Innholdsfortegnelse for August - September 2019 i Baba & Kleuter

Ons het netnou in die kantoor oor verjaardae gesels. Al die ma’s wat hier werk het gebieg dat hulle feitlik altyd iewers op die dag van elke kind se verjaardag ’n traan pink. Ek ook. Dis nou maar deel van ma wees. Natuurlik vier ons graag elke mylpaal en elke jaar, maar op verjaardae onthou ons ook al die kosbare oomblikke wat verby is en nooit weer herhaal sal word nie. Oor sommige stadiums en dinge is mens natuurlik bly dat dit oor en verby is – ek is regtig okei daarmee dat ek nooit weer ’n doek hoef te ruil nie – maar aan ander stadiums en dinge wil mens weer klou... daardie sagte pasgebore haakskeentjies en ’n melkdronk baba wat in my arms slaap... dinge wat ek nooit…

INA-LIZE VENTER (38), POTCHEFSTROOM, NOORDWES Ons eerste uitstappie was uit nood, om NUK-bottelspene te gaan koop. Ons is Dis-Chem toe. Dit was net ek en my baba in die stootwaentjie, en wie weet dan wat om met ’n inkopiemandjie te doen? Hy het begin huil, en ek het verbouereerd met bottels in my hande gestaan en van pure onbeholpenheid bloedrooi gebloos. Twee ouer vroue het effens geamuseerd gesê: “Well, pick him up, dear!” Ek het die bottels onderin die stootwaentjie gegooi en my baba in die gangetjie gestaan en troos tot hy rustig was. TANIA ENSLIN (34), VEREENIGING, GAUTENG Ons eerste uitstappie was op dag vier ná die geboorte om winkels toe te gaan vir nuwe melk en om ’n paar goedjies vir die huis te kry. Pappa en ousus…

Bly julle skaars by met die nuutste leertoeps, toestelle en gesonde kos wat jul kind behoort te eet? Hol julle rond van die een ekstra les na die volgende sonder dat julle ooit regtig tyd het om net ’n gesin te wees? Probeer briek aandraai. “Ons gesinslewe is deesdae tot barstens toe vol. Maar dit maak nie saak hoe hard jy probeer nie, jy bekommer jou steeds dat jy op die een of ander manier tekortskiet, en dat as jy die pas verslap, jy ’n einde maak aan jou kind se kans op … geluk, sukses of iets anders,” skryf Christine Koh en Asha Dornfest in hul boek Minimalist Parenting: Enjoy Modern Family Life More by Doing Less. “Met minimalistiese ouerskap voel jy nie verplig om jou kinders elke dag…

HOENDERPASTEI BESTANDDELE • 4 preie, gekap • 45 ml (3 e) olyfolie • 30 ml (2 e) botter • 30 ml (2 e) koekmeel • 250 ml (1 k) hoenderaftreksel • 125 ml (½ k) room • 3 eiers • 160 ml ( 2/3 k) gaar oorskiethoender • 250 ml (1 k) gaar groente van jou keuse • 30 ml (2 e) gekapte pietersielie • 1 vel skilferkorsdeeg • sout en peper na smaak GAAN SO TE WERK 1 Voorverhit die oond tot 200 °C. 2 Braai die preie in die olyfolie oor matige hitte tot sag. Hou eenkant. 3 Smelt die botter in dieselfde pan en voeg die meel by. Klits die hoenderaftreksel met ’n draadklitser by. Hou aan klits tot ’n gladde sous vorm. Verwyder van die hitte. 4 Klits die room en eiers saam. Vou die hoenderaftrekselsous daarby in,…

“Laat sy met die ongebore baba gesels en voel hoe hy skop om solank ’n band te vestig.” Dis nie ’n grap as jy swanger word terwyl jou peuter pas uit die doeke en nog wankelrig op die bene is nie. Jy gaan hierdie keer nie tyd hê vir daardie broodnodige middagslapies nie, want peuters is wesentjies wat baie aandag soek en sodra hulle agterkom die kompetisie is besig om in jou maag te groei (en ja, hulle is slim genoeg), kan hulle veeleisendheid tot ’n heeltemal nuwe vlak voer. Nie net sal jy agterkom jy onderhandel nou skielik met ’n tweejarige net sodat jy kan rus nie; dis ook in dié tyd dat jy die tweede trimester betree. Daardie boepie begin uitsit en dit word ál moeiliker om jou…

