Innholdsfortegnelse for 23-Nov-18 i Landbouweekblad

NÁ net drie dae se bespreking sou die ANC sy meerderheidstem gebruik om aan te beveel dat die Grondwet gewysig word om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak, en daarmee is die eerste been van die parlementêre proses vir ’n grondwetwysiging afgehandel. Binne die grondwetlike hersieningskomitee was daar geen ruimte vir die bereik van konsensus of kompromieë nie. Die komitee is ooglopend volgens rassegronde verdeel, met die partye wat die wysiging teenstaan (die DA, Cope en die ACDP) wat meer wit is, en die ANC en EFF, wat dit steun, wat oorwegend swart is. Die tweede deel van die proses sal later begin wanneer die Parlement komitees saamstel om die wysiging te skryf. Dit sal waarskynlik eers ná die verkiesing in 2019 wees, want parlementêre prosesse kan nie van een…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ ‘Goeie wingerdbou en wyn maak my tevrede’ ■ Eerste sojaboonplantery skeepsreg vir vroueboer ■ Sprankelkudde besorg aan boer groot titel ■ Bestuur renosterveld só ■ Boereplan: Mossie, maar wa! SPESIAAL ■ Sonneblomme GESIN ■ Wat eet ons vanaand? BEESTE Nadat optimale produksie op ’n beesplaas verkry is, moet die teler na die volgende rat oorskakel om goeie vleis teen die laagste moontlike koste te produseer. Mnr. Christopher Sparks van Harrismith benut genomika vir snelle vordering en winsgewende produksie, en is onlangs bekroon as Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar.…

Lede van die publiek kan tot 30 November kommentaar lewer oor Eskom se jongste aansoek om ’n jaarlikse verhoging in kragtariewe. Openbare sittings oor die aansoek sal van 14 tot 31 Januarie 2019 in ál nege provinsies plaasvind. Die kragreus het in September sy jaarlikse aansoek om ’n prysverhoging by die Nasionale Energiereguleerder (Nersa) ingedien. Eskom voer aan hy benodig ’n 15%-prysverhoging om sy sake ordentlik te doen. CHRISTI SWART skryf: Eskom se m . . . Hy moet net die bonusse wegneem, dan sal hy genoeg hê om kragstasies te bou. Dit is net ’n geldmakery. Minder korrupsie sal ook help. JAN VAN RENSBURG skryf: Of hy nou 7% of 700% kry, dit sal op aarde niks doen aan die onbekwaamheid en ongerymdhede nie. Hopelose situasie. ADRIAAN BADENHORST skryf:…

OMGEWINGSMAGTIGINGS deur die staat aan die petrochemiese maatskappy Rhino Oil and Gas wat die weg baan vir uitgebreide olie- en gaseksplorasie is voortydig, want ’n hofstryd is tans hangende oor die tegniese regulasies wat die prosesse omskryf. Só sê mnr. Derek Light, prokureur van Agri SA. Dit volg nadat mnr. Derek Hanekom, waarnemende Minister van Omgewingsake, op 9 November 39 individue en organisasies se appèlle – onder meer die Wêreldnatuurfonds (WWF SA), die Trust vir Bedreigde Natuurlewe (EWT), etlike tradisionele leiers en gemeenskapsomgewingsorganisasies, AfriForum en die Vryheidsfront Plus – teen die omgewingsmagtigings van die hand gewys het. Mnr. Mosebenzi Zwane, voormalige Minister van Minerale Hulpbronne, het die magtigings op 2 Oktober verlede jaar toegestaan. Die eksplorasieregte beslaan ongeveer 2,4 miljoen hektaar in Noordwes, die Vrystaat, KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap, en…

