Innholdsfortegnelse for Apr/Jun 2019 i SARIE KOS

Op 22 Januarie vanjaar word ek wakker met die oproep wat ek my lewe lank gevrees het. My ma is oorlede. Binne sekondes verander my hele wêreld. Hoe kan ek voortgaan sonder haar? Sy was maar altyd daar wanneer ek haar nodig gehad het. Sy was een van my grootste fans en ook my belangrikste kosmentor. Trouens, die liefde vir kos wat sy in my wakker gemaak het, is die rede hoekom ek kook. Ek kon van jongs af sien hoe sy met kos mense bymekaarbring, mense mekaar help vergewe en mense se lewe verbeter. My ma het met kos gesê wat sy nooit met woorde kon nie. Sy was my bron van raad en koskennis as ek nie heeltemal seker was oor wat ek moet doen of hoe die…

KAAPSE LUSMAKER  Historiese mengeldrankie-resepteboeke van die 1800’s verwys na ’n geheimsinnige “Kaapse Aperitief” as ’n bestanddeel – wat die avontuurlustige Deense-mengeldrankie-kenner en Kaapse wynmaker Adi Badenhorst se nuuskierigheid geprikkel het. Navorsing en eksperimentering het sy familieonderneming geïnspireer om Suid-Afrika se eens bekende Vermouth te laat herleef as Caperitif. Dit word handgemaak deur Chenin Blanc te meng met geure en aromas van ongeveer 35 botanikalieë wat die biodiversiteit van die Kaapse blommeryk vasvang. www.caperitif.com RUM OP DIE RAK Hoekom het Suid-Afrika, een van die grootste suikerrietproduserende nasies in die wêreld, geen rum-kultuur nie? Dié vraag het James Copeland aangespoor om met ’n rum vorendag te kom wat hierdie stand van sake kan regstel. Copeland Rum word gemaak van pure melasse wat gefermenteer word met tropiese gis wat dit aromas van pynappel,…

Die safari-ete is terug. Ek praat nie van potjiekos iewers in die Serengeti of sebrastreepservette saam met die springbokboud nie, maar die uiteet-mode van die sewentigerjare. Op so ’n safari sou Klara Klokbroek by die eerste stop haar gaste inwag met Hawaii-vrugtepons en ’n garnaalkelkie. En wat is ’n safari-ete sonder sy kenteken-gereg: canapés op stokkies? Met panache is dié tandestokkieskeppings van ringetjies Weense worsies (van Spaanse chorizo weet Klara en kie nog nie), skelgeel blokkies soetmelk, en rooi en groen piekeluitjies volgens die kosmodereëls in ’n pomelo gedruk. Klara wou Quiche Lorraine ook maak, maar weet heelparty van die dames is op die Scarsdale-dieet. Vir hulle is daar groentestokkies en doopsouse vir Afrika. Op die draaitafel moedig Abba die safarigangers aan: “Take a chance on me.” Verder af in…

Daar is deesdae ekstra wip in Mareli Visser se grys Tintin-kuifie. Haar energievlakke ken geen perke nie. Man, sy is vyfuur soggens in die gimnasium. En 30 kg ligter. Mense op straat kyk, kyk weer ... en besluit nee, sy lýk maar net bekend. So vaagweg na Mareli, boorling van Douglas in die Noord-Kaap. Die wenner van kykNET se eerste Koekedoor-reeks en bobaasbakker van die Via-bakprogram Die Koektannie. Koek se soet vreugdes is waarvoor sy bekend is, maar self sit sy nie meer haar mond daaraan nie. Sy besing eerder die voordele van die ketogeniese (keto-) eetplan: ’n Hoëvet-dieet met bloedmin koolhidrate (minder as 20 g), dus suiker en stysel. “Op 6 Februarie verlede jaar het ons teruggekom van ’n vakansie in Amerika, ook ’n week lange vaart op ’n…