Terwyl hy in die baarmoeder is, word ’n fetus aan ’n rits verskillende vloeistowwe blootgestel – geen wonder nie dat babas so kort ná hul geboorte al ’n voorkeur vir sekere smake wys. Kenners reken die strukture vir smaak is al van 14 weke af gereed en dat ’n fetus van dié stadium af al met smake begin eksperimenteer. Navorsing toon hy drink liewer vrugwater wat soet proe en sluk moeiliker aan bitter en suur smake. Die fetus se neus begin tussen 11 en 15 weke ontwikkel. Baie chemiese stowwe kan die plasenta binnedring en in die vrugwater beland, sodat hy aan verskillende smake en geure bekendgestel word. En omdat sy lyfie met vrugwater omring is, asem hy dit in en drink dit ook. Met ander woorde, sy smaakkliere word…

Dis iets wat elke nuwe ma ’n honderd keer hoor: Huil is die enigste manier waarop jou baba met jou kan kommunikeer. Maar selfs al weet jy dit, bly dit senutergend as die kleinding se trane spat en jy nie verstaan hoekom nie. Sommige kenners meen ’n mens kan jou baba se huil “lees”, maar verskeie studies het gewys kinderartse, ma’s en oppassers kan meestal nie onderskei tussen babas se verskillende huilklanke nie. Tog, namate jy jou kleinding beter leer ken sal jy ál beter kan aflei wat sy nodig het en hoe jy haar kan kalmeer. Die meeste pasgeborenes huil elke dag tussen een en drie uur lank en sommige babas huil heelwat meer as ander. As jy ’n huilbalie het, troos jou daaraan dat hierdie tyd betreklik vinnig…

BENODIGDHEDE • ’n lang sokkie of ’n hele paar sykouse • ’n stuk opgefrommelde papier • ’n opgefrommelde plastieksak • tou of wol • ’n hand vol ou knope • ’n flessie groot blinkertjies • rys of bone GAAN SO TE WERK 1. Stop die punt van die sokkie of sykous met een van die items hierbo. Maak ’n knoop of bind dit styf toe met die tou of wol. 2. Stop dan ’n volgende item in die sokkie en bind dit toe. 3. Gaan so voort tot jy bolletjies van verskillende teksture het. 4. Maak seker dat jy met die sykous ’n paar lae gebruik sodat jou baba nie daardeur kan byt nie. 5. Jou baba sal dit geniet om te voel en te vat aan die sokkie, wat verskillende klanke sal maak afhangende van wat…

1 RUSTIGE REUKE Kort ná sy geboorte kan jou baba al sy ma se unieke geur tussen ander uitken en soek hy outomaties by jou troos en versorging. Dis dus geen verrassing nie dat een van die reuke wat jou baba die beste kalmeer, jou liggaamsreuk is. Hou jou baba teen jou vas of dra hom in ’n babadrasak sodat hy jou kan ruik. Hoe minder klere daar tussen julle is, hoe beter. As jy hom nie self kan vashou nie, kan jy ’n kledingstuk by hom neersit waaraan jou geur kleef. (Maak net seker hy kan nie daarin verstrengel raak nie.) Jy kan ook een van sy babakombersies ’n rukkie lank teen jou lyf dra sodat jou geur daaraan kleef; dit sal hom veiliger laat voel. Moenie te…

Voel dit vir jou jou kind het vyf jaar laas groente geëet, al is hy net vier jaar oud? Dan het dit tyd geword om die groente tussen ander kos weg te steek ... Die resepte hieronder help jou om dit te doen met geregte waarvan kinders hou. Dieetkundiges is nie gek daaroor om groente te verdoesel nie, want hulle meen kinders moet leer om groente net so te geniet. As dit altyd weggesteek is, leer hulle dit nie ken nie en sal hulle dalk later nie gesonde keuses maak nie. Moet dus nie nét verdoeselde groente voorsit nie. Maak seker jou kinders kry met elke maaltyd steeds herkenbare groentehappies. Maar as jou aapstert aanhou om sy neus daarvoor op te trek, sal die resepte hieronder jou help om minder…

