Innholdsfortegnelse for Botswana 2024 i Weg!

Een oomblik is als nog vreedsaam in die kampterrein hier by Khama Rhino Sanctuary. Maar dan hoor ek ’n geraas by my kar… Iets kap-kap daar. Ek staan van my stoel af op om te gaan kyk. Daar sit ’n geelbekneushoringvoël teen die voorruit van my geleende Suzuki Jimny en dit lyk asof hy probeer om die rubber van die ruitveër af te pluk! En daai snawel is so skerp soos ’n Leatherman... Voordat ek hom verjaag, kry ek eers gou die Fujifilm X-T5 met die 100-400 mm-lens uit die tent. Hiervan moet ek ’n foto neem... die ouens by Suzuki SA in Johannesburg gaan my andersins nóóit glo nie! Botswana is vol oomblikke waar jy dink, heng, ek moet hierdie afneem, want niemand gaan my glo nie. Gewoonlik gebeur…

Jy gee jou eerste wankelrige tree by die tentdeur uit, en skreef jou oë teen die skerp oggendlig. Wat de? ’n Olifantbul stap reg agter die ablusieblok verby, skaars 50 m van jou af! Gelukkig is hy glad nie met jou gepla nie, want hy is op pad watergat toe hier by Elephant Sands noord van Nata. Hoewel Suid-Afrika en Botswana soortgelyke dierelewe het, voel dit eenvoudig anders wanneer jy deur Bots toer. Hier is die meeste kampplekke nie omhein nie, en jou hart klop vanself vinniger wanneer jy die aardbol se grootste landsoogdier gade slaan met niks tussen jou en hom nie. Dié reisplan dek die hoofroete na die Choberivier in die noorde: Deur die Groblersbrug-grenspos na Palapye, en dan oor Francistown en Nata tot in Kazungula en Kasane,…

Die pad – as jy dit hoegenaamd ’n pad kan noem! – is twee bufferdiep slote in die sand langs die Kwandorivier se Horseshoe Bend, waar ons vanmiddag vir ’n uur lank gesit en kyk het hoe een oilfanttrop na die ander afkom om te suip, swem en speel. Om deur dié sand te kom, moet ’n mens die lepel diep trap en dan momentum behou, anders gaan jy vasval. Dis nou mits daar nie ’n olifant voor in die pad staan nie! Die olifant in ons pad is ’n jong bulletjie en hy’s lekker vol nonsens. Hy gluur ons aan asof hy sê: “Toe, try my bietjie?” Ek laat die Hilux se enjin saggies grom. Maar pleks van om eenkant toe te staan, snork die knaap verontwaardig en swaai ’n…

Kort voor sewe was die bontvisvanger reeds op sy pos op ’n paaltjie wat bo die skaars enkeldiepte water van die Botetirivier uitstaan. Hiervandaan word kort vlugte onderneem, wat behendige draaislae, op-een-plek-hang en dan reguit-af plonsduike insluit. Dis laat in Februariemaand, hoogsomer in Botswana. Ek sit op ’n oopvou-houtstoel onder ’n wildevy wat genoeg skaduwee gooi vir ’n rugby-spanfoto. Agter my lê Drifters Maun Lodge se swembad waarin ek myself gisteraand weer tot ’n mate van lewenslustigheid probeer lawe het. Met my aankoms kort ná 6 nm. was dit nog 38 °C volgens die Jimny se termometer. Nadat ek my tent opgeslaan het, het ek in my swembroek by die kroegie vir ’n yskoue Savanna kom aanklop. Die sjef, OT Phalalo, het uit die kombuis verskyn om my te bedien,…

