Innholdsfortegnelse for September 2015 i Weg!

Die mariene bioloog en ontdekker Monty Hall en sy ekspedisiespan volg ‘n skool dolfyne wat deur die water jaag langs die kus van Port Alfred. Die dolfyne, tesame met walvisse, robbe, haaie en malgasse, volg elke jaar tussen Junie en Augustus die massiewe sardienmigrasie op langs die ooskus van Suider-Afrika. Die sardientjieloop word op sy beste beleef op plekke tussen Port Elizabeth en die KwaZulu-Natalse Suidkus, met die Wildekus wat van die heel beste uitsigte gee.…

3 Daar is drie kokerboomsubspesies: die gewone kokerboom (Aloidendron dicotomum), die algemene spesie met ’n dik stam en digte, geronde kroon; die nooienskokerboom (Aloidendron ramosissimum), wat kleiner en dikwels veelstammig is; en die basterkokerboom (Aloidendron pillansii), met ’n hoër stam, minder, meer regop takke en ’n yl kroon. 200 Dit is hoeveel basterkokerbome daar in 1998 oor was toe die spesie tot kritiek bedreig verklaar is. Die getalle word vandag geraam op tussen 1 200 en 1 500 – steeds baie min. 1685 Die vroegste botaniese aantekeninge oor kokerbome in Suid-Afrika is in dié jaar gemaak tydens goewerneur Simon van der Stel se reis deur die Namakwaland op soek na koper. 300 hektaar Die grootte van die grootste natuurlike (gewone) kokerboomwoud ter wêreld – by Gannabosplaas, sowat 30 km buite…

TOERBESONDERHEDE Datums 19-23 November 2015 Hoe lank? 5 dae, 4 nagte Daaglikse trapafstand 30-50 km Vertrekpunt Fairviewwynlandgoed, Paarl Blyplek Gastehuise, lodges en ’n luukse kampplek Koste R7 950 p.p. wat deel en R10 335 vir enkelpersone; R3 975 vir kinders jonger as 10 TOERDAGBOEK Dag 1 Die groep ontmoet by die Fairview-wynlandgoed vir middagete. Daarna volg ’n wyn-, bier- en kaasproe by Spice Route langsaan voordat die groep na die Paarl vertrek vir die aand. Dag 2 Ná ’n vroeë ontbyt vertrek die groep met fietstoerusting en al na Prince Alfred Hamlet naby Ceres. Die volgende twee dae ry die groep die Koue-Bokkeveld plat. Hier is lekker enkelspoorpaaie tussen die rotsagtige koppies. Ná middagete ry ons nog paaie en daarna saal ons af by ’n spesiale kampplek vir die nag.…

D7200 Die D7200 is gepas vir foto’s neem hoog bo-op Kilimandjaro of ’n leeuvangs in die Kruger. Die D7200 is Nikon se gevorderdste DX D-SLR. Dit het dalk nie ’n volraamsensor soos sy neefs nie, maar dit beteken nie dit kan nie professionele foto’s neem nie. Die 24-megaspikkel-beeldsensor verseker uitsonderlike foto’s selfs in lae lig, wat jy dan deur middel van die ingeboude Wi-Fi®-funksie kan deel. Dié kamera skiet ook volle HD 1080/60p-video en is táái. Dis gebou om stof en selfs vog te kan deurstaan – iets wat standaard is op enige avontuur in die boendoes. D5500 Die D5500 mag dalk klein wees, maar hy is getrein. Hy is taai en reg vir pret! Hierdie kamera se raakskerm kan uitgekantel en verstel word om foto’s uit verskillende hoeke te…

TOER INLIGTING Wanneer? 22-30 November 2015 Hoe lank is die toer? 9 dae, 8 nagte Vertrekpunt Ulundi, KZN Eindpunt Ithala-wildreservaat Blyplek Formele verblyf Hoeveel kos dit? R15 550 p.p. Enkelpersone betaal nog 30%. DIE TOER IN ’N NEUTEDOP Dag 1 Ons ontmoet by Ulundi en ry na die Hluhluwe-Imfoloziwildreservaat. Dag 2 Ons ry met ’n 4x4-roete wat nie oop is vir die publiek nie. Dag 3 Ons besoek die wildvangkompleks by die Eeufeessentrum voor ons kus toe mik. Die roete neem ons na St. Lucia, waar ons twee nagte deurbring. Aandete word geniet in die iSimangalisovleilandpark. Gaste word dan op ’n aandwildkykrit geneem. Dag 4 Snorkel vir die dag by Kaap Vidal, ry perd op die strand of besoek die krokodilsentrum – jy betaal self vir dié aktiwiteite. Almal kom…

Om groot te word in Toyotas Soos baie Suid-Afrikaners het ek in ’n Toyota of twee grootgeword. In my geval was dit ons ou plaasbakkie, ’n vroeë 1970-model FJ40 Land Cruiser (wat nou nog loop as jy dit mooi vra) en ’n Cressida-stasiewa (waarvan iemand anders ongelukkig ook so baie gehou het dat dit gesteel is...). Ek glo nie die Land Cruiser is al ooit in sy leeftyd uit ons tuisdistrik nie. Dit was bedoel om ’n werkesel te wees wat moet hout aanry, skape vervoer, beeslek help uitsit en mense neem van punt A na punt B. Dit moes bergpad ry, deur riviere in vloed – grondpad, klippe, heeldag. Soms was die Cruiser wel dorp toe, maar ek dink die laaste keer was iewers in die vroeë 1990’s. Die…

SPANE Geen boot sal iewers uitkom sonder ’n spaan nie. Legend Kayaks-plastiekspaan Al die bote in dié artikel – behalwe die kano – gebruik ’n dubbellemasimmetriese spaan soos dié een. Dis ’n intreevlakspaan, maar dis gemaak van duursame aluminium met sterk plastieklemme, én dit dryf. ’n Puik opsie vir beginners. R350 by handelaars landwyd; legendkayak.co.za TNP 603.2-spaan Hierdie spaan mag maar met sy bou spog: Dit het supersterk Duralumin-staallemme met ’n hoë digtheid. Dit kan ook uitmekaar gehaal word om in jou kattebak te pas. R790 by Canoe and Kayak World en uitgesoekte handelaars; canoekayak.co.za TNP 601.0 -kanospaan Dis makliker om ’n kano met ’n enkellemspaan te roei. As jy alleen roei, moet jy die wisselende “J-haal” onder die knie kry. As julle twee is, maak…

1 Three Dolphins, Britanniabaai Die meeste van ons hunker na ’n huisie by die see... Nou ja, as jy nog nie die Lotto gewen het nie, kom huur die Three Dolphins-huis vir ’n naweek of wat. Hier sit jy meestal op die stoep en uittuur na die see, bier of koffie in die hand, afhangend van watter uur die klok slaan. Dié huis is nie om dowe neute so gedoop nie – jy kan heeljaar sommer so sonder ’n verkyker sien hoe die dolfyne in die water speel. Die speletjieskamer met ’n potspelbord, stampvol boekrak en twee braaiplekke (binne en buite) sal sorg dat niemand in die gesin verveeld is nie. Dis nou as almal uitgekyk, uitgespeel en uitgestap is op die mooi, skoon sandstrand... Jy stap van die huis…

Waar kom jou liefde vir stap vandaan? Die idee om Kilimandjaro te klim het in 2002 by my posgevat terwyl ek die operasieteater binne gestoot is vir ’n knieoperasie. Ek het toe nog nooit ’n staptoer gedoen nie – wat nog te sê van ’n berg klim! Twee weke later het ek (op krukke) my bonus uitgegee op die nodige toerusting en later daai jaar Kilimandjaro geklim. Dit het gevoel asof ek gebore is om berge te klim. Hoekom die Afrika-pieke? Op ’n staptog in 2004 het ek ’n groep raakgeloop wat aan die oefen was om die Margherita-piek in Uganda te klim. Twee weke later was ek saam met hulle daar. Die sewe hoogste pieke in die wêreld was toe die inding en ek het gedink die Afrika-pieke sal…

Ek lê op die bed van my kamer in die Bathurst Inn. Van onder hoor ek die geluide van die aand se eerste kroeggangers in The Pig & Whistle – die dreun van stemme, die klap van ’n snoekerbal, musiek, ’n gelag. Ek verbeel my ek is daai gun slinger Doc Holliday in ’n cowboy-hotelletjie iewers in die ou Wilde Weste. Dié Oos-Kaapse herberg en sy kroeg is ook pure cowboy. Dis in die 1820’s gebou en bekend as die oudste gelisensieerde kroeg in Suid-Afrika. Ek voel effe lam in die stam. Ek het heel middag in die siedende reën die dorp deurkruis op soek na iemand wat my meer oor Lucas, die bobbejaanseun, kan vertel. Roger, by wie se dogter ek die eerste keer die storie gehoor het van…

Oral in Afrika heers die kontras tussen ongekende natuurskoon en diepe armoede. Maar dis vir ons opnuut duidelik ná ’n besoek aan die Batwapigmeë in die dorpie Kisoro en die Bunyonyimeer op dieselfde dag. Ons is amper by die halfpadmerk van ons negende Afrika-ekspedisie, Voetspore in die Groot-Skeurvallei. Die Skeurvallei loop naby die Mosambiekse hawestad Beira in die Indiese Oseaan. Dis waar ons reis begin. Ná Uganda mik ons vir Kenia om uiteindelik by die Assalmeer in Djibouti halt te roep. Kisoro is in die suidwestelike hoekie van Uganda, net anderkant die grens van Rwanda en die Demokratiese Republiek van die Kongo. Dis vulkaanwêreld en die landskap is vol rustende vulkane. Sowat 70km suidwes van Kisoro (soos die kraai vlieg) staan Nyiragongo – die vulkaan wat in 2002 oorgekook en…

TOERINLIGTING Wanneer? 19-29 April 2016 28 Junie-8 Julie 2016 6-16 Augustus 2016 15-25 September 2016 Hoe lank is die toer? 11 dae, 10 nagte Vertrekpunt Nata, Botswana Eindpunt Kasane, Botswana Blyplek Formele verblyf Hoeveel kos dit? R20 850 per volwassene, 30% ekstra vir mense wat nie deel nie. DIE TOER IN ’N NEUTEDOP Dag 1 Ons ontmoet mekaar by die Nata Lodge en geniet die sonsondergang by die Makgadikgadipanne. Dag 2 Ons verken Maun en omgewing, met ’n opsionele vlug oor die Okavangodelta. Dag 3 Van naby Sepupa neem motorbote ons na ’n huisboot op die Okavangodelta, waar ons twee nagte deurbring. Dag 4 Gaan op ’n mokorovaart op die delta, of vang tiervis. Dag 5 Ons keer terug na die voertuie en ry na die rotskuns by die Tsodilo-heuwels.…

CRUISE-N-SNOOZE, VANDERBIJLPARK Om ’n naweek op ’n huisboot deur te bring is nie net rustig en romanties nie, dis ook ’n avontuur! Jy hou jou lyf kaptein en verken die Vaalrivier en sy sytakke. Hierdie huisboot staan op ’n privaatmeer reg voor Cruise-n-Snooze se perseel – hier’s ook twee netjiese selfsorgrondawels. Cruise-n-Snooze is op ’n skiereiland in die Vaal Barragedam in die Vaalrivier. Van dié meer af is hier 55 km se water en ’n paar eilandjies wat jy na hartelus kan verken. Jy vaar teen jou eie tempo met iets kouds in die hand terwyl die son oor die Vaalrivier sak. Later gooi jy anker in een van die sytakke van die rivier. Voor jy gaan slaap, bekyk jy vir oulaas die naghemel en luister na die naggeluide rondom…

ADRENALIN ADDO, OOS-KAAP Maak jou mededingende streep jou vriende lugtig om 30 Seconds saam met jou te speel? Mik vir Adrenalin Addo – dis glo Afrika se langste dubbel-foefieslaaid. Jy kan dus jou beste pêl uitdaag vir ’n resies deur die lug. Dié foefieslaaid oor die Sondagsrivier is 65 m hoog, ’n halwe kilometer lank en jy kan ’n topspoed van 80 km/h haal! Eers stap julle hyg-hyg tot bo op ’n heuwel met julle harnasse. Doer onder staan die aalwyne en turksvye welig. Rondom jou sien jy die Zuurberg, waar die Boere, Britte en Xhosas meer as 100 jaar gelede geveg en gesneuwel het. Die Sondagsrivier vloei bestendig onder jou verby. “Drie, twee, een!” Skielik vlieg jy hoog bo die rivier, so vinnig soos ’n kitsvloed. Maar moenie te…

AUGI AUGUSTYN van Bloemfontein skryf: Dié foto is geneem by die Leeudril-watergat in die Kgalagadi-oorgrenspark. Een van drie dinge het gebeur met die horings: Dis ’n geboortedefek, hy het seergekry as jong bok of die horings is gebrand, soos die boere hulle beeste se horings brand? Die wildlewekenner L.D. VAN ESSEN antwoord: Dis die eerste keer dat ek ’n gemsbok sien met albei horings wat af is. Sonder om die bok te ondersoek is dit moeilik om te sê of dit ’n besering of geboortedefek is. Die feit dat al twee horings soek is, laat my eerder dink dis ’n geboortedefek. Ek stem saam met Augi dat dit ook lyk of die horings gebrand is. ’n Vae moontlikheid is natuurlik dat die gemsbok hans grootgemaak is op een van die…

Hier in die Weg-kantoor het ons ’n sagte plekke vir ’n kokerboom (Aloidendron Dichotomum). En dis seker nie moeilik om te verstaan hoekom nie: Dis ’n oerboom – dié wat jy in die veld menshoogte sien staan, is maklik al ’n paar dekades ouer as jy. Dis ’n boom wat respek afdwing – kyk maar net in watter dor streke hy oorleef. Hy is sonder vertoon en staan heeljaar tevrede in sy vaal gedaante. Maar wanneer sy kroon vroegwinter wel geil en geel in die blom staan, lyk dit soos ’n gans ander plant! Ja-nee, ons kan maklik liries raak oor ’n ou koker, en daarom kry ons plaaslike* lesers in hierdie uitgawe ’n paar kokerboomsade present – betyds vir Boomplantweek (1-7 September). Kyk, hy groei stádig – jou kokerboompie…

Net spioene mag mense opsetlik bedrieg. Die res van die mensdom beskou sulke gedrag as oneties en bloot slegte maniere. Wel, hierdie kullery is nie net tot mense beperk nie – ’n wye verskeidenheid diere, van soogdiere tot ongewerweldes, gebruik dit ook. Die skoenlapper waaroor ontelbare gedigte, liedjies en feëverhale al geskryf is, is een van die mees bedrieglike skepsels. Maar anders as mense wat kul vir eie gewin, doen skoenlappers dit om te oorleef. Skoenlappers begin hulle lewe as ruspes wat plante vreet. Party van hierdie plante is giftig. Die ruspe is wel immuun teen die gifstowwe, maar hulle raak dan self giftig – as ruspes en as volwasse skoenlappers. Die uiteinde is dat hulle sleg smaak en soms dodelik is vir roofdiere. En hulle is glad nie skaam…

3-5 September Williston-winterfees Die Williston-winterfees is ’n regte Karoo-kuier: Smul aan lamstjoppies, ry op ’n donkiekar en val in by die 100 rieldansers. Wys jou slag by die karaokeaand of luister hoe kunstenaars soos Lianie May dit doen. Waar? In en om die Williston Mall, Hodgsonstraat 1 en 3 Koste Naweekkaartjies R300 p.p. (Kinders van naweekkaartjiehouers kan gratis inkom). Dagkaartjies R20 vir volwassenes en R10 vir kinders (aandvertonings slegs voor die grootskerm en nie voor die hoofverhoog nie). Kontak Pieter Naudé 079 580 2510 of willistonwinterfees@ gmail.com 5 September Genealogie-en-familieerfenisfees Leer in Erfenismaand meer oor jou herkoms. Familiebonde en navorsers stal uit en hier is inligtingsessies oor genealogiese onderwerpe. Hier is ook ’n teetuin en kosverkope. Waar? Lynnwoodrif NG gemeente, Lanciastraat, Lynnwoodrif, Pretoria Tyd 8.30 vm.-1.30…

Om te “Kruger” is om een van die wêreld se voorste grootwildnatuurparke uit die gemak van jou eie gesinsmotor te verken. Op jou eie tyd. En goedkoop. Om te Kruger – ja, ek gebruik hier “Kruger” as werkwoord – is om stadig te ry deur ’n wilde plek met jou oë na die bos gedraai. Om die landskap te fynkam vir sy dierlike details: ’n boomeekhorinkie wat jak-jak vir ’n kaalwangvalk, vir die oortjies van ’n Sharpe se grysbok in die langgras en – ewig en altyd – vir die geelbruin fatsoene tussen die gras wat net een ding kan wees: leeus. Om te Kruger is om in ’n veilige kampterrein jou woonwa waterpas staan te maak en ’n braaivleisvuur aan die gang te kry terwyl die dag se kwaaddoenape…

Van sonopkoms tot sondergang: Net twaalf uur. Dís hoe lank jy het om ’n bergpatrys en ’n rooiribbokram te klits én ’n forel uit te trek op die Royal MacNab-jagnaweek in die diepwinter op Lady Grey in die Oos-Kaap. En Lady Grey maak nie flou grappies in die winter nie. Sy ys, sy ryp en sy sneeu. Ek staan en bibber saam met Cobus van Graan van Potchefstroom en sy seun Coenraad aan die voetheuwels van die Drakensberg. “’Raait, nou gaan ons ’n entjie stap,” sê ons gids, David Cock, op wie se plaas ons is. En dan: “Ek het nog nooit dié berg uitgeklim en nié met ’n rooiribbok afgekom nie.” Dis 11vm. Ons het reeds vier uur tevergeefs gesoek vir ’n bergpatrys en hier’s g’n rooiribbok in sig…

Dis Junie 1955. Die universiteitsvakansie is om die draai. ’n Paar pêlle sit in ’n kamer in die Reitzsaalkamers op die kampus van die Universiteit van die Vrystaat in Bloemfontein. My kamermaat Piet Strydom vertel hy gaan middel Julie na sy ouers vlieg in Lusaka in Noord-Rhodesië (nou Zambië). Ons luister oopmond. Noord-Rhodesië klink na ’n vreemde, eksotiese plek... ’n Idee begin by my posvat. “Piet, ek kom kuier in Lusaka – met my duim en my kleurbaadjie. Wie kom saam?” Niemand het genoeg geld vir so ’n reis nie en almal lag onderlangs. “Okei, ek is in,” antwoord Jan Smit van Villiersdorp eerste. Goed, ek en Jan ontmoet mekaar 14 Julie op Welkom. Op 14 Julie daag Jan glad nie op nie. Die volgende oggend wag ek tot seweuur…

Die kompetisie Nature’s Best Photography Africa is vanjaar bekend gestel om die ongelooflike verskeidenheid natuurlewe, landskappe en kultuur op ons vasteland te vier. Die kompetisie – ’n nefie van die kompetisie Nature’s Best Photography in Amerika – het 6 500 inskrywings in die 10 kategorieë ontvang. Brian Joffe, Bidvest se uitvoerende hoof, het die kategorie Fotograaf van die Jaar gewen. Wie sou kon raai dat dié bekende sakeman ook ’n fotograaf is? “Stres hou gedurig ’n bedreiging in vir my fisieke en geestelike gesondheid. Daarom reël ek my sake só dat ek gereeld na plekke soos Botswana reis. Die wildreservate se Land Rovers en die Choberivier se bote is die beste terapeute,” meen Brian. Die wenners en finaliste se foto’s word tot 16 September by die Iziko Suid-Afrikaanse Museum in…