Innholdsfortegnelse for May - June 2020 i Baba & Kleuter

Dis vanjaar volgens die Wêreld Gesondheidsorganisasie die jaar van die verpleegster. Hulle kon nie ’n beter jaar hiervoor gekies het nie, met die koronavirus wat so verwoesting saai. Die helfte van alle gesondheidswerkers is verpleegsters. Sonder hulle sal hospitale en klinieke glad nie kan funksioneer nie. Meeste van hulle is vroue, en dis seker nie verkeerd van my om te raai dat meeste ook ma’s is nie. Dink jou in hoe moeilik ’n dag in so iemand se lewe moet wees... Tydens die grendelstaat moet sy werk toe gaan om ander te help, maar die skole is toe en dus is haar kinders tuis of sy moet ’n ander plan met hulle maak, wat hopelik nog steeds ook beteken dat hulle kan isoleer vir hul eie veiligheid. Sy’s in die…

Ander mense kan soms die vreemdste dinge oor jou kinders kwytraak, al ken hulle jou en jou kroos van geen kant af nie. Wat is die snaaksste kommentaar oor jou kinders wat jy al in die winkel by ’n vreemdeling gehoor het? AMANDA BOSCH (25), BRAKPAN, GAUTENG My dogtertjie is met ’n klompvoet gebore en het ’n paar maande lank gips gedra. Mense het altyd gevra: “Haai shame, wat maak julle met die arme baba?” of “Wie het haar seergemaak?” MARYKE VERMEULEN (35), KRAAIFONTEIN, WES-KAAP My seun het lang, donker wimpers. ’n Vrou het na hom gekyk en gesê: “What beautiful eyelashes; just wasted on a boy.” MUZELLE GREEFF (41), ORANJEMUND, NAMIBIË Ons kry dié een baie: “Ag moeder, is dit ’n tweeling?” Nee, dis ’n drieling. “Genade, ek wil…

LEKKERSTE ROEREIER BESTANDDELE • 4eiers • 30 ml (2 e) water • 30 ml (2 e) botter of olie • sout en peper na smaak • roosterbrood vir voorsit METODE 1 Klits die eiers en water met ’n ballonklitser in ’n middelslagbak. 2 Maak die botter of olie in ’n pan oor lae hitte warm. Giet die eiermengsel in en laat ’n paar minute stadig gaar word voor jy dit liggies roer. Lig die gaar eier van onder af op en laat die rou eier onderin vloei. 3 Moenie die eiers te lank gaarmaak nie, anders word dit rubberagtig. 4 Sit voor saam met die roosterbrood. BESTE SPEKBROODJIE BESTANDDELE • 4repies spek • 1avokado • 10 ml (2 t) suurlemoensap • seesout en swartpeper na smaak • 12 kersietamaties, opgesny • 4snye brood (ons gebruik ciabatta) • 2eiers METODE 1 Plaas die…

Streptococcus pneumoniae veroorsaak na raming 5 tot 6 persent van kindersterftes in Suid-Afrika, hoofsaaklik weens longontsteking. Die bakterie kom voor in die kele van 40 tot 80 persent van kinders onder vyf en 10 tot 15 persent van volwassenes. Dis veral gevaarlik vir kinders jonger as twee. Dit word lewensgevaarlik as dit in die bloedstroom of vog om die brein beland. Hier kan dit bloedvergiftiging veroorsaak, of breinvliesontsteking, soos wat met Jennifer gebeur het. Dit gebeur egter meer dikwels dat die bakterie kinders se longe (longontsteking) en veral ore (middeloorontsteking) aantas. Die entstof Prevenar help dus nie net om dodelike siektes te voorkom nie – dit kan die kans dat jou kind middeloorontsteking kry en gevolglik ‘n antibiotikum moet drink, met 40 persent laat afneem. Toe Prevenar ’n paar jaar…

Die heel beste oor-die-toonbankmedisyne kan net die simptome van verkoue en griep verlig omdat die meeste van hierdie medisynes ’n mengsel van histamien, soms vitamien C en iets vir pyn of koors bevat. Maar wees versigtig, maan kenners. Juis omdat hierdie soort medisyne dikwels iets van alles bevat, kan jy jou kind maklik oordoseer. Wees dus versigtig en vra liewer ’n apteker of jou dokter as jy twyfel. Vat die medisyne wat jy tans vir jou kind gee saam apteek of dokter toe sodat jy die regte raad kan kry.…

VBaie ma’s gee koorsmedisyne voor inentings of net daarna. Is dit reg so? AKoorsmedisyne help om die ongemak van die inenting te verlig, maar die middels is nie bedoel om as roetine voor of ná ’n inenting gebruik te word nie. Gee dit liewer net as jou kind baie ongemaklik is en ’n hoë koors het. V Hoe lyk tandekrykoors, en hoe verskil dit van koors weens virus- of bakteriese infeksies? ATandekrykoors is gewoonlik laer as 38 °C en jou kind wys dat die tande pla. As dit langer as 72 uur duur, moet ander oorsake uitgeskakel word.…

Van die oomblik dat jy hoor daar groei ’n klein mensie binne-in jou, droom jy van die mooiste babakamer en die oulike stootwaentjie waarvan almal praat. Dan het jy nog nie eens aan al die uitgawes rondom ginekoloogbesoeke of hospitaalverblyf gedink nie. Om kind groot te maak, verg dat julle fyn beplan en geld wys bestee. Gelukkig is daar baie maniere waarop nuwe ouers hul rande kan rek, van klein besparings wat saam-saam groot word tot eenmalige afslaggeleenthede. Dit maak nie saak hoe ver swanger jy is nie, dis nou die tyd om finansieel slim te dink. GELDBEPLANNING Finansiële beplanners beveel aan dat julle in die loop van die swangerskap jul beleggings, bates en skuld onder oë neem. Stel nuwe doelwitte vir die kort, medium en lang termyn op. Hier…

Ek is 14 weke swanger en kry vreeslike afskeidings. Dis glad nie bloederig nie, maar maak my tog bekommerd. Wat is normaal en wat nie? DR. MARLIZE LERM ANTWOORD: Ek is baie bly jy noem dat daar geen bloed in die vaginale afskeiding is nie. Ek dink amper almal raak bekommerd as daar bloed (helder of donker) in ’n swangerskap gesien word. Tussen die drie trimesters is daar altyd ’n vrees vir óf ’n miskraam óf voortydse kraam óf ernstige swangerskapskomplikasies. Uit vrees vir bogenoemde kan ’n swanger vrou dus meer gesteld wees op wat normale vaginale afskeidings is as wat sy anders sou wees. Dis eintlik maar ’n wanvoorstelling om na ’n normale vaginale afskeiding te verwys. Elke vrou is verskillend en wat ons elkeen beleef, is baie subjektief.…

1 GEEN NEWE-EFFEKTE VAN MEDIKASIE NIE Waarskynlik die grootste enkele rede waarom vroue ’n natuurlike geboorte verkies, het te doen met die moontlike invloed van medikasie op hul baba – en ook op hul eie vermoë om normaal te kraam. Narkose wat tydens keisersneë toegedien word, asook die meeste ander verdowingsmiddels kan deur die plasenta in die baba se bloedstroom beland en die baba ná die geboorte tydelik aantas. Of en hoe erg medikasie ’n baba tydens ’n normale bevalling raak, hang af van die soort middel, die wyse van toediening en wanneer dit toegedien word. Middels wat ingespuit word steek die plasenta byvoorbeeld vinniger oor as middels wat mondeliks gegee word. As ’n middel soos petidien te laat toegedien word, kan dit baba se asemhaling aantas en is…

DIE EERSTE 24 UUR ... Die kateter in jou blaas word binne 24 uur verwyder. Die verpleegpersoneel sal jou aanmoedig om op te staan en dalk na die badkamer of stort te stap. Moet egter nie nou al sonder hulp probeer opstaan en loop nie. EN DAARNÁ Baie vroue voel besonder goed die dag ná die keisersnee, maar regtig goor op dag twee. Dit is waarskynlik omdat daar op dag een nog ’n goeie dosis verdowingsmiddel in jou liggaam is wat die pyn draaglik maak. Wees gerus as dit ook met jou die geval is, want dit is normaal om op dag twee moeër te wees en meer pyn te ervaar. Die euforie waarin jy verkeer oor jou nuwe baba is nog iets wat daardie eerste dag so aangenaam maak.…

“Eintlik kan ek nie eens onthou wanneer ons dogtertjie in ons bed beland het nie,” vertel die Pretoriase ma Nina van Rensburg. “Sy was ’n slegte slaper en een aand het ek haar uit pure moedeloosheid langs my in die bed getel. Ek kon eenvoudig nie nog een keer opstaan en na haar bedjie strompel nie. Sy het daardie nag geslaap soos ’n baba moet. “Die volgende aand het ek dit weer beproef en toe ek weer sien, het ons ’n permanente bedmaatjie en ek minder donker kringe onder my oë!” Met dié was die koeël deur die kerk en die Van Rensburgs se groot dubbelbed het die spreekwoordelike kermisbed geword. Gesinsbeddens is taamlik omstrede en almal het ’n mening daaroor: swanger vroue, nuwe ma’s, gesoute ouers, en – kan…

’NGoeie nagrus is nie net vir jou goed nie: Jou baba het dit broodnodig. Tog duik daar gedurig dinge op wat met jou baba se slaappatroon inmeng. Ons het hieroor gaan kers opsteek by Jolandi Becker, eienaar en besturende direkteur van Good Night, ’n onderneming wat oor slaap raadgee. Jolandi het al 685 gesinne gehelp om beter te slaap en is ook Afrika se verteenwoordiger vir die internasionale vereniging van professionele slaapkonsultante. Hier is haar raad: OLIKHEID EN TOE NEUS ’n Siek baba is ’n moeilike baba, ook met slaaptyd. Die fondament van ’n goeie slaappatroon is ’n goeie slaaptydroetine. Spuit of suig jou olike baba se neus met slaaptyd mooi skoon sodat hy maklik kan asemhaal. Hou verder by jul normale slaaptydroetine. In die middel van die nag kan…

1 Moenie ’n bohaai maak oor klein dingetjies nie. Gaan dit die einde van die wêreld wees as hy ’n onpaar sokkies dra? Onthou, hy wil sy onafhanklikheid toets en dit soms uitoefen. 2 Let op na wat jy sê. Sê jy aanmekaar (en soms onnodig) nee? Motiveer soms jou nee – hoe anders gaan jou kind leer hoekom hy iets nie mag doen nie? Hy sal dalk beter reageer op “Tel asseblief jou blokkies op voor iemand daaroor val en seerkry” as op ’n bars “Nee, moenie jou blokkies net daar los nie!” 3 Volg jou moederinstink. As ’n drukkie ’n woede-uitbarsting sal stopsit, géé hom ’n druk. Jou kind se gedragsprobleme is dalk te wyte aan onsekerheid, skeidingsangs of ’n ander emosionele rede. 4 Moenie onderhandel of toegee…

Eintlik moet jy al met geboorte met dié grootmaakproses begin deur jou eie gedrag teenoor ander mense dop te hou. As jy disrespekvol is en geen waardering vir ander mense wys nie, kan jy ál die beginsels links toepas en dit sal jou nêrens bring nie. Maar hou goeie moed, alles is nie verlore nie. David het ook wenke vir dié van ons wat laat begin het. ■ Die heel eerste ding is om die raad hiernaas in jou huishouding in plek te stel. ■ Stel ’n beloningstelsel in vir goeie gedrag en ’n weerhoudingstelsel vir swak gedrag. Jy kan ook ’n “bewysstuk”-stelsel in werking stel. Vir goeie gedrag kry jou kind ’n bewysstuk van sy goeie gedrag wat gebêre word. Vir slegte gedrag verloor hy een van dié bewysstukke.…

EENSAME MISKRAAM Wanneer ’n mens ’n miskraam kry, voel dit of jy heeltemal alleen is. Vroue wil nie daaroor praat nie. Dis asof dit ’n verbode gesprek is. Hoekom is dit so? ’n Mens hoor eers daarvan wanneer jy dit self beleef en met iemand deel. Dan eers hoor jy dat daar ander mense is wie se lewe daardeur geraak is. Ek verstaan nie hoekom dit so moet wees nie. Hierdie seer is iets wat gedeel moet word sodat ander mense weet wie pyn ervaar. Dis soveel makliker om met mense te deel wat self daardeur geraak is. Wat self wonder waarom, of dit jou skuld is en wat ’n mens doen om aan te beweeg. Daar is soveel vrae: Wanneer is die regte tyd om weer te probeer? Is…

Elke gesiggie wat op hierdie blad pryk, wen ’n geskenk van PURITY ter waarde van R850! PURITY stel hul suiwerste formule ooit bekend. Dis deur dermatoloë en pediaters goedgekeur en bevat geen sulfate, parabene of kleurstowwe nie. PURITY se velsorgreeks bied – met die betroubare kundigheid van Elizabeth Anne’s – aan ouers alles wat hulle nodig het om hul kinders se lyfie en hare te versorg en te beskerm sodat hul kleingoed ’n liefdevolle en gesonde voorsprong het. Stuur jou gunstelingfoto na fotoblad@ babaenkleuter.co.za. Onthou om jou kind se naam, van, ouderdom, kontakbesonderhede en posadres in te sluit.…

“Nog ’n dag is verby / nog ’n week, nog ’n maand / waar loop die tyd met ons heen?” So sing Laurika Rauch in haar bekende lied “Nostalgie”. En ek wonder self: Waar is die tyd heen? Is ons al werklik 10 jaar in Korea? Suid-Korea word dikwels as die stiefkind van Asië gesien, veral omdat die boetie in die noorde so dikwels amok maak. Baie mense was op hul senuwees toe hulle hoor ek is op pad Korea toe. “Noord of Suid?” het hulle verbaas gevra. Korea is ’n land ryk aan kultuur en vol verrassings as ’n mens dit eers leer ken. Ons het die land die afgelope 10 jaar leer liefkry. ’n Skawingsproses was tog nodig omdat Korea so anders is as die vir ons bekende…

Klits die eiers goed sodat die wit en geel deeglik meng en lug bygevoeg word. Dit sorg vir donsige, ligte roereier. Voeg ’n bietjie water by om die mengsel los te maak. Maak oor lae hitte gaar. Moenie haastig wees nie. Laat dit stadig gaar word. Gebruik die regte pan: Dit moet groot genoeg wees, maar nie te groot nie. As die eierlaag te dun is, sal dit te gou gaar word. Gebruik ook ’n kleefvrye pan om te keer dat die eier aan die boom vassit. Haal dit van die hitte af sodra die eier gaar is.…

Antibiotika red lewens –veral as dit kom by ernstige toestande. Dit kan ook langtermyn-skade voorkom. Maar hoe meer gereeld dit voorgeskryf word en hoe meer onverantwoordelik dit gebruik word, hoe groter word die kans dat selfs lewensbedreigende siektes sal moet swig voor magtige superkieme wat vir antibiotika lag. HOE WEET EK OF ANTIBIOTIKA NODIG IS? Die meeste babas en jong kinders doen gemiddeld drie keer per jaar lugwegontsteking op. Soms is die oorsaak ’n virus en dan klaar die ontsteking vanself op. Maar wanneer die sondebok ’n bakterie is (soos wanneer jou kind oorontsteking of ’n “strep”-keel het) is antibiotika al wat vinnig gaan help. Wat meer is, as antibiotika betyds toegedien word, kan dit ernstige komplikasies voorkom. Daar is deesdae omtrent 60 verskillende soorte antibiotika vir babas en kinders…

Koorsstuipe is taamlik algemeen by kinders tussen ses maande en drie jaar oud. Party kinders sal teen 38 °C al koorsstuipe kry, terwyl ander baie koorsiger moet wees voor hulle toevalle kry. Dis nie noodwendig die graad van die koors wat koorsstuipe veroorsaak nie, maar die spoed waarteen dit styg. Hoewel koorsstuipe verskillende vorms aanneem, is die algemeenste die volgende: • Jou kind word stil of maak kreungeluide. • Jy kan nie sinvol met hom kommunikeer nie, veral nie deur oogkontak te maak nie. • Soms maak sy oë rukbewegings, sy hande vou oop en toe en sy arms en bene begin ruk. Met koorsstuipe moet ’n kind op sy sy neergelê en so rustig moontlik gehou word. Moenie terwyl hy stuipe het medisyne probeer gee nie, want hy kan…

Moet nooit ooit probeer bespaar op belangrike dinge soos ’n motorstoeltjie nie. Jou kind se veiligheid kom eerste. Belê in ’n goeie motorstoel wat jy van geboorte tot sewe jaar kan gebruik. Hierdie stoeltjies kan agtertoe en vorentoe kyk na gelang van jou baba se ouderdom en gewig. Inenting is gratis by klinieke en apteke wat staatsvoorraad aanhou. ’n Minimale inentingsfooi word hier gehef. Hou jou oë oop vir goeie stootwaentjies wat in die einde van ’n reeks val. Wanneer ’n nuwe model bekendgestel gaan word, hou handelaars daarvan om van ou voorraad ontslae te raak en gee hulle dikwels afslag daarop.…

Net 280 slapies en wat begin het as twee selletjies ontwikkel tot ’n uitgegroeide baba. Om hierdie wonderwerk te laat gebeur, het jou liggaam elke dag belangrike voedingstowwe nodig. ’n Gesonde leefstyl verminder nie net die gevaar van komplikasies in jou swangerskap en geboorte-afwykings by jou baba nie, maar ook jou baba se risiko om later chroniese siektes te ontwikkel. Begin dus reeds voor jou swangerskap gesond eet en oefen gereeld; dit sal jou ook help om jou ideale gewig te bereik voor jou nageslag op pad is. NODIGE VOEDINGSTOWWE Met nog ’n mensie binne-in jou maak dit sin dat jy meer kos nodig het, maar nie net énige kos nie; kos vol voedingstowwe! Swangerskap verhoog wel jou energiebehoeftes, maar lees verder voor jy daardie dubbeldik melkskommel bestel. Jou liggaam…

■ Dis uiters belangrik om kalm en gefokus te bly terwyl jy kraam en nie toe te laat dat angs of pyn jou oorrompel nie. Hipnogeboorteklasse kan baie daarmee help. ■ ’n Doula is van onskatbare waarde. ’n Vrou wat verstaan wat jy deurmaak, weet wat jou wense is en wat namens jou kan praat wanneer jy self dalk nie kan nie, sal jou help om sterk te staan. Jou doula sal ook weet hoe om jou rug te masseer, wat geweldig baie kan doen om die pyn te help verlig. ■ Masseer gerus jou perineum in die laaste maand van jou swangerskap om die vel wat so moet rek soepel te kry. Wend ’n smeermiddel aan jou duime en druk jou perineum afwaarts en uitwaarts tot dit effens brand.…

Vra enige ma wat die borsvoedervaring deurleef het, en sy sal jou tien teen een eerder vertel van daardie absolute gevoel van vervulling om jou honger babatjie teen jou bors te kan versadig as van al die moeilike borsvoedtye. In elk geval verskil elke borsvoedervaring net soos elke swangerskap. Dis nie te sê jy gaan sukkel omdat van jou vriendinne dalk borsvoedbeproewings moes deurstaan nie. Hoe dit ook al sy, elke webtuiste en boek en navorsingstuk sal jou vertel moedersmelk het geen gelyke onder die son nie. Geen produk kan die waarde daarvan vir sowel ma as kind ooit ten volle naboots nie. DIE VOORDELE VIR JOU EN JOU BABA Baie vroue getuig hoe borsvoeding die fondament vir binding met hul nuweling gelê het. Selfs wanneer dinge nie onmiddellik werk…

DIE VOORDELE • Niemand hoef snags op te staan nie en dis veral gerieflik in die winter. • Jou baba voel knus, warm en veilig. • Ouers voel gerus oor hul baba, want sy is reg langs hulle. As sy haar komberse afskop, kan sy net weer toegetrek word. • Die gesinsbed is die enigste plek waar party babas werklik goed slaap. • As jul gesin elders oornag, sal jou baba waarskynlik nie baie ontwrig word nie, want jy is mos daar. • Jul baba kan self ’n bietjie aan ma drink net wanneer sy wil sonder om eens vir ma heeltemal wakker te maak. • Dit kan die band tussen ouers en hul baba versterk. • Dit is bevorderlik vir borsvoeding, verhoog melkproduksie en onderdruk ovulasie. • Dit verminder…

As jou kind moeilik luister, is dit die moeite werd om hom by ’n oudioloog of spraakterapeut uit te kry. Rooi ligte sluit in: • Hy lyk onbewus van die oorsprong van die klank. • Hy onderskei moeilik tussen eendersklinkende klanke. • Hy sukkel om op een klank te konsentreer en buiteklanke uit te sluit. • Harde of skielike geluide ontstel hom. • Hy verstaan vrae maklik verkeerd of vra dat jy dit herhaal. • Hy sukkel om gedagtes in woorde om te skakel. • Sy woordeskat en sinstruktuur laat veel te wense oor. • Hy sukkel om rympies te onthou of self te maak.…

WIE KRUIP WAAR WEG? Waar’s Willie?: Die fantastiese reis, In Hollywood en Wonderwêreld sorg vir ure se pret en is ook ’n lekker tydverdryf vir die hele gesin. Dié drie soekboeke is so gewild dat dit in 31 tale beskikbaar is. In elke soekboek moet jy in elke toneel vyf dapper reisigers opspoor wat verdwaal het. Protea Boekhuis, R120 elk. DIE GOEIE ESEL Franciscus en die diere deur die bekroonde skrywer, kunstenaar en illustreerder Piet Grobler is ’n bemoedigende verhaal oor ’n man en sy esel wat net goed in die wêreld probeer doen. Die prenteboek is gebaseer op die lewe van die heilige Franciscus van Assisi (1181-1226) wat op sy manier probeer het om die wêreld ’n beter plek te maak. Jou kleuter sal van hierdie pragtige verhaal hou,…

Ons was opgewonde toe ek ons tweede kind verwag en hoor dis ’n dogtertjie. Die swangerskap het goed verloop en Lizay is op 17 Februarie 2016 op Nelspruit gebore. Sy was 56 cm lank, het ’n stewige 3,6 kg geweeg en ’n bos hare gehad! Met haar sesweek-inentings by die pediater is ons voete onder ons uitgeslaan. Lizay het nie sagte plekkies op haar koppie (fontanelle) gehad nie. Haar skedel was aanmekaar vasgeheg. Die pediater het verduidelik dat ’n neurochirurg haar skedelbeen moes skei om wiggies in te plaas. Sonder die operasie sou daar nie plek wees vir haar brein om te groei nie, en sou haar kop dus misvorm raak. Ons het talle skanderings en bloedtoetse deurgemaak en is na ’n chirurg by die Unitas-hospitaal in Centurion verwys wat…

WYS VIR ONS! As jy wil hê jou kinder- of ooievaarspartytjie moet op hierdie blad verskyn, stuur gerus ’n e-pos met foto’s van ’n goeie gehalte en ’n kort beskrywing van die partytjie na briewe@babaenkleuter. co.za…

A gt jaar gelede het Amelia Language haar Jennifer in die neonatale intensiewe sorgeenheid gegroet. Dit was verby nog voor sy kans gehad het om haar pragtige swartkoppie te sien grootword en haar behoorlik te leer ken. “Jennifer is op 36 weke gebore. Sy was net 11 daggies oud toe sy ’n hewige koors ontwikkel en skielik begin opgooi het,” vertel die 34-jarige ma van Centurion. Die dogtertjie is in die neonatale waakeenheid van ’n Pretoriase privaat hospitaal opgeneem waar antibiotika onmiddellik toegedien is. Maar ’n MR-skandering het gewys die Streptococcus pneumoniae wat toe reeds breinvliesontsteking veroorsaak het, het in daardie stadium al 90 persent van klein Jennifer se brein beskadig. “Ek het vier weke lank langs haar hospitaalbedjie gesit. Ek het dag en nag daar gewaak. Dit was uitmergelend.…

V WAT IS DIT? A Daar word elke jaar ’n seisoensgriepentstof ontwikkel om jou en jou gesin teen die algemeenste griepstamme van daardie jaar te beskerm. Statistiek wys dis 70 tot 90 persent doeltreffend. V WIE KAN DIE INENTING KRY? A Die inspuiting kan jou nie siek maak nie en kan dus met veiligheid gebruik word vir enigiemand, maar is veral bedoel vir mense met ’n swakker immuniteitstelsel, soos kinders. Die griepinenting word aanbeveel vir alle kinders ouer as ses maande. Ba-bas jonger as dit behoort nie ingeënt te word nie omdat hul immuunstelsel nog te onvolwasse is om doeltreffend te reageer. Die griepinenting word juis vir swanger vroue aanbeveel. Griepinspuitings is ook veilig vir borsvoedende ma’s. Die enigste mense wat dit nie kan kry nie, is dié met ’n…

Dis nie nodig om paniekerig te voel as die koorspen verby 37 grade trek nie, want koors is die liggaam se manier om infeksie te bestry. Moet egter ook nie kanse waag as jou kind koors het nie. Wanneer koors nie beheer word nie, kan dit lei tot braking, eetlusverlies en ernstige verswakking. WANNEER MOET EK DOKTER TOE? As die koors maklik beheer kan word en daar nie ander gevaartekens is nie, kan jy maar 48 tot 72 uur (twee tot drie dae) wag voor jy die dokter raadpleeg. Babas wat jonger as drie maande is en langer as 24 uur ’n koors van hoër as 38 °C het, moet dadelik dokter toe. Babas tussen drie en ses maande wat langer as 24 uur ’n koors van hoër as 39…

Swangerskap word verdeel in drie trimesters wat elkeen sowat drie maande duur. In elke trimester ondergaan daardie bevrugte eierselletjie die merkwaardigste ontwikkeling tot op die dag dat jou baba op sy verwagte datum gebore word. Die eerste trimester strek oor 12 asemrowende weke. Die eerste week van swangerskap begin in die eerste week van wat jou menstruele siklus sou gewees het as jy nie swanger was nie. Die drie fases van die eerste trimester word verdeel in die bevrugting-, embrioen fetusfase. WEEK 1 Sowat twee weke nadat jy gemenstrueer het, is daar weer ’n ovum (eiersel) beskikbaar wat wag om bevrug te word. Sodra die eerste spermsel en die eiersel mekaar ontmoet, versmelt die buitenste membrane van die twee selle en chemiese veranderinge in die eiertjie keer vinnig dat nog…

Hoewel kos koning kraai, het sommige aanvullings steeds ’n plek, veral as jy swanger is. Dit help saam met gesonde kos om in jou hoë voedingsbehoeftes te voorsien. Kom ons kyk daarna. 1. FOLIENSUUR Foliensuur is nodig vir die vorming van genetiese materiaal en is daarom van kritieke belang vir die ontwikkeling van jou baba. Genoeg foliensuur voor jy weet dat jy swanger is, verlaag die kans dat jou baba ’n neuraalbuis-afwyking of ander geboorte-afwyking opdoen. Foliensuur kom veral voor in spinasie, aspersies, broccoli, lemoensap, volgrane, droë bone, eiers en gis. Omdat hierdie B-vitamien so belangrik is en jy heel waarskynlik nie elke dag genoeg aspersies sal kan eet nie, word aanbeveel dat jy ’n aanvulling gebruik. Neem dus sommer van jou troudag af al 400 μg (mikrogram) en verhoog…

WAT IS ’N KEISERSNEE? Dit is ’n operasie waartydens jou baba verlos word deur middel van ’n klein snytjie onder op jou buik. Waar kom die term vandaan? Daar is verskeie verduidelikings, waaronder een dat Julius Caesar, die bekende Romeinse keiser, op hierdie manier die wêreld ingebring is. Of dit waar is, is te betwyfel, aangesien sy ma nog lank ná sy geboorte geleef het. Hoewel daar al in daardie dae chirurgies ingegryp is om ’n baba te verlos, het die ma dit nooit oorleef nie. SÓ WORD DAAR VOORBEREI Dié algemene operasie is dalk kort, maar alles verloop volgens ’n baie fyn wedstrydplan. Die eerste stap is spinale verdowing. Dit word deur ’n narkotiseur hanteer, wat die middel deur jou ruggraat toedien. Die gevolg is dat jy geen gevoel…

Baie ma’s is bekommerd dat hulle dalk te min melk het omdat hul baba in daardie eerste paar dae ná die geboorte so min drink. Die waarheid is dat jou baba maar tussen 5 tot 10 ml kolostrum per voeding nodig het. Boonop is babas se magie nog bitter klein, omtrent so groot soos ’n 20c-muntstuk. Teen die derde of vierde dag het hul magie gerek om maar sowat vyf tot ses eetlepels melk te akkommodeer. Dis belangrik om jou deur jou baba te laat lei. As sy korrek vassuig en goed drink, sal sy nie ure lank aan jou bors sit nie. Sy sal waarskynlik die eerste 10 tot 20 minute gretig suig en dan insluimer namate die melkvloei verminder. ’n Pasgebore baba sal gemiddeld twee- tot vieruurliks aan…

Ná al die opgewondenheid van die swangerskap en geboorte is die eerste paar weke van jou baba se lewe soms ’n antiklimaks. Jy het daarna uitgesien om heerlik pop te speel, en pleks daarvan kry jy ’n skone slaper wat net wakker word om te voed en ’n skoon doek te kry. Byt egter vas –jou klein blertsie se wakker tye gaan binnekort ál meer word en ál langer duur. Gebruik tot tyd en wyl voedingsen doekruiltye om die nuwe gesinslid beter te leer ken. WAT KAN EK VAN MY VROEË BABA VERWAG? Dit kos vroeggebore babas dikwels meer tyd om mylpale te haal as hul voltermyn-eweknieë. Hou tred van jou premmie se mylpale deur sy aangepaste ouderdom uit te werk, oftewel die ouderdom wat hy sou gewees het as…

ons kenners V My baba is vier weke oud en skree ure aanmekaar. Hoekom skree sy so en wat kan ek doen om te help? A DR. MICHELLE BRITS ANTWOORD: Die enigste manier waarop babas met ons kan kommunikeer, is deur te huil. Soms is die antwoord eenvoudig – hulle is honger, oormoeg, het ’n nat of vuil doek, of hulle wil net vasgehou word. Partykeer huil hulle omdat hulle seer het of net nie lekker voel nie. Daar is verskeie faktore wat ons in ag moet neem wanneer ons die regte antwoord soek. As daar geen merkwaardige simptome soos koors, uitslag, braking of diarree is nie, sal ons meer moet fokus op wanneer presies jou baba huil. Is dit voor of ná ’n voeding? Borsvoed jy eksklusief, gee jy…

EET GESOND ■ Dis glad nie nodig of gewens om sout of suiker by jou baba se kos te voeg nie. ■ As jy iets anders as melk te drinke wil aanbied, is water die beste keuse. ■ Bly weg van gebraaide kos –jou baba se spysverteringstelsel kan dit nie hanteer nie. ■ Kinders onder ’n jaar mag nie heuning kry nie. ■ Moenie moed verloor as jou baba ’n spesifieke kos een keer uitspoeg nie. Probeer ’n week of wat later weer. Dit kan tot 15 keer se probeer kos voor hy daarvan hou. ■ Hoe keer jy dat jou kind net ongesonde goed eet? Moet dit nie koop nie. As julle nie aartappelskyfies, koekies en lekkers in die huis aanhou nie, is dit maklik om nee te sê.…

RESEP VIR ROU KLEI Hierdie resep is so eenvoudig dat jou kind jou kan help om dit te maak of dit self kan maak. Teken ’n kaartjie met al die bestanddele en hoeveel sy daarvan moet gebruik, soos ’n koppie wat halfvol is. So kan sy ook leer om stelselmatig te werk en ’n resep te volg. BESTANDDELE • 1koppie meel • ¼koppie sout • 1eetlepel kookolie • paar druppels voedselkleursel • ½koppie water METODE 1 Meng die meel en sout saam. 2 Voeg die olie by. 3 Voeg die voedselkleursel by die water. 4 Voeg die water bietjie vir bietjie by die meelmengsel. 5 Knie die mengsel tot glad. SPEEL SO Maak seker jou kind se hande is heeltemal skoon voor julle met ’n nuwe kleiprojek begin. Bevogtig klei…