Die meeste ouers wat hul kinders al deur die nag droog probeer hou het, sal jou vertel dat dit ’n morsige en frustrerende affêre is. Om deur die nag droog te bly, is nie iets wat ’n mens sommer kan leer nie – dit hang af van hoe volwasse ’n kind al is. Die goeie nuus is dat die meeste kinders kort voor lank snags droog is. As jy weet hoe dié mylpaal met ontwikkeling saamhang, is dit baie makliker om die proses te bestuur. WANNEER IS DIT ’N GOEIE TYD OM TE BEGIN? Elke kind se nagtelike droogheid hang van die individu en sy ontwikkelingsrypheid af, sê dr. Errol Gottlich, ’n kindernierspesialis van Sandton. Fisieke eienskappe speel ’n rol, soos senuweegeleiding, hoe volwasse jou kind se blaas is en…

“Hoekom bly die sterre in die lug, mamma?” “Maar pappa, as die son vir ons lig gee, waar kom die donker dan vandaan? En as ons in die rondte draai, hoe bly ons voete op die aarde en hoekom hang ons nie in die lug nie?” “Mamma, hoekom traan jou ogies as jy uie opkap?” Kinders vra hierdie merkwaardige vrae, en alles het wetenskaplike verklarings. Dit gee volgens kenners vir ons ’n gulde geleentheid om hulle op ’n lewenslange pad van leer te begelei en om by hulle ’n wetenskaplike nuuskierigheid te kweek. Wiskunde en wetenskap is twee vakke wat vrees by kinders (en hul ouers) kan inboesem, maar baie van die “vrees” kan voor ons as ouers se deur gelê word. “Waarneming is ’n grondslag van wetenskap. Laat jou…

Goeie luistervaardighede is baie belangrik vir jou kind se taalontwikkeling en latere skoolprestasie. Daarom moet jy reeds van kleins af aandag skenk aan haar vermoë om werklik goed te luister. Marisa van den Heever, ’n Potchefstroomse skoolhoof, het haar M-tesis oor die luistervaardighede van graad R-leerders geskryf. Sy sê die nodige neurologiese verbindings vir luistervaardighede ontwikkel in jou kind se eerste drie jaar, en tussen drie en ses word die vaardighede self vasgelê. Vroeg begonne is dus half gewonne. LUISTERVAARDIGHEDE EN TEGNOLOGIE Kinders baat nie so baie by elektroniese hulpmiddels as wat aanvanklik gehoop is nie, sê Marisa. Voorlesing is egter ’n ander saak: Navorsers sê dit dra ontsettend baie tot taalontwikkeling by. Kinders onthou baie meer van ’n storie wat hul ouers vertel as van ’n storie wat hulle…

LOTTA VIER FEES Lotta se lewe 9: Die kangaroe se skoen is die nuutste aflewering in die storie van die 10-jarige Lotta Liebenberg. Lotta en haar gesin gaan vir ’n naweek weg om haar grootouers se goue bruilof te vier. Sy is rêrig nie lus vir al die aktiwiteite wat haar pa beplan het nie – veral nie om saam met haar klein boeties voor ’n klomp mense te sing nie. Maar sy sien wel daarna uit om eindelik haar niggies te ontmoet wat in Australië woon. Met die oulikste illustrasies. Ideaal vir dié wat reeds self lees, agt tot 12 jaar oud. Human & Rousseau, R160. DIERELAND BRAND & HAAS DAS WORD ONTVOER! Die nuutste twee “episodes” in die Haas Das se nuuskas-reeks is op die rak. Dis ’n…

JY BENODIG • 1 500 x 400 x 800 mm boks • mes • dik kleefband • gom • Prestik • foelie • Wondercover se Checker Plate (te kry by hardewarewinkels) • twee swembadpype van 1 m lank elk • vier leë toiletpapierrolle • een gekleurde lamp • helderkleurige wasgoedlyn • een kan silwer sproeiverf • een vel sagte sponsplastiek (word gewoonlik as verpakkingsmateriaal gebruik) • een dik, swart merkpen • een swart spons • swart, glyvaste plakkers, vierkante en sirkels MAAK SO 1. Sny ’n gat aan die bokant van die boks sodat jy jou kleuter se gesig kan sien. Sny twee ronde gate aan die kante waardeur die pype kan pas, maar moet dit nog nie insit nie. 2.Maak die boonste boksflappe met kleefband toe en bedek die…

