Innholdsfortegnelse for 8/6/2020 i Landbouweekblad

FO EFIES en veldtogte kan nie boere beveilig of lewens red nie. Hoewel boere die hulp en onderskraging verwelkom, moet mense daarteen waak dat dit nie valse opvattings skep nie, sê mnr. Joffel van der Westhuizen, ’n afgetrede generaal van die Suid-Afrikaanse Weermag en TLU SA-vrywilliger. Al is dit goed dat plaasgeweld in die parlement erken word, beteken dit nie dat staatshulpbronne daarvoor beskikbaar gestel sal word nie – die geld en mannekrag is eenvoudig nie beskikbaar nie. Voorts maak boere nie eens 1% van die kieserskorps uit nie, en politici se aandag is toegespits op daar waar die bevolking is, en dit is beslis nie die platteland nie. Van der Westhuizen wys op ’n tekort aan 60 000 polisielede vir sigbare polisiëring. Om plaasveiligheid in die staat se hande…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Landelike veiligheid: Topwenke ■ Vyfde geslag sluit aan by top-Merinostoetery ■ Graan: Begin by die einde vir beste presisieresultate ■ Orpingtons steek die pad oor na aanlyn wêreld ■ Spensplaas wil gemeenskap voed ■ Nuwe groeimiddel toon groot belofte ■ Boereplan: Hoe ‘wild oes’ werk SPESIAAL ■ Gratis Brahman-bylae; Swartland TOP-MERINOSTOETERY Om die aflosstokkie reg aan te gee vir die volgende geslag, kan ’n familieboerdery maak of breek. Danksy die gebruik van opvolgbeplanning, bestuur en die regte kundigheid verwelkom die Pienaars van die Mega-Merinostoetery by Colesberg in die Karoo vanjaar die vyfde geslag.…

‘REGERING WYS MIDDELVINGER VIR TABAK- EN DRANKBEDRYF’ Die DA verwerp die regering se skynbare besluit om die verbod op die verkoop en vervoer van drank tot die einde van die inperkingstydperk te laat geld, sê die mnr. Dean Macpherson (LP). Dit volg ná ’n twiet op 22 Julie op die Suid-Afrikaanse regering se amptelike Twitterrekening geplaas is wat gelui het die verbod op alkohol en sigarette sal vir die volle duur van die inperking geld. Dié twiet is later gewysig om te lui dat die verbod vir die volle duur van vlak 3 sal geld. Macpherson sê ’n onbepaalde verbod kan ’n paar weke of selfs tot 2021 ingestel wees. “Wat die regering vandag gedoen het, is om vir elke persoon in die tabak- en drankbedryf ’n middelvinger te wys,…

DIE salarisrekening van die departement landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling is met slegs R300 miljoen verminder, terwyl dié vir voedselsekerheid, grondherverdeling, restitusie en landbou-ondersteuning met R1,89 miljard verminder is. Verder het die vermindering van R276,7 miljoen aan die voorwaardelike toelaes, Ilima Letsema en CASP, groot implikasies vir opkomende boere wat afhanklik is van dié hulp, sê mnr. Christo van der Rheede, Agri SA se adjunk- uitvoerende direkteur, in reaksie op die aangepaste nasionale begroting. Me. Tammy Breedt, hooflandbouwoordvoerder van die VF Plus, het tydens die parlementêre debat oor dié begroting gesê die feit dat R1,8 miljard minder toegewys is aan een van die belangrikste hulpprogramme aan boere wat regstreeks met voedselsekerheid en hulp aan boere te doen het, wys dat die ANC-regering nie werklik belang stel in die opheffing van…

DIE DA vra dat die ouditeur-generaal, mnr. Kimi Makwetu, ondersoek hoe geld wat vir droogtehulp toegewys is, bestee is. Dit volg ná dr. Mmaphaka Tau, hoof van die nasionale rampbestuursentrum, se skok-aankondiging dat besluit is om die nasionale rampdroogte op te hef sodat meer hulpbronne gewy kan word aan die bestuur van die Covid-19-pandemie. Me. Annette Steyn, DA-LP, sê dié besluit beteken die regering meen die droogte is verby en dat boere nie meer bygestaan moet word nie, ten spyte daarvan dat groot gedeeltes van die Noord-, Wes- en Oos-Kaap steeds nie genoeg reën gehad het om verligting te bring nie. “Die regering verwag weer dat boere self op hul voete moet kom. In sommige gebiede was daar al vir jare geen reën nie.” Sy sê daar is “eindelose geleenthede”…

WERKGEWERS in die landbousektor moet kennis neem van die voorgestelde wysigings aan die Wet op Billike Indiensneming en daarvoor beplan, sê mnr. Theo Boshoff, bestuurder van regsinligting by Agbiz. Die wysigings, wat reeds geruime tyd verwag word, is op 20 Julie in die Staatskoerant afgekondig. As dit deur die parlement bekragtig word, sal dit die minister van arbeid die mag gee om teikens vir gelyke indiensneming in alle formele ekonomiese sektore voor te skryf. Tot dusver het die wet, wat sedert 1998 van krag is, vrywillige teikens gestel. Maatskappye wat nie aan die teikens voldoen nie, kan met 1% tot 10% van hul omset beboet word, en sal ook nie met die staat kan sake doen nie. “Die teikens word ingestel om seker te maak die Suid-Afikaanse demografie word op…

VR AE oor of die Mededingingskommissie se teenkanting jeens die verkryging van Suidwes deur sy groter mededinger Senwes, in die breër openbare belang is, is in die Mededingingstribunaal se verhoor gevra. “Die breër openbare belang sal nie gedien word as Suidwes geen ander keuse het as om in sakeredding te gaan nie. In die lig van die ekonomiese situasie wat op die Covid-19-pandemie volg, is daar baie min kans dat Suidwes sal oorleef,” skryf prof. Johann Kirsten, direkteur van die buro vir ekonomiese navorsing aan die Universiteit Stellenbosch, in ’n verslag wat aan die tribunaal voorgelê is. Hy is as ’n kundige getuie deur die tribunaal genader om sy mening oor die beoogde transaksie te gee. Kirsten skryf die verlies van duisende werkgeleenthede in die maatskappy, tesame met die waarskynlikheid…

DIE Food and Allied Workers Union (Fawu) eis dat die regering vakbonde en alle belanghebbendes moet betrek voordat hy besluite oor die alkoholbedryf neem. Besluite moet belanghebbendes in ag neem, sê die vakbond, wat luidens ’n verklaring die meeste werkers in die bedryf verteenwoordig. Fawu vra die regering om ’n moratorium op afleggings, die vermindering van poste en salarisse en verwante voordele in te stel. Die regering moet volgens hom ook die informele ekonomie in die sektor bystaan. ’n Omvattende program moet opgestel word om aandag te gee aan onwettige drankhandel in die land, iets waarvoor Fawu al sedert 2016 vra. Fawu verwag van werkgewers dat hulle moet verseker werkers het veilige werkomstandighede. Werkgewers moet ook geld wat hulle sou gebruik het om die verspreiding van die virus te bekamp,…

’N TEKORT aan polisiëring is die rede waarom drankmisbruik buite beheer raak, nie die verkoop van alkohol nie. Só het mnr. Michael Fridjhon, wynskrywer, gesê in ’n striemende aanval op die regering se alkoholverbod op Landbouweekblad se webinaar oor die impak van die verbod op die plaaslike ekonomie. Fridjhon het gesê op produsentevlak alleen neem die bedryf 300 000 tot 400 000 mense in diens. Dit ondersteun verder indiensneming in die toerisme- en vermaaklikheidsbedryf. “Daar is ’n baie groot aantal mense wat sal ly op maniere wat niemand al probeer kwantifiseer het nie. Hoeveel mense sal weens armoede sterf?” Al kan ’n mens nie ontken dat daar veral in sekere gebiede ’n probleem met drankmisbruik is nie, is polisiëring volgens hom die beste manier om dié kwessie in bedwang te…

’N BOER van Tinmyne in die Mokgalakwena-munisipaliteit in Limpopo is ernstig be-seer nadat hy vir ’n tweede keer in twee maande op sy plaas aangeval is. Mnr. Bertus Kotze en van sy werkers is by sy beeskraal oorrompel en vasgebind. Die aanvallers was op pad na die plaashuis toe werkers daar onraad vermoed en Kotze se neef gekontak het. Die aanvallers, vermoedelik dieselfde aanvallers wat Kotze die eerste keer aangeval het, het gevlug na ’n nabygeleë informele nedersetting waar ’n motor vir hulle gewag het. Mnr. Jacques Smalle, DA-lei-er in Limpopo, sê die party veroordeel die aanval ten sterkste. “Dit is duidelik dat die polisie in die landelike gebiede van Mokgalakwena nie die nodige hulpbronne het om plaasaanvalle te bekamp nie en daarom was daar ’n herhaling.” Smalle sê daar…

Trusts word om verskeie redes gebruik en aanbeveel tydens boere se finansiële beplanning. ’n Boer moet presies weet wie die betrokke partye tot sy trust is en wat hul rol gaan behels. ’n Trust is ’n ooreenkoms waarin eiendom wat aan een persoon (die oprigter) behoort, oorgedra of bemaak word aan ’n ander persoon of persone (die trustee/s) om deur laasgenoemde geadministreer te word volgens die bepaling van die trust tot voordeel van ’n derde party of partye (die begunstigdes). Daar is twee soorte trusts. Die werklike verskil tussen ’n inter vivos-trust en ’n testamentêre trust is daarin geleë dat eersgenoemde gedurende die leeftyd van ’n boer opgerig word deur middel van ’n kontrak wat as ’n trustakte bekend staan. Laasgenoemde word in die boer se testament geskep en tree…

Die produsentepryse van skaapen lamsvleis is tans die hoogste in die geskiedenis. Dit is 13% hoër as in die ooreenstemmende tyd ’n jaar gelede. Op 21 Julie was Absa se verwysingsprys vir klas A2/A3-lamkarkasse R100,25/kg (plus BTW) en die stoorlamprys R52,77/kg (plus BTW). Skaapvleis het ’n relatief luukse produk geword. In moeilike ekonomiese toestande koop verbruikers gewoonlik minder en eerder goedkoper alternatiewe proteïenbronne. “Die hoë pryse is uiters bemoedigend, veral in hierdie tydperk van die Covid-19-inperking,” sê mnr. Gerhard Schutte, hoofbestuurder van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO). Die afgelope jaar is altesame 4,935 miljoen skape formeel in Suid-Afrika geslag. Dit is sowat 6% minder as wat in die vorige drie jaar geslag is. Schutte sê die wydverspreide reën in Namakwaland, Boesmanland en dele van die Karoo ná ’n droogte in sommige dele…

’n Tien jaar oue Pretoriase worshond genaamd Cuddles het die eer te beurt geval dat ’n nuut beskryfde Penicillium-spesie na haar genoem is. Penicillium cuddlyae is genoem na Cuddles, wie se mens-ma, dr. Isabel Rong, bestuurder is van die Landbounavorsingsraad (LNR) se navorsingspan vir biosistematiek, gesetel op die LNR-kampus vir plantbeskerming. Rong het Cuddles sowat twee jaar gelede deur die Dachshund-reddingsklub aangeneem toe haar eienaars geëmigreer het. Met dié dat die nuwe swamspesie in Cuddles se kos gevind is, het prof. Cobus M. Visagie, voormalige lid van Rong se span en amptelike beskrywer van die nuwe spesie, besluit om dit na Cuddles te noem. Die feit dat worshonde een van Visagie en sy vrou, dr. Neriman Yilmaz, se gunstelinghonderasse is, het natuurlik tot sy besluit bygedra. “Toe ons drie jaar…

Die afgelope paar seisoene is gekenmerk deur ’n groot mate van onsekerheid wat reënvalvoorspellings betref. Dit kan hoofsaaklik toegeskryf word aan ’n gebrek aan sterk seine van veral die ENSO (El Niño Suidelike Ossilasie), asook die stand van die Indiese Oseaan. Sedert die baie sterk El Niño van 2015-’16 het see-oppervlaktemperature in die Niño-gebiede hoofsaaklik rondgedobber in die neutrale reeks van ongeveer 0,5 °C warmer as normaal tot sowat 0,5 °C koeler as normaal. Buiten twee swak La Niña-verskynsels in die laaste deel van 2016 en in die somer van 2017-’18, asook twee swak El Niño-verskynsels (2018-’19 en 2019-’20), het see-oppervlaktemperature dikwels baie gewissel. Daar was nie duidelike patrone soos met meer gevestigde El Niño- of La Niña-verskynsels nie. Die see-oppervlaktemperature gedurende die sterk El Niño van 2015-’16 in die…

Die Afrika Droughtmaster het ’n blink toekoms in Suider-Afrika, nes in Australië, waar die ras deur boere ontwikkel is in hul soektog na ’n bees wat goed in hul moeilike toestande kan presteer en vandag die gewildste boerbees in hul ekstensiewe dele is. Die ontwikkeling het reeds in 2010 met drie Seboe-bulle begin. Deur die jare is Bos taurus- en Bos indicus-beeste gekruis en vir aanpasbaarheid en vrugbaarheid geselekteer. Rooi Brahman-kruisbulle is ook gebruik om Shorthorn- en Shorthorn-South Devon-kruiskoeie te dek. Britse rasse soos die Hereford en Rooi Poenskop is deur telers in soortgelyke teelprogramme saam met Bos indicus- bulle gebruik en ná jare se seleksie het ’n ras met ’n gelyke verhouding van Bos taurus en Bos indicus ontstaan. Die resultaat was ’n bees met gladde hare wat lig-…

VLEISBRAAI WAS OPVOUBARE ROOSTER MAKLIK Vleisbraai is lekker, maar die gesukkel om elke keer die rooster skoon te maak, is ’n taak wat glad nie so lekker soos die vleis en wors is nie. Gewoonlik word die rooster “vir eers” net so gebêre, sonder om dit skoon te maak. Wanneer jy dan weer ’n vleisbraaivuur aansteek, is die vet hard en galsterig. Dit is ook nie altyd ’n vinnige oplossing om die rooster skoon te brand nie. En wat van die sand, want die wind het nou die dag so verwoed gewaai? Die storie dat ’n rooster eintlik so ’n bietjie vetterig móét wees, want dan brand die vleis mos nie vas nie, hou helaas ook nie water nie. Mnr. André Cilliers, deeltydse boer en sakeman van Krugersdorp, wat al…

Wat maak LemonGold-suurlemoene so besonders? LemonGold is die handelsnaam waaronder ons pitlose suurlemoene internasionaal bemark word. Buiten dat dit pitloos is (tot sjefs en tuiskokke se groot vreugde), lewer die kultivar ook goeie opbrengste. Die vrugte kry mooi kleur in die boord, maar vaar net so goed as dit in die pakhuis ontgroen word. Hoekom is die suurlemoene pitloos? Die kultivar, wat in die volksmond 2PH genoem word, is genoem na die Australiese plaas waar dit ontwikkel is. Dit het ontstaan ná ’n geïnduseerde mutasie (die natuurlike proses word versnel) van die bekende Eureka-suurlemoen. Hoeveel het jy geplant? Ons boer met ongeveer 263 ha sitrus op Zandvliet, waarvan 58 ha 2PH is. Hoe wyd word dit geproduseer? In Suid-Afrika word daar basies in alle sitrusproduserende gebiede (behalwe die Noord-Kaap) met…

In Num. 27:4 staan: “Waarom moet ons pa se naam uit sy familie verdwyn net omdat hy nie ’n seun gehad het nie? Gee vir ons grond tussen dié van sy familie.” En in vers 7: “Selofgad se dogters het gelyk. Jy moet beslis vir hulle hul eie grond tussen dié van hul pa se familie gee. Gee vir hulle die grond wat hul pa sou gekry het.” As ’n boer wat vir my kinders hul erfporsie gegee het, wil ek dit duidelik stel dat die seuns en dogters ewe veel gekry het. Indien dit nie grond was nie, was dit finansieel. Hul erfporsies het dieselfde waarde gedra. Ons lees in Numeri dat Selofgad nie seuns gehad het wat sy eiendom kon erf nie. Hy het net dogters gehad. God…

GAUTENG Geen transaksies is tydens vlak, 5, 4 of 3 van die grendeltyd by aktekantore in Gauteng geregistreer nie. KWAZULU-NATAL Geen transaksies is tydens vlak, 5, 4 of 3 van die grendeltyd by aktekantore in KwaZulu-Natal geregistreer nie. LIMPOPO BURGERSFORT MIDDLESEX (205) 528 ha, aan 7 Star Oase (Edms.) Bpk., van Wes Boshoff- testamentêre trust, R9 500 000. MORIAH (238) 135 ha, aan Landman Hoedspruit Prop (Edms.) Bpk., van Calienta Inv (Edms.) Bpk., R5 300 000. MORIAH (238) 74 ha, aan Mingerhout Reservaat BK, van Landman Hoedspruit Prop (Edms.) Bpk., R2 130 701. MORIAH (238) 74 ha, aan JL Meintjes-trust, van Land-man Hoedspruit Prop (Edms.) Bpk., R2 215 990. RUSTPLAATS (522) 44 ha en UITKOMST (515) 41 ha, aan Ryco Boerdery (Edms.) Bpk., van Emmanuel Boerdery-trust, R3 750 000. DERDEPOORT…

Ten spyte van die impak van die Covid-19-pandemie het die telers van die Malutigroep ’n nuwe rekord op die 37ste Malutiveiling opgestel met ’n omset van R21 231 450. Volgens ’n woordvoerder van die afslaer Vleissentraal was die omstandighede vreemd vergeleke met veilings wat in die verlede aangebied is. Slegs kopers, verkopers en personeel van Vleissentraal is op die veilingsterrein toegelaat. Altesame 2 321 beeste en 77 skape (aanteel- en slagvee) is aangebied en verkoop. Elke dier is vooraf op die verkoper se plaas gekeur. Voedselveiligheid vir die verbruiker is ’n voorrangsaak en daarom word geen dier wat op die veiling aangebied word, met groeistimulante behandel of neweprodukte van diere, soos hoendermis, gevoer nie. Kopers van oor die hele land het die veiling ondersteun. Die grootste verkoper op die veiling…

Stewige pryse is op drie veilings in Julie onder die beskerming van die Angus-beestelersgenootskap behaal. Op die Midlands-veiling (21 Julie) op Mooirivier, KwaZulu-Natal, was die hoogste prys vir ’n swart en ’n rooi bul R70 000 stuk en die gemiddelde prys van die bulle R40 600. Die gemiddelde prys vir nie-dragtige stoetverse was R15 000, terwyl nie-dragtige stoetverse van een jaar oud teen gemiddeld R8 900 verkoop is. Die Transgariep-veiling (9 Julie) op die plaas Hillside, Trompsburg, het ’n duurste bul van R77 000 opgelewer, met die gemiddelde bulprys R44 000. Die gemiddelde prys van nie-dragtige stoetverse was R11 600 en die gemiddelde prys vir kommersiële verse was R11 400. Op die Prestige-Angusgroep se gesamentlike veiling naby Moorreesburg het De Panne-Angus van me. Annie Kotze die duurste bul en geregistreerde…

2/3 Die glasvervaardiger Isanti Glass, wat onlangs ’n botteleringsafdeling van die verpakker Nampak gekoop het, moes noodgedwonge sy produksiekapasiteit met twee derdes afskaal weens die regering se onverwagse tweede alkoholverbod. Die maatskappy se klante sluit in die Suid-Afrikaanse Brouerye, Heineken, Distell, Namibia Breweries, Pioneer Foods en Tiger Brands. Van sy produksie is 80-85% vir die alkoholbedryf, en 150 van sy 480 werkers is op verpligte verlof. – Business Times R1 miljard Agri SA het ’n veldtog begin om R1 miljard se voedsel in te samel vir mense wat honger ly weens die Covid-19-pandemie. Die regering en private sektor is genooi om by te dra tot die Agri SA Surplus-voedselhulpveldtog. ’n Opname van Statistieke SA in Mei het bevind die aantal respondente wat voedselonsekerheid ervaar, het sedert die begin van die…

‘Hoeveel mense sal weens armoede sterf?’ MNR. MICHAEL FRIDJHON, wynskrywer, oor die effek van die alkoholverbod op werknemers in die wynbedryf. Bl. 23 ‘Dit kan die moeite werd wees om nou projekte aan te pak, soos om alternatiewe energie op te wek, as dit bydra tot die produktiewe waarde van die boerdery en as dit sakesin maak’. MNR. ABRIE RAUTENBACH, hoof van landboubesigheid by Absa, oor geleenthede wat die rekordlae rentekoers skep. Bl. 18 ‘Sy groot nalatenskap was sy boodskap dat jy die wêreld kan red deur veldbestuur.’ MNR. GUSTAAF LUND, seun van die herlewingslandbou-kenner en skrywer mnr. Andre Lund, oor sy pa se bydrae tot die landbou. Bl. 18 ‘Op die platteland is die beskikbare talent taamlik beperk.’ MNR. THEO BOSHOFF, bestuurder van regsinligting by Agbiz, oor struikelblokke wat…

Restitusie – die teruggee van iets wat ontneem is – is regeringsbeleid. Met of sonder vergoeding, geregverdig of ongeregverdig, sal die kommersiële boere van Suid-Afrika te doen kry met die onteiening van grond om die wetgewing van 1913 reg te stel. Dit is die wetgewing waardeur die landbougrond van Suid-Afrika só verdeel is dat die wit boere die leeue-aandeel daarvan gekry het. Tot dusver is die suksessyfer van boerderye wat deur begunstigdes van grondherverdeling van stapel gestuur is, baie laag, buiten waar onderrig en mentorskap ’n volgehoue, aktiewe deel van die proses uitgemaak het. Gebrekkige kundigheid by die nuwe boere is die grootste oorsaak van mislukkings. Waardevolle hulpbronne word só vernietig. Suid-Afrika se kommersiële boere kan in dié verband deel wees van die oplossing. Met meer as 40 jaar ervaring…

’n Groot seder het in Stellenbosch se Bottelary-heuwels geval, sê mnr. Beyers Truter, bekroonde wynmaker, oor mnr. Kosie Steenkamp (71), eienaar van die wynplaas Groenland, wat op 27 Junie in Bellville aan kanker oorlede is. “Ons kon darem vir oulaas lekker familietyd saam met hom geniet,” sê mnr. Piet Steenkamp, Steenkamp se naasoudste seun. Piet en sy pa het 20 jaar lank saam op Groenland, wat al vier geslagte lank in familiebesit is, geboer. Kosie, wat op Sutherland grootgeword het, het die wynplaas in 1973 oorgeneem toe sy skoonpa oorlede is. Piet het sy pa met ’n groot boom in ’n bos vergelyk. “Sy takke verteenwoordig sy invloed. My pa was baie betrokke by die gemeenskap – van skole tot landbou-organisasies. Hy het ’n fantastiese hart gehad. Die boom se…

In die artikel “Bokse vol hoop toonvenster vir Karoo se beste produkte” (LBW, 16 Mei 2020, bl. 69) is Louis Steyn verkeerdelik as Louis Lombard geïdentifiseer. Hy is Lani Lombard se skoonseun, nie haar seun nie. Op die foto is, van links, voor: Hanlie Steyn, Louis Steyn, Louzel Lombard Steyn en Lani Lombard; agter: Lops Steyn en Wentzel Lombard. Garick van Staden het die foto geneem. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou. com, tel. 021 406 3183; faks 021 406 2924.…

DIE huidige winter is kouer as wat aanvanklik verwag is, en meer reën het oor die winterreëngebied geval as wat aan die begin van die seisoen voorspel is. Van die redes hiervoor sluit in groter wisselvalligheid weens klimaatsverandering, die moontlike uitwerking van minder kweekhuisgasse weens die inperking tydens die Covid-19-pandemie, ’n natuurlike variasie in klimaat met soortgelyke jare met ’n meer sikliese uitwerking wat al voorheen só aangeteken is, en die gekombineerde stand van die Enso (El Niño Suidelike Ossilasie) en Indiese Oseaan Dipool- (IOD) indeks. Só sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike weerkundige. WINTERREËN Ná swaar reën in Julie het reënvooruitsigte verswak. Dit verbeter eers weer aan die einde van die eerste week in Augustus, met ligte reën wat dan oor die Suid-Kaap moontlik is, sê Van den…

ALTESAME 133 staatsamptenare het probeer om hul hande op die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling se Covid-19-hulp vir boere te lê, het me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, gesê. Dit kom ná me. Annette Steyn, die DA se skaduminister vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, in die debat oor die landbou se spesiale aanpassingsbegroting gesê het 55 staatsamptenare in Noordwes is begunstigdes van die departement se hulppakket van R1,2 miljard vir boere. Die provinsiale departement van landbou in Noordwes het in die Noordwes-wetgewer aangedui dat 2 988 aansoeke vir hulp goedgekeur is, en dat 2 829 koopbewyse uitgereik is. Altesame 55 koopbewyse is nie uitgereik nie omdat dit aansoeke van staatsamptenare was – daarvan was 27 uit die distrik Bonjala, 21 uit Ruth Mompati…

LEDE van die Limpopo-entrepreneursforum (Fole) wil me. Lindi-we Sisulu, minister van menslike nedersettings, water en sanitasie, se aanstelling van Empowering Water Solutions (EWS) om sand-water by sekere nedersettings in die Mogalakwena-munisipaliteit te onttrek, ongeldig laat verklaar. Fole het vroeg in Julie ’n aansoek voor die hooggeregshof in Polokwane gebring om Lepelle Northern Water se aanstelling van EWS ter syde te stel. Fole beskuldig Sisulu daarvan dat sy Lepelle Northern Water se direksie omseil het toe hy nie vinnig genoeg gereageer het op haar versoek dat EWS se tegnologie in Limpopo op die proef gestel word nie. Sy het toe glo Lepelle se direksie ontbind en in Mei ’n nuwe direksie aangestel. Fole vra die hof nou dat die nuwe Lepelle-direksie se besluit om EWS aan te stel, ter syde gestel…

BROOD, mieliepap of rys alleen is nie voldoende vir ’n gesonde bevolking nie. Mense se diëte moet uit al die voedselgroepe saamgestel word om te verseker hongersnood word doeltreffend aangepak, sê die internasionale navorsingsinstituut vir voedselbeleid (IFPRI). Die wêreld is nie op koers om hongersnood teen 2030 uit te wis in ooreenstemming met die Verenigde Nasies (VN) se volhoubaarheidsteikens nie. Trouens, die afgelope vyf jaar het voedselsekerheid en toegang tot genoeg gesonde voedsel vir die wêreldbevolking agteruitgegaan. Daarbenewens moet die wêreld nou die probleme rondom Covid-19 die hoof bied, sê mnr. Qu Dongyu, direkteur-generaal van die Voedsel-en-landbou-organisasie (VLO). Hy was een van die sprekers tydens ’n wêreldwye webinaar van die IFPRI om die 2020-verslag oor voedselsekerheid en voeding vir die wêreld, bekend as die SOFI-verslag (State of Food Security and…

Die sekretariaat van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) doen jaarliks ’n ondersoek na die stand van sake ten opsigte van landboubeleid en subsidies in 54 lande, waarby Suid-Afrika ingesluit is. Die subsidies of ondersteuning geskied op verskeie maniere, wat wissel van betreklik hoë invoertariewe, wat plaaslike produsente teen goedkoper invoer beskerm, tot regstreekse subsidies aan boere gegrond op hektare in produksie of vee-eenhede. Laasgenoemde is die grootste deel van die staatsondersteuning wat boere in die lande kry. Oordragte deur verskillende meganismes in die lande het in 2019 sowat $619 miljard beloop. Ongeveer twee derdes van die ondersteuning het geskied deur regstreekse betalings aan produsente. In lande soos Argentinië en Indië dra landbouprodusente ’n netto las. Hulle is onderworpe aan aansienlike uitvoerbelasting, wat nie net as ’n bron…

Wagyu Suid-Afrika bied vanaf 10-12 November ’n virtuele Wagyu-wêreldkonferensie met die samewerking van Landbouweekblad en Brand Republic aan. Volgens dr. Michael Bradfield, uitvoerende hoof van Wagyu SA, het die Amerikaanse, Britse en Duitse genootskappe reeds hul steun aan die projek toegesê. “Ek is optimisties oor die steun van alle internasionale genootskappe. Die verskillende tydsones sal ’n probleem wees, maar dit is hanteerbaar. Die Suid-Afrikaanse departement van toerisme sal ook moontlik deelneem, mits ons in 2025 ’n binnelandse konferensie aanbied.” Volgens hom word die Wagyu as produk goed op die mark ontvang, ten spyte van die probleme van onder meer die Covid-19-beperkings. “Sommige van die produsente berig oor goeie verkope teen billike pryse. Dit bly egter uiters belangrik dat ons die uitvoermark vir Wagyu-produkte uitbrei,” sê hy. “Produsente kan gerus wees…

’n Gids oor indringerplante deur die plantkundige me. Lesley Henderson het onlangs verskyn. In die boek Invasive Alien Plants in South Africa word meer as 400 indringerspesies bespreek. Volgens wet moet grondeienaars verklaarde indringerspesies bekamp weens die impak daarvan op inheemse plantegroei. Die nuwe gids is ’n nuttige hulpmiddel vir diegene wat ongewenste spesies wil identifiseer. Die bekampingsmaatreëls wat vir elke spesie gepas is, word breedvoerig bespreek. Boonop word die land van herkoms, verspreiding, moontlike bedreiging, die habitatte wat dit inneem, asook eienskappe wat dit skadelik vir mens of dier maak, verduidelik. Kleurkodering, ’n plantgroepindeks, beskrywende simbole en kleurfoto’s maak daarvan ’n maklike naslaanbron. Onder Henderson se leiding het die Sapia-databasis (ook bekend as Die Suider-Afrikaanse Indringerplante-atlas) in 1994 verskyn. Sy het ook Plant Invaders of Southern Africa en Alien…

PLAASINLIGTING LIGGING: Hluhluwe, KwaZulu-Natal NAAM: Badenhorstboerdery EIENAARSKAP: Maatskappy VERTAKKINGS: Pynappels en kleinvee GRONDTIPE: Gemeng VELDTIPE: Gemeng GEMIDDELDE REËNVAL: 750 mm per jaar KORTOM ■ ’n Opbrengs van tot 90 t/ha is met presisieboerdery en goeie boerderymetodes moontlik. ■ Omdat dit relatief min in dié streek reën, word die grond deeglik losgemaak sodat elke druppel reën die grond kan binnedring. ■ Nuwe planne word beraam om die opbrengs te verhoog en die gehalte van die pynpappels te verbeter. Die pad vanaf bok-smous en klein pynappelboer wat gesukkel om van ’n oorlogbesering te herstel, tot megaboer en Suid-Afrika se grootste uitvoerder van pynappels wat vir die vars mark gekweek word, was nie aldag maklik nie. Vandag kan mnr. Casper Badenhorst van Hluhluwe in die noorde van KwaZulu-Natal egter met genoegdoening terugkyk en…

GEBRUIK VAN WATER UIT ’N SERWITUUTSLOOT Ons bly op ’n klein dorpie waar ons enigste bron van water ’n serwituutsloot is. Elke eiendom het sy eie waterbeurt. Die sloot loop oor ander mense se eiendom. Die sloot is tans erg toegegroei deur bosse en onkruid. Die meeste boere en eienaars help om die sloot skoon te maak, maar een spesifieke inwoner wil nie saamwerk nie. Die sloot loop oor sy eiendom en hy weier om dit skoon te maak en belet enigiemand om in die sloot te werk. Die boere hier het egter onlangs saamgestaan en dit skoongemaak sodat die water normaal kan vloei en nie opdam nie. Elke boer kort immers sy water. Het ons die reg om die sloot op sy eiendom skoon te maak of mag hy…

Sedert Tobias Basson, oorspronklik ’n boer van Clanwilliam, Birinzi Farm in die distrik Masaka in Uganda in 2016 saam met ’n Ugandese sakeman gekoop het, het hulle verskeie gewasse geplant – van aartappels en waatlemoene tot soetrissies en grondboontjies. Nou wil hulle meer aandag gee aan koffie. “Koffie het ’n betreklik hoë waarde en bring meer geld in as die ander gewasse. Die vervoerkoste na Mombasa in Kenia, die naaste uitvoerhawe, is hoog,” sê Tobias. Aangesien koffie wêreldwyd gewild is, is dit een van die vernaamste handelsprodukte ter wêreld. Jaarliks word meer as 400 miljard koppies koffie wêreldwyd gedrink. Boere in altesaam 34 Afrikalande verbou koffie op die een of ander skaal. Hulle maak deel uit van meer as 25 miljoen boere in 70 lande wat met koffie boer. Volgens…

BLOEDNIER bly die grootste oorsaak van vrektes weens siekte by skape en boere moet voortdurend daarteen waak, anders kan hulle groot verliese ly, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), in sy verslag oor siektes wat in Junie aangemeld is. Hierdie siekte het verskeie oorsake, soos die dermkanaal wat ophou funksioneer, skielike verandering vanaf swak veld na welige, groen weiding, vinnige verandering in die rantsoen, beweiding van voergewasse soos lusern, groen koring en groen hawer, ’n rantsoen wat baie proteïen bevat, ooreet aan konsentraat of weidings, ontwurming en besmetting met koksidiose. ’n Vinnige verandering in die weer en verlepte weiding kan ook ’n aanleidende oorsaak wees. Boere moet ooie vroeg in Julie teen bloutong inent en die lammers op ses tot tien weke oud teen…

’n Kort WhatsApp-boodskap het Saterdagmiddag die hartseer nuus gebring: “Ek is so jammer, maar Pa is vanmiddag om 14:59 oorlede.” Ons by Landbouweekblad het geweet die legendariese Karooboer mnr. André Lund stoei met die Covid-19-virus, maar die oubaas was altyd so sterk en gesond. Hy was ’n klein en energieke man, maar met ’n yslik groot nalatenskap. Soos meestal die geval in boerdery is, was dit die somme wat oom André op sy eiesoortige lewenspad geplaas het. As ’n jong wolboer was die geld maar skraps. ’n Gesprek met ’n jong dosent, dr. Piet Roux, later die direkteur van die Landboukollege Grootfontein en uiteindelik ook ’n lewenslange vriend, het oom André egter op ’n kennistog geplaas wat hom toegelaat het om die natuur se veerkragtigheid ’n deurslaggewende rol in sy…

EN EK. Wat kan ’n jong man nou meer begeer as sy eie Brahmanboerdery met sy getroue Rifrug, Vellies, aan sy sy? Mnr. Benic van Onselen (19) besit sedert 2018 saam met sy jonger broer, Martin (15), hul eie Brahmanboerdery op ’n stuk grond op die plaas Oudedorp by Potchefstroom wat hulle by hul pa, Marius, huur. Marius is ’n sakeman van Pretoria wat naweke boer. Die seuns se boerdery bestaan uit 80 stoet- en kommersiële Brahmane. Benic is heeltydse student in BCom (landbouekonomie en risikobestuur) aan die Noordwes-Universiteit in dié stad, en hy gebruik sy inkomste uit die boerdery om vir sy studie te betaal. Sy broer is nog op skool. Hul ma, Juanita, het die foto geneem.…

MNR. JOHAN DANNHAUSER van Parys boer met Droughtmasterbeeste en bedryf ’n voerkraal op hul familiegrond. Hy sê daar is veral drie dinge wat vir hom ononderhandelbaar is: harde werk, die toepassing van voortreflike boerderybeginsels en die aanhou van geharde, vrugbare beeste wat op die veld én in die voerkraal hul man kan staan. Lees die artikel op bl. 46. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Linda, het twee seuns — Kobus jr. en Nico. Ons boer saam met my pa, Kobus, ma, Gezina, en twee susters, Devina en Carina. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja. BComRek aan die Noordwes-Universiteit in Potchefstroom. HET JY ’N STOKPERDJIE? Stoetbeeste is my stokperdjie. WAAR HOU JY VAKANSIE? Op ons bosveldplaas, Buffelshoek, in die Sabie-Sandnatuurreservaat. Die natuur is my passie. WATTER SPORTSPANNE ONDERSTEUN…

DIE landboudiensverskaffingsmaatskappy NWK se kleinhandels- en Best Drive-afdeling op Lichtenburg het gedurende Julie 200 sakke teer van R20 000 aan die Ditsobotla-munisipaliteit geskenk om te help om slaggate op die dorp te herstel. Mnr. Johan Bezuidenhout, groepshoof van korporatiewe bemarking by NWK, sê paaie op plattelandse dorpe verval en NWK wil onder meer met die herstel van teerpaaie op die dorp help om ’n bydrae tot die gemeenskap te lewer. “Almal kom tog dorp toe en deur die slaggate te herstel, wil ons help om die gemeenskap, waarvan NWK deel is, op te hef. Ons kan nie net terugsit en toekyk hoe die paaie versleg nie. Ons wil met hierdie projek ook ’n verskil maak vir die hele gemeenskap.” Bezuidenhout sê die munisipaliteit het reeds ’n onderhoudsplan gehad om van…

1 NAMIBIË| Melkbedryf veg om oorlewing Stygende voerkoste, droogte, die swak ekonomie en goedkoop melkinvoer dwing die Namibiese melkbedryf op sy knieë. Die Namibiese Landbou-unie (NLU) sê van die 45 melkboere van ’n paar jaar gelede is daar nou net 12 oor. Produksie het gedaal van 24 miljoen liter melk in 2018 tot 21 miljoen in 2019, en ’n verwagte 16,7 miljoen liter vanjaar. Boere kon weke lank nie brouersgraan, ’n belangrike deel van die melkrantsoen, koop nie, omdat Namibian Breweries weens Covid-19 weke lank weens ’n verbod op drankverkope gesluit was. Die NLU sê die betrokkenes is gretig om saam te werk vir groter doeltreffendheid, onder meer deur pasmaakrantsoene. Die bedryf bespreek ook ’n moontlike staatsubsidie teen stygende produksiekoste en beter invoerbeheer. – Charl van Rooyen 2…

SUID -AFRIK A se landboubedryf troon nie sonder rede kop en skouers uit bo die ander sektore van die ekonomie nie. Die belanghebbendes in die waardeketting bestuur elke dag die risiko’s waaraan hulle blootgestel word uitstekend. Kom ons gee erkenning aan die georganiseerde landbou en instellings in die waardeketting wat ’n groot bydrae lewer om ’n omgewing te skep waarin die landbou kan gedy. Een goeie idee kan die begin van welvaart wees en onderlinge vertroue kan daardie welvaart mettertyd laat toeneem. Neem byvoorbeeld die gedagte van landbouleiers om die koringforum op 26 Januarie 1994 tot stand te bring ná die deregulering van die koringbedryf. Die doel van die koringforum was om ’n beleid daar te stel om brood aan verbruikers te verskaf teen die laagste moontlike haalbare pryse. Een…

Die lewendehawebedryf is sedert Desember twee maal op sy knieë gedwing – eers met die verbod op veeveilings weens die uitbreking van bek-en-klouseer, en daarna moes afslaers opnuut planne beraam met die inperking weens Covid-19. Vir klein, onafhanklike vee-agente soos Hobson & Co in die Oos-Kaap was dit ’n kans om te besin. “Dit het ons tyd gegee om na te dink waaroor die bedryf eintlik gaan en wat ons verantwoordelikheid daarin is. Ons het in ’n stadium vinniger gehardloop as wat ons kon loop,” sê mnr. Paul Hobson, mede-eienaar van Hobson & Co. Hy was verbaas oor hoe vinnig hulle by al die maatreëls kon aanpas. “As klein besigheid het ons skielik beweeg van 108 veilings per jaar na bykans geen vee wat meer op veilings verkoop word nie.”…

Die koue fronte wat die afgelope tyd welkome reën oor Suid-Afrika gebring het, het min genade vir die uiters droë Boesmanland gehad. Me. Alida van Niekerk sê by hulle, sowat 40 km suid van Pofadder, “is baie skape aan die dood afgestaan” tydens die laaste twee fronte wat kort op mekaar gevolg het. “Dit was verskriklik koud. Hier het minstens 30 skape van die koue gevrek. Dit is dié waarop ons tot dusver afgekom het. My man, Wilhelm, is teen die grond.” Van Niekerk sê daar het sowat 2 mm reën geval wat opgevolg is deur ’n ysige wind. Sy hoor van goeie neerslae rondom Springbok, Loeriesfontein en in die Hantam-omgewing. In die omgewing van Loeriesfontein en Nieuwoudtville het dit 16 mm tot 22 mm gereën, sê me. Chrismari van…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR? ’n Skaal, want as jy nie weeg nie, weet jy niks. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Moenie boerderybesluite op politiek grond nie. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om die verkeerde bulle te koop. HOE HET DIE KRISISSE WEENS BEK-EN-KLOUSEER EN DIE COVID-19-PANDEMIE DIE BOERDERY GERAAK? Pryse is baie onstabiel, wat dit moeilik vir ’n voerkraal maak, maar die speelveld is vir almal gelyk.…

Om goeie winste uit ’n beesboerdery te genereer is moeilik – en dit is om die minste daarvan te sê! Niemand wil eintlik hieroor praat nie, maar as jy baie somme maak soos ek, weet jy dat die stelling hierbo waar is. Ter sprake is ’n suiwer beesboerdery wat nie gesubsibieer word deur ’n groot aartappel-, appel-, mielie- of sojavertakking, of ’n besigheid in die stad wat help om alles te finansier nie. Tom Lasater, pionier wat die Beefmasterras ontwikkel het, het die stelling gemaak dat beesboerdery eenvoudig is en dat die moeilike deel is om dit eenvoudig te hou. Oor jare is beesboerdery onnodig gekompliseer. Dit het veroorsaak dat ons al hoe meer wil inmeng met die natuur, want ons dink ons is slimmer as die natuur. Weer eens…

Al wat oorgebly het van die vorige era se funksionerende spanne kundiges wat boere met plaas- en weibestuursbeplanning kon help, is enkele mense op pad na aftree-ouderdom. Dr. Louis du Pisani, wat onlangs as nasionale bestuurder van produksie-advies en -ontwikkeling by die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) uitgetree het, is een van die mense wat die leemte probeer vul. Sy grootste bekommernis is dat daar nie meer mense opgelei word wat plaas- en weidingsbeplanning kan doen nie. “Hoekom sal jy in daardie rigting studeer as daar nie werk is vir jou daarna nie? Ek het nie ’n oplossing daarvoor nie, hoewel ek ’n paar klante het met goeie idees om weer meer poste te skep.” Hy sê die mense wat die nodige vaardighede het, is reeds afgetree of gaan binne die volgende…

Jogurt-en-suurlemoen-lamsvleis met knoffel en uie Ek het ’n skaapboud in my vrieskas gehad waarmee ek hierdie resep gemaak het, maar enige roosterstuk sal geskik wees. Blad, skenkels of selfs ’n skaapnek sal heerlik wees as jy dit op hierdie ongewone manier gaarmaak. ■ Skaapboud of -blad van ongeveer 2 kg ■ Olyfolie, sout en varsgemaalde swartpeper ■ 500 ml dik natuurlike jogurt ■ 2 kleinerige uie, grofgekap ■ Fyngerasperde skil en sap van 2 groot suurlemoene ■ 125 ml vars suurlemoensap ■ 10 knoffelhuisies ■ 10 ml seesoutvlokkies ■ 10 ml varsgemaalde swartpeper Sny die meeste van die vet en vel van die boud of blad af. Bedruip die vleis met olyfolie en smeer dit in met sout en peper. Sit die jogurt, uie, suurlemoensap en skil, die 125 ml…

AARDSE GENOT Die Cape of Good Hope-wynreeks van Anthonij Rupert-wyn word gemaak van druiwe uit van die oudste wingerd in Suid-Afrika, asook van druiwe wat op twee uitgesoekte plase spesifiek vir dié besonderse reeks verbou word. Een van hulle is Altima, ’n prentjiemooi plaas in die afgesonderde Elandskloof naby Villiersdorp. Die hoogste wingerd op dié bergplaas word soms met ’n lagie wintersneeu bedek. Danksy die kontinentale klimaat en groot temperatuurskommelinge word die druiwe stadig ryp, wat ongelooflike geure laat ontwikkel. Sedert 2009 word daar ook gesogte swart Perigord-truffels op dié plaas verbou (opgeleide honde help tydens oestyd om dié kosbare heerlikhede uit te snuffel). Truffels word nie verniet swartgoud genoem nie – jy moet diep sakke hê om hierdie lekkernye te bekom. Danksy produkte soos truffelgegeurde sout en botter is…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Junie vanjaar vir grond van meer as 10 ha. Altesame 250 ooreenkomste is in dié tyd in 32 distrikte gesluit. Dit is 35,1% minder as in die ooreenstemmende tyd ’n jaar gelede. In die betrokke tyd is 123 248 ha (-53,6% teenoor verlede jaar) teen R1,684 miljard verhandel. By Cradock het pryse stewig gestyg (20,9%), maar tot 40% van die distrikte toon dalende prysneigings. Veral die ooste en die Karoo word die ergste geraak. By Matatiele, Molteno en Willowmore was daar net enkele transaksies en kon ’n vergelykende syfer teenoor die vorige maande nie bereken word nie. Plase van 600 ha en groter se verhandelings is 45,6% laer as ’n jaar gelede.…