baie gehelp. Toe die kateter eers uit is, het ek baie beter gevoel. My tweede keiser was baie minder seer en ek het makliker orent gekom. Ek het sommer ná 10 dae al bestuur. Die tweede wond was ook mooier. Die ginekoloog het al die ou littekenweefsel van die eerste een weggesny. HELEEN SWART, JOHANNESBURG, GAUTENG Ek was lank seer, maar ek dink dis omdat ek die pynpille probeer vermy het. Ek was bang dit meng in met borsvoeding. Dit was darem nie onhoudbaar nie en ’n mens vergeet dit ook gou. My wond is…

Jy ignoreer jou vriende se pogings om te kom kuier om die nuwe baba te sien, jy dink nét aan slaap, en jy voel paniekerig elke keer as die baba ’n geluid maak. Jy kan jou man amper nie in die oë kyk nie, want jy’s bang vir wat jy daar gaan sien: Jy is ’n slegte ma. Jy verwyt jou dat jy nie oorloop van liefde nie. Dalk is dit beter as iemand anders maar net die baba van jou wegneem, al sal dit jou hart breek. Liewe leser, jy het postnatale depressie. Dis nie ’n skande nie, dis nie jou skuld nie, en dis eintlik baie algemeen. Moenie alleen en in stilte ly nie. Daar is drie soorte gemoedsversteuring waaraan vroue kan ly ná die geboorte van hul…

Jou baba se skedel bestaan nie uit een been nie, maar uit ’n aantal plate of plat stukke been wat aan mekaar vasgehou word deur veselagtige weefsel wat beennate genoem word. Die nate is buigsamer as ’n soliede stuk been en laat die skedelplate toe om styf teen mekaar te druk tydens ’n vaginale geboorte terwyl die kop (die baba se grootste liggaamsdeel) deur die geboortekanaal beweeg. Dit laat ook plek toe sodat jou baba se brein kan groei, wat dit op dramatiese wyse in die eerste lewensjaar doen. In die eerste twee jaar word die fontanelle en beennate mettertyd kleiner, harder en beenagtiger. Die fontanelle is die sagte plekkies tussen die plate op jou baba kop. As jy na sy koppie kyk, sal jy ’n diamantvormige plekkie bo-op sien.…

VIS, AARTAPPEL EN SPINASIE BEREIDING 30 MINUTE LEWER 24 EETLEPELS MAAK SO ■ Giet 1½ koppies (375 ml) water in ’n klein kastrol. Voeg 1 groot aartappel (geskil en grof gekap) by en laat kook. Verminder die hitte en laat 10 minute sonder deksel prut tot die aartappel sag is. ■ Dreineer oor ’n bak sodat die vloeistof behou word. Hou sowat ¼ koppie (60 ml) vloeistof eenkant en giet die res terug in die kastrol. Voeg 100 g ferm witvisfilette by, asook 30 g dwergspinasieblare. Laat 5 minute sonder deksel kook tot die vis gaar is. Dreineer en laat afkoel. ■ Druk die aartappel oor ’n klein bak deur ’n sif. Verwerk die vis en spinasie saam tot glad. Roer die vismengsel en die ekstra aartappelwater by die aartappel.…

■ Plastiek- of kartonboeke met helderkleurige prente. Probeer realistiese prente of foto’s vind. Babas het selde die vermoë om ’n ooreenkoms te tref tussen byvoorbeeld ’n regte boom en ’n prentjie van ’n boom. ’n Goeie plan is om ’n boekie met foto’s van haar omgewing te maak soos foto’s van huismense, haar bedjie of bottel en haar fopspeen. ■ Speelgoed wat verskyn en verdwyn, soos opwipspeelgoed. ■ Klokkies en rammelaars. ■ Stapelblokke met verskillende teksture. ■ Balle van verskillende groottes. ■ Gegeurde badskuim, badkryte, kleurspuitskuim en skeerroom. ■ ’n Waentjie met blokkies wat sy kan stoot. ■ Blaasborrels. ■ Sandput met speelsand. ■ Trom of xilofoon. ■ Hand- of vingerpoppe. ■ Interessante huishoudelike voorwerpe. ■ Sleutels. ■ Wasgoedpennetjies. ■ Lepels (hout en metaal, groot en klein). ■ Kastrolle, kolwyntjiepanne.…