TATTA ‘EK’, HALLO ‘MA’ In November verlede jaar word my “titel” aangepas en ek ervaar die wonder van ma wees. Dis ongelooflik, onbeskryflik, dis onvoorwaardelike liefde. Daardie eerste ontmoeting (hoe kan ek dit verwoord?) is onvergeetlik. God het alles vervolmaak! Jy het dadelik geweet ek is jou ma. Ek het jou perfek geweefde lyfie styf in my arms gevou en besef ons lewe het onherroeplik verander. Die “ek” is vervang met “ma”. ’n Beskermingsdrang het ingeskop en ’n hegte band is reeds met die eerste hartklop gesmee. Jy, Liam John Fourie, is aan ons toevertrou, en ek weet jy, my seun, gaan ’n verskil maak. Vrou wees/ma wees: Dit is sinoniem met sterk wees. Wat ’n absolute voorreg, wat ’n absolute seën. JOLANDI POTGIETER, MOKOPANE, LIMPOPO AMPERPA EN SY BABA…

“Ek mis dit dat kinders tyd het om niks te doen nie. Jip, net mooi niks.” Mia, ons oudste, is vanjaar in graad 1. Toe ek en vroulief ná die eerste oueraand van die jaar tuis kom, skink ek vir ons elkeen ’n stewige glas wyn toe die kinders in die bed is, en ons gaan sit by die kombuistafel met Die Sportrooster. ’n Dokument wat etlike bladsye beslaan, en met rye en rye tabelle wat vir my ingewikkelder lyk as ’n hoërgraad-rekeningkundevraestel in matriek (op sigself iets waaroor ek tot vandag nog nagmerries kry). Dalk is dit die wyn se skuld, maar ’n halfuur later maak ek nog steeds g’n kop of stert van die rooster uit nie. (Gelukkig het ek ’n vrou wie se oë nie soos myne…

’NHonderd persent- handgemaakte suksesverhaal, wat op ’n kombuistoonbank met net die bestanddele in die spens begin het. Dis die verhaal van die trots Suid-Afrikaanse natuurlike velsorgreeks Oh-Lief, die breinkind van die susters Christine Buchanan en Louiza Rademan. Produkte met die woordspeling op olyf, een van die reeks se stapelbestanddele, en liefde, die dryfveer van hul besigheid, pronk deesdae in ál meer babasakke oor die wêreld heen. Christine vertel meer: HOE BALANSEER JY ENTREPRENEUR WEES MET MA WEES? Dis ’n kombinasie van baie goeie beplanning en ’n sterk ondersteuningstelsel. My en Louiza se mans het van die eerste dag af ons droom ondersteun, en ons ma en jonger suster vorm ook deel van die span, wat ons in staat stel om ’n gesonde gesin en besigheid te balanseer. IS JUL KINDERS…

“Jy moet aanvaar dat dit nie moontlik is om alles vir jou kind te doen nie. Mik daarvoor om ’n ouer te wees wat goed genoeg is eerder as perfek,” sê die Johannesburgse raadgewende sielkundige Karin Steyn. “As ouers elke oomblik van hul kind se dag beheer, leer die kind nie om haar eie tyd te bestuur, self te dink of hoe om haar self te vermaak nie. As kinders daaraan gewoond raak dat al hul behoeftes vervul word, leer hulle nie die vaardigheid van vertraagde bevrediging nie. ”En as hulle blootgestel word aan mense wat hul eie lewe en skedules het, leer hulle dat die wêreld nie om hulle draai nie en dat ander mense se behoeftes ook gerespekteer moet word.” Ouers wat te veel doen, loop die gevaar…

Laatlammetjie is ’n heerlike, eg Afrikaanse woord. Baie paartjies begin vroeg met ’n gesin, net om ’n paar jaar later weer te smag na die aanraking van ’n sagte babawang in jou nek, voete wat jou maag knie en waggelbeentjies wat daardie eerste tree gee. En dan is daar ook diegene wat onverhoeds betrap word … ANNAMARIE DAVEL VAN HENDRINA IN MPUMALANGA was 45 toe sy ná ’n kursus antibiotika ontdek het sy is swanger. Vir haar man, Hennie, was dit aanvanklik ’n skok, maar vir haar dogters, Jeanmarie (toe 18) en Soria (toe 15) was dit ’n wonderlike verrassing! Vandag is Dané nege jaar oud. Om op die rype ouderdom van 53 ’n graadtweetjie te hê, is nie altyd maklik nie. Annamarie vertel dat sy soms maar moet ma…

Klein, fyn gesiggie. Dun haartjies wat oor haar voorkop val. ’n Glimlag wat haar mondhoeke laat krul en elke hart sal steel. Handjies wat beweeg en haar omgewing ondersoek. Wakker ogies. Dane-lize Lombard lyk soos enige ander baba van haar ouderdom. Jy sal nooit vermoed dat hierdie lyfie al twee operasies moes deurstaan, en dat sy eens op ’n tyd niks kon sien nie. Vir Rejeanne Beyers en haar verloofde, Pieter Lombard, was hul dogtertjie die mooiste baba wat hulle nog gesien het toe sy in Augustus 2018 gebore is. Nooit sou hierdie paartjie van Pretoria-Noord kon dink dat daar enigiets met hul meisiekind fout was nie. Eers toe klein Dane-lize twee maande oud was, het hulle uitgevind dat katarakte dit vir haar onmoontlik gemaak het om te sien. Hierdie…

• Bring genoeg tyd saam met jou peuter deur. Laat haar toe om ’n bietjie onafhankliker te wees en laat haar solank tyd deurbring saam met die mense wat na haar sal omsien terwyl jy in die hospitaal is. • Hou die swangerskap as ’n avontuur voor waarin jou peutertjie ’n baie belangrike rol speel. • Berei haar voor op ’n verandering deur saam boeke te lees oor ander kinders wat dieselfde deurmaak. • Laat haar weet dat sy altyd die gesin se spesiale eersgeborene sal wees. • Moenie jou peuter te vroeg in jou swangerskap die nuus vertel nie. Wag eers tot jou boep begin wys en sy dit oplet. Vertel haar daar is ’n baba in jou maag wat groei en dat sy nou ’n ousus gaan wees.…

... VREESLIK OULIK, SÊ YOLANDE DE BEER VAN POTCHEFSTROOM. “Voor ek by die teater in is, het hy hom voorgestel en verduidelik wat hy gaan doen. Ek was ’n bietjie bang vir die spinale blok, maar hy het my verseker dis nie so erg nie en verduidelik wat ek kon doen om dit beter te maak. Ek is dus vooraf goed ingelig. ”Tydens die operasie was daar ’n lekker ontspanne atmosfeer. Hy het grappies met my man gemaak en was verskriklik aangenaam. Daar het musiek gespeel en hy het heeltyd langs my gestaan en gevra hoe ek voel. Ek het in ’n stadium ’n bietjie dronk en naar gevoel, maar hy het iets ingespuit en toe was dit beter.” ... MY BELANGRIKSTE MEDIESE HULP, SÊ CHANÉ SMITH VAN REITZ. “My…

■ KOELDRANK Gaskoeldranke soos Coke en selfs sodawater ■ KAFEÏEN Tee, koffie, donker gaskoeldrank, sommige donkerder kruietees (kafeïenlose weergawes inkluis), sjokolade, sommige hoesmiddels en party oor-die-toonbank-medisynes ■ VRUGTE EN VRUGTESAPPE WAT BAIE SUUR BEVAT Dit sluit in lemoene, pomelo’s, suurlemoene, lemmetjies, mango’s, pynappels en vitamien C-aanvullings ■ KOS MET ’N TAMATIEBASIS Tamatiesap, tamatiesous en braaisous ■ SKERP KOSSE Pas veral vir brandrissie-geregte op. ■ SUIWELPRODUKTE Melk, kaas, maaskaas, jogurt, roomys ■ SUIKER Versoeters (kunsmatig en andersins), heuning, fruktose, sukrose en laktose. Lees etikette, want dié bestanddele word by baie verpakte kos gevoeg. ■ NAGEMAAKTE KLEURSTOWWE Groen en rooi is veral irriterend. Bron: Die Bekken-en-Uroterapie-Instituut van Suid-Afrika…