Riana Jonker Bestuurder, Jungle Light Rest Camp, Tshootsha Riana Jonker het Botswana die eerste keer in 1990 besoek. Sy het vir ’n kort rukkie haar lyf toergids gehou in die delta, later as spysenier gewerk in die Ghanzi-distrik en mettertyd op Tshootsha, ’n dorpie langs die Trans-Kgalagadi-hoofweg, beland. Jungle Light Rest Camp het in 2011 hier oopgemaak, en sy het as bestuurder begin. “Hierdie is my aftreeplan,”sê sy, en lag lekker. “Ek sal seker eendag iemand nodig hê om my hier in ’n kruiwa rond te stoot, want ’n rolstoel gaan nie in dié sand werk nie!” Jungle Light word besit deur Jaco van der Merwe, wat ook die vulstasie en negosiewinkel op Tshootsha besit. Ons sit en gesels onder die kameeldoringboom buite die gebou wat dien as Riana se…

HWANGE Laatmiddag sit ek en my lewensmaat, Liz Bazin, en tuur oor ’n vallei in die Daka Plainskonsessie in die noordwestelike hoek van die Hwange- nasionale park. Die lug het ’n goue tint danksy ’n trop olifante se stofbad vroeër. Dis vroeg in Junie 2024 en hoewel daar steeds kos en water beskikbaar is, vrees die mense hier dat dit ’n dor jaar vir die diere gaan uitdraai. Die laaste twee somers se reënval was ondergemiddeld – en dís ’n voorspooksel van ’n desperate stryd om oorlewing vir die komende lente, veral vir herbivore. In tye van oorvloed kan Hwange se olifantbevolking tot meer as 45 000 groei. Elke volwasse dier vreet elke dag tot 150 kg plantmateriaal en dit eis enige reservaat se tol – selfs ’n groot een…

Teen sonsopkoms is ons in die veld. Ons gids, Kennedy Makgoa, het oor koffie vir my en die ander twee gaste vertel dat hy ’n leeu hoor brul het. Ek het te diep geslaap en net mooi niks gehoor nie. Saam met my op die wildkykvoertuig van Kalahari Tours is twee Duitse gaste, Jobst en Claudia Regul. Ek is op ’n “mobiele safari” – iets wat ek nog altyd gedink het net vir oorsese toeriste is. Maar met elke uur hier in die bos begin ek die sin in só ’n soort vakansie sien. Suid-Afrikaners toer gewoonlik hier in hulle eie karre, en verken die Chobe op eie stoom – maar wat as jy nie ’n 4x4 het nie, of nie die tyd het om al die pad hierheen te…

SUID-AFRIKA NOORD-KAAP Die Middelputs- en McCarthysrus-grenspos, noordwes van Kuruman, is albei klein en maklik om deur te glip. Indien jy Botswana deur die Kgalagadi-oorgrenspark wil binnegaan, moet jy die Two Rivers-grenspos by Twee Rivieren gebruik. 1 Cullinan-gasteplaas Dis langs die R380, 17 km suid van die McCarthysrus-grenspos af. Drie staanplekke met krag: R150 p.p.p.n. Hier is 4 netjiese chalets (R400 p.p.p.n. en R200 per kind jonger as 12) met plek vir altesame 10 mense. Die chalets deel ’n gemeenskaplike kombuis en kuierplek, asook ’n badkamer. ✆ 082 491 6432 (Wilma-lé)🖰 wilmaleoost@gmail.com🖰 Cullinan Guest Farm” op Facebook 2 Vanzylsrus Hotel Op Vanzylsrus, sowat 40 km van die Middelputs-grenspos af. ’n Kunstige plek met groot kamers, ’n goeie restaurant en ’n swembad. En suite-kamers is vanaf R770 p.p. wat deel, met ontbyt. ’n…

Ek het hierdie foto geneem op 22 Julie 2024 op die oewer van die Bororivier naby Maun. Dit was ’n paar honderd meter stroomop van waar die Bororivier by die Thamalakanerivier aansluit. Mense het begin saamdrom in afwagting vir die aankoms van die vloedwater wat maande tevore reeds 1 200 km ver in die Angolese Hooglande versamel het. Die atmosfeer was feestelik: Kinders en honde het in die vlakwater geplas terwyl die son oor die rivier gesak het. Die voorste water wat in ’n droë rivierbedding af vloei, staan bekend as leleme (tong) in Setswana. Die plaaslike mense glo hierdie water het geestelike en genesende eienskappe en dit word soms in bottels opgevang. Die koms van die vloed is ’n jaarlikse hoogtepunt op Maun se sosiale kalender. Riviere is lewe…

Ek en my vrou, Jess, was nog nooit kranige kampeerders nie. Dit was dus ’n groot besluit om ’n 16 dae lange kampvakansie gedurende 2024 se winter deur die noorde van Botswana aan te pak. Om die reis vir ons as groentjies ’n bietjie makliker te maak, het ons ’n Hilux gehuur wat volledig vir ’n selfrybosvakansie toegerus is. Maar steeds het ’n bekommernis maande voor die tyd aan my geknaag. Sal ons dié storie kan baasraak? En sê nou maar ek, Jess en ons twee seuns begin naderhand op mekaar se senuwees werk? Op vakansie bly ons gewoonlik in selfsorghuise of op ’n gasteplaas waar elkeen vir tye op sy eie kan wees wanneer ’n ronde Monopoly dreig om te driftig te raak. Nou sal ons permanent op ’n…

Vakansie is ’n vreemde ding. Soms is dit so ’n gejaag dat jy vergeet wat eintlik belangrik is: Om te ontspan. Omdat Botswana groot en wyd lê, voel ’n mens jy moet so veel as moontlik inprop in jou week of twee in die land. In die proses haal jy skaars asem, en haas dikwels verby plekke wat aansienlik meer bied as wat jy dink. Ek was al verskeie kere in die Khama Rhino Sanctuary, maar nog nooit vir langer as een nag nie. Tipies kom ’n mens laatmiddag hier aan, want jy het van iewers diep in Suid-Afrika af vertrek. Dalk het jy voor sonsondergang tyd vir ’n vinnige inloer by die Malemapan, die naaste “renosterplek” aan die ruskamp en kampterrein. Die volgende dag ry jy tien teen een…

In die laaste 15 jaar het ek hope foto’s geneem in wildreservate reg oor Afrika. Plekke soos die Kruger en Etosha trek elke jaar duisende toeriste. Maar ek keer telkens terug na plekke waar ek alleen kan wees... Die Sentraal-Kalahari-wildreservaat is een van daardie plekke. Dis nie ’n maklike plek om te besoek nie, en dis nie ’n maklike plek om af te neem nie. Die lig is meestal skel en diere skaars. Maar ek verkies dit so, want ek kan my kamera vir eers neersit en een word met dié grond wat byna heilig voel. En wanneer ek dit die minste verwag, bied die wildernis my seldsame fotogeleenthede. Dit is uit sulke oomblikke waar dié foto’s kom. VROEG UIT DIE VERE Nog voor die son ordentlik opgekom het, het…

KGALAGADIOORGRENSPARK Dié park, wat die gewilde Mabuasehube-deel insluit, is ’n bestemming vir 4x4-entoesiaste. Jy moet volkome selfversorgend wees: Vat álles saam. 11 Kampplekke in die Kgalagadi-oorgrenspark Soos in ander Botswana-parke word verskillende kampplekke deur verskillende instansies bestuur. Die meeste van die kampplekke is in die oostelike deel, Mabuasehube. Die kampplekke genaamd Mabuasehube en Mpayathutlwa (albei in Mabua) word deur die Inter-Tourism Group bestuur. Die res is openbare kampe en word bestuur deur die DWNP (Botswana se departement van wildlewe en nasionale parke): Entrance Gate, Bosobogolo, Monamodi, Lesholoago, Khiding, Matopi, Sizatswe, Thupapedi, Kaa, Swartpan, Gnus Gnus, Polentswa, Rooiputs en Two Rivers. Drie kampplekke wat net op die wildernisroetes gebruik word, word ook deur die DWNP bestuur: Sesatswe, Lang Rambuka (Polentswa-wildernisroete – neem drie dae om te voltooi) en Mosomane (Mabua-Nossobwildernisroete –…