Innholdsfortegnelse for December 2019 - January 2020 i Baba & Kleuter

Hulle sê mos ’n mens se visie is altyd 20/20 as jy terugkyk in die verlede. Jy kan so goed sien presies hoe en waar dinge verkeerd gegaan het, en hoe jy alles anders moes aangepak het vir ’n beter uitkoms. As jy net toe geweet het wat jy nou weet... Vyf jaar gelede het my oudste dogter se skoolhoof die nuwe hoërskoolkinders en hul ouers verwelkom deur te verwys na die matrieks van 2020! Almal se oë het gerek. Dit het ver weg geklink, maar ook naby. Ek onthou dit soos gister – my klein vissie in die groot dam wat dapper haar nuwe skoolavontuur aanpak. En hier is dit nou: matriek in 2020. Ek het nog steeds die beker wat my ma vir my gegee het toe ek…

TROTSE OUMA Nolan, wat vir ons almal ”Boeta” is, is die grootste persoonlikheid, vreugde en lewe in een klein lyfie vasgevang; ’n replika van sy dierbare pappa, Stephan. Sy hele wese is omsoom met liefde, lag en hoogskop-blydskap. Sy lewensvreugde is aansteeklik en sy teenwoordigheid neem jou op reise na gister en laat jou groot drome droom oor al die môres wat nog kom. Hy klim met sy groot persoonlikheid en selfs groter bravade op sy swart fietsie en woerts deur ouma se huis. ’n Mens moet net keer dat hy nie by die voordeurtrappies afwip nie, want meneer Waaghals jaag te lekker en is selfs vrolik as hy stilhou om tolgeld te betaal. Hy bly volspoed by sy eie stories en met ’n ernstige ”no!” maan hy ’n ieder…

STRANDKRANS JY HET NODIG • Draad-klerehanger • Slangbos, dodder of bobbejaantou van die bloemiste • String skulpies en fyn tou • Droë plante soos saadhuisies van die groot wilde-iris (Dietes grandiflora) • Tang • Tuinskêr • Stewige lint MAAK SO STAP 1: Buig met die tang die draadhanger in die vorm van ’n groot sirkel soos op die foto’s onder. Die sirkel hoef nie perfek te wees nie, want dit word deur die plante bedek. Maak seker jy draai die draad goed oor mekaar vas sodat die sirkel toe bly. STAP 2: Neem ’n klein hoeveelheid dodder (of watter plantmateriaal jy ook al gebruik) en begin om dit om die draadvorm te vou soos op die foto’s onder. Vleg die dodder sodat dit stewig sit. Voeg nog stukke dodder by…

Hoe beter jy tuis beplan, hoe groter is die kans van sukses. Dink mooi watter soort vakansie jul hele gesin die beste sal pas. ’n Goeie beginpunt is ’n kindervriendelike blyplek. Is die swembad omhein en die balkonne goed beveilig? Is daar ’n kampkot, eetstoeltjie en so aan? Dit kan ’n groot verskil maak. As jou kleinding sy slegste voetjie voorsit, sal julle dit in die blyplek kan hanteer? Dalk is ’n selfsorgeenheid met meer ruimte ’n beter keuse as ’n hotelkamer of karavaan.…

Maand ná maand hoop jy, hou jy gespanne al jou duime vas – en dan maak daardie tweede strepie op die swangerskapstoetspen weer eens nie sy verskyning nie, en stort jou wêreld van voor af in duie. Hoe is dit moontlik? Jy het dan laas so maklik swanger geraak, en nou wil dit eenvoudig nie gebeur nie . . . As jy sukkel om swanger te raak nadat jy reeds een keer swanger was (hetsy met ’n gesonde swangerskap of een wat in ’n miskraam geëindig het), is daar ’n kans dat jy aan sekondêre infertiliteit ly, sê dr. Marinus Trouw, ’n fertiliteitskenner en ginekoloog van die Pretoria-fertiliteitsentrum in Moreletapark, Pretoria. Volgens Marinus is sekondêre infertiliteit trouens meer algemeen as primêre infertiliteit. DIE OORSAKE Sekondêre infertiliteit het meestal dieselfde oorsake…

Nee, dis nie jou verbeelding nie – die somer voel warmer as jy swanger is. ’n Swanger vrou se liggaamstemperatuur is ’n tikkie hoër as die nor-male – sowat een graad – en dis waarom enige bykomende hitte jou nóg sweteriger laat voel. Jou baba het ook nie ’n termostaat nie en dis jou lyf se werk om te sorg dat julle albei nie te koud of te warm kry nie. Daar’s ’n verband tussen ontwatering tydens swangerskap en vroeë kraam, en tussen oorverhitting en skade aan ’n baba se senustelsel. Maak dus ’n plan om koel te bly. SWEM ’N BIETJIE Jy kan lekker afkoel in die swembad en die water wat jou gewigloos laat voel, help ook om ander swangerskapsimptome te verlig. Jy kan sommer ’n babaswembad tuis…

Dit was een van die mees traumatiese ervarings van haar lewe, vertel Adel Botha (33) van Bloemfontein – 14 weke van “loutere hel” waarin sy onophoudelik naar was en opgegooi het. “Geen mens wat nog nie self daardeur is, kan verstaan hoe dit voel om absoluut niks te kan inhou en heeltyd mislik te voel nie.” Adel het in haar swangerskap aan hiperemese gravidarum (HG) gely, ’n toestand wat deur die hertogin van Cambridge, Kate Middleton, in die kollig geplaas is omdat al drie háár swangerskappe daardeur versuur is. HG is ’n swangerskapskomplikasie wat deur langdurige naarheid en ekstreme braking gekenmerk word. Vir die meenste mense bring braking effense verligting, vertel Adel. ”Maar nie as jy HG het nie. Jy voel heeltyd siek. Die ergste is dat vrees deel van…