Jou kind moet baie tyd aan luisteraktiwiteite bestee om later op skool suksesvol te kan leer, sê Marisa. Al kan ’n kind goed hoor, beteken dit nie hy luister goed nie. Kinders luister meestal selektief, wat beteken hulle kies waarna hulle luister. Ouers van jong kinders moet hulle dus doelbewus luistervaardighede help ontwikkel, want dis nie iets wat vanself gebeur nie. As jy nie goed luister nie, bly jou ouditiewe perseptuele vaardighede (die manier waarop die brein boodskappe vanaf die oor interpreteer) ook agter. Die volgende vaardighede is nodig vir ouditiewe persepsie: ■ OUDITIEWE DISKRIMINASIE Dis die vermoë om ooreenkomste en verskille tussen geluide en klanke te hoor en te benoem. ■ OUDITIEWE VOORGROND EN AGTERGROND Dit dui op die vermoë om sekere geluide bo ander uit te ken. ■…

1 Jou kind moet weet daar is ’n plek vir alles en wanneer hy klaar met iets is, moet hy dit terugsit waar hy dit gekry het. As jou kind dit leer, sal jy vir lank orde in die huis hê! 2 Kies takies wat ouderdomsgepas is. ’n Te moeilike taak sal jou kind moed laat verloor. Takies moet uitdagings bied, maar nie oorweldigend moeilik wees nie. Laat hy met selfversorgingstakies begin. 3 Leer jou kind hoe. Jy hoef nie meer twee keer te dink oor hoe om jou bed op te maak nie, maar vir jou kleinding is dit ’n leerkurwe. Verduidelik stap vir stap hoe ’n mens dit doen. Jou kleinding sal dit waarskynlik ’n paar keer saam met jou moet doen voor hy dit self regkry. 4…

MA, EK WIL GAAN RY! Jou kind neul sy wil so graag gereeld gaan perdry, maar waar begin jy? Doen jou huiswerk, want nie alle ryskole is dieselfde nie. Soek ’n skool waar jy – en jou kind – gemaklik en gelukkig sal voel. Hier volg ’n paar wenke: ■ Gebruik Google om skole naby jou te vind, maar hoor ook by ouers watter skole vir hulle gewerk het. ■ Soek ’n ryskool wat ervare, goed toegerus en gekwalifiseerd is om enige situasie te hanteer. Maak seker die skool is by die Council of Equine and Equestrian Professionals geregistreer en die afrigters by die African National Instructors’ Plan. ■ Gee veral aandag aan die toestand van die diere – dit behoort die stalle se nommereen-prioriteit te wees. Die diere moet…

AMPER TYD VIR LYF TERUGKRY Ek het einde Januarie 32 geword. Ná drie babatjies en sewe jaar van pajamadril voel ek snaaks genoeg uitgedaag met dié mylpaal. Dis asof ek vir die eerste keer die spreekwoordelike nes kan verlaat en iets van myself kan gaan maak. My lyf is vir die eerste keer in ’n lang tyd weer my eie. My baba is drie maande oud, en ons is nou klaar kinders gebroei. Ek voel tegelykertyd hartseer daaroor, maar ook of ek van verligting wil jubel: ”Uiteindelik!” Natuurlik wag daar nog maande se borsvoeding wat die lyf nie heeltemal my eie maak nie, maar ek voel ek kan begin droom, wegspring uit die blokke, begin oefen, my huis organiseer (ek spog met ’n splinternuwe aansteekbord vir dié doel) en uiteindelik…

DEEL & WEN! Vir elke badtyd, maaltyd en vir elke klein dingetjie wat jy doen is PURITY daar om jou te ondersteun. Hulle help om seker te maak dat jou kleintjies net die beste kry. PURITY bied ’n volledige reeks voedings- en sorgprodukte vir swanger vroue, babas en kleuters. Elke gesiggie op díe blad wen ’n PURITYgeskenkpak ter waarde van R800. purity.co.za facebook.com/PurityBaby Stuur jou gunsteling-foto na fotoblad@babaenkleuter.co.za. Onthou om jou kind se naam, van, ouderdom, kontakbesonderhede en posadres in te sluit.…

WYS VIR ONS As jy wil hê jou kinder- of ooievaarspartytjie moet op hierdie blad verskyn, stuur gerus ’n e-pos met foto’s van ’n goeie gehalte en ’n kort beskrywing van die partytjie na yolandi@ babaenkleuter.co.za…

■ MOENIE OUERSKAP OM DIE HELFTE VERDEEL NIE Verdeel dit eerder op ’n sinvolle manier. Laat byvoorbeeld die een wat van kosmaak hou, toe om die kookwerk te doen. ■ SKEP ASEM VOOR JY JA SÊ Jy hoef nie vir alles ja te sê nie. Moenie skuldig voel nie; sê dat jy dit helaas nie kan bybring nie. Om uitnodigings met grasie van die hand te wys eerder as om nee te sê en jou antwoord te regverdig, beteken jy sal jou nie later hoef te kwel oor of jou verskonings voldoende was nie. ■ GUN MEKAAR OORGANGSTYD Daardie paar uur ná werk is intens. Jy kom by die huis, iemand moet aandete maak, iemand moet die kinders bad en in die bed sit. Gun elke ouer 15 minute om…

As julle twyfel of julle weer ouers behoort te word, is die antwoord waarskynlik: Ja! Paartjies wat besluit om die sogenaamde fabriek te sluit, weet dit met sekerheid. Oorweeg egter die volgende: 1 Hoe voel jy wanneer jy ’n nuwe mamma sien? Dink jy: ”Dankie tog dis nie ek nie!” Of is jy effens jaloers? Dink ook mooi waarom jy nog ’n kind begeer en vergeet van faktore soos jou naderende menopouse. 2 Hoe voel jou maat daaroor? Is julle albei op dieselfde bladsy? As julle nie saamstem nie, vra jou af of dit belangrik genoeg is om jou huwelik se gesondheid in gevaar te stel. 3 Is julle gereed om alles van voor af te doen – die laatnagvoedings, die potjielesse, die kleuterskool en laerskool (wanneer jou oudstes reeds…

NAARHEID Byna die helfte van alle swanger vroue voel naar, veral soggens. Vroue met ’n tekort aan sekere voedingstowwe is meer geneig tot naarheid, hoewel swangerskapverwante hormone die eintlike sondaars is. Dié hormone skiet die hoogte in gedurende week nege en 10 van jou swangerskap en dis wanneer jy op jou slegste voel. Onthou, naarheid kan ook jou liggaam se manier wees om ontslae te raak van gifstowwe. Troos jou daaraan dat die meeste gevalle van mislikheid net in die eerste trimester voorkom. RAAD Eet gesonde kos waarvan jy hou. As jy nooit ’n Brusselse spruitjie oor jou lippe kon kry nie, is die kans skraal dat jy nou daaraan gaan smul. Eet gereeld, want dit hou jou bloedsuikervlak konstant. Vroue het meer vitamien B6 en B12 , foliensuur, yster…

1 HY LYK SNAAKS Het jy verwag jou pasgeborene gaan lyk soos daai mollige pienkvoete in doekadvertensies? Toe nie. Jou pasgeborene lyk eerder ’n bietjie soos ’n ruimtewesentjie. Hy is heel moontlik vol plooie en bedek met ’n fyn lagie hare wat lanugo genoem word. (Dit verdwyn mettertyd.) As jy natuurlik gekraam het, kan sy gesiggie dalk bietjie ineengedruk lyk. Die plooie en voue sal weldra uitgestryk word. 2 SY EERSTE POEF SAL JOU VERRAS In die eerste paar dae bevat jou baba se doeke mekonium, ’n taai, swartgroenerige stof waarmee sy ingewande tydens jou swangerskap uitgevoer was. Doop watte in louwarm water en vee sy boudjies daarmee af. Smeer dan petroleumjellie aan sodat die mekonium volgende keer makliker afgevee kan word. 3 HY’S HONGER Moenie luister…

■ Wees realisties. Moenie moedeloos raak as dit voel jy is die enigste lewende wese wat as gevolg van jou baba se slegte slaaproetine snags nie slaap nie. ■ Baie babas se slaaproetine word omvergewerp wanneer hulle tande kry of siek is. ■ Doen wat vir júlle werk! Jy werk dalk bedags en voel baie meer gerus as jou baba tussen julle in die bed lê. Daar is geen wet of reël wat dit verbied nie – die doelwit is egter dat almal rustig en deurlopend slaap. Die ideaal is dat hy in sy eie bedjie slaap en dit regkry om homself aan die slaap te maak, maar dis beslis nie die einde van die wêreld as hy dit nie regkry nie.…

Die borsvoedingshormone prolaktien en oksitosien is die borsvoedingsenjin. Om te probeer uitmelk sonder ’n suigende baba is soos om ’n motor sonder ’n battery te probeer aanskakel. As hierdie hormone nie gestimuleer word nie, het die motor nie brandstof nie. As jy sukkel met melk wat nie afsak nie, probeer om in ’n bad of stort te ontspan, of nestel jou baba in jou arms vir vel-tot-vel-kontak. Onthou, dit is nie nodig om jou seer te maak, te kneus of te verbrysel as jy uitmelk nie. Uitmelk behoort nie seer of skadelik vir die tepels te wees, of probleme soos verstopte buise of ’n abses veroorsaak nie – tensy dit verkeerd aangepak word. Wanneer jy uitmelk moet jy versigtig wees om nie die melk met jou vuil hande of gerei…

1 WEES KONSEKWENT Jou huisreëls gaan net krag hê as dit deurlopend toegepas word. Wat vandag geld, moet môre ook geld. Dis soms moeite om konsekwent te wees, veral as jy moeg is en nie lus vir baklei nie. Dan sien jy maar die oortreding oor, want dis net makliker om die vrede te bewaar. Maar as jy konsekwentheid begin toepas, spaar jy jou op die duur baie meer tyd en moeite. HOEKOM WERK DIT? Want jou kind weet presies waar jy staan. Sy sal soms nog jou grense toets, maar as jy konsekwent is laat dit haar gekoester en geborge voel – al sit sy dalk ’n keel op. 2 ONDERSKEI TUSSEN DIE KIND EN DIE GEDRAG ’n Mens moet maar jou woorde tel wanneer jy jou…

Vra maar vir asmatiese mense – dit het meestal in hul kinderjare ontstaan. Om asma te diagnoseer sal jou dokter jou uitvra oor jou kind se geskiedenis: Het sy ’n aanhoudende hoes, hoes sy snags, is daar episodes waar die bors fluit, verkoues aanhoudend na die bors gaan, of haal sy moeilik asem ná aktiwiteite of as sy in die koue speel? Kinders met asma kan ook emosioneel raak wanneer hulle rook of parfuum ruik. Daar is ’n nou verband tussen allergieë en asma. Stowwe in die omgewing sowel as in kos kan asma veroorsaak; medikasie ook. Met asma ontsteek die lugweg sodat dit opswel. Meer slym vorm en die senuweepunte van die lugweë raak geïrriteerd en sensitief vir koue lug, rook en virusinfeksies. Dan vernou die lugweë nog meer.…

BENODIGDHEDE • 4 kurkproppe • tou • sponspapier • skêr • tandestokkies GAAN SO TE WERK 1. Skep die drywende deel van jul bootjie deur drie kurkproppe met die tou aan mekaar vas te bind. Knoop die tou stewig vas en sny oortollige tou af. 2.Sny ’n stuk van die vierde kurkprop af om ’n boei te vorm. 3.Knip driehoeke uit die sponspapier om vir die boot en boei elk ’n seil te maak. 4.Druk ’n tandestokkie deur die sponspapier om die mas te vorm en druk die skerp punt van die tandestokkie in die kurkboot om die seil regop te laat staan. 5. Bind die bootjie en boei aan mekaar vas met ’n stuk tou wat om elke mas vasgemaak word. 6.Laat jou kleuter met die bootjie in die bad speel, of in ’n…

1 RAAI-RAAI Beskryf ’n voorwerp en laat jou kind raai wat dit is. 2 BLINDDOEK jou kind en maak ’n paar geluide met voorwerpe soos ’n klokkie of ’n rammelaar. Hy moet raai wat dit is. 3 WOLF, WOLF, HOE LAAT IS DIT? Die kinders moet fyn luister wanneer die wolf sê dis etenstyd, anders word hulle gevang. 4 TELEFOONTJIE Dit gee konsentrasie en luistervermoë oefening. 5 KLANKPATRONE Maak ’n reeks klanke (klap/vingerklap/fluit/lag) en vra jou kleinding om dit in die regte volgorde te herhaal. 6 VRIESSPELETJIES Sodra die musiek ophou, moet jou kind dadelik in ’n snaakse posisie vries.…