PL ANNE is in werking vir ’n nuwe nasionale landbou-organisasie met die klem op gesinsboerderye. Die besluit om só ’n organisasie te stig, spruit uit ’n onlangse vergadering in Pretoria onder die vaandel van onder meer organisasies wat sedert 2008 in die ad hoc-komitee vir die beskerming van eiendomsreg saamwerk, soos TLU SA, die SA Instituut vir Rasseverhoudings en AfriForum. ’n Komitee is verlede week aangewys om voort te gaan met die stigting daarvan. Dr. Theo de Jager, sameroeper en voorsitter van die Wêreldboere-organisasie, sê dié organisasie sal veral veg vir markverwante vergoeding; vinnig hulp verleen aan ’n boer in nood weens byvoorbeeld ’n onteieningsbevel, grondbesetting of ’n plaasaanval; en sal die kundigheid van die onderskeie organisasies binne ’n netwerkstruktuur gebruik. “Die vereniging sal nie sy eie spesialiste hê nie,…

DIE suikerreus Tongaat Hulett se aandeelprys het skerp teruggesak ná teleurstellende halfjaarresultate. Die maatskappy, wat benewens sy suikerbedrywighede ook eiendomsontwikkeling doen, skryf die daling van 64% in sy bedryfswins vir die halfjaar tot einde September toe aan onafgehandelde eiendomstransaksies en ongunstige marktoestande wat sy suikerrietbedrywighede in Suid-Afrika sowel as Mosambiek geknou het. Die bedryfswins het in die ses maande tot einde September op ’n jaargrondslag van R1,47 miljard tot R530 miljoen ingekrimp. Die maatskappy wys daarop dat internasionale suikerpryse in dié tydperk met gemiddeld 22% teruggesak het. Goedkoper ingevoerde suiker het daartoe gelei dat plaaslike suikerpryse ook gedaal het, wat laer winsmarges beteken het. Die goedkoop ingevoerde suiker was veral rampspoedig vir plaaslike kleinboere wat nie meer suiker winsgewend kon produseer teen die lae pryse nie. Die gesamentlike wins van…

1 KENIA| Klagtes kom oor mielievergrype Die Keniaanse korrupsiewaghond gaan nagenoeg 62 mense strafregtelik aankla in verband met onreëlmatige mielieaankope deur die staat se graankoper. Die staat het aanvanklik 226 handelaars se betalings opgeskort hangende ondersoeke ná gerugte dat mense die staat se hoë prys van Sh3200 vir 90 kg uitgebuit het deur ingevoerde mielies aan die staat te verkoop onder die voorwendsel dat dit van Keniaanse plase kom. Die staat se begroting is gevolglik uitgeput voor die hele oes ingeneem kon word, en talle bona fide-boere het geen inkomste uit hul oes gemaak nie. In een geval het 10 handelaars saam sowat KSh2 miljard (ongeveer R281 199) gemaak, en een handelaar KSh500 000 (R70 300) vir 200 000 sakke. — Daily Nationn 2 TANZANIË | Militêre ingryping dreig in…

“ONS klap almal hande.” Só sê mnr. Oubaas Malan, boer van Wakkerstroom, oor die Noord-Gautengse hooggeregshof se bevel wat omgewingsgoedkeuring vir ’n ondergrondse steenkoolmyn in die Mabola- beskermde gebied naby Wakkerstroom in Mpumalanga tersyde stel. Die goedkeurings wat in 2016 deur mnr. Mosebenzi Zwane, die voormalige Minister van Mineralehulpbronne, en me. Edna Molewa, die Minister van Omgewingsake, toegestaan is, was die eerste keer dat toestemming gegee is aan ’n myn om in ’n beskermde gebied te werk. Die Sentrum vir Omgewingsreg het die hofaansoek verlede jaar namens ’n koalisie van agt gemeenskapsorganisasies gebring. Malan sê daar was groot bekommernis omdat die mynmaatskappy Atha Africa van plan was om die ondergrondse water, waarvan die streek se boerderygemeenskap afhanklik is, leeg te pomp. “Ons wêreld het net natuurlike water. Daar is nie…

Hoë jaarlikse vaste koste, wat R2,2 miljoen of meer per jaar kan beloop, is ter sprake wanneer ’n plaas met ’n nuwe katoenplukker toegerus word. Die lopende koste per hektaar om die plukker te bedryf en te onderhou, moet ook nie onderskat word nie. Dit kan tot R2 800 per hektaar beloop. Dit beteken dat vir elke R100 per hektaar wat op nuwe toerusting uitgegee word, ’n katoenprodusent elke jaar R33 tot R49 per hektaar tot sy jaarlikse uitgawes ten opsigte van masjinerie (rente ingesluit) kan toevoeg. Dit hang af hoe doeltreffend die katoenplukker gebruik word. Die vraag is of die ekstra koste die moeite werd is. Vir groter plase is die eenheidskoste laer, maar vir kleiner plase kan die koste aansienlik meer wees. Die koste vir kleiner plase kan…