BILTONG Vetkoek is lekker en biltong is lekker, en saam sorg hulle vir ’n fees van geur. Koop sakkies gesnyde biltong by Pick n Pay – sowat R60 vir 150 g. SON SE BLOM As jy suiwer sonneblomolie wil gebruik, kan jy Flora s’n koop. Dit word gemaak van sonneblomsaad wat volhoubaar gekweek word. ’n Bottel van 750 ml kos so R42. LEKKER ROOM Alles smaak beter met crème fraîche. Kyk uit vir Lancewood se Cultured Cream. Dit word in dieselfde styl gemaak as die ware Jakob. Sowat R27 vir 250 g.…

Stap jy die plek binne, kan jy jou perde se sagte gerunnik, die reuk van hul hooiasem verbeel. Eenkant lê ’n blink gepoetste saal en teen die mure is stiebeuels en ’n stang. Die vloer is van growwe plaveisel. Die Stal, heet dit, want in 1849 se dae het dit perde gehuisves. Deesdae is dit ’n restaurant op die plaas Kruis, naby Montagu, waar drie belangrike paaie toeka ontmoet het. Toe Suzanne Venter in 2003 besluit om die eetplek op die gesinsplaas oop te maak, is dit gerestoureer en ’n stoep aangebou. Op die einste koel stoep, omsoom deur bougainvillea en wingerdrank, kan jy met ’n glas yskoue wyn teen die Klein-Karoo se bytende son skuil. “Uiteet op ’n plaas was vyftien jaar gelede nog ’n vreemde ding. Dis suksesvol,…

VEERLIG Laat jou gisgebak rys met Anchor se kitsgis. Dis verryk met vitamien C, wat help dat die gis vinniger werk. Sowat R2,99 vir ’n 10 g-sakkie. WENWORS Elke jaar soek Checkers SA se boereworskampioen. Die wors word beoordeel deur panele van sjefs, wat ’n wenner kies sodat jy heeljaar kan smul. Koop dit in pakkies vanaf R30. KALAHARI-SOUT Kos smaak op sy beste met ’n knippie of twee sout, veral as dit uit die Kalahari-woestyn kom. Royal Gourmet Grinder Kalahari Desert Salt is te koop teen sowat R65 vir 450 g.…

Dit bevat antioksidante, wat help om vry radikale te beheer. Dis nou molekules wat selle kan beskadig. Bloubessies, swartbessies en frambose het inderdaad meer antioksidante as enige ander vrug wat gereeld geëet word, behalwe granate, volgens ’n Amerikaanse studie. Bessies kan dalk bloedsuikervlakke en insulienweerstandigheid help verbeter as dit saam met koolhidraatryke kosse geëet of by smoothies gevoeg word. Dit bevat baie vesel, wat jou aptyt kan help verminder en dus die aantal kJ’s kan verminder wat jy inneem. Dis dalk laag in kJ, maar ryk aan verskeie vitamiene en minerale, veral vitamien C en mangaan. Die antioksidante help om inflammasie te beveg. Oorgewig mense wat ’n aarbei-drankie saam met ’n hoë-kJ-hoëvet-maaltyd neem, se inflammasie-merkers in die bloed verminder beduidend meer teenoor die groep wie se drankie sonder aarbeie is,…

1 Isabella hou nie juis van bokmelkkaas nie. Inteendeel: “Ek haat dit en eet niks wat eens daaraan geraak het nie!” 2 Haar voete het ook jare gelede deur SARIE se gange gestap, toe sy 1991 oorgeneem het as moderedakteur. Isabella verstaan mode en sê altyd mode en klere gaan oor proporsie. 3 “Het nog nooit op ’n tafel gedans nie.” 4 Haar duinhuis is stil en mooi, haar veilige plek. Sy het geen TV in haar huis nie, die klank van die see op haar stoep en die uitsig is haar vermaak. 5 Sy is gek oor witpeper (ek ook!), en sy kook veel eerder daarmee as met swartpeper. 6 “Het ’n obsessie oor kombuismesse en klein koekpannetjies.” 7 Dié Weskus-meisie eet glad nie winkel-mayonnaise nie en is nie…