Die bababed is sekerlik die belangrikste meubelstuk wat julle vir jul bondeltjie gaan koop. Vergeet eers van voorkoms en funksie – veiligheid is belangriker. HIER IS ’N PAAR WENKE • Dit behoort diep genoeg te wees om te keer dat jou baba later uitklim. Die openinge tussen die sparre moet klein genoeg wees dat jou baba nie daardeur kan val nie. • Een van die kante van die bedjie moet verkieslik kan oopmaak of -skuif sodat jy jou baba maklik in en uit kan tel. Maak seker die meganisme is van so ’n aard dat ’n ouer kind dit nie sommer kan oopmaak nie. • Maak seker die bed is met loodvrye verf geverf. Die meeste nuwe beddens sal aan dié vereistes voldoen, maar ’n ou of antieke bed dalk…

• ’n Pasgeborene sal nog nie haar koppie kan lig nie. Wissel die rigting waarin sy kyk dus dikwels af. • Moenie jou baba lank aanmekaar op haar magie laat lê nie. Verdeel magietyd in ’n paar minute ’n paar keer in die loop van die dag. • Hoe vroeër jy begin, hoe minder sal jou baba protesteer. • Doen dit elke dag en werk dit by jul roetine in sodat jy dit later doen sonder om daaroor te dink. • Gebruik dit as bindingstyd tussen julle twee; dan sal dit vir baba ook meer pret wees.…

LOMARI ASPELING (22), POTCHEFSTROOM, NOORDWES Ek wens ek het geweet dat dit nie regtig nodig is om ’n groot klomp bottels en fopspene te koop nie, om eerder ná ses weke te begin uitmelk, en om tepelbeskermers aan te skaf. Ook dat dit nie regtig so noodsaaklik is om ’n melkvoorraad op te bou terwyl jy met kraamverlof is nie. Daar is meer as genoeg tyd om tuis en by die werk uit te melk. Ek sal ook altyd ’n slaapposisioneerder aanbeveel! ELZAINE ERASMUS (31), BELLVILLE, WES-KAAP Ek wens ek het geweet hoe gou die tyd verbyvlieg. Aan die begin is ’n mens so oorweldig deur al die nuwighede dat jy soms vergeet om elke oomblik in te neem. Ek wens ek het geweet dat dit normaal is om te…

Daar is meer as 500 verskillende bakterie-soorte in ons spysverteringskanaal. Probiotika is te kry in aanvullings wat natuurlike, lewende mikro-organismes bevat. Dit kom egter ook van geboorte af natuurlik in die spysverteringskanaal voor. Ons vul dit aan om die balans van bakterieë gesond te hou en seker te maak dat die slegte bakterieë nie ons ingewande oorneem nie. Daarom is dit so belangrik om vir jou kleinding ekstra probiotika te gee terwyl hy antibiotika gebruik, aangesien antibiotika die balans van die organismes in die dermkanaal verander sodat skadelike bakterieë kan oorheers. Borsmelk stimuleer ook die groei van goeie bakterieë. Vir ’n gesonde derm is dit dus baie belangrik dat jou baba borsmelk inkry. Ander bronne van probiotika sluit in suiwelprodukte soos jogurt en kaas, asook gefermenteerde kos soos suurkool en…

ons kenners TRANE AS MARY V My babaseuntjie van agt maande bly bedags by die huis waar ’n kinderoppasser mooi na hom omsien. Hy was heel gelukkig om my te sien vertrek, maar deesdae huil hy as ek werk toe gaan. Dit maak dit moeilik, al weet ek daar word goed na hom omgesien. Hoe kan ek die skuldgevoel hanteer en dit ook vir my baba makliker maak? A LENMARIE STANTON, KLINIESE SIELKUNDIGE, ANTWOORD: In hierdie fase kan jou kind soos twee afsonderlike babatjies reageer. Die een kan ontvanklik, liefdevol en spontaan wees en die ander angstig, klouerig en iemand wat vinnig skrik vir onbekende mense en omgewings. Teen agt maande oud begin jou kind vir die eerste keer onderskei tussen bekende en onbekende omgewings en situasies. Voorspelbare angs is…

As jou kleinding haar kakebeentjies opmekaarklem wanneer jy die tandeborsel nader bring, kan dit ’n reuse-magstryd afgee. Dan moet jy ’n plan maak. PLAN 1 GAAN KOOP SAAM ’N TANDEBORSEL Dis belangrik dat jou peuter se tandeborsel die regte grootte vir haar mond is sodat julle die nodige plekkies met gemak kan bykom sonder om haar seer te maak. Belê in ’n klein, sagte rondepuntborsel van gehalte. Hoe sagter die haartjies, hoe minder skade kan dit aan die tandvleis en tande aanrig. Moenie bang wees om een te koop wat soos haar gunsteling-TV-karaktertjie lyk nie. PLAN 2 LEKKER TANDEPASTA Sommige kinders hou nie van die smaak van tandepasta nie. Beproef gerus ’n paar handelsname. “Kinders aanvaar spesiale kindertandepasta oor die algemeen makliker,” sê Hennie. Daar is ook die…

