Innholdsfortegnelse for 4/30/2020 i Landbouweekblad

VURKHYSERGIMNASIUM Mnr. Nicol de Villiers (foto) en sy broer, Johan, van die Klein Roosboom-wynlandgoed buite Durbanville in Kaapstad moes ander oefenplanne maak toe hul plaaslike gimnasium wees die Covid-19-inperking moes sluit. Hulle gebruik nou hul Landini-trekker, ’n vurkhyser, gasilinders, toue, katrolle, kettings en ander los goedere wat op die plaas rondstaan om hul oefenprogramvol te hou. “Dit is ’n manier om van stres ontslae te raak en vorm deel van ons roetine,” sê Johan. “Dit spaar ons darem nou ’n halfuur se ry per dag om by die gim te kom. Wie weet, ná die inperking gaan ons dalk nie eens terug nie.” SAAMRYGELEENTHEID Die sitrusbedryf hoop om vanjaar weer, soos verlede jaar, vrugte wat vir Japan en China bestem is, op dieselfde skepe te vervoer. Asia Fruit berig ’n…

DAAR is wyd sprake dat kleinsake-ondernemings nie die steun ontvang wat banke vinnig en luid verkondig het aan die begin van die Covid-19-krisis nie. Die banke het immers die steun van die Reserwebank, wat vereistes vir kapitaal verslap het. Dit laat banke toe om leningterugbetalings aan geraakte kliënte en ondernemings uit te stel sonder om bykomende kapitaal beskikbaar te hê. Dit is ’n beduidende stap wat die bedryf beweegruimte gee in dié verwagte finansiële katastrofe. Op hoë vlak het banke ingestem om verbruikers en ondernemings die vloeibaarheid te gee om paaiemente te verminder of vir drie maande uit te stel tydens die krisis. Of dié verligting egter by kliënte uitkom – onder wie die honderdduisende kleinsake-eienaars – is ’n heeltemal ander vraag. Mnr. Mark George, wat 80 mense in diens…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Fiskale verligting, maar landbou steeds misken ■ Ou kop op jong stoetteler se lyf ■ Herlewingslandbou: ‘Moenie bang wees om in die winter te plant nie’ ■ Sonneblom bekamp self onkruid ■ Boereplanne: Kalaharikoelboks vir jagtogte, Gooi weg die sakboekies! GESIN ■ Ontbyt vir Ma ■ Jakkalsvlei: Sinoniem met goeie wyn en landboutoerisme GROOTVEE Op net 27 was mnr. Derick le Roux van die Limousin-stoetery Xourel by Lichtenburg die jongste boer nóg wat bekroon is as SA Stoetteler van die Jaar. Hy plaas groot klem op rekordhouding en biosekerheid, en skram nie weg daarvan om buite sy gemaksone te beweeg nie. Dít is hoe die stoetery snelle teelvordering kon toon.…

DIE onttrekking aan polisiemannekrag uit boerderygebiede om Covid-19-inperkingsmaatreëls te polisieer, het gelei tot ’n ongekende toename in die diefstal van landbouprodukte en ander misdaad in landelike gebiede. In dele van die Vrystaat het mieliediefstal só erg toegeneem dat boere tot R15 000 per maand ekstra aan veiligheidswagte moet opdok om hul landerye te bewaak. Mnr. Tommie Esterhuyse, voorsitter van Agri SA se landelike veiligheidskomitee, sê veediefstal gaan onverpoos voort ondanks die inperking. Die Covid-19-krisis het die toepassing van die nuwe landelike veiligheidstrategie op provinsiale vlak belemmer. “Wat ander eiendomsverwante misdade op plase betref, is daar ook geen afname nie. Ons is baie bekommerd daaroor dat die polisie landbouveiligheidsverteenwoordigers onttrek om eerder patrollies te doen en skofte te werk in dorpe en woonbuurte, want dit skep ’n groter probleem met die…

DIE wynbedryf se vreugde oor uitvoer wat tydens die staat van inperking onder sekere omstandighede kon voortgaan, was van korte duur. Die bedryf se toekoms is nou duisterder as tevore. Mnr. Fikile Mbalula, minister van vervoer, bevestig in ’n verklaring die vervoer van alle alkoholprodukte en die vervoer van wyn vir uitvoerdoeleindes moet stopgesit word. Die wynbedryf het op 7 April toestemming gekry om wyn wat vir uitvoermarkte bestem was, soos ander landbouprodukte, te vervoer. “Nadat die besluit geneem is, het kommer ontstaan oor onbedoelde gevolge daarvan. Misdaad het reeds kop uitgesteek in die vorm van inbrake en diefstal vanuit geslote afsetpunte. Die vervoer van wyn vir uitvoermarkte is iets wat ons sal heroorweeg, maar in ’n neutedop, ons laat nie langer die vervoer van wyn toe nie,” sê Mbalula.…

GESPREKKE met die regering is teen druktyd voortgesit om aspekte van die wolbedryf wat kragtens die inperking weens die Covid-19-pandemie opgeskort moes word, te hervat. Dit kom ná onderhandelinge op ministersvlak deur Cape Wools, die Suid-Afrikaanse Wol-en-bokhaarkopersvereniging en die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV), tesame met Agri SA en die landbousakekamer Agbiz. Omdat wol as ’n nie-noodsaaklike landbouproduk geklassifiseer is, is wolverhandeling en verskeping tydens die inperking opgeskort. Voorts was dit onduidelik of skeerbedrywighede kon voortgaan. Ná afloop van die aanvanklike onderhandelinge is dit duidelik gestel dat wol wat reeds verkoop en gelaai is, asook skeerdienste, vir die res van die inperkingstyd kan voortgaan. Die inperkingsmaatreëls het egter nie voorsiening gemaak vir ander dienste binne die wolwaardeketting nie, soos makelaars en die woltoetsburo. Dit beteken die wolwaardeketting was nie heeltemal oop vir…

DIE gemengde finansieringskema is heringestel nadat dit verlede jaar tydelik opgeskort is om te keer dat onder meer staatsamptenare daarvoor kan aansoek doen. Mnr. Sydney Soundy, uitvoerende hoof vir strategie en kommunikasie by Land Bank, het aan Landbouweekblad bevestig die skema, wat ’n toelae- en leningskomponent het, onder ’n tussentydse regime heringestel is. Dit sal voortduur totdat die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling die raamwerk afgehandel het. Die tussentydse maatreëls bevat voldoeningskriteria en hersiende ekonomiesevoordeelkriteria, asook ’n puntestelsel. Die gemengde finansieringskema beoog om alle landbouverwante uitgawes en kapitale uitgawes wat boere mag hê, te ondersteun. TELEURSTELLING By die heringestelde skema is sleutelkriteria ingevoeg wat swart boere in werklikheid verhinder om vennootskappe met kommersiële boere te sluit. Van dié kriteria is dat die boerderyonderneming 100% in swart be-sit moet…

1 CHINA | Dís waarmee veeboere nou mag boer Die Chinese regering het ’n konseplys uitgereik van diere waarmee dié land se veeboere in die toekoms mag boer. Die besluit volg op die Covid-19-pandemie wat vermoedelik sy oorsprong op ’n mark vir lewende, wilde diere in Wuhan gehad het. CNN berig dat die Chinese departement van landbou se lys varke, beeste, hoenders en skape insluit, asook sogenoemde spesiale vee soos verskillende hert-spesies, alpakkas en volstruise. Twee vos-spesies, wasbere en nerts word ook as vee geklassifiseer, maar hulle mag nie vir vleis aangehou word nie. Die spesies waaruit wetenskaplikes vermoed die virus na mense oorgedra is, soos ietermagogge, vlermuise en sivetkatte, is nié op dielysnie.Hondeisooknieopdielysnie. —Jasper Raats/CNN 2 AMERIKA | Gifstof stilletjies goedgekeur ’n Omstrede onkruiddoder, Alite 27, wat…

Suid-Afrika het die eerste keer sy eie druifkultivar wat spesifiek vir die maak van rosyntjies geteel is, die Sundowner. Die naam is ontleen aan die rooierige skynsel op die korrels. Sundowner is die uitvloeisel van samewerking tussen die droëvrugtebedryf en die Landbounavorsingsraad (LNR) die afgelope drie dekades. Rosyntjies verteenwoordig nagenoeg 80% van die droëvrugte wat in Suid-Afrika geproduseer word. Mnr. Stefan Jordaan, senior landbouspesialis by Raisin SA, sê dit is ’n songedroogde rosyntjie van dieselfde gehalte as die tradisionele Sultana Seedless. Dit word vroeër ryp en lewer ’n beter volgehoue drag. Omdat Sundowner vroeër as Sultana Seedless geoes kan word, kan die drooggeriewe beter benut word omdat al die druiwe nie gelyk ryp word nie. Kommersiële blokke Sundowner is by Vanrhynsdorp aangeplant, waar proewe al jare lank met hierdie kultivar…

Hommeltuie wat in normale toestande in onder meer die landbousektor gebruik word, word toenemend in die stryd teen Covid-19 ingespan. General Aeronautics, ’n maatskappy in die Indiese stad Bengaluru, het byvoorbeeld die sproeikoppe wat op sy hommeltuie aangebring is, begin inspan om groot stadsgebiede met ontsmettingsmiddels te bespuit. Die sproeikoppe word gewoonlik gebruik om kopersulfaat teen vrugteverrotting op arekaneut-palmbome te spuit. Mnr. Abhishek Burman van General Aeronautics het in ’n artikel op die webblad BusinessLine vertel hommeltuie kan vinnig groot gebiede dek. Dit kan ontsmettingsmiddel tot 25 keer deegliker toedoen as wat mense kan. Gebiede wat nie maklik te voet bereik kan word nie, kan ook ontsmet word. “Dit help alles om mense se kontak met die virus te beperk,” het hy gesê. Die Indiese stad Chennai gebruik hommeltuie om…

Kliënte vra gereeld wat hulle moet doen as een van hul ouers aan demensie begin ly. Hoe bestuur ’n mens so ’n situasie ten beste wat boedelbeplanning betref? Daar is baie voorbeelde van bejaardes wat weens hul ouderdom en ’n gebrek aan vermoë, hetsy fisiek of verstandelik, ’n sogenoemde volmag aan ’n kind of ander persoon gegee het om hul sake te bestuur. Gewoonlik is dit banksake, mediese versekering en die bestuur van hul dag-tot-dag-sake. Die bedoeling is gewoonlik om sodanige volmag te laat geld tot die einde aanbreek. Let daarop dat niemand aan iemand anders ’n volmag kan gee as hy of sy nie self in staat is om sodanige take te verrig of besluite te neem nie. Wat die Suid-Afrikaanse reg betref, is so ’n volmag slegs geldig…

’n Tegnologiese oplossing is nou beskikbaar vir daardie penarie wanneer jou motor se battery afgeloop het en jy stoksielalleen is. Die gewone oplossing om ’n pap motorbattery weer aan die gang te kry, is om jou motor se battery met brugkabels aan ’n ander voertuig te koppel en die battery te herlaai. As daar egter nie ’n gawe siel met brugkabels en ’n motorbattery naby is om te help nie, is die Primus Jump Starter jou redding. Hierdie herlaaitoestel word deur Romoss vervaardig, ’n maatskappy wat in eksterne batterylaaiers spesialiseer. Die volgelaaide Jump Starter het genoeg krag om ’n pap battery 20 keer aan die gang te kry met 400 ampère-piekstroomkrag. Al wat jy moet doen, is om die krokodiltand-klampe op die gewone manier te koppel (rooi aan rooi en…

WOLKAMPIOENE 1 Senior kampioen, GU 8064. Eienaar: Mnr. Jan Uys (naaslinks, 082 375 9217), Marnesdacht-Vleismerino’s, Nooitgedacht, Steynsrus. By hom is mnre. Thomas Uys (links), Simon Mofokeng (naasregs, hanteerder) en Jan Joubert (BKB). 2 Junior kampioen, GZ 8195. Eienaars: Mnre. Faan (links, 076 111 9575) en Van Aardt Greyling (naaslinks, 082 782 7674), Ricksuhill, Lady Grey. By hulle is mnre. Pietman Lande (naasregs, hanteerder) en Jan Joubert (BKB). 3 Ramlamkampioen (jonger as 12 maande), LT 9040. Eienaars: Mnr. Manie (links, 083 232 4324) en me. Alta Lombard, Stelena-stoetery, Nooitgedacht, Oranjeville. By hulle is mnre. John Khanye (naasregs, hanteerder) en Jan Joubert (BKB). 4 Ramlamkampioen (jonger as 8 maande), ROS 9030. Eienaar: Mnr. Fanie Strydom (links, 081 043 8040), Roscoe-stoetery, Reitz. By hom is mnre. Johannes Thulo (middel, hanteerder) en Jan Joubert…

GAUTENG CARLETONVILLE GROOTFONTEIN (466), 211 ha, aan D.G. Fourie, van Padlaskiboerdery, R2 530 000. KAALPLAATS (394), 25 ha, aan C. en E. Zevenster, van P. Zevenster, R1 050 000. LEEUWPAN (58), 25 ha, aan Heels for Sustainable Growth (Edms.) Bpk., van M.L. Griesel, R350 000. LEEUWPAN (58), 82 ha, aan TsutsuMaTrading(Edms.)Bpk., vanW.T.T.Letsie,R700000. NIGEL IR (194), 21 ha, aan Van Helsdingen-familietrust, van E.C. en J.M. van Helsdingen, R800 000. SCHOONGEZICHT(378),37ha, aanZamalwandleTransport Logistics (Edms.) Bpk., van R. van Schalkwyk (Edms.) Bpk., R3 800 000. WELVERDIEND(379),22ha,aan A.S. en M. Human, van Argento TradingBK,R700000. PRETORIA DE WAGENDRIFT (417), 655 ha, aan 114 Klerksoord (Edms.) Bpk., van L.F. Marais, R2 550 000. HAMANSKRAAL (112), 86 ha, aan Stad Tshwane, van J.S. Wailer, R12 000 000. HARTEBEESTFONTEIN (123), 21 ha, aan M. Rossouw, van R.J. Brews,…

2,6%-7% Die Wêreldbank verwag dat Afrika suid van die Sahara se landbouproduksie met 2,6% tot 7% kan inkrimp weens Covid-19, wat tot ’n erge voedselkrisis kan lei. Die bank verwag dat dié streek se ekonomieë tot $79 miljard (sowat R1,4 biljoen) kan verloor. Die risiko vir verliese is hoër indien daar handelsversperrings ontstaan. Kosinvoer kan met 13% tot 25% daal weens ’n kombinasie van hoër transaksiekoste en laer plaaslike vraag. Ontwrigting in waardekettings hou ook risiko’s vir uitvoerders in. – Business Day 3,3% BankservAfrika se indeks van ekonomiese transaksies (Beti) was in Maart 3,3% laer op ’n kwartaalgrondslag. Dis die skerpste daling sedert Augustus 2008. Dit dui daarop dat die ekonomie vinnig aan die inkrimp is weens die Covid-19-pandemie. Die Beti meet alle elektroniese transaksies, waaronder inbetalings, geldoordragte, kontantonttrekkings en…

‘Hulle vervolg eerder mense wat ’n rook- of drinkdingetjie wil aanskaf, selfs onredelik hardhandig, terwyl boewe wat voedselsekerheid bedreig, geen vorm van polisiëring vrees nie.’ MNR. HENK VAN DE GRAAF, streekvoorsitter van TLU SA Noord, oor onvoldoende polisiëring in landelike gebiede tydens die inperking. Bl. 14 ‘Ons weet nie meer wat om te doen nie.’ ME. ANZETTE BORCHERDS, groenteboer van Kraaifontein, oor die grondbesetting op haar plaas waarvoor daar geen oplossing is nie. Bl. 24 ‘Die probleem is ‘n gebrek aan kontantvloei, en dis veroorsaak deur die droogte.’ MNR. JOHN KEEVY, Oos-Kaapse eiendomsagent, oor die feit dat die regering se planne vir onteiening sonder vergoeding ’n mindere rol speel in onsekerheid op die plaasmark as ekonomiese werklikhede. Bl. 15 ‘Dis teleurstellend dat die praktiese ervaring en kundigheid van kommersiële boere…

MNR. WESSEL HATTINGH van Heilbron is die teler van die Brahmanbul wat op 2019 se LRF-veeskool as die Breedplanbul van die Jaar bekroon is. Lees op bl. 38 meer oor die bul, Hatting se teelbenadering en die hulpmiddels wat hy inspan. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Leonie, het vier kinders. Wessel jr. en sy vrou, Joanne-Mari, boer saam met ons as gelyke vennote. Ons drie dogters met hul gesinne woon in Johannesburg. Elsa bestuur en besit ’n advertensie-en-bemarkingsonderneming, Rema is saam met Elsa in die onderneming, en Carmen praktiseer as advokaat. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Nee, dis een van my verlore geleenthede. HET JY ’N STOKPERDJIE? Om die natuur met die wonder-like geleenthede wat dit bied, te geniet. WAAR HOU JY VAKANSIE? My grootste liefde bly…

DIE regering se grondhervormingsplanne speel die afgelope jaar ’n kleiner rol in boere se besluit om hul plase op die mark te sit. Dit gebeur eerder weens die droogte en sy nadraai. “Die droogte is in baie dele van die land gebreek, maar sy finansiële impak gaan nog lank gevoel word,” sê mnr. John Keevy van Keevy Auctioneers & Estate Agents, wat reeds dekades lank in die Oos-Kaap bedrywig is. Hy sê die impak kan selfs gesien word in die mark vir gebruikte landbouwerktuie. ’n Groot oorskot is opgebou en pryse op veilings is deesdae maklik 30% laer as voorheen. “Die probleem is ’n gebrek aan kontantvloei en dit is deur die droogte veroorsaak.” Droogte, en veral ’n langdurige een, het altyd ’n uitwerking omdat dit onsekerheid skep, sê mnr.…

DIE pluimveebedryf help nie net tydens die inperking klein ondernemings en informele handelaars om weer sake te kan doen nie, maar skenk ook hoenderprodukte aan arm gemeenskappe en haweloses. Die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), wat die hulp koördineer, sê hy beskou klein, mediumgroot en mikro-ondernemings as ’n belangrike deel van die waardeketting vir hoenderverspreiding. “Ons het ’n lys van sowat 670 klein ondernemings en lig hulle tydens die inperking in hoe regulasies hul sake raak. “Uit die daling in vraag na dagoudkuikens en voer was dit vir ons duidelik dat groot getalle van dié klein ondernemings weens die inperking ophou boer het,” sê mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die SAPV se braaihoenderorganisasie. “Ons het kommunikasie tussen klein ondernemings en owerhede oor aansoeke om handelspermitte of probleme wat weens die inwerkingstelling of…

OP die Kaapse Vlakte is winkels by Athlone, Manenberg en Mitchells Plain beroof en geplunder op die 19de dag van Suid-Afrika se staat van inperking. Inwoners sê dit is omdat hulle honger is. Hulle beskuldig die staat daarvan dat kospakkies net in sekere gebiede uitgedeel word. Op dieselfde dag sak mense op vier winkels in die noordelike voorstede van Port Elizabeth toe en dra kratte vol gesteelde kruideniersware weg. Toe die polisie hulle probeer voorkeer, word hulle met klippe bestook. Boere berig diefstal van landbouprodukte op plase is aan die toeneem. Mense steel kos, vee word sommer daar in die veld geslag en daar is nie plaaswagte of patrollies wat die polisie kan help om wet en orde te handhaaf nie. Dít is maar enkele voorbeelde van hoe Suid-Afrika sy…

KORT ná Paasnaweek het die toeloop na die Johannesburgse varsproduktemark só toegeneem dat die mark genoodsaak was om die getal besoekers deur toegangsbeheer te beperk. Terselfdertyd het die Reserwebank aangekondig die repokoers gaan weer verlaag word. Die impak van die laer rentekoers en ’n besparing op ander uitgawes tydens die inperking bied verligting aan verbruikers. Verbruikers bestee egter meer aan voedsel – in die algemeen hul grootste uitgawe. Gevolglik styg kospryse. LAER RENTEKOERS Die Reserwebank se monetêre beleidskomitee het op Dinsdag 14 April ná ’n noodvergadering verrassend aangekondig dat die repokoers met ’n verdere 100 basispunte tot 4,25% verlaag word. Die verwagting is dat die bruto binnelandse produk vanjaar met 6,1% kan afneem. Hou in gedagte dat Suid-Afrika eers in September Statistieke SA se resultate gaan kry oor hoe die…

Kommer heers onder sonneblomboere dat die laat reën in April swamprobleme kan veroorsaak. Die reën vertraag ook die invordering van die oes. Dié faktore ondersteun plaaslike sonneblompryse. Internasionale sonneblomproduksie het hierdie seisoen nuwe rekordvlakke bereik wat die internasionale sonneblom- en sonneblomprodukpryse aanvanklik onder druk gehou het, sê mnr. Luan van der Walt, ekonoom by Graan SA. Die afgelope paar weke se verandering in die internasionale handelsomgewing het egter die markte gesteun. “Die internasionale prys van sonneblomolie het die afgelope twee weke skerp gestyg nadat van die wêreld se grootste uitvoerders van sonneblomsaad beperkinge op uitvoer aangekondig het.” Die beperkings, geldig tot 30 Junie, het veral lande soos Turkye, wat ’n groot invoerder is, onkant betrap. Turkye is nou genoodsaak om meer sonneblomolie in te voer. Die hoër vraag na sonneblomolie…

Dit gebeur sporadies dat daar ’n uitbreking van sekere insekte is. Dit kan ook soms gebeur met spesies wat vir die biologiese bestryding van onkruid gebruik word. Dit was onlangs die geval met ’n soort blaarbesie, Falconia intermedia (Distant) (Hemiptera: Miridae). Dié sapsuigende insek is in 1994 uit Jamaika ingevoer en deur die Landbounavorsingsraad (LNR) in kwarantyntoestande bestudeer. In 1999 is dit, ná uitgebreide toetsing, goedgekeur vir vrylating op spesifieke plekke in Suid-Afrika as ’n biologiese bestrydingsmaatreël teen die 14 indringersoorte lantana (Lantana camara). Afgesien van twee plekke – een toetsgebied buite Port Alfred in die Oos-Kaap en ’n ander by Tzaneen in Limpopo – was die insek se lewensduur reg oor Suid-Afrika oënskynlik van korte duur. Die gebruik daarvan as biobekampingsmaatreël vir lantana is daarom gekeer. Die afgelope twee…

Die regulasies vir die 21 dae lange inperking het voedselprodukte en nie-alkoholiese drank as noodsaaklike goedere geklassifiseer. Dus kon die produksie, verspreiding en kleinhandelverkope van hierdie produkte in dié tyd voortgaan. Die impak op die landbousektor sal dus na verwagting minimaal wees, maar is dit wel die geval? Dit voel intuïtief of landbou-uitvoer benadeel sal word namate die Covid-19-pandemie chaos in die meeste ekonomieë veroorsaak. Die beweging van goedere, en die logistiek wat dit behels, gaan egter voort, en daar is steeds ’n vraag na kos. Dit raak toenemend duidelik dat dit moeilik is om ’n holistiese beraming van die pandemie se impak op die landbou te maak as ’n mens nie die landbousektor in sy subsektore verdeel, en dan kyk hoe die regulasies, besluite en aanvraag die dinamika van…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Die gebruik van wetenskaplike tegnologie, gerugsteun deur kort- en langtermynbeplanning, met behoorlike finansiële bestuur. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Moenie bang wees om ’n besluit te neem nie. Neem dit en pas dit toe. As die besluit verkeerd was, maak ’n regstelling en dan gaan jy weer aan. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Verlore geleenthede en ondervinding. As jy ’n fout gemaak en ’n geleentheid nie benut het nie, moenie terugkyk nie. Gaan aan. Daar sal weer geleenthede op jou pad kom. Mettertyd kom ondervinding en wysheid. Sukses hang af van hoe jy dit toepas WAT STEL DIE MEESTE EISE AAN JOU BEESBOERDERY? Om binne heersende klimaatstoetande en wisselvallige markte volhoubaar…

Mnr. Hennie Retief sê die hele proses rakende die pyplyn en die begin van ’n boerdery op grond wat vir baie jare as ongeskik vir boerdery beskou is, was besaai met verskeie lewenslesse. ■ Deeglike beplanning is noodsaaklik, maar alle planne moet buigsaam bly wanneer so ’n groot projek aangepak word. Jy moet besef ’n groot projek vereis goedkeuring van verskeie owerhede, wat tydrowend kan wees. Beplan só dat jy steeds met jou boerdery kan voortgaan terwyl jy wag. Van Loveren het dus met ander projekte voortgegaan terwyl die pyplynprojek op Middelburg stadig gevorder het. ■ Hou by die bepalings van die ooreenkoms en impakstudie, veral ten opsigte van waterlisensies. Middelburg Vineyards en die owerhede moes ’n ekoloog aanstel om ’n omgewingsimpakstudie oor die pyplyn op te stel. Daarvolgens het…

ClickOn Communications, ’n maatskappy van Pretoria wat spesialiseer in toestelle en oplossings vir toegangsbeheer, het ’n lisensieskandeerdertoestel ontwerp waarmee motorlisensies geskandeer kan word. Die toestel maak dit moontlik om inligting van alle besoekers asook voertuigbesonderhede by ’n toegangspunt te skandeer. Besonderhede wat vooraf in die stelsel opgeneem is, word dan op die toestel se skerm vertoon. Luidens ’n verklaring van die maatskappy kan die toestel al die besonderhede van die motorbestuurder, asook ’n foto, bêre. Voorsiening word gemaak vir die voertuigbesonderhede, soos die registrasienommer, model, fabrikaat en kleur van die motor. Die inligting word gebêre onder die naam van die persoon wat toegang tot die perseel verkry. Elke gedrukte toegangskaart wat teen die persoon se naam uitgereik word, is net vir een besoek geldig. Alle besoekers- en voertuiginligting word op…

Outydse melkpoeding Ek kan hierdie poeding vir ontbyt, middag- en aandete eet. As jy van trooskos soos melkkos of karringmelkpoeding hou, sal jy versot wees op hierdie eenvoudige nagereg. ■ 3 groot eiers, geklits ■ 1,2 liter volroommelk ■ 10 ml vanieljegeursel ■ 2 ml amandelgeursel ■ 300 ml suiker ■ 300 ml koekmeel ■ 15 ml bakpoeier ■ 30 ml botter ■ Kaneelsuiker, om oor te sprinkel Voorverhit die oond tot 170 °C en smeer ’n oondvaste bak (met ’n inhoudsmaat van 2 liter) met botter. Meng die eiers, melk, vanielje- en amandelgeursel en suiker. In ’n afsonderlike bak, meng die meel en bakpoeier en gooi die melkmengsel daarby. Meng goed en giet die beslag in die gesmeerde bak. Stip met klontjies botter en bak die poeding vir 30…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf Maart 2019 tot Februarie vanjaar. In 17 (62%) van die distrikte is stygende prysneigings waargeneem. Pryse by Montagu, Vanrhynsdorp en Swellendam toon stewige stygings, met die hoogste toename by Tulbagh (22,5%). Distrikte wat ongunstig geraak is, sluit in Knysna, Ladismith, Laingsburg, Robertson, Albertinia, Stellenbosch, Calitzdorp en Ceres. Die grootste daling was by Laingsburg (24,1%). Altesame 457 ooreenkomste is gesluit, wat 7,3% minder is teenoor die vorige twaalf maande. Altesame 271 682 ha is teen R4,505 miljard verhandel. Uit die totaal was transaksies vir grond van 50-150 ha 27% minder as in die vorige vergelykende tyd, terwyl transaksies vir grond van 450-600 ha met 9,1% gestyg het. Statistieke vir ál…

Lank voor die Covid-19-uitbreking was Suid-Afrika reeds diep in die moeilikheid. Die ekonomie was op sy knieë, die staatskas leeg en die land se leierskap swak. Ons het gesukkel om ons besluitnemers verantwoordelik te hou en moes toekyk hoe die gat waarin ons onsself bevind, net ál dieper gegrawe word weens roekelose en ondeurdagte besluite. Almal het gehoop die huidige krisis sal dinge in die regte rigting dwing en die gemeenskaplike probleem sal Suid-Afrika saamsnoer. Mense het gehoop die land se leiers sal hul eie belang vir eens opsy skuif en gewone mense die kans gee om ’n bydrae te lewer. Dit gebeur soms. Die georganiseerde landbou se samewerking met die regering is hoopvol en die landbou se inisiatiewe om kos by behoeftiges te kry, is prysenswaardig. Maar dan bewys…

‘IMMOREEL’ OM STAATSHULP POLITIES TE MISBRUIK Dit is immoreel as politici staatshulp ten tye van die Covid-19-krisis misbruik om hul eie politieke voorkeure en agendas op Suid-Afrikaners af te dwing, sê mnr. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient Group. “ ’n Mens kan eenvoudig nie in hierdie tye van nood jou eie ideologiese en politieke standpunte op die land probeer afdwing nie. Ras moet veral geen rol ten tye van ’n krisis speel nie.” Roodt het gesê dit is tyd dat die debat oor die beëindig van die inperking moet begin. Hy raam dat sowat ’n miljoen mense reeds hul werk verloor het en duisende besighede sal ondergaan. MALINDA GARDINER skryf: Soos altyd word die plattelandse dorpies eenkant toe gestoot. Daar is reeds koronavirusgevalle op sommige dorpies. Ons lewens…

DIE kans op meer normale koue fronte en winterreën raak beter noudat die suidwaartse beweging van die straalstroom in die Suidelike Halfrond gestop is. Die straalstroom word veroorsaak deur vinnige westewinde in die Suidelike Halfrond wat in die somer van wes na oos waai en normaalweg in die winter koue fronte en reën oor dele van Suid-Afrika, Australië, Nieu-Seeland en Patagonië bring. “Dit is baie goeie nuus, veral omdat die suidweste en die suidooste van Australië die afgelope paar dekades onderskeidelik 20% en 10% minder reën gekry het. Ook die Kaapse suidkus en winterreëngebied het sowat 10% minder reën gekry,” sê prof. Francois Engelbrecht van die instituut vir globale verandering aan die Universiteit van die Witwatersrand. Engelbrecht sê daar is twee redes waarom die westewindgordel sedert 1980 suidwaarts geskuif het.…

HOEWEL mielies van hoë gehalte tans nie vrylik in alle gebiede beskikbaar is nie, sê Graan SA daar is oorgenoeg vir voedselsekerheid vir die volgende twee tot drie maande totdat die nuwe oes begin inkom. Dr. Dirk Strydom, bestuurder van graanekonomie en bemarking by Graan SA, het by navraag gereageer op kleiner meulenaars se klagtes dat hulle nie genoeg eerstegraadse mielies vir mieliemeel kan bekom nie. “Daar is wel gehalteprobleme op sekere plekke. Baie van die beste gehalte mielies is op spesifieke plekke gekonsentreer en alle verwerkers kan nie noodwendig hul hande daarop lê nie.” Hy sê die voorrade is voldoende, hoewel die gehalte nie altyd so goed is as wat dit kan wees nie. “Daar is egter geen risiko vir Suid-Afrika se voedselsekerheidstatus nie. Die gehalte kan ongemaklikheid veroorsaak…

DIEGENE wat hul lisensies om ’n hommeltuig te vlieg tydens die staat van inperking wil bekom, kan dit nou met tuisonderrig met behulp van video-beeldsending doen. Dit volg nadat die Suid-Afrikaanse Lugvaartowerheid onderrig wat deur video-oproepe behartig word, goedgekeur het. Die finale eksamen moet egter steeds by ’n geakkrediteerde lugvaart-eksamensentrum afgelê word. Voornemende hommeltuigvlieëniers sal ná die opheffing van die inperking oor Covid-19 die opleiding tuis kan doen. GROOT TEKORT Mnr. Ian Melamed, ’n geakkrediteerde eksaminator vir hommeltuiglisensies by die Suid-Afrikaanse Lugvaartowerheid, sê dit is uitstekende nuus. “Daar is veral ’n groot tekort aan hommeltuigvlieëniers in die sekuriteit-, landbou- en mynbousektor,” sê hy. Volgens me. Riëtte van der Walt, besturende direkteur van ProWings, ’n geakkrediteerde maatskappy wat opleiding vir hommeltuiglisensies aanbied, kos die kursus R8 000. Dit sluit die teoretiese…

Almal is al moeg om te hoor van die inperking en die Covid-19-pandemiewatdie wêreld in ’n wurggreep het – veral omdat Suid-Afrika vir byna 40 dae ’n grendelstaat is. Die gevolg is dat markte gedurende die inperking heeltemal ontwrig word en dat die ekonomie en verbruiksbesteding tot stilstand gedwing is. Die skade aan die landbou gaan egter ná die opheffing van die inperking kom. Dit gaan ’n erge impak hê op veral bedrywe wat bederfbare produkte produseer. Markte is ontwrig, verbruikspatrone gaan moontlik permanent verander en prysdalings kan nie uitgesluit word nie. ’n Navorsingstuk van die Voedsel- en Landbou-organisasie (VLO) van die VN probeer die ontwrigtende uitwerking van die Covid-19-grendelstaat op die aanbodketting van voedsel wêreldwyd aantoon. Veral twee aspekte kry tans aandag. Die eerste is ’n vraagskok op die…

Hoewel die sigoreibedryf effens geraak is deur die droogte wat die Oos-Kaap tot redelik onlangs geteister het, lyk die komende seisoen veel beter as die vorige paar, sê mnr. Craig Elliott van Sigorei SA op Alexandria. Hy sê die Suid-Afrikaanse sigoreibedryf, wat grootliks by Alexandria in die Oos-Kaap gesetel is, produseer gemiddeld tot 14 000 ton nat wortel per jaar. Sigorei word ook by Hankey, Patensie, in die Visriviervallei en by Somerset-Oos verbou. Die plaaslike verbruik van sigorei beloop egter sowat 20 000 ton per jaar. “Meer kwekers behoort die gewas onder besproeiing te produseer,” sê hy. Tot 12 jaar gelede was daar sowat 100 sigoreiprodusente, maar dit het drasties gedaal tot minder as ’n kwart daarvan vanweë probleme met minimumloonwetgewing en verblyfsregkwessies. Die opbrengs op droëland is gemiddeld 18…

Wat het spruitkool en Brusselse spruite wat die avokado nie het nie? ’n Volledig genoteerde geenvolgorde wat deur wetenskaplikes bepaal is. Dié stand van sake gaan egter binnekort verander. Prof. Neena Mitter van die Mitter-laboratorium aan die Universiteit van Queensland in Australië het op die onlangse Maluma-simposium op Tzaneen gesê haar laboratorium het reeds die volgorde van 40 avokadoonderstamme bepaal. Haar span hoop om binnekort vrae te kan beantwoord oor die rol wat verskillende gene in aspekte soos wortelgroei en vrugvorming speel. “Ons weet nog nie wat elke geen vir die vrug en plant doen nie,” het Mitter erken. “Ons wil hierdie inligting aan die hele avokadogemeenskap beskikbaar stel.” Volgens Mitter word beoog om ’n genetiese etiket vir elke kultivar te ontwikkel. Sy het ook haar laboratorium se jongste navorsing…

Die stikstofbemestingsaanbeveling wat gemaak word, is gegrond op twee jaar van proewe in die Caledon-omgewing. Die proewe gaan voort om aanbevelings mettertyd te verbeter. Dis belangrik dat boere realisties na hul plaas se langtermyn-moutgarsopbrengspotensiaal kyk om seker te maak hul stikstofbemesting is nie te hoog nie. Dit sal dus beter wees om volgens die afgelope vyf jaar se potensiaal te bemes. Gegewe die resultate van die drie proewe sal ’n goeie reël wees om vir elke ton moutgraan 15-20 kg stikstof per hektaar toe te dien. Vir ’n opbrengspotensiaal van 3 t/ha sal dit dus 45-60 kg stikstof per ha wees. Boere wat ’n medics-lusern-wisselboustelsel volg, moet veral waaksaam wees teen te veel misstof. Met ’n gemiddeldereënval-scenario van 60% van die langtermyntotaal van April tot Junie kan ’n verdeling van…

ONTSMETTING NUWE MIDDELS REINIG WATER, DIERE EN KRATTE Met al hoe meer plaaslike munisipaliteite wat nie rioolaanlegte behoorlik onderhou nie, raak rioolvuil in water ’n groot probleem. Grondwaterbronne word ook besoedel. Twee nuwe produkte, ADI-ontsmettingsmiddel en Purific-watersuiweraar, is nou beskikbaar om oppervlakke te ontsmet en water te suiwer. Die produkte maak bakterieë, virusse, swamme, spore en siste dood. Albei is getoets en doeltreffend bevind om Escherichia coli, salmonella, listeria, Pseudomonas en Phytophthora te vernietig. Hardnekkige slymlae in waterpype word doeltreffend met ADI verwyder en bekamp. Met dié produk is dit maklik en veilig om kratte, karkasse, lewende diere, eiers, lamhokke, slagplekke, slaghuise en voedselaanlegte te ontsmet. Die produkte is nie net ekonomies en sonder onwelkome residu nie, maar is ook kragtig en werk vinnig (ADI binne sekondes en Purific binne…

Hoe gaan dit deesdae met die melkbedryf? Dit was ’n moeilike paar jaar vir ons. Daar was die voortslepende droogte, een van die ergstes wat ons nog beleef het. Ons het darem vanjaar goeie reën gekry, dus kon ons voer opberg en sal die komende winter in ’n beter posisie wees as die afgelope vier jaar. Vanuit ’n sakeoogpunt het ons in 2015 laas ’n realistiese prysaanpassing gehad. Die melkprys vergelyk dus nou met wat ons in 2015 gekry het, maar intussen het alle koste – soos brandstof, bemesting en mielies –gestyg. Dit het aan ons potensiële marges gevreet. Daar was verlede maand ’n styging in die melkprys, maar weens die invloed van die Covid-19-pandemie op die ekonomie is daar aanduidings dat dit nie volhoubaar gaan wees nie. Die pandemie…

Kirsten Fourie het in KwaZulu-Natal grootgeword en Calvinia toe getrek om ’n pos in die bewaringsveld op te neem. Sy het haar skaapboerman, Louis, ontmoet en is in die Hantam om te bly, as die droogte hulle nie uitdryf nie. Sy het twee dogters en ’n seun wat sy tuis onderrig. Hoe het die idee vir die bewertjies ontstaan? Ek het ’n vriendin wat glo ek kan enigiets doen. Toe sy vra ek moet ’n skaapbewertjie vir haar ooievaarstee maak, het ek gedink ek kan ’n paar skapies hekel. Soos gewoonlik het ek tot op die laaste oomblik gewag en besef dit gaan lank duur om al die skapies te hekel. Ek het op viltskapies op die internet afgekom. Hulle het so goed gewerk dat dit min of meer die…

In twee vorige dagstukkies het ons agtereenvolgens twee redes gegee waarom Christus na die aarde gekom het. Die eerste rede was om aflossing vir ons sondes te bewerkstellig en tweedens om vir ons ’n rolmodel te wees in die soort lewe wat God vir Sy kinders verlang. Vandag wil ek ’n derde rede gee. Christus bring krag, brandstof om God se herskeppingsplan suksesvol uit te voer. Sonder krag sal die mooiste plan nutteloos wees. Ons het krag nodig om wat sleg en verkeerd is, reg te maak; krag om die kwaad te verander in goed; krag om agting vir onsself te hê en agting vir ander; krag om die waarheid te praat en korrupsie teen te werk; krag om jou sukkelende huwelik weer op koers te kry; krag om jou…