Landbouweekblad het die sagtevrugte-, sitrus- en rooivleisbedryf gevra hoe hul groei voortgesit en versterk kan word. “Die behoud van ons bestaande markte moet voorrang geniet,” sê mnr. Anton Rabe, uitvoerende hoof van Hortgro. Kwessies met betrekking tot valskodlingmot moet in die Europese Unie opgelos word en daar moet onderhandel word oor Kenia se nuwe uitvoervereistes, hertoegang tot Thailand en Taiwan en nuwe markte in China en die Filippyne. Rabe sê markte soos Spanje en Frankryk waartoe Suid-Afrikaanse vrugte reeds toegang het, moet herontwikkel word. Dit is ook tyd dat Suid-Afrika se verbintenis met Indië, Rusland en China marktoegang verbeter. “Brics móét vir ons begin werk.” Die omvang van die vrugtebedryf se bydrae tot die ekonomie, werkskepping, uitvoer en buitelandse valuta behoort die bedryf bo-aan die Regering se voorranglys vir onderhandelinge…

Vyftien van Suid-Afrika se beste skaaphonde het aan die eindronde van die nasionale skaaphond-kampioenskapsbyeenkoms op Riversdal deelgeneem. Elkeen het 25 minute gehad om hul slag met ’n groepie “uitgeslape” skape te wys. Terwyl die hanteerder stilstaan en bevele fluit, moet die hond die trop, wat ’n halwe kilometer weg is, gaan haal en op ’n ingewikkelde internasionale baan beheer. Die Skotse beoordelaar mnr. Andy Carnegie ken punte toe vir elke fase, soos hef, haal, bring en skei. Mnr. Henry van der Merwe (80) van Sutherland en sy hond Lass is uiteindelik as die Suid-Afrikaanse kampioen gekroon – sowat 30 jaar nadat Henry met sy eerste kompetisiehond, Bimbo, dieselfde titel verower het. Dit is die tiende keer dat hy dié kampioenskap wen. Bimbo is genoem na een van die eerste werkende…

Laeveld Agrochem se Seil-Safari is baie anders as die tipiese luukse bootreis en is pasgemaak vir boere, hul gesinne en mense in landboukringe. Dié unieke landbou-bootvaart is die geesteskind van mnr. Corné Liebenberg van Laeveld Agrochem. “Partykeer moet ’n mens ’n bietjie uit jou gewone omstandighede kom om weer perspektief te kry. Ons wou ’n spesiale platform skep waar produsente kan ontspan, kennis inwin, lesse uitruil en skakelgeleenthede ontgin – sonder die gejaag van die alledaagse. ’n Produsent staan nooit alleen nie, en op die Seil-Safari kan hy ál die bogenoemde saam met sy gesin beleef, asem skep, batterye herlaai en nuwe hoop kry vir die toekoms,” sê hy. “Ons neem die hele skip oor, en die geleentheid is enig in sy soort.” Die Seil-Safari is ’n kombinasie van ’n…

Ek het die voorreg om op boeredae as spreker op te tree en verskillende boerderyfasette aan te roer waarvoor ek regtig lief is. Elke gesprek is ’n hoogtepunt, want dit is daar waar jou eie oortuigings uitgedaag word. Ek dra die kennis oor wat ek met die jare opgedoen het – veral as ek ’n klomp foute gemaak het om tot by die punt te kom. Dit is al hoe ’n mens leer. Ek probeer egter wegbly van wat die teksboek sê, want in daardie geval kon jy sommer self gaan oplees het. Kennis is mag. Daarom probeer ek opreg eerlik wees met my gehoor en vertel wat werk – asook wat nie werk nie. Ek bly gewillig om nuwe gedagtes te toets en by enigiemand te leer wat darem…