TONGKAART NA NÊRENS In my jongdae het ons op skool geleer die tong bestaan uit verskillende areas waar soet, sout, suur en bitter afsonderlik geproe word. Verkeerd! Die “tongkaart” is nie net oudmodies nie, dis wetenskaplike sokkierokery. ’n Duitse wetenskaplike, D.P. Hanig, het sy teorie oor hoe ons proe in 1901 gepubliseer, gebaseer op die subjektiewe terugvoer van ’n groepie vrywilligers. Volgens Hanig sou soet op die tongtip geproe word, met soutsones aan weerskante, suur net agter sout, en bitter heel agter. Die Westerse wêreld het hierdie teorie byna honderd jaar lank vir soetkoek opgeëet. Eers met die ontdekking van smaakreseptore in 1974 is die tongkaart deur die historiese snippermasjien gedruk. Waar dit hoort. As jy al ooit ’n skelm blokkie sjokolade in jou kies laat wegsmelt het, wéét jy…

ITALIAANSE LEKKERTE Die klassieke amandelgeurdrank Disaronno het hande gevat met die Italiaanse ontwerpershuis Trussardi (bekend vir leerprodukte) om ’n beperkte reeks bottels spesiaal in helderpienk en geel te klee. Kyk uit by drankwinkels landwyd vir die bottels (sowat R350 vir 750 ml). VIR INPAKKOS Soek jy plastiekbakke van die beste gehalte vir jou happies? Dan moet jy Tupperware koop. Die bakke pas netjies in mekaar, van klein na groot. Besoek www.tupperware.co.zavir die pryse en om jou naaste agent te vind. BEDERF VIR WAGTER Elke kombuis verdien ’n Le Creuset-pot, en nou kan jy vir Wagter ook bederf met iets moois van die luukse handelsmerk: ’n bak vir sy kos. Kyk aanlyn by www.lecreuset. co.za vir ’n hele reeks bakke vanaf R370. MIN-MOEITE-PASTA Om jou eie pasta te maak kan baie…

MET MIELIES Eet die vetkoeke heerlik warm uit die olie, net so met ’n lekker glas wyn, vir die begin van ’n kuier. genoeg vir 10-12 Sif 280 g (500 ml) koekmeel, 20 ml bakpoeier en 2 ml sout saam. Vryf 15 ml botter daarby in. Voeg 250 ml melk by en meng goed. Voeg 1 x 410 g-blik pitmielies wat gedreineer is by en meng goed. Verhit sowat 500 ml sonneblomolie. Braai ’n bietjie van die beslag in die olie om te toets of dit warm genoeg is. As dit stadig bruin braai, is die olie reg. Skep nou lepels vol beslag in die olie en stel die hitte laer wanneer die vetkoeke begin verbruin. Braai dit sowat 10 minute om dwarsdeur gaar te word. Dreineer op kombuispapier. Sit…

WATTER MIELIES KAN SPRING? Mielies word in ses hoofgroepe ingedeel: dop-, suiker-, meel, duikpit-, rondepiten springmielies. Laasgenoemde se pitte het een van drie vorms – rys, pêrel en Suid-Amerikaans. Die pêrel-soort word kommersieel die meeste gebruik. Alle springmieliekerne beskik oor die vermoë om te ontplof en ’n sagte watteagtige balletjie te vorm wanneer dit aan hitte blootgestel word. 8 springmielie-dinge 1 Die oudste springmielie-mieliekop wat al gevind is, kom uit Peru; dis meer as 1 000 jaar oud. 2 Een springmieliepit ontplof met soveel krag dat dit tot 1,2 m (4 voet) hoog kan spring! 3 Moet nooit springmieliepitte in die yskas bêre nie, want dit laat die pitte uitdroog en dis juis die vog wat binne die pit begin stoom as jy dit verhit wat die mielie laat spring.…

’n Dag sonder vriende is soos ’n houer sonder heuningWINNIE THE POOH Varknek met heuningglasuursel (bl. 41) Ek het dié resep op Inspirasiekos met SARIE (Via kanaal 147) gemaak en soveel reaksie gekry dat ek dit hier ook deel. genoeg vir 8 6 varkworsies met kruie in 6 salieblare, fyngekap 2 knoffelhuisies, fyngekap sout en varsgemaalde swartpeper 1,5 kg ontbeende varknek 300 g vars aspersies 30 repies gerookte strepiespek 350 ml nartjie- of lemoensap 60 ml heuning 4 naeltjies 250 ml soet mosterdsous vir voorsit Meng vleis van varkworsies, salieblare en knoffel. Geur goed met sout en peper. Plaas varknek op werkvlak. Sny met kort bewegings horisontaal deur die vleis – die twee helftes moet min of meer ewe dik wees. Stop voor jy heeltemal deur die nek sny en…

HANNES VAN WYK van kykNET Kwêla As ek aan my ma, Mariet van Wyk, se kombuis dink, proe ek dadelik … melktert. My ma sê altyd sy is nie ’n bakker is nie, maar ek verskil beslis … Ek het al baie tuisgemaakte melktert en sjokoladekoeke van bobaasbakkers en sjefs geëet (insluitend Herman Lensing), maar niks kom by Mariet van Wyk van Aliwal-Noord se melktert nie. Op 84 kan almal by haar ’n les of twee leer. Wat is jou ma se reëls vir Sondagmiddagete? 1. As die kos gereed is om opgeskep te word en jy word tafel toe geroep … KOM!! Sit aan en skep … Moenie draal nie. 2. Gekookte kos met rys, vleis (gewoonlik boud) en aartappels. Altyd ’n groen en ’n geel groente.…

VARKWORSIEKERRIE Hierdie staatmaker is gereeld op my middel-van-die-week-spyskaart. genoeg vir 4 Verhit 45 ml olyfolie tot warm in groot pot. Braai 1 fyn gekapte ui, 2 gekapte knoffelhuisies, 2 cm-stuk fyngerasperde gemmer en 45 ml matige kerriepoeier sowat 1 minuut saam. Voeg 1 x 410 g-blik klapperroom en 1 x 410 g-blik gekapte tamaties by. Meng deur en bring tot kookpunt. Laat prut 10 minute of tot geurige sous vorm. Voeg 30 klein varkworsies (chipolatas) by en laat kook nog 10 minute of tot worsies gaar is. Geur met sout en peper. Sit voor met jogurt en vars koljander. *Sout, swartpeper en olyfolie is nie deel van die 7 bestanddele nie ROMERIGE ERTJIE-SPEK-EN-EIERPASTA ’n Goedkoop ete wat jy tjop-tjop aanmekaarslaan. Dis altyd ’n wenner! genoeg vir 4 Verhit 30 ml…

’n Aarbei is nie regtig een nie. Ook nie framboos en brame nie. Dis nou bessies. Bloubessies en bosbessies (cranberries) haal darem die paal. Maar ook tamaties, piesangs, eiervrug, druiwe en lemoene. Botanies gesproke. Om as ’n bessie bestempel te word, moet ’n vrug uit ’n blom met een vrugbeginsel ontwikkel, vertel die manne in wit jasse. Sê wie? Die teenstrydigheid het ontstaan omdat ons voorouers “bessies” wel ... bessies genoem het derduisende jare voor botaniste met ’n definisie vir die woord vorendag gekom het, volgens die webtuiste livescience.com. ’n Bessie vir San Alleman is ’n klein, papsagte vruggie wat aan plante groei en soet of suur kan wees. En so sal dit in volksmond bly. Die Engelse het dit deurgaans só in hul taal verewig: strawberry, raspberry, blackberry ...…

1 Wie is Sam Woulidge? Waar kom sy vandaan en hoekom is sy so lief vir kos? Ek is ’n trotse Suid-Afrikaner en gebore en getoë Kapenaar. My ma was nie altyd goed met woorde nie, maar sy kon met kos vir my wys sy het my lief: pannekoek as dit reën, roomys as die son skyn. Ek skryf oor kos, want vir my is dít die taal van die liefde. Anders as my ma, sê ek eerder in woorde as ek iemand liefhet voor ek ’n sesgang-maaltyd kook. Maar dit maak nie vir my saak of jy woorde of kos gebruik nie, moet net nie jou liefde terughou nie. 2 Jy is bekend vir jou rubriek Confessions of a Hungry Woman in Woolworths se Taste-tydskrif. Vanwaar die naam? Ek…

Soos die jaar ryp word in goue akkerblare en die weer ál koeler raak, is daar niks lekkerder as om ’n kaggel aan te steek, onder die kombers in te kruip en die geure van jou koppie koffie te geniet nie. Nie sommer enige koffie nie, Roastmasters se vars geroosterde koffie! Die heel eerste koffieroostery in Gauteng wat sy eie koffiebone gerooster het, was Roastmasters. Kitskoffie was toe nog die norm, maar koffieliefhebbers het gou tou gestaan vir die vars geroosterde koffie van oor die hele wêreld. Roastmasters soek die beste arabica-bone in die sg. Koffiegordel – die ewenaarsone wat die perfekte klimaat vir koffie is. Hulle verskaf aan spesialis-koffiewinkels, hotelle en korporatiewe kliënte. Jy kan nou ook ’n Roastmasters-masjien vir jou onderneming huur met uithaler-koffie, wat wissel van enkelboon-variëteite…

Daar’s ’n verskynsel wat iewers tussen jou twintigs en dertigs begin kop uitsteek – die dinner party. Tuisgemaakte kos in ruil vir ’n goeie bottel wyn en geselskap. Geen afleidings nie, net Norah Jones se musiek en oogkontak. Min dinge in die lewe is vir my meer angswekkend as dít … Een Vrydagaand stap ’n filmmaker, ’n teatermaker, ’n musikant en ’n komediant by ’n stileerder en haar akteurkêrel se nuwe woonstel in. Dis ’n vertoning en ons – die spelers én gehoor vir die aand – is daar om die verandering van woning te vier. “Welkom,” sê die stileerder, stylvol. “Welkom!” sing die kêrel, nootvas. “Die plek lyk A-MA-ZING!” sing ons in ’n koor. Dis ’n bring-en-braai-tipe scenario – behalwe dat hulle nie ’n braai het nie. Elkeen bring…

GESONDER MELK Is jy sensitief vir die laktose (natuurlike suiker) in melk? Parmalat se EasyGest bied al die voordele van volroommelk, sonder die laktose. ’n Liter-boks langlewemelk kos so R19,99. GOOI PITTE Maak die vetkoeke in ’n japtrap met Rhodes se pitmielies. Dis ingemaak in water en smaak byna soos die vars produk. Koop ’n 410 g-blik landwyd teen sowat R16. GOEIE BOTTER Min dinge proe so lekker soos botter met sout. Ladismith s’n maak jou vetkoeke ekstra smaaklik. Koop 500 g- gesoute botterblokke vanaf R65.…

Dis lankal nie meer ’n geheim dat klaargekoopte vetkoekdeeg jou lewe beter maak nie! genoeg vir 12-14 Sprinkel ’n hand vol koekmeel op werkvlak en keer 1 x 500 g-sak gekoopte winkeldeeg daarop uit. Druk deeg plat met hande en verdeel in happiegrootte stukkies, so groot soos jy verkies. Kap 300 g gesnyde biltong fyner met skerp mes. Plaas stukkie deeg in handpalm en druk effens plat. Plaas bietjie biltong in middel van deeg en vou toe sodat biltong met deeg bedek is. Herhaal met al die deeg en biltong. Verhit sowat 500 ml sonneblomolie tot warm. Braai vetkoeke 8-10 minute of tot goudbruin en gaar. Sit warm voor met 1 x 250 g-houer crème fraîche en brandrissie-olie. POTTE WAT KOOK! Koper is ’n kleur wat mooi lyk in enige…

1 DIS ANTIBAKTERIES EN ANTISEPTIES Heuning kan wonde en brandplekke help genees, want dit bevat baie antibakteriese en antiseptiese komponente, asook sommige “goeie” bakterieë. Daarom is dit dikwels ’n bestanddeel in salf wat gebruik word om wonde te behandel. 2 DIT BEVEG LUGWEGINFEKSIE Mense gee al jare die raad dat jy ’n teelepel heuning eet of in tee of suurlemoensap drink om jou seer keel en hoes te behandel. Nuwe navorsing het bevind dat heuning infeksie in jou boonste lugweë kan verlig omdat dit anti-inflammatories is. 3 GESONDE TANDE ’n Bietjie heuning, opgelos in jou drinkwater of tee, kan met die hulp van antibakteriese agente in die goue nektar klaarspeel met die bakterieë in jou mond wat jou tande laat bederf. 4 ’N STERKER IMMUUNSTELSEL Omdat heuning teenliggaampies soos witbloedselle…

TOOR MET EIERS Geen kok, lui of fluks, kan sonder eiers klaarkom nie. Jy kan binne minute vir jou ’n feesmaal optower! Gebruik Nulaid se ektra-groot eiers – R17,99 vir 6. OLIE VIR SMAAK As jy jou gebraaide steak ’n ekstra spesiale geur wil gee, kan jy Westfalia se suurlemoengegeurde avokado-olie oorsprinkel net voor jy dit voorsit. Sowat R48 vir 250 ml GOUE KORS Die sukses van ’n hoenderpastei begin by die kors. Met Today se vierkantige deegvelle bak dit goudbruin en geurig. Sowat R30 vir ’n boks van 4 velle.…

MET KARRINGMELK EN BOEREWORS Ek maak vetkoekhappies en sit dit voor as voorgereg. genoeg vir 10-12 Meng 500 g (890 ml) koekmeel, 1 x 10 g-sakkie kitsgis, 5 ml sout en 45 ml heuning in groot mengbak. Meng 250 ml karringmelk en 150 ml louwarm water. Voeg geleidelik by meelmengsel terwyl jy meng tot stywe kniebare deeg vorm. Knie 5-8 minute. Plaas in bak wat met olie gesmeer is en laat rys op warm plek tot dubbel die volume. Druk 500 g boerewors se vleis uit die derm en maak klein happiegrootte balletjies. Plaas stukkie deeg in handpalm en druk effens plat. Plaas boerewors in middel van deeg en vou toe sodat wors met deeg bedek is. Herhaal met al die deeg en wors. Verhit sowat 500 ml sonneblomolie tot…

Het jy geweet? “Groen” swartbessies is eintlik rooi – nie groen soos die meeste vrugte voor hulle ryp word en hul natuurlike kleur kry nie. Die swart kom later. Rose (en aarbeie) is rooi. En albei behoort aan die familie Rosaceae, ook bekend as die blommende plantfamilie. Baie van die genera is eetbare vrugte, soos appels, pruime en ja, ook swartbessies en frambose. Hoofpyn? Wat van ’n aarbei? Dit bevat natuurlike salisilaat, ook ’n bestanddeel van aspirien. Bessies bevat ook kwersetien, wat antihistamien-eienskappe het. Eet meer bessies en dit kan dalk selfs allergie-verwante simptome verminder. Daardie klein, geel stippeltjies aan die buitekant van aarbeie is nie eintlik saad nie. Dis die plant se vrugbeginsel en word akene (dopvrugte) genoem. Botaniste beskou dit as afsonderlike, klein vruggies. Frambose is nie altyd…