A IS VIR AANDAG AFTREK Jou peuter het ’n baie kort aandagspan en een van die maklikste maniere om haar van ongewenste gedrag te weerhou is om haar aandag af te trek met ’n meer aanloklike speelding. B IS VIR BELONING Beloon jou peuter se goeie gedrag – dis ’n natuurlike aanmoediging vir haar om daardie gedrag weer te herhaal, en vorm die basis van positiewe dissipline. Prys haar as sy mooi met maatjies speel of ’n opdraggie uitvoer. C IS VIR COPY CAT Jou kleinding is ’n regte klein nabootser. Stel dus nou reeds ’n goeie voorbeeld as dit kom by gedrag. Ouers wat skree se kinders is geneig om te skree – kyk net hoeveel van jouself jy in jou peuter herken! D IS VIR DAAGLIKSE ROETINE Peuters…

V My kleuter is nou vyf jaar oud. Hy verloor maklik konsentrasie. Is daar speletjies wat ek met hom kan speel om sy konsentrasie te verbeter? A LIZANNE DU PLESSIS ANTWOORD: Jou kleuter se brein is nog besig om te ontwikkel. Ons verwag beslis nie van kleuters om vir lang rukke stil te sit en te konsentreer nie. Kleuters móét beweeg en hul omgewing aktief ondersoek. Dit is hoe hulle groei, leer en ontwikkel. En dit is ook hoe die brein paadjies bou wat die vermoë ontwikkel om aandag te gee en te konsentreer. Jou vyfjarige kind behoort 10 tot 15 minute lank aktief op ’n taak te kan fokus. Jy kan sy konsentrasievermoë met alledaagse aktiwiteite by die huis aanhelp. Maak seker dat wanneer jy hom vra om iets…

Beleefdheid is aangeleerde gedrag. Die meeste van ons het dit so goed onder die knie dat ons eintlik nie hoef te dink voor ons asseblief of dankie sê nie. Dit gebeur outomaties, sonder dat ons ons daaraan hoef te herinner. As jou kind egter nie dié belangrike sosiale vaardighede tuis leer nie, gaan sy dit nêrens anders leer nie en die samelewing gaan haar daaroor oordeel. Beleefde kinders is oral welkom, nie net by die Spur nie. Feitlik elke samelewing of kultuur, of dit nou gesofistikeerd of primitief is, dring aan op ’n sekere standaard van hoflikheid. Dit maak nie saak wat jou kulturele agtergrond is nie, dis tipies dat ouer mense gerespekteer word, dat mense mekaar groet, en ook dat ons asseblief en dankie sê. Gedrag om die etenstafel…

■ SÊ GEREELD RYMPIES OP of lees dit voor sodat jou kind ’n paar strofes uit sy kop begin ken. Begin met die openingstrofe en laat hy die rympie voltooi. ■ LAAT JOU KIND KREATIEF RYM – begin deur ’n gewone sin te sê en dan moet hy ’n sin sê wat met joune rym. In studies is gevind dat kinders wat blootgestel word aan rym, goeie lesers en selfs beter spellers word! ■ LEES VIR HOM BAIE STORIES, veral boekies waarin sekere frases herhaal word (kyk agterin D.J. Opperman se Kleuterverseboek; daar is ’n paar heerlike lang rymstories). Jy kan hom later vra om elke keer self die herhalende frase te sê. Vra ook vragies oor die verhaal. ■ MAAK JOU KIND BEWUS van hoe klanke gevorm word en…

Ná haar vyfde verjaardag verstaan jou kleuter baie meer van die wêreld om haar en kan jy selfs met haar oor sekere sake redeneer. Hier volg opwindende mylpale op haar wonderlike nuwe pad van ontdekking en ontwikkeling. 5 JAAR TAALONTWIKKELING Jy sal agterkom dat jou kleinding ál beter praat en haar uitspraak is selfs vir vreemdelinge heeltemal verstaanbaar. Sy kry ook meer beheer oor haar sinstruktuur en gebruik van woorde. Sy kan langer op ’n storie konsentreer en begin nou om ’n ervaring in meer besonderhede aan jou oor te vertel. Natuurlik is sommige kinders meer spraaksaam as ander en jou kind se geaardheid het baie daarmee te doen. Hier volg nog ’n paar spraakmylpale: • Haar spraak is nou vlot en teen die einde van haar vyfde jaar kan…