Met soveel boere wat by gebiedsbeveiligingsnetwerke en plaaswagte inskakel en tegnologie, heinings, diefwering en alarms gebruik as skild teen moontlike boosdoeners, moet plaasaanvallers selfs verder gaan om ’n kwesbare teiken te identifiseer. Die bestuur van ’n inligtingsnetwerk op jou plaas is ’n belangrike deel van doeltreffende veiligheid. In die verkeerde hande kan sekere inligting beteken volledige en andersins doeltreffende veiligheidsmaatreëls word nutteloos omdat ’n boosdoener inligting bekom het om dié maatreëls te omseil. Die belangrike rol van plaaswerkers in ’n goeie inligtingsnetwerk kan nie onderskat word nie. Hulle is egter ook dikwels die teiken van plaasaanvallers, wat hulle nader om inligting onder valse voorwendsels van hulle te kry. In sommige gevalle is dit ongelukkig die plaaswerkers self wat die aanval beplan en uitvoer. Dus is die versigtige bestuur van inligting…

1 Junior kampioenhings, Stormer. Eienaar: Me. Jakobie van der Merwe (sel 083 383 0170), Sassu-stal, Moorreesburg. Vertoner: Mnr. John Sheep. 2 Junior kampioenmerrie, Lona. Eienaar: Uys-familie (sel 082 564 7067), Heidelberg (Wes-Kaap). Vertoner: Mnr. Frans Delport. 3 Senior kampioenhings, Enkelvlei Klasie. Eienaar: Dr. Louis Naudé (sel 083 778 8096), Sassu-stal, Moorreesburg. 4 Senior kampioenmerrie, Patat Polka. Eienaar: Mnr. Marius Crous (sel 074 065 7138), Deshuhante-stal, Malmesbury. 5 Junior kampioen (span van vier), Laya, Mienkie, Lula en Mia. Eienaar: Uys-familie, Heidelberg (Wes-Kaap). Vertoner: Mnr. Jurie Uys (regs). Links is mnr. Kerneels Kleynhans. 6 Vul van die Jaar (onder 12 maande), Alta. Eienaar: Mnr. Oubaas Lesch (sel 083 384 6456), Wiggins-stal, Porterville. 7 Grootkampioen (tandem), Rinda en Buxie. Eienaar: Mnr. Martin Eksteen (sel 082 566 1297), Rosinberg-stoetery, Caledon. Vertoner: Mnr. Bennie Kloppers.…

“ DIE graanbedryf in Suid-Afrika is nie aan die kwyn nie. In die afgelope sewe jaar het die graanbedryf vyf goeie jare beleef,” het mnr. Sean Walsh, uitvoerende hoof van Kaap Agri, gesê. Hy het op die Swartland-skou op Moorreesburg gesê die bedryf is dikwels wisselvallig, maar beslis nie kwynend nie. Koringboere sit vasgevang in ’n kosteknyptang, wat daartoe lei dat wins stadiger groei. Die produsenteprys het in die afgelope vier jaar verbeter, maar produksiekoste het ook gedurig gestyg. “Die ergste toenames is in die pryse van chemiese middels, veral onkruiddoders.” Hoewel minder koring deesdae in die Wes-Kaap geplant word, word verwag dat die aanplantings 120 000 ha tot 150 000 ha sal bly. “Vir winsgewende koringverbouing moet boere vandag nie meer hul berekeninge per hektaar maak nie, maar per…

Danksy die wêreldwye belangstelling in natuurlike medisyne is daar ’n groot en groeiende vraag na vlugtige olies, sê me. Ingrid de Waal, laventelboer van Stellenbosch. Sy boer sedert 2005 met laventel op haar en haar man, Daniël, se plaas, Canettevallei, ook die tuiste van Super Single Vineyards. Sy plant Lavandin abrialis vir olieproduksie en die laaste ses jaar ook Lavandula dentata. Eersgenoemde gee blomme vir sowat ses weke in die somer, maar laasgenoemde lewer in die winter ses maande aaneen blomme. Besoekers aan hul wynproelokaal wil juis graag laventel sien wat blom. Die winkel op hul plaas is vir De Waal ’n belangrike “venster” waar potensiële klante hul verskeidenheid produkte onder die Canettevallei-handelsmerk kan sien. Die onverwerkte produk word op die plaas verwerk. Vlugtige olie is steeds hul belangrikste produk,…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Mpumalanga, die Noord-Kaap en Noordwes van Oktober verlede jaar af tot September vanjaar. Altesame 590 transaksies het in 13 distrikte in Noordwes plaasgevind. Beter pryse in nege distrikte (69,2%) is opmerklik. Altesame 168 334 ha is teen R2,290 miljard verhandel. Daarvan was 146 (25%) ooreenkomste van kleur, wat 34,5% van die totale waarde behels het. Altesame 38% van die transaksies was vir grond van minder as 50 ha. In Mpumalanga was daar ’n dalende neiging in net een distrik. Altesame 406 transaksies het 97 913 ha teen R2,997 miljard behels. Daarvan was 111 (27%) ooreenkomste van kleur, wat 33 427 ha (34%) teen R830 miljoen behels het. Die meeste transaksies (36%) was…

Met die droogte wat al hoe langer in Australië draal, is die geharde Dorper ál gewilder onder Australiese skaapboere Abc.net.au berig dat dié Suid-Afrikaanse skaapras besonder goed vaar in die huidige droogte, met talle ander Europese skaaprasse wat nie die paal haal nie. Boere, soos me. Sophie Curtis van die plaas Bellevue in Millmerran in Queensland, is veral beïndruk met die ras se vrugbaarheid ongeag die droogte en om steeds meerlinge voort te bring. Daarby is die Dorper nie ’n kieskeurige vreter nie. Die skape vreet omtrent enigiets, wat bloekom en bossies insluit waaraan ander skape nie sal raak nie. Volgens haar pa, David, is dit reeds die afgeloep drie jaar droog, maar behou die skape steeds hul goeie kondisie. Volgens mnr. Deon Stent-Smith van Aramac in Queensland is…

EKSPO’S EN ANDER 29 NOVEMBER-1 DESEMBER: Arabierperd-telersgenootskap van Suid-Afrika se Arabierperdesomerfees, Stokkiesdraai, Brits. Jeugkampioenskap, trekperdklasse. J. du Plessis, sel 083 455 6966, web: www.arabhorse.co.za 30 NOVEMBER-1 DESEMBER: Hamlet-kuns-en-kultuurfees. Laerskool FD Conradie. Runei Kotze, sel 074 968 5168, e-pos: runei.kotze@gmail.com 1-2 DESEMBER: Franschhoek se Cap Classique- en sjampanjefees. Tel. 021 876 2861, e-pos: info@franschhoek.org.za, web: www.franschhoekmcc.co.za 9 DESEMBER: Clansthal-somermark, KwaZulu-Natal. Liz Cunningham, sel 083 556 8108, web: www.clansthalconservancy.org.za 12 DESEMBER: Groote Post-Kersmark, Darling. E-pos: info@iloveyzer.co.za 15 DESEMBER: Appelkoosfees, Prince Alfred Hamlet. Boeresport, veteraantrekkers, appelkooslekkernye, spitbraai en vermaak vir die kleinspan. Janine Langheim, sel 082 345 7030. 16 JANUARIE 2019: Nasionale Rooibosdag. Tel. 027 482 1007, e-pos: info@rooibosteahouse.co.za, web: www.rooibosday.com 17 JANUARIE 2019: Vinpro-inligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum. Tel. 021 276 0460, e-pos: info@vinpro.co.za, web: www.vinpro.co.za 1 FEBRUARIE 2019: Murraysburg-landbouskou. Program: Veld-merino’s, Dorpers,…

R17 miljard Munisipaliteite het Eskom teen einde September R17 miljard geskuld, teenoor R13,57 miljard in Maart, het mnr. Zweli Mkhize, die Minister van Koöperatiewe Regering en Tradisionele Sake, in die Parlement gesê. Hoëvlakpogings is aan die gang om ’n skikking te bewerkstellig tussen munisipaliteite en Eskom, en voorstelle in dié verband sal na verwagting einde vandeesmaand in die Kabinet gefinaliseer word. Dis onwaarskynlik dat die skikking gunstig vir Eskom sal wees. – Business Day R2,4 miljard Die Matjhabeng- plaaslike munisipaliteit (wat Welkom, Odendaalsrus, Virginia en Allanridge in die Vrystaat insluit) skuld Sedibeng Water R2 431 173 000, het die Departement van Water en Sanitasie in die Parlement se water-portefeuljekomitee en die staande komitee oor verkrygings bekend gemaak. Die grootste skuldenaar aan die Departement van Water en Sanitasie se waterhandelentiteit is…

‘Die politieke landskap ná die verkiesing is egter ’n groot veranderlike’ MNR. THEO BOSHOFF, bestuurder van regsintelligensie by Agbiz, oor faktore wat die wysiging van die grondwet beïnvloed. Bl. 19 ‘Verdagte bewegings en mense (word) vinniger onder die aandag van plaasbewoners gebring.’ GENL.MAJ. CHRIS VAN ZYL, adjunk-hoofbestuurder van TLU SA, oor beter samewerking in misdaadgeteisterde landelike gemeenskappe. Bl. 24 ‘Die mikpunt is nie om vir lede van ’n bestaande landbou-unie te sê hier is nou ’n nuwe een, kies tussen ons nie.’ DR. THEO DE JAGER, sameroeper van ’n nuwe organisasie vir familieboerderye, oor die organisasie se doelstellings. Bl. 16 ‘Die kort groeityd, ryp in September en die droë einde van die seisoen het die koring meer benadeel as die gars.’ MNR. JOHAN LUSSE, graandienstebestuurder by Overberg Agri, oor wintergrane.…

Pres. Cyril Ramaphosa is bereid om aan families wat geliefdes weens plaasmoorde verloor het, te verduidelik wat hy bedoel het met sy uitsprake oor plaasmoorde vroeër vanjaar. Ramaphosa het in September in ’n onderhoud met Bloomberg by die Verenigde Nasies in New York gesê dat daar “geen moord op boere” in Suid-Afrika plaasvind nie. Die stelling is gemaak in reaksie op ’n vraag wat aan hom gestel is oor die Amerikaanse president Donald Trump se vroeëre twiet. Hy het in ’n vraag-en-antwoordsessie in die Parlement gesê baie mense het nie mooi verstaan wat hy vroeër gesê het nie. “Ek het gereageer op pres. Trump se twiet waarin hy gesê het wit boere en wit mense word vermoor. Ek het gesê nee, dis nie waar nie.” Ramaphosa sê hy het verwys…

DIE plaaslike chemiese maatskappy Omnia Holdings se aandeelprys het verlede week stoom verloor nadat Omnia verlede Maandag gewaarsku het dat hy ’n verlies gaan aanteken wanneer sy tussentydse resultate op 27 November bekend gemaak word. Die swakker prestasie word grootliks aan sy landbou-afdeling toegeskryf. Omnia, ’n gediversifiseerde verskaffer van chemiese produkte en dienste aan die mynbou-, landbou- en chemiese sektor, verdien tot die helfte van sy inkomste uit landbouprodukte. In ’n verklaring op die JSE-nuusdiens het Omnia sy aandeelhouers herinner aan die sikliese aard van sy landboubedrywighede. Die maatskappy se wins vir die eerste ses maande van die boekjaar is histories laag, en begin eers momentum opbou tydens die somerplanttyd wat van September tot Desember ’n hoogtepunt bereik. “Die kunsmis-marges weerspieël die finansiële druk wat boere beleef, asook die mededingende…

BESONDERHEDE oor wanneer die staat geen of minder vergoeding vir onteiende eiendom gaan betaal, kan waarskynlik eerder in nuwe onteieningswetgewing as in die Grondwet vervat word. Mnr. Theo Boshoff, bestuurder van regsintelligensie by Agbiz, het op ’n inligtingsdag van dié landbousakekamer gesê die waarskynlikste scenario tans is dat ’n klein wysiging aan die Grondwet gemaak kan word, met besonderhede in ’n nuwe onteieningswetsontwerp. Dit is slegs bespiegeling en daar is steeds baie onsekerhede, maar veranderinge voor die verkiesing is onwaarskynlik. ’n Klein grondwetwysiging kan egter groter magte aan die wetgewer gee om deur middel van wetgewing die berekening van vergoeding in verskeie omstandighede te bepaal. Wesentlike wysigings aan die onteieningswetsontwerp sal weer deur ’n lang proses van raadpleging moet gaan, wat twee jaar kan duur. VOORWAARDES ’n Nuwe wetsontwerp kan…

DIE suksesvolle inwerkingstelling van die hersiende landelike veiligheidsplan raak al hoe dringender met die nuwe neiging dat misdaad van stedelike gebiede na landelike gebiede beweeg. Die Suid-Afrikaanse Polisiediens, Agri SA, Afasa en Cosatu het verlede week voorleggings by die Parlement se portefeuljekomitee vir polisie gedoen oor die landelike veiligheidstrategie, wat hersien word weens kwessies met die een wat in 2011 ingestel is. Die hersiende strategie sal na verwagting tussen Januarie en Maart volgende jaar getoets en die jaar daarna volledig in werking gestel word. Volgens genl. Khehla Sitole, nasionale polisiekommissaris, het misdadigers se fokus duidelik na landelike gebiede geskuif. Dit was in antwoord op ’n vraag van me. Annette Steyn, die DA se skaduminister vir landbou, of sindikate in die landelike gebiede bedrywig is. Sitole het talle voorbeelde genoem van…

Die melkbedryf bly in ’n warboel. Nadat melkpryse sowat twee jaar gelede herstel het ná ’n erge insinking, is Suid-Afrika tans weer in die situasie waar melkkopers kontrakte kanselleer met ’n maand kennisgewing, en waar melkboere vir die wolwe gegooi word. In sommige gevalle word ’n nuwe kontrak aangebied waarvan die prys bykans 30% laer is as die huidige kontrak. Die koeie produseer steeds en die melkboer is nie in ’n posisie om op so ’n kort kennisgewing ’n gewillige nuwe melkkoper te kry nie. Dit wil voorkom asof dit die klein- en middelslag-melkboere is wat in die slag bly. Intussen berig Melk SA dat melkproduksie op plaaslike vlak hoog bly en toeneem. Volgens Melk SA was die totale melkinname in September 2018 sowat 309 miljoen liter, wat 4% meer…

Krediet bly ’n belangrike bron van landboufinansiering. Hoe besluit finansiers aan wie om geld te leen? Die belangrikste faktore is terugbetalingsvermoë en sekuriteit, maar navorsing wat die departement landbou-ekonomie aan die Universiteit van die Vrystaat oor kredietverlening deur ’n kommersiële bank gedoen het, toon heelparty ander faktore word ook oorweeg wanneer krediet toegestaan of afgekeur word. Navorsers het die Delphi-proses gebruik om kredietontleders en ander belanghebbendes te vra om belangrike faktore in die besluitnemingsproses te identifiseer. Delphi is ’n uitgebreide proses wat onderliggende inligting wat tot verskille in oordeel lei, ondersoek. Dit soek ook inligting waardeur konsensus tussen individue in ’n groep bereik kan word. In hierdie geval het die proses onder kredietontleders konsensus probeer bereik oor die faktore wat gebruik word om die terugbetalingsvermoë van aansoekers te bepaal. Wat…

Mnr. Anton Rabe, uitvoerende hoof van Hortgro, beskou die beskikbaarheid van water as een van die grootste toekomstige risikofaktore vir die sagtevrugtebedryf in die Wes- en Oos-Kaap. “Produksievolume en vruggehalte is onlosmaaklik gekoppel aan die beskikbaarheid van water om in die vrugteboom se behoeftes te voorsien. Die boom se waterbehoefte is grotendeels gekoppel aan die omgewing waarin dit groei. Daar is min beweegruimte om water verby ’n sekere punt te bespaar.” Die winsgewendheid van ’n boord word bepaal deur die volume vrugte van goeie gehalte wat geproduseer word. Daarom het ’n inkorting van water ’n regstreekse impak op winsgewendheid. “Die groeiende bevolkings in die Wes- en Oos-Kaap plaas toenemende druk op waterbeskikbaarheid vir die landbou. Daarby voorspel klimatoloë dat aardverwarming winterreënval op die duur gaan verminder. Ons bedryf sal dus…

■ SA kampioen: Elfa Lass (mnr. Henry van der Merwe, Sutherland) ■ SA junior kampioen: Favour Trump (mnr. Jurie van der Vyver, Riversdal) ■ Hond van die Jaar: Elfa Zan (me. Pippa Philip, Caledon) ■ Reserwekampioen Hond van die Jaar: Elfa Flint (mnr. Andrew Philip, Caledon) ■ Bestendigste presteerder oor twee jaar: Elfa Zan (me. Pippa Philip, Caledon) ■ SA Junior Hond van die Jaar: Shepard’s Own Nikita (mnr. Mark Trollip, Swellendam) ■ SA Senior Hond van die Jaar: Elfa Eryn (me. Irene Thompson, Muldersdrift) ■ Beste beginner: Pro Molly (mnr. Attie Gunter, Witsand) BESOEK www.sasda.za.net vir die volledige uitslae.…

Om besproeiing in ’n nuwe landery te vestig, is tydrowend. Dit is dikwels moeilik om met groot, swaar rolle drupperlyne te werk. ’n Eenvoudige raam met ’n voetstuk en ’n staaltol skakel dubbele werk met drupperlyne uit. Mnr. Jan-Hendrik Slabbert, produksiebestuurder by die Skimmelberg-boerdery tussen Clanwilliam en Citrusdal, moes ’n plan beraam om drupperlyne vinnig en met so min as moontlik arbeid af te rol toe ’n nuwe boegoeblok gevestig is. “Ek het geweet daar moes ’n makliker manier wees as om een werker te hê wat die rol afrol en ’n ander wat die drupperlyn in die boord indra. Die raam maak dit maklik vir een werker om die drupperlyne af te rol,” sê Slabbert. ROBUUSTE RAAMWERK Die raam wat hy gebou het, bestaan uit ’n voetstuk en ’n…

Panfor te Panforte is maklik om te maak en is ’n heerlike Kersgeskenk. Ryspapier word tradisioneel gebruik om die pan uit te voer, maar as jy dit nie in die huis het of in die winkels kan opspoor nie, voer die pan met bakpapier uit en smeer dit baie goed met olie. ■ 180 ml koekmeelblom ■ 2 ml gemengde speserye ■ 2 ml kaneel ■ 125 ml droëvye of droëpere, gesnipper ■ 125 ml dadels, gesnipper ■ 125 ml droë-appelkose, gesnipper ■ 125 ml rooi glanskersies, gehalveer ■ 125 ml geroosterde klapper ■ 300 g gemengde neute, grof gekap ■ 120 ml heuning of goue stroop ■ 80 ml ligte bruinsuiker ■ 80 ml strooisuiker ■ Versiersuiker, om in te rol Voorverhit die oond tot 160 °C en smeer…

Eendag het ’n kleuterdogtertjie vir haar pa gevra: “Pappa, hoekom kan ek nie ’n engeltjie wees nie?” Die pa, effens verras met die vraag, het geantwoord: “Hoekom wil jy ’n engeltjie wees?” Haar kinderlik eerlike antwoord was: “Dan sal ek mos nie verkeerde dinge doen nie!” Die pa het die geleentheid aangegryp om vir haar te verduidelik hoe die lewe werk. Hy kon sê hoewel mense nou nie engeltjies is nie, kan hulle kindertjies van die Here wees, en dit hoef nie minder te wees as ’n engeltjie nie. As ons mooi vra dat die Here ons moet help, sal ons óók nie verkeerde dinge doen nie. Die lewe is soos ’n stippellyn waar goed en sleg mekaar afwissel. Dié eenvoudige gesprek raak eintlik maar ons almal. Ons lewe speel…

Gras-, peulgewas- en koolgewassaad is die grondslag van ’n wisselboustelsel wat dekgewasse insluit, maar boere moet hulle nie blind staar teen die koste van saad nie. Daar is dekgewassaad en ’n dekgewasmengsel vir elke gebruik en begroting, meen mnr. Jaco Kellerman, portefeuljebestuurder by die saadmaatskappy Barenbrug. “By plantdigtheid is ons uