Innholdsfortegnelse for July - August 2020 i Baba & Kleuter

Luke Aditya de Kock van Pretoria was 14 maande oud toe die foto’s geneem is. Bhavna, sy ma, vertel dat hy drie maande vroeg gebore is, maar toe mooi ingehaal het met sy groei. Luke is mal oor vrugte en hy hou daarvan om buite te speel saam met sy honde. Hy hou daarvan om saam met sy Mamma en Pappa buite te stap. Maar sy gunsteling-persoon is Ouma! Hy speel graag met dinosourusse en bou graag met sy blokkies.…

SWANGER & FIKS Ek is 19 weke swanger met ’n tweeling en is steeds fiks en gesond. Ek dink my storie kan ander inspireer. As iemand wat hou van hardloop, CrossFit, branderplankry, vlieërbranderplankry, vlugbal, perdry en omtrent enigiets aktiefs, het ek baie vrae gehad. In die eerste twee maande van my swangerskap het ek aanhou hardloop (wanneer die naarheid dit toegelaat het), maar die ander aktiwiteite moes ek vir eers laat staan. Met my eerste besoek aan die dokter het ons uitgevind dat ons ’n twee-ling verwag, wat dinge ’n bietjie meer ingewikkeld gemaak het. My ginekoloog het die verbode dinge uiteengesit: Ek moes wegbly van hardloop, vlieërbranderplankry, strandvlugbal en omtrent alles waaraan ek gewoond was. Ek was moedeloos. As ’n persoonlike afrigter wat met kliënte praat, het ek besef…

WIE SE KIND GAAN OP DIE VOORBLAD VERSKYN? Om uit te vind of jou kind ’n finalis is, koop die volgende uitgawe van Baba & Kleuter. Vier blaaie se finaliste word dan gepubliseer. Dit is vanaf 17 Augustus op die rak. Die wenner verskyn op die voorblad van die November & Desember-uitgawe. DIE WENNER WORD BEHOORLIK BEDERF MET R15 000 SE PRYSE VAN ONS BORGE ‘n Baby City-geskenkbewys laat jou toe om ‘n wye reeks gehalte-produkte by Baby City te kies. Geskenkbewyse kan by enige van Baby City se 33 winkels landswyd gebruik word. Die geskenkbewys is R5 000 werd! #babycity.southafrica www.facebook.com/babycity.southafrica@babycityza (Instagram) www.babycity.co.za Die wenner ontvang ‘n Angel Carevideomonitor en ‘n stylvolle Ubuntu Baba-drasak, plus ‘n geskenkbewys ter waarde van R500. Die totale waarde van Reuterina™ se prys is…

As kinders gereeld erg siek word, kan dit dui op ’n ongediagnoseerde, onderliggende siekte: die sogenaamde PID, wat kom van die Engels vir primary immunodeficiency disease. Prof. André van Niekerk, kinderlongspesialis en voorsitter van die Allergievereniging van SA, wil meer mense van die toestand bewus maak, sodat lyers besonder versigtig kan optree om aan Covid-19 te probeer ontsnap. “PID-pasiënte moet almal die dokter raadpleeg as hulle vermoed hulle het ’n infeksie onder lede sodat hulle betyds raad kan kry. Hou die besonderhede van jou PID byderhand. Dit kan baie nuttig wees as dringende sorg nodig is. Hou ook aan om jou chroniese medisyne te gebruik,” sê hy. Daar is meer as 450 PID’s wat ontstaan omdat die immuunstelsel nie goed werk nie. “Vroeë diagnose is belangrik. Die toestande word dikwels…

Jy kan enige tyd van 37 weke af begin kraam. ’n Baba wat voor 37 weke gebore word, word as vroeg beskou, en ná 40 weke is jy “oor jou tyd”. Tot en met agt maande kan jou afsprake met jou dokter of vroedvrou elke twee tot drie weke plaasvind. Daarna gaan jy elke week dokter toe om algemene komplikasies soos preëklampsie te voorkom. In die laaste paar weke pas jou hormone aan om jou liggaam voor te berei vir die geboorte en jou borste vir voeding. Jou baba is volledig ontwikkel, maar sy lewensorgane groei en ontwikkel steeds om oorlewing te verseker. Al haal jou baba nog nie asem nie, wys sy longetjies asemhalingsbewegings. Jou baba help self om veranderings in die vrugwater te bewerkstellig deur dit te sluk…

Ons het al almal stories gehoor van vroue wat vaginaal kraam en daarna nooit weer op ’n trampolien kan spring sonder om ’n bietjie te lek nie. Is dit waar? Is daar iets wat jy kan doen om te keer dat dit met jou gebeur? JOU BEKKENVLOER Dalk het jy nog nooit eens die woord bekkenvloer gehoor nie, of het jy net ’n vae idee dat dit na spiere ”daar onder” iewers verwys – maar wat is dit, waar sit dit presies en wat doen dit nou eintlik? Volgens die Johannesburgse elektrofisioloog Lizelle Grindell is die bekkenvloer ’n belangrike deel van die liggaam se kernspiere (core muscles in Engels). ”Dis ’n netwerk spiere, ligamente en weefsels aan die basis van jou bekken wat soos ’n hangmat werk. Dit strek van…

In die ou dae kon dokters eers ná ’n geboorte agterkom of ’n ma se plasenta verkalk het omdat hulle dit dan regstreeks kon ondersoek. Deesdae kan ’n sonar gelukkig die probleem gou-gou raaksien. “Voorheen was klein wit kalsiumstukkies in die plasenta ’n teken van verkalking,” verduidelik suster Burgie Ireland, ’n ervare Suid-Afrikaanse vroedvrou. “Verkalking is ook nie as ’n groot probleem beskou nie. Daar is net gemeen die plasenta is al ’n bietjie oud, wat normaal is as ’n baba ná sy verwagte datum gebore word. “Ander tekens dat ’n baba sy opwagting later gemaak het, was lang vingernaels, baie min vernix (die natuurlike lagie vet wat die baba se vel in die baarmoeder teen die vrugwater beskerm) en ’n droë velletjie wat afdop.” Moderne tegnologie het dinge egter…

A VIR APGAR Apgar is ’n internasionale maatstaf wat bepaal hoe goed jou baba net ná geboorte vaar. Jou baba word een minuut en weer vyf minute ná geboorte vir die volgende getoets: spiertonus, pols, reaksie op prikkels, voorkoms, velkleur en asemhaling. ’n Apgar-telling van 7 tot 10 is normaal. B VIR BRANDBOUDJIES Sommige babas kry maklik luieruitslag – ’n rooi uitslag op en om die boudjies, geslagsdele en in die voue van die been. Die beste medisyne is voorkoming: gehaltedoeke en goeie skermroom wat ná elke gereelde doekruiling aangewend moet word. Onbehandelde luieruitslag kan ontsteek en bloei. C VIR CANDIDA Candida staan ook as sproei bekend en is ’n swaminfeksie in jou baba se mond, op die doekarea of op die magie. Dit kan met borsvoeding van ma na…

WATTER GROOTTE KLERE MOET EK VIR MY PASGEBORENE KOOP? Koop grootte 0 tot 3 maande tensy jou baba baie klein is. Babas groei vinnig en kan pasgebore kleertjies binne ’n week ontgroei! Vra ook mense wat klere as geskenk gee om vir ouer ouderdomme te koop sodat jy nie die eerste maande met ’n oorvloed klere opgeskeep sit en daarna niks het nie. IS ’N SPESIALE RUILSTASIE VIR MY BABA WERKLIK NODIG? Jy kan jou baba se doek ook op die bed, vloer of ’n kassie ruil, maar ’n ruilstasie is baie nuttig omdat jy alles wat jy vir die doekruilery nodig het, byderhand kan hê. Jou rug en skouers kan seer word as jy altyd op ongerieflike plekke doeke ruil. EK IS BANG VIR WIEGIEDOOD. WATTER VOORSORGMAATREËLS KAN EK…

Begin met sagte vingerkos wat in die mond smelt, soos waatlemoenblokkies. Verwyder net al die pitte. Of beproef skyfies piesang en blokkies avokado. Groente en harde vrugte soos appels moet eers gestoom word. Namate jou baba se vaardigheid ontwikkel, kan jy balletjies gerasperde kaas, stukkies hardgekookte eier en repies sagte vleis gee. Repies pannekoek is ook gewild. Vir kranige kouertjies kan jy bababeskuitjies, roosterbroodvingers en bababiltong gee. Meer gevorderde babas sal repies groente, gaar pasta of tuisgemaakte aartappelskyfies in ’n sousie kan doop.…

Hoewel opruiming en die gepaardgaande vaardighede baie belangrik is, moet jy nie so op netjies maak fokus dat jou kinders nie die heerlikheid van vrye spel kan ontdek nie. Aan die begin van die kinderjare is spel ongelooflik vry en sonder grense en dit hoort so. Moenie soveel op opruiming konsentreer dat jou kind nie kans sien om dinge te toets en verken nie omdat hy te bang is vir die skoonmaakwerk agterna. Daar móét ’n bietjie morsery wees, want as daar nie gemors word nie, is daar nie vryheid van verkenning nie.…

1 Moet nooit jou kinders met mekaar vergelyk nie. 2 Moet hulle nie in kassies druk nie. Laat elke kind toe om te wees wie hy is. Moenie etikette om hul nek hang nie. 3 Moenie voortrek nie. 4 Leer jou kinders om saam te werk eerder as om mee te ding. 5 Baklei die kinders op ’n spesifieke tyd van die dag of wanneer spesifieke dinge gebeur? ’n Verandering van roetine kan dalk help om konflik te vermy. 6 Leer jou kinders positiewe maniere om aandag by mekaar te kry. 7 Dis belangrik om regverdig te wees, maar dis nie dieselfde as om gelyk te wees nie. Jou kinders moet leer dat jy jou bes doen om in elkeen van hulle se unieke behoeftes te voorsien. 8 Beplan gesinsaktiwiteite…

Stuur jou kind saam met ’n ouer boetie of sussie in en moenie self uitklim nie. Beloon jou kind ná skool met iets lekkers wanneer hy so oulik is om saam met ’n boetie of sussie in te stap. Groet baie vinnig, voor die lippie nog kan begin bewe. Maak seker daar is ’n maatjie met wie jou kind kan speel. Baie kinders weier om alleen te wag, maar as daar reeds ’n maatjie of twee is, is dit makliker. Onthou om altyd vir jou kind te sê jy belowe dat jy hom weer sal kom haal. Gesels gerus met die onderwyser en met ’n paar ander ma’s, want hulle weet dalk iets wat jy nie weet nie oor hoekom jou kind nie skool toe wil gaan nie. ’n Bietjie…

Die mens is darem op ’n interessante manier gebou. Ons is almal in staat tot rasionele denke, maar as jy mooi oor jou lewe dink sal jy seker ook (soos ek) sien dat dit emosies is wat jou eintlik dryf, veral as dit by die groot dinge in die lewe kom – die dinge wat regtig saak maak. Byvoorbeeld: Min mense kies ’n lewensmaat omdat hy voldoen aan ’n lys vooropgestelde kenmerke nie. Jy kies hom omdat hy jou hart laat vinniger klop en ’n reaksie ontlok waarsonder jy nie kan of wil leef nie. Niemand sal stry dat dié keuse een van die belangrikste van jou lewe is nie, en verreweg die meeste van ons doen dit met ons hart, nie ons verstand nie. Nog ’n voorbeeld: Praat met…

TOE KYK EK IN DIE SPIEËL ... Ek het altyd gedroom dat ek eendag ’n groot gesin sou hê, soos in die program 7th Heaven. My idilliese droom het gou vervaag, want meer as een kind is deesdae ’n finansiële uitdaging. In die meeste huishoudings moet albei ouers werk om die pot aan die kook te hou, en by ons is dit nie anders nie. Ek probeer om saans die klere reg te sit en kosblikke te pak, want dit help gewoonlik om die oggendchaos te verlig, maar so af en toe val die wiele van die wa af. Een Maandagoggend was dit ’n ekstra groot fiasko. Eers is Kyle traag om op te staan. Uiteindelik sit hy aan tafel met ’n kombers om hom gedraai en eet tydsaam sy…

Covid-19 oorheers die nuus; dis te verstane. Allerhande gesondheidsorganisasies waarsku egter dat lande nie kan slaplê met die voorkoming en behandeling van ander siektes nie. Wanneer inentingskedules nie nagekom word nie, kan dit later in die jaar grootskeepse infeksies tot gevolg hê, waarsku die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO). Uit navorsing by die Johns Hopkins-universiteit in Amerika blyk dit dat tot ’n miljoen vroue en kinders in lae- en middelinkomstelande binne die volgende ses maande kan sterf omdat die pandemie roetine-gesondheidsorg ontwrig het. Die gevare sluit in dat voorbehoeding nie beskikbaar is nie en dat voorgeboorte- en nageboortesorg asook inentings ontwrig word. Toegang tot toerusting, voorraad en personeel word ook gekniehalter. ’n Styging in malaria- en maselsgevalle word verwag. Boodskap aan ons lesers: Moenie dat die pandemie jou laat vergeet van jou kind…

Die eerste keer toe Olivia Haslam ’n seuntjie sien glimlag het ná ’n suksesvolle operasie aan sy gesplete verhemelte, het dié teaterverpleegster geweet dis wat sy vir die res van haar lewe wil doen. Olivia, wat deesdae aan ’n Kaapstadse hospitaal verbonde is, het in Londen gewoon toe sy 14 jaar gelede betrokke geraak het by Operasie Glimlag, ’n wêreldwye nie-regeringsorganisasie wat gratis rekonstruktiewe operasies uitvoer op kinders (en volwassenes) met ’n gesplete lip of verhemelte. Die Suid-Afrikaanse tak van Operasie Glimlag het sedert 2006 al meer as 6 000 operasies op kinders in suidelike en sentraal-Afrika uitgevoer. Olivia is een van meer as 100 professionele mediese vrywilligers by dié tak wat hul tyd en vaardighede aan talle lande op die vasteland en elders bied. KLEIN OPERASIE, GROOT IMPAK Dit…

0-1 JAAR Neerslagtige ouers bind dikwels moeilik met hul baba en is minder sensitief vir sy behoeftes. Dit kan reeds van geboorte af (sommige kenners meen reeds voor geboorte) ’n invloed op hul baba hê. As daar nie met die baba gespeel of aan hom liefde betoon word nie, kan dit sy ontwikkeling, sy latere interaksie met mense en sy vermoë om ’n vertrouensverhouding met mense op te bou ondermyn. 1-2 JAAR Taalontwikkeling kan beïnvloed word omdat kinders nou begin praat en selfhelp-take aanpak. Kinders word dikwels gedwing om baie vroeg onafhanklik te wees. 2-3 JAAR Jou kind se sosialisering kan geraak word. Blootstelling aan maatjies en nuwe aktiwiteite is op hierdie ouderdom baie belangrik. 3-4 JAAR Dis is ’n konsolidasiefase waarin ’n kind al die vaardighede wat hy geleer…

Teen dié tyd het jy al ’n magie en vreemdelinge kan sien jy is swanger. Dis soms irriterend, maar swangerskap en geboorte is iets spesiaals waarin die meeste mense wil deel. Geniet die aandag – dit gaan nie vir ewig aanhou nie. JY KAN DALK DIE VOLGENDE ONDERVIND: • Jou borste voel swaar en ongemaklik. As jy hulle met seperige hande masseer terwyl jy bad en liggies die tepel oor die bruin deel (areola) druk, sal daar ’n paar druppels heldergeel kolostrum (eerste moedersmelk) uitkom. • Sooibrand en oggendnaarheid kan met mening terugkeer. • Jou energie word geleidelik minder en jy is korter van draad. • Jy kry vreemde pyne regoor jou lyf, veral in jou maag en rug. • Jy kry af en toe kontraksies. Dit staan bekend as…

Voor jy met enige bekkenvloeroefeninge begin, is dit belangrik om eers seker te maak jy laat die regte spiere werk. Dís hoe jy jou bekkenvloerspiere vind: 1 Sit gemaklik op ’n stoel met goeie rugondersteuning. Die spiere van jou bobene, sitvlak en maag moet heeltemal ontspan. 2 Knyp die spiere van jou anus sonder om jou bene, sitvlak of maag te gebruik, asof jy ’n wind probeer inhou. Ontspan dan. Oefen hierdie beweging ’n paar keer totdat jy seker is jy gebruik die regte spiere. 3 Dis belangrik om normaal asem te haal terwyl jy hierdie oefening uitvoer. 4 Aanvanklik sal dit voel of jou maag laag teen jou skaambeen effens intrek. Dis normaal. 5 Die volgende stap is om jou bekkenvloerspiere saam te trek deur jou te verbeel jy…

■ As jou swangerskap al 37 weke of langer duur, is tekens van plasentaverkalking selde rede tot kommer. ■ Maak seker jy neem elke dag die regte hoeveelheid kalsium in. Praat met jou apteker oor jou swangerskapmultivitamiene en -kalsiumaanvullings. Onthou dat kalsium ook uit jou dieet kom; moet jou dus nie oordoseer met aanvullings nie. ■ Praat met jou apteker of gesondheidsversorger voor jy teensuurmiddels begin drink. ■ Jy het ’n groter risiko vir verkalking as jou bloeddruk te hoog of jy ’n diabeet is.…

TEEN MAAND 4 WAT KAN JOU BABA DOEN? Jou baba rol – waarskynlik eers van haar maag tot op haar rug, maar later ook andersom. Sy lig haar bene en arms in die lug op en wieg heen en weer op haar maag! As jy haar uit ’n lêende posisie optrek, hou sy haar koppie mooi styf en regop. Sy het nou haar hande ontdek en speel graag met hulle: Sy bring hulle tot voor haar gesig en bekyk hulle, en soms kry sy hulle per ongeluk by mekaar uit. Sy kan nog nie sit nie en as jy haar heupe vashou, tuimel sy kant toe. HELP SÓ: Magietyd bly belangrik, maar laat jou baba ook op haar rug lê en hou ’n interessante voorwerp net buite haar bereik aan…

As jou peutertjie by die huis of skool begin het om ander kinders te byt, wag ’n stresvolle tyd. Dit kan gebeur dat maatjies by die skool nie met hom wil speel nie en dat hy nie meer genooi word om by ander gesinne te gaan kuier nie. Jy gaan beslis bekommerd wees oor hom en wat moontlik agter die gedrag kan skuil. Hoekom het hy skielik begin byt? Gaan hy ooit daarmee ophou? Wat kan jy doen om dit te beheer? Ons het antwoorde gaan soek. HOEKOM BYT HY? Volgens suster Ann Richardson, skrywer van Koester jou kleuter (Metz Press), is dit nie ’n mite dat peuters byt omdat hulle tande kry en weens frustrasie nie. Jy sal gelukkig maklik die verskil kan sien wanneer jou kind byt om…

Het jy geweet dat navorsers bevind het te veel chaos en rommel maak dit moeilik om te fokus en beperk jou brein se vermoë om inligting te verwerk? In sy boek Ouerskap met styl (Maskew Miller Longman) vertel die ouerskapsghoeroe Dereck Jackson dat hy in sy jare by ’n kinderleidingsentrum ’n regstreekse verband gesien het tussen hoe ’n kind se kamer lyk en hoe sy skoolboeke lyk. “Kinders wat nooit geleer het om hul eie onmiddellike omgewing te organiseer en te respekteer nie, is nie in staat om hulleself te organiseer in die meer ingewikkelde omgewing van die opvoedingswêreld nie,” skryf hy. Om jou kleinding te leer opruim is dus nie net die pad na ’n netjieser huis nie – dis ook belangrik vir jou kind se ontwikkeling. Maar wanneer…

V My baba is nou 15 maande oud. Ek het haar eksklusief geborsvoed en van vyf maande af vaste kos gegee. Nou wil ek haar speen. Hoe doen ek dit? Hoe lank gaan my melk nog bly inkom? Moet ek my ginekoloog vir medisyne vra of kan ek dit as ’n natuurlike proses aanpak? A PROF. LISANNE DU PLESSIS ANTWOORD: Die Wêreldgesondheidsorganisasie beveel aan dat ma’s hul baba van geboorte tot ses maande eksklusief borsvoed (slegs borsmelk gee). Van ses maande af kan vaste kos by die dieet ingesluit word terwyl volgehoue borsvoeding tot op twee jaar of selfs later kan voortduur Borsmelk kan tussen 12 en 18 maande steeds in ’n derde van jou baba se voedingsbehoeftes voorsien. Daarna kan die borsmelk deel begin uitmaak van ’n gebalanseerde dieet…

• Elke ouer behoort gereeld tyd alleen saam met elke kind te bestee.Net 10 minute van ononderbroke alleentyd kan die wêreld se verskil aan ’n kind se lewe maak. • Wanneer jy alleen saam met jou kind is, vra hulle so af en toe waarvan hulle die meeste of minste van hul boetie of sussie hou. Dit sal jou help om hul verhouding beter te verstaan en hulle op mekaar se goeie eienskappe help fokus. • Luister baie mooi hoe jou kinders voel oor dit wat in die gesin aan die gang is. Hulle sal dalk nie so veeleisend wees as hulle voel jy gee om vir hul gevoelens nie. • Laat elke kind weet hy is spesiaal.…

WEN ’N GESKENK VAN CLEVER LITTLE MONKEY TER WAARDE VAN R2 600! Word snoesig met Clever Little Monkey se Lorena Canals-mat van 100 persent katoen. Die waarde is R2 600. Die Tribu-mat maak deel uit van die nuutste versameling van klassieke matte in aardse kleure. Dit word van natuurlike materiale gemaak en bevat geen kleur- of chemiese stowwe nie. Dis ook masjienwasbaar – net die ding vir babas, peuters, kleuters en hul ouers! DIE EKSTRA TYD Drie weke en langer tuis saam met jou kinders ... dis nie vakansie nie, maar daar is ook geen skool of uitstappies nie. Jy mag nêrens heen gaan nie; net by die huis bly. Is dit ’n nagmerrie of ’n seën? Is die koronavirus se geskenk aan die meeste ma’s en gesinne dalk tyd?…

Elke gesiggie wat op hierdie blad pryk, wen ’n geskenk van PURITY ter waarde van R850! PURITY stel hul suiwerste formule ooit bekend. Dis deur dermatoloë en pediaters goedgekeur en bevat geen sulfate, parabene of kleurstowwe nie. PURITY se velsorgreeks bied – met die betroubare kundigheid van Elizabeth Anne’s – aan ouers alles wat hulle nodig het om hul kinders se lyfie en hare te versorg en te beskerm sodat hul kleingoed ’n liefdevolle en gesonde voorsprong het. Stuur jou gunstelingfoto na fotoblad@ babaenkleuter.co.za. Onthou om jou kind se naam, van, ouderdom, kontakbesonderhede en posadres in te sluit.…

Solenco-lugreinigers en -lugontvogtigers kan help om jou gesin teen virusse en kieme te beskerm. Die toestelle kan maklik in die huis rondgeskuif word en is geakkrediteer deur die Suid-Afrikaanse Liggaam vir Allergieë. Ultravioletlig word gebruik om virusse en bakterieë dood te maak en spesiale stelsels filtreer ook tipiese allergene uit die lug uit, asook reuke. Van die toestelle kan jou selfs help om jou wasgoed binne droog te kry. Gaan na solencosa.co.za vir nog inligting. Pryse wissel van R2 499 tot R6 999. Koop joune aanlyn by solencosa.co.za. Aletté-Johanni Winckler, ma van vier, het 49 gedigte by die boek ingesluit, met verskuilde lesse wat ouers kan help om lewenswaarhede speelspeel en op ’n ligte trant met hul kinders te deel. Dis natuurlik ’n bonus om ’n musikale man te hê…

Julie is nasionale gesplete en kraniofasiale bewuswordings- en voorkomingsmaand. Vanjaar is ook die jaar van die verpleegster en die vroedvrou. ’n Gesplete lip (haaslip) en gesplete verhemelte is die derde mees algemene aangebore afwyking ter wêreld. Daar word elke drie minute ’n kind met ’n gesplete lip gebore en een uit 1 000 babas in Afrika word daardeur geraak. Kinders kan sukkel om te eet en drink en die toestand kan lei tot wanvoeding en selfs verhongering. ’n Gesplete verhemelte kan ook herhaaldelike oorinfeksies veroorsaak en so op die lange duur gehoorverlies meebring. Komplikasies met tandontwikkeling en spraak kan ook plaasvind. In baie lande gaan gesplete lippies met ’n stigma gepaard en word kinders geboelie of sosiaal afgesonder. Volgens Ronel Visagie, bemarkingskoördineerder van Operasie Glimlag in Suid-Afrika, het die toestand…

WEEK 13 Die fetus betree nou ’n vinnige groeifase en is meer aktief. Maar moenie bekommerd wees as jy nog niks voel nie: Week 13 is eintlik nog baie vroeg om beweging te voel. Jou baba kan al frons, skewemond trek en effens loer. Hy het ook al ’n handgreep. Hy begin suig en sluk, trek vrugwater in sy longe in en stoot dit weer uit. Die res van die organe is steeds besig om te ontwikkel en hy kan urineer. Sy kop groei nou nie meer so vinnig nie, sodat die res van die lyf proporsioneel begin inhaal. WEEK 14 Die weefsel wat later die beendere word, begin ontwikkel. ’n Goeie ultraklank-operateur sal baba se geslag kan uitwys. Die skelet begin nou vorm en die fetus lyk ál meer…

SUPERWENK Moenie jou enkels of bene kruis terwyl jy sit nie. En doen enkel- en kuitoefeninge terwyl jy sit om jou bloedsomloop te stimuleer. NAARHEID Byna die helfte van swanger vroue sukkel met naarheid, veral soggens. Vroue met ’n tekort aan sekere voedingstowwe is meer geneig tot naarheid, hoewel swangerskapsverwante hormone die eintlike sondaars is. Dié hormone skiet die hoogte in gedurende week nege en 10 van jou swangerskap en dis dan dat jy op jou slegste kan voel. Onthou, naarheid kan ook jou liggaam se manier wees om van gifstowwe ontslae te raak. Troos jou daaraan dat die meeste gevalle van mislikheid net in die eerste trimester voorkom. RAAD Eet gesonde kos waarvan jy hou. Eet gereeld, want dit laat jou bloedsuikervlak stabiliseer. Swanger vroue het meer vitamien B6 en…

Uiteindelik is jy swanger! Nou kan jy eet wat jy wil en die ekstra vetjies onder lospassende kraamklere wegsteek – of so dink jy dalk. Moet egter nie net begin eet nie, want dis nou die tyd dat jou liggaam op sy gesondste moet wees omdat jóú gesondheid ook jou baba se gesondheid beïnvloed. Ons weet almal dit is nie lekker of goed vir jou as jy oorgewig is nie, maar met ’n baba in jou maag is dit vir julle albei nog slegter. Die beste is dus om ’n ideale gewig te bereik voor jy swanger raak. As jy sukkel om swanger te raak, kan dit help om ’n paar kilo’s af te skud omdat oorgewig onvrugbaarheid kan aanhelp. HOEKOM EERS VERSLANK? As jy nie swanger is nie, beïnvloed…

Gewoonlik besef jy dit reeds tydens swangerskap: Elke vrou is ’n kenner van kinders grootmaak – of sy nou haar eie kroos het of nie – en is maar te gretig om haar kundigheid met niksvermoedende nuwe ma’s te deel. Hoe ouer die raadgewer, hoe oorvloediger die wenke, asook die gesag waarmee dit aangebied word. Natuurlik hoef jy nie die spreekwoordelike baba saam met die badwater uit te gooi nie. Miskien gee die gryskoptannie in die supermark jou ’n juweel van ’n wenk. Aan die ander kant: Moenie alles glo wat jy hoor nie. Jy is bevoorreg genoeg om ma te wees in ’n era van navorsingsgebaseerde inligting wat geredelik beskikbaar is. Gebruik betroubare inligting – asook jou gesonde verstand –wanneer jy boererate en ouvroustories beoordeel. Kom ons bekyk ’n…

V My kind (3) beloof om op te ruim, maar dan doen hy dit nie. A As jy jou kind gevra het om skoon te maak en hy het nie, kan jy gevolge daarstel: “Mamma het gevra jy moet al die karretjies optel en jy het nie, daarom gaan mamma dit vir twee dae bêre.” Voer dit dan deur, al kerm en huil jou kind hoe. Of benader dit positief: “As jy kies om alles skoon te maak, kan jy daarna ’n bietjie PAW Patrol kyk, maar as jy kies om nie skoon te maak nie, kan jy twee dae nie daarmee speel nie.” Moenie die speelgoed langer as ’n dag of twee wegbêre nie. V My kind hou alles taamlik skoon, maar as maatjies kom kuier, ontaard sy kamer…

Dis absoluut normaal en natuurlik dat kinders baklei. “Daar is nie net een oorsaak nie, maar gewoonlik kan die wortel van die kwaad teruggevoer word na mededinging om die liefde, tyd en aandag van ouers,” sê die Kaapstadse berader Lindi van Niekerk. “Dit word verder gekompliseer deur oudste kinders wat moet aanpas by ’n nuwe baba en moet leer om die lewensverhoog met jonger sibbe te deel nadat hulle vir ’n ruk die middelpunt van hul ouers se aandag was.” Daar is ook ’n mate van jaloesie –jonger kinders wil dieselfde as ouboet of ousus doen, maar weens hul ouderdom kan of mag hulle nog nie. “Nog ’n faktor is botsende ontwikkelingsfases. Hoe groter die ouderdomsverskil, hoe groter die moontlikheid dat die rusies meer uitdagend vir die ouers word,” sê…

Dalk ken jy ook so iemand: Haar rug is lank gestrek, sy dra haar kroontjie trots op die hoogste deel van haar kop, haar nek is lank en slank, haar skouers is fier na agter, die magie is plat en die sitvlak ingetrek. ’n Mooi, regop postuur sê iets. Dit weerspieël ’n innerlike selfvertroue, selftrots, ’n bereidheid om die lewe vierkant in die oë te kyk. Maar postuur gaan nie net oor voorkoms nie. Dis ook belangrik vir jou kind se gesonde ontwikkeling ... VROEG BEGIN IS HALF GEWIN ’n Goeie postuur behels dat jy regop kan loop en sit, ’n goeie balans handhaaf en fyn aktiwiteite weg van jou af kan uitvoer. Dit beteken dat liggaamsgewrigte in ’n byna neutrale posisie gehou word sodat jou spiere, gewrigte en ligamente…

Wiskundevaardighede kan vroeg al geslyp word, maar dis glad nie nodig om ure daaraan te bestee nie. Smartick is ’n aanlyn EduTech-platform vir kinders vanaf vier jaar oud. Die kleintjies speel op die tablet of rekenaar speletjies wat hul kognitiewe vaardighede ontwikkel, hulle neem deel aan wiskundekompetisies en oefen hul geheue. Ouers kan hul vordering dophou en die skedules daarvolgens aanpas. Die beginsels van kodering word ook met die aktiwiteite vasgelê. Beproef dit gerus gratis vir twee weke. Daarna kos dit R400 per maand. Vind meer uit by za.smartickmethod. com.…