• Voorlees bied heerlike interaksie tussen ouer en kind, sodat kinders positiewe gevoelens met boeke en later met lees verbind. • Dit help met perseptuele en sintuiglike ontwikkeling. As mamma soos die voëltjie tjirp of haar stem diep maak om soos die brulpadda te klink, word die kleuter se sensitiwiteit vir klank gestimuleer. Prente wys kleure en die verskil tussen lig en donker, en sommige boeke het teksture wat gewaarwording deur die vel stimuleer. • Dit help met verstandelike ontwikkeling. Gereelde aanraking met boeke help jou kleuter onthou, en verskillende geheue-vermoëns word bevorder. Stories help jou kind om ’n begrip van oorsaak en gevolg te ontwikkel, en voorwerpe in boeke leer jou kleuter om tussen dinge te onderskei en goed in kategorieë te plaas, soos mense, diere en plante. Dit…

Jou doelwit is ’n gesonde kosblik wat elke dag leeg terugkom. Verkieslik moet jy dit ook binne net ’n paar minute kan pak. As jy reg kies, kan daardie pouse-happies jou kind se bloedsuiker normaal hou, buierigheid en moegheid voorkom en sorg dat sy die hele dag lank goed konsentreer. As jy egter skyfies, koekies en lekkergoed inpak, doen jy jou kind beslis geen guns nie. Maar as jy net een keer per week by die winkels uitkom, gaan jy moet beplan om seker te maak jou yskas, koskas en vrieskas bevat genoeg van die regte kos sodat selfs Vrydag se kosblik lekker gesond kan wees. Só sit jy ’n kosblik aanmekaar – in net drie stappe. STAP 1 BEGIN MET BROODJIES Maak ’n doodgewone broodjie die basis van jou…

Uitsittyd is ’n dissipline-tegniek wat bedoel is om jou peuter kans te gee om weer tot verhaal te kom as haar kop ’n bietjie uitgehaak het. Klein kinders bevind hulle dikwels in situasies wat vinnig buite hul beheer raak en hulle weet nie hoe om daaruit te kom nie. Dis tipies dan dat stout gedrag of vloerstuipe kop uitsteek. Uitsittyd kan help. HOEKOM UITSITTYD? Deur jou kind vir ’n rukkie te verwyder uit die geselskap, of van waar julle aan die speel was, wil jy dit by haar tuisbring dat goeie gedrag lekker voel en dat slegte gedrag glad nie lekker voel nie. Mettertyd sal sy gemotiveer voel om haar goed te gedra omdat sy dit self ook so verkies. Dis nie lekker om stout te wees nie! Uitsittyd is…

ons kenner V My graad O-kind sukkel om veters vas te maak. Hoe help ek haar? A LIZANNE DU PLESSIS ANTWOORD: Namate kleuters ouer word, leer klein vingertjies om fyn werkies te doen, ’n opeenvolgende patroon uit te voer en saam te werk. Kleuters bemeester hierdie vaardighede gewoonlik tussen vyf en ses jaar oud – ontspan dus gerus. Wat jy nodig gaan hê, is hope geduld en ’n gesindheid wat pret en plesier uitstraal. Begin aanvanklik deur net knope te maak – met toue, wol, veters, linte of enigiets anders wat julle in die hande kan kry. Oefen ook om die knope los te maak; dis ’n bietjie moeiliker. Daar’s heelwat speletjies wat julle kan speel of aktiwiteite wat julle kan doen om klein vingertjies vaardig te maak en fyn…

Tyd stel ons in staat om gebeure in ’n sekere volgorde te rangskik, terwyl kalenders en horlosies ons help om tyd in hanteerbare porsies op te breek. Dit bied vir ons ’n verwysingspunt waarvolgens ons dinge kan reël. Om tyd te verstaan, moet jou kind begryp dat gebeure ’n bepaalde volgorde het, dat sekere goed voor of ná ander gebeur, dat daar iets soos gister, vandag en môre is, en ook ’n verlede, hede en toekoms. Sy moet agterkom daar is ’n gereeldheid van gebeure (ons eet drie keer ’n dag), ’n ritme (weekliks of maandeliks) en dat tyd gemeet kan word in eenhede soos jare, maande, dae, ure, minute en sekondes. Sy moet ook ’n woordeskat ontwikkel om haar te help beskryf wat in tyd gebeur. Teen graad 1…

TWEE VEGTERS Laat in 2018 is dit bevestig dat ons verwag. Dit was die beste geskenk en grootste seën van God. Ons wou bitter graag ’n dogtertjie hê en het onmiddellik ’n naam gekies: Behati, wat “geseën en sy wat geluk bring” beteken. Dit was vir ons baie belangrik om ’n naam te kies met ’n positiewe betekenis omdat sy dit vir altyd saam met haar sal dra. Met die 14 weke-sonar is dit toe bevestig dat ons inderdaad ’n babadogtertjie verwag. My swangerskap was van die begin af ’n uitdaging met hewige naarheid soggens en saans, en ’n moegheid wat ek vir niemand kon verduidelik nie. Daarby het ek ’n vreeslike hoes ontwikkel, maar het niks daarvan gedink nie omdat ek voorheen al met kwaai hooikoors gesukkel het. Op…

Pigeon se babavogdoekies en velsorgprodukte versorg jou baba se delikate vel. Die vogdoekies is parabeen-, geur- en alkoholvry, en die velsorgreeks is hipoallergenies. By babawinkels, Dis-Chem, apteke, uitgesoekte kleinhandelaars en aanlynwinkels te koop. Elke gesin op hierdie blad wen ‘n Pigeongeskenkpak ter waarde van R800. Stuur jou gunsteling-foto na fotoblad@ babaenkleuter.co.za. Onthou om jou kind se naam, van, ouderdom, kontakbesonderhede en posadres in te sluit.…

SMULLEKKER KERSKRANS BESTANDDELE • 12 kersietamaties • 5 bocconcini-balletjies • 1 heel broccolikop, gewas en in stukke gesny Vir die doopsous • 1 avokado • ½ bakkie maaskaas GAAN SO TE WERK: 1. Stoom die broccoli liggies tot net-net gaar (sowat 5 minute). Dreineer en laat afkoel. 2. Rangskik die broccoli-blommetjies, kersietamaties en bocconcini-balletjies in ’n groot sirkel op ’n groot plat bord om ’n krans te vorm. 3. Doopsous: Druk die avokado fyn en meng met die maaskaas. EIERSTERRE BESTANDDELE • 1 eier • 60 ml (¼ k) melk • 2 snye dagoue witbrood, in stervormpies gesny • 15 ml (1 e) botter • aarbeikonfyt, vars bessies en versiersuiker vir voorsit GAAN SO TE WERK 1. Klits die eier en melk saam en giet in ’n vlak bak. Doop…

Die onbekende vakansie-omgewing kan jou kind se slaappatroon ontwrig en soms moet jy die slaapreëls ’n bietjie buig as jy ook wil rus. ’n Titsel omkopery (slaap nou soet, dan gaan ons môre see toe!) is soms al wat nodig is. Hou waar moontlik by jul gewone slaaptydroetine en slaaptoestande. As hy tuis met ’n nagliggie aan slaap, sorg dat hy hier ook een het. Lees stories voor jy nag sê. Stel hom gerus dat jy naby is. As jou kleinding in ’n kampkot moet slaap, kan dit help om ’n paar weke voor die vakansie daaraan gewoond te begin raak. Onthou dat die omgewingsklanke by jul vakansieplek van dié tuis verskil. Rustige musiek of witgeraas (soos van ’n waaier) kan agtergrondgeluide demp sodat jou kleinding makliker aan die slaap…

Vrydag 1 Maart 2019 was ’n mooi, sonnige dag – die perfekte dag waarop gesinne die laaste somerhitte kon geniet voor die herfs in alle erns sou begin. Dit was ook die dag waarop die Heynsgesin van Pretoria se lewe vir altyd verander het. Monica du Plessis-Heyns (37) het vroeg van die werk af gekom en kon haar seuntjie Eugene (amper 3) vroeër as gewoonlik by die kleuterskool gaan haal. Hy was vreeslik opgewonde om sy mamma so vroeg te sien en kon nie wag om by die huis te kom nie. Die ouer seuns, Schalk (12) en Morné (10), was by skoolgeleenthede en die oppasser het na hul jongste seuntjie, Righardt, omgesien. Righardt was toe nog vyf maande oud. Die gesin bly op ’n groot hoewe in die ooste…

Ongelukkig vorm miskrame ’n groot deel van baie vroue se infertiliteitsprentjie en het dit ’n enorme invloed op ’n mens se emosionele welstand. Jy vergeet nooit die pyn en verlies van ’n miskraam nie en dink gedurig aan hoe oud jou kind nou sou gewees het. Miskrame is egter taamlik algemeen en elke vrou het ’n kans van een uit 10 om dit deur te maak. Baie vroue verkwalik hulself egter oor die miskraam en dink hulle het iets gedoen om die miskraam te veroorsaak, sê die Stellenbosse sielkundige Lizanne van Waart. ”Dis egter baie moeilik om self ’n miskraam te veroorsaak.” Gevaarligte moet wel flikker as jy herhaaldelik ’n miskraam kry. Dan moet jy nie net aanvaar dat dit jou lot is nie, maar toetse laat doen wat fertiliteitsafwykings…

Elke mens behoort tot een van vier bloedgroepe – A, B, AB en O. En elke groep het spesifieke proteïene wat op die oppervlak van jou rooibloedselle voorkom. Jou bloed word verder geklassifiseer volgens die teenwoordigheid van nog ’n ekstra proteïen en dís wat jou rhesus-faktor bepaal. As jy die ekstra proteïen dra, is jy Rh-positief en as jy dit nie het nie, is jy Rhnegatief. Jou unieke genetiese samestelling sal bepaal of jy Rh-positief of -negatief is. WAT HET DIT MET JOU SWANGERSKAP TE MAKE? Baie! Want jou Rhesus-faktor kan jou baba se gesondheid beïnvloed. As ’n Rh-negatiewe vrou en ’n Rh-positiewe man saam ’n baba verwag, is daar ’n moontlikheid van onversoenbaarheid omdat die baba wat in die Rh-negatiewe ma groei, Rh-positiewe bloed kan hê wat hy by…

JOU KOP Vreemd genoeg is jou kop seker een van die dele wat die meeste deur ’n swangerskap en geboorte geraak word – nie net emosioneel nie, maar ook fisiek. Baie vroue het al vertel dat hul hare by die bosse begin uitval het ’n week of wat ná die geboorte. Dis omdat jou lyf as’t ware haarfollikels opgaar terwyl jy swanger is sodat jy soms met ’n welige bos hare spog. Wanneer jou liggaam na die normale aantal follikels begin terugkeer, voel dit of jy baie hare verloor. Daarby gebruik jou baba aan die einde so baie van jou liggaam se vitamiene en minerale op dat jou haarverlies moontlik aan ’n vitamientekort toegeskryf kan word. Sommige ma’s kla dat hul gesig soos ’n vetkoek opgeswel het in die eerste…

Niks kan jou eintlik voorberei op die reuse-verantwoordelikheid wat jy voel wanneer jy jou nuwe baba ná die geboorte vir die eerste keer in jou arms vashou nie. Gelukkig skop instink (en hormone) vinnig in, en kort voor lank voel die nuwe dingetjie tuis in jou arms. Maar in die een of ander stadium kort ná jou baba se geboorte is dit heeltemal normaal om te wonder of jy genoeg borsmelk vir jou baba maak. Jy twyfel moontlik omdat jou baba al die hele dag aan jou drink of sommer net knieserig is. Moet egter nie aanneem dit is weens ’n tekort aan melk nie. Hierdie wenke sal jou gerusstel dat jou baba gesond is en na wense groei. JOU BABA DRINK GEREELD Voed jou pasgeborene wanneer sy wil drink…

’N PLEKKIE VIR ELKE INDIVIDU MAGDALEEN VAN DER VYVER (32) VAN KAAPSTAD HET TWEE KINDERS, MAGGIE (4) EN RUBEN (2), EN DAAR IS NOU ’N TWEELING OP PAD. “Ek hou nie van roetine nie en die reëls in ons huis is nie in sement gegiet nie. Ek takel dinge maar soos hulle voorkom. Maar waaraan ek wel glo, is ’n goeie slaaptydroetine. “Moet nooit jou kinders met mekaar vergelyk nie. Elke kind ontwikkel teen sy eie pas en ons is almal verskillend. Wie gee om of die een al op nege maande kon loop en die ander een eers op 15 maande? Kinders het elkeen hul eie persoonlikheid – gun hulle dit. ”Om twee onder twee te hê was nie so erg nie. Hulle kom nou goed oor die weg…

Teen jou kleinding se eerste verjaardag kan sy al met omtrent agt tandjies spog, en in die loop van die jaar sal sy nog ’n hele klompie ryker word. Kort voor haar tweede verjaardag volg haar oogtande gewoonlik, en daarna die kiestande, wat meestal vroeg in die tweede jaar verskyn. Uiteindelik sal jou kind 20 melktande hê wat bly sit tot sy ses of sewe jaar oud is. Daarna begin sy hulle vir 32 permanente tande verruil. Maar al is melktande tydelik, bly die versorging daarvan uiters belangrik, sê dr. Hennie Bothma, ’n tandarts van Germiston aan die Gautengse Oos-Rand. “Jou kind se babatande is plekhouers vir haar permanente tande. Hulle stimuleer ook beengroei en ontwikkeling van die kakebeen. En nes grootmenstande kan slegte tandjies absesse kry en baie seer…

■ SORG VIR HOPE HUMOR Dit maak lees ’n lekkerte, sê Betsie. Jou kleutertjie sal gek wees oor ongerymdhede of afwykings van die normale. Rympies met lawwe of taboe woorde is gewild by ouer kleuters. ■ VOER DIT OP Kleuters kan spontaan oorgaan tot gewone spel of die opvoer van die storie in ’n toneelstukkie, sê Betsie. “So speel hulle die belangrike dinge uit wat hulle in die verhale gelees het. Verbeeldingryke spel is noodsaaklik om kleuters te help ontwikkel tot verbeeldingryke, kreatiewe en probleemoplossende volwassenes.” ■ TEKEN, SKRYF EN VERTEL JUL EIE STORIES Moedig jou kinders aan om hul eie stories te vertel of teken. Werk saam ’n storie uit en laat kleinding dit teken terwyl jy die teks byskryf.…

■ Koop ’n kosblik met kompartemente, want baie kleuters hou nie daarvan as verskillende kosse aan mekaar raak nie. Hou die houertjies wat jy dikwels saam met wegneemetes kry – die sojasoushouertjie met die deksel wat soesji vergesel, is die ideale houer vir ’n doopsousie. ■ Gebruik vars produkte met ’n beperkte rakleeftyd soos bruinbrood en vrugte vroeër in die week, en happies soos droëvrugte, grondboontjies en vrugtestafies later in die week. ■ Hou in gedagte hoe oorskiet gebruik kan word. Gisteraand se oorskietpasta kan vandag se pastaslaai word, of oorskiethoender kan in ’n toebroodjievulsel omgetower word. ■ Probeer om oral ’n bietjie vrugte of groente by te voeg. As jy ’n hoendermayonnaise-toebroodjie maak, kan jy opgesnyde kropslaai of komkommer bymeng. Vars piesang werk weer goed saam met grondboontjiebotter of…

Uitsittyd moenie jul enigste dissiplinetegniek wees nie. Dit moet saam met ’n hele reeks ander strategieë ingespan word om waarlik doeltreffend te wees. Die SA kindersielkundige Derek Jackson sê positiewe vaslegging is een van die mees onderbenutte dissiplinetegnieke. Wend ’n daadwerklike poging aan om jou kind gereeld oor goeie gedrag te prys. Fokus op al die goeie dinge wat sy doen en hou op om soveel klem op die ongewenste gedrag te plaas. Wat jou kind die heel graagste op aarde wil hê, is jou aandag. As sy dit net kry wanneer sy stout is, en geïgnoreer word wanneer sy soet is, moet jy mooi oor jou ouerskapstyl dink. Roetine en voorspelbaarheid is ook belangrik vir peuters sodat julle nie oor elke stukkie van die dag hoef vas te sit…

WAT JY JOU KIND OOR VRIENDSKAP KAN LEER Wees goedhartig. Jou kind moet van vroeg af leer om vir ander mense om te gee. Herinner haar daaraan dat mense nie in haar gaan belangstel as sy nie in hulle belangstel nie. Leer haar om nuuskierig te wees. Sy moet geprikkel en aangemoedig word om vrae te vra, oor haar omgewing maar ook oor mense. Wys haar deur jou eie vriendskappe dat daar baie pret en liefde uit maats te put is. Jy kan haar help deur hardop oor haar maatjies te wonder: “Ek wonder of Jannie ook van lees hou?” Wees mededeelsaam. So belangrik soos dit op die speelterrein is, so belangrik is dit in vriendskap en latere verhoudings. Leer jou kind dat maatjies nie daarvan gaan hou as sy…

NADIA DE VILLIERS VAN JAGERSFONTEIN, VRYSTAAT My dogtertjies, Mia (7) en Zané (3), glo steeds aan Kersvader. Ons doen elke jaar baie moeite om hulle opgewonde oor Kersfees te maak. Hulle weet ook dat Kersfees eintlik oor Jesus se geboorte gaan, want ons het reeds die grootste Geskenk ontvang. SANDRA DE BRUYN, PRETORIA, GAUTENG My twee dogtertjies (9 en 7) glo aan Kersvader. Die kleuterskool wou hê ons moes geskenke vir hul Kersboom koop. Hulle het self gekies wat hulle by die “skool-Kersvader” wou hê, want Kersvader betaal die geld weer terug aan mamma deur haar foon, en hy is te besig om die regte geskenke te pak. Dit is waarom Kersvader in die winkel moet wees en waarom mamma en pappa moet help. Hulle weet ook waaroor Kersfees eintlik…

Kort voor Eran se eerste verjaardag was ons in ’n splinternuwe land, stad én huis sodat my man, André (35), verder kon studeer. Min het ons geweet van al die storieboek-oomblikke en werklikhede wat op ons wag. Ons is bevoorreg om in ’n Unescowêrelderfenisgebied te bly, ’n deel van Leuven wat jou met sy klipstraatjies en prentjiemooi huise na die 13de eeu terugvoer. Hier woon ook ander nagraadse studente en hul gesinne van oor die wêreld heen en Eran word aan ’n magdom kulture blootgestel. Toeriste is ’n algemene gesig en Eran het sy eerste treë hier gegee. Die strate van ronde klip beteken egter ook dat ons nie regtig ons babawaentjie tot by ons voordeur kan stoot nie. Ons woon op die tweede verdieping en die huisie het nie…

Om saam met babas of kleuters met vakansie te gaan, is nie altyd ’n vakansie nie. Om die waarheid te sê, die vreemde omgewing kan jou kind dalk in ’n skreeuende, vloermoergooiende duiweltjie verander. Beteken dit dat julle alle hoop moet laat vaar om ooit weer uitgerus van ’n vakansie terug te keer? Beslis nie. Maar dis belangrik dat jy die regte houding in jou vakansietas pak: Vergeet van elke dag laat slaap, lang uitspansessies langs die swembad of heeldag deur winkelsentrums drentel. Pas jul verwagtinge aan by jul kleinding se behoeftes, beskou elke uitdaging as ’n avontuur en julle kan ’n onvergeetlike vakansie vol kosbare herinneringe hê ... en rus. WAT OM TE PAK ’n Uitstappie winkels toe is met babas of kleuters al klaar ’n enorme onderneming –…

Gebruik mielieblom om die sand van jou kind se lyfie te help afkry. Dit absorbeer die vog, wat help dat die sand minder vasklou. Trek vir jou kleinding helder klere aan sodat jy hom vinnig tussen ander mense kan raaksien. Kinders kan vinnig wegraak! ’n Paslaken kan ’n baie lekker sandvrye speelhoek op die strand wees. Pak ’n koelboks of sak op elke hoek om die laken te help om sy vorm te behou en voilà! ’n Spuitbotteltjie met water koel almal vinnig af as ’n uitstappie te warm word. ’n Sarong neem min plek op en werk wonderlik as jy nog borsvoed en baba op die strand dors word. Vleg jou dogtertjie se hare voor julle in die see swem. Dit maak dit makliker om agterna enige koeke uit…

1 OGGENDNAARHEID DUUR DIE HELE DAG Dis regtig die verkeerde benaming vir iets wat jou hééldag goor laat voel. Soms kan jy bitter min in jou maag hou, en soms is dit net ’n aanhoudende mislikheid wat in jou keel kom sit. Moenie dink omdat jy dit smiddae of saans met aandete kry, dit nie die ware Jakob is nie. 2 JOU VRIENDE IS EINTLIK VERVELIG WANNEER HULLE DRONK IS Aangesien jy nie alkohol drink terwyl jy swanger is nie, gaan jy agterkom hoe simpel mense word met ’n drankie of twee agter die blad. Dis waarskynlik waarom vriendinne in groepe swanger raak – dit maak dinge net meer uithoudbaar as almal nie heeltyd vir hul eie grappe lag nie. 3 ORGASMES WORD VINNIGER BEREIK EN IS HEWIGER Sommige vroue…

REDE #1 GEEN NEWE-EFFEKTE VAN MEDIKASIE NIE Waarskynlik die enkele grootste rede waarom vroue ’n natuurlike geboorte verkies is omdat jou baba die invloed van medikasie vryspring en jy so normaal moontlik kan kraam. Of en hoe erg medikasie jou baba tydens ’n normale bevalling aantas, hang af van die soort middel, die manier van toediening, en wanneer in die bevallingsproses dit toegedien word. Middels wat ingespuit word, steek die plasenta byvoorbeeld vinniger oor as mondelikse middels. Sou medikasie wel die plasenta oorsteek, sal jou baba se Apgartelling waarskynlik laer wees en kan dit sy hartklop en asemhaling tydelik aantas. In die geval van epidurale verdowing is die grootste risiko vir jou baba dat jou bloeddruk erg kan daal, wat bloedvloei na jou kleinding kan belemmer. Dit kan veroorsaak dat…

ons kenners EETGEWOONTES MET MY SWANGERSKAP V Ek is agt weke swanger. Wat mag ek nie eet tydens my swangerskap nie? A ANEL KIRSTEN ANTWOORD: Die meeste voedselsoorte is veilig tydens swangerskap, maar daar is sommige kosse wat ’n mens liewer moet vermy. Rou vleis, rou vis (soos soesji), rou hoender, rou vark of rou skulpvis is veral gevaarlik en moet te alle tye vermy word. Daar is die gevaar van voedselvergiftiging as gevolg van besmetting met die koliformbakterie, toksoplasmose-parasiet of die Salmonella-bakterie. Kouevleis by delitoonbanke kan moontlik besmet wees met die Listeria-kiem, wat ’n miskraam kan veroorsaak. As jy vleis eet, moet dit goed gaar wees, of jy kan dit herverhit. Kouevleis van die deli moet deurwarm wees. Party soorte vis soos salm en diepseetuna bevat kwik, wat die…

BESLUIT OP ’N KAMER Naby of ver van jou kamer af? Dis die eerste besluit wat jy oor die babakamer sal moet neem, en dis meestal ’n hoogs persoonlike besluit. Sommige ouers hou daarvan om te weet die babakamer is naby, ander verkies dit weer ver sodat hulle nie wakker word van elke klein babageluidjie nie. Die rigting waarin die babakamer se vensters wys, is egter belangriker as die afstand van jou kamer af. In Suid-Afrika kan ’n kamer met groot vensters aan die suidekant van jou huis te koud word. Die ideaal is ’n kamer met vensters wat noord wys. Moet ook nie vergeet van die bure se braaiplek of erger nog, hul hondehok nie. Jou baba gaan in daardie eerste paar maande baie slaap en ’n aanhoudende geblaf…

1. MAGIE OP MAGIE Lê plat op die bed of ’n bank en laat jou baba op jou bors of maag lê sodat julle mekaar in die oë kan kyk. Hou jou hande op jou baba om te keer dat hy afrol. Gesels met hom en sing vir hom. 2. SKOOTTROOS Laat jou kleinding met sy gesiggie na onder uitgestrek op jou skoot lê. Dit werk veral goed as jy windjies uitvryf. Jy kan hom ook in hierdie posisie met jou bene heen en weer wieg terwyl jy sy ruggie streel en hom sus. Hou jou hand op sy sitvlak sodat hy veilig bly en voel. 3. KYK VIR MY Druk ’n opgerolde handdoek onder jou baba se bors en boarms in vir ekstra ondersteuning, gaan lê plat op die…

Bou elke dag ’n mini-alleentydsessie vir elke kind in. ’n Goeie tyd is wanneer jy van die werk af kom en eintlik net wil ontspan, maar dan gekonfronteer word met kinders wat almal gelyk jou aandag eis terwyl jy nog moet kos maak en hulle moet bad. Staan dadelik 10 minute aan elke kind af waarin jy niks anders doen as om net op daardie kind te fokus, te luister wat in sy dag gebeur het en wat sy behoeftes is nie. Jou kinders sal gou aan hierdie roetine gewoond raak en vir die res van die aand heerlik rustig wees. Benut jou kinders se verskillende skedules slim. Jy kan met jou kleuter speel terwyl ouboet in die skool is, of ‘n boekie lees terwyl baba slaap. Of sit die…

LIZELLE VAN NIEKERK VAN PRETORIA sê sy het van die begin af ’n baie goeie verhouding met haar skoonma gehad. “Dit was net natuurlik dat sy by ons sou kom bly,” vertel sy. Hulle het die motorhuis in ’n aparte woonstel met ’n badkamer omskep. Die verhouding werk so goed danksy ’n vaste roetine met duidelike reëls. Soggens gee ouma vir die kinders pap en Lizelle help met aantrek en maak die toebroodjies. Lizelle neem die kinders skool toe en gaan haal hulle weer. Ouma ry hulle smiddags aan na hul aktiwiteite en om by maatjies te gaan kuier. “Ek kan nie maklik van die werk wegbly nie en dit is wonderlik om te weet daar is iemand wat ek kan vertrou wat smiddae na die kinders omsien en hulle…

V: MOET EK ’N FLUORIEDAANVULLING GEE? A: Tandartse het lank gemeen fluoriedpilletjies help om tande te versterk, maar navorsing het nou bewys dis eintlik onsin, sê Hennie. “Fluoried wat gesluk word, doen niks aan die tand nie. Die fluoried in tandepasta is wel baie belangrik.” V: IS KINDERTANDEPASTA ’N MOET? A: Daar is geen rede waarom kinders nie gewone tandepasta kan gebruik nie, solank hulle dit nie eet of insluk nie en dit nie hul mondjies brand nie. “Te veel fluoried is nie goed nie en kan lei tot tandfluorose en tandverkleuring. Maar as hulle groot genoeg is, kan hulle gootmenstandepasta gebruik,” sê Hennie. Sowat ’n ertjiegrootte word aanbeveel. V: WANNEER MOET ONS DIE EERSTE KEER TANDARTS TOE? A: As jou kind gesonde tande het, moet sy van twee jaar…

Kinders word nie gebore met ’n liefde vir boeke of lees nie. Dis iets waaraan hulle gewoond gemaak word. Omring hulle dus met boeke, vertroetel hulle daarmee – en jy is so te sê ’n lewenslange leser gewaarborg. Die ervaring van boeke is vir kinders van alle ouderdomme onontbeerlik, sê prof. Betsie van der Westhuizen, ’n dosent in Afrikaans en Nederlands aan die Noordwes-universiteit. Dit beïnvloed kleuters se liggaamlike, verstandelike, persoonlikheids-, sosiale en morele ontwikkeling. “Kinders se eerste boeke moet hulle help om ’n positiewe selfbegrip te ontwikkel.” SÓ LYK ’N GOEIE KLEUTERBOEK Daar is nie ’n vaste resep vir ’n goeie storieboek vir kleuters nie, sê Betsie. ’n Belangrike leidraad is egter dat die ouderdom van die hoofkarakter dikwels ’n goeie aanduiding is van die ouderdom van die kind…

Elke winkel lyk dié tyd van die jaar omtrent soos ’n miernes, maar dis nodig dat jy die aankoop van skoolbenodigdhede boaan jou prioriteitslysie plaas. As jy dit uitstel tot net voor die skole begin, gaan jy jou vasloop in skares met dieselfde agenda en die regte grootte skoolklere sal moontlik al uitverkoop wees. WAAR BEGIN JY? Stel ’n lys op van al jou kind se benodigdhede en maak ’n punt daarvan om ’n dag of twee opsy te sit net vir dié inkopies. Vergelyk die pryse en gehalte wat verskillende winkels bied; dit kan jou sommer ’n hele paar rand bespaar. Neem jou kind saam om inkopies te doen en laat hy die klere in die winkel aanpas sodat jy dit nie later hoef om te ruil nie. Hier…

BENNIE, KAN JY DIE STORIE BRING? Bennie Boekwurm se mooiste sprokies 2 deur Louise Smit en Johann Strauss bevat klassieke verhale soos “Rooikappie”, “Die skoenmaker-kaboutertjies”, “Duimelina” en “Sneeuwitjie”. As jou kinders nog nie vir Bennie Boekwurm ken nie, is dit nou die tyd om die bebrilde gryskopdiertjie aan jou kroos voor te stel. In hierdie boek lees Bennie Boekwurm stories uit sy dik sprokiesboek, wat met ’n spesiale sleutel oopgesluit word. Jou kleuter sal gek wees oor die kreatiewe manier waarop die stories gedeel word. Human & Rousseau, R165. BESIGE BYTJIES Bennie Boekwurm se besige pretboek bevat 30 heerlike aktiwiteite, speletjies, legkaarte, raaisels en inkleurprente vir jou kleuter. Jou kind sal gek wees oor die oulike maats in hierdie boek, soos Bennie Boekwurm, Karel Kraai, Sarel Seemonster en al die…

ons kenner V My kinders baklei heeltyd. Hulle verskil twee jaar. Die een is vier en die ander ses jaar oud. Hoe kan ek help as hulle mekaar so die hare in vlieg? A LENMARIE STANTON ANTWOORD: Konflik tussen medespruite is onvermydelik, maar dit laat ouers dikwels moedeloos voel. ’n Mens is bekommerd dat jou kinders fisiek seerkry, selfbeeldprobleme opdoen, boelies word, nooit ophou baklei nie of dat hulle as volwassenes ’n slegte verhouding met mekaar het. Daar is egter ook voordele aan sibbekonflik verbonde. Bestudeer dit ’n bietjie vanuit die kind se perspektief: As kinders stry, kan hulle aandag kry, magtig voel, verveling keer, ’n konneksie met ’n medespruit maak, fisieke aanraking ervaar en selfs as die gunsteling-kind beskou word – veral as boetie of sussie die konflik ontlok…

Die grootste geskenk wat ek van my ouers ontvang het, was nie die bloedrooi brandweerwa met die loeiende sirene toe ek vyf jaar oud geword het nie. Ook nie die nuwe tweedehandse dikwielfiets op Kersdag in my 10de jaar op aarde nie. Nie die rugbybal, die stel Tintin-boeke, die kassetspeler of die geld vir die hoërskooltoer Namibië toe nie. Selfs nie my eerste grootmens-ryding, die plek-plek geroesde Datsun 1400-bak-kie, op my 21ste verjaardag nie. Nee, dit was geen besitting wat met die verloop van jare vergaan het, verloor is of in onbruik verval het nie. Dit sou ek later besef nadat ek self ’n pa geword het. Die grootste geskenk was my ouers se teenwoordigheid in my lewe. Die wete dat hulle daar is. Vir my. Iewers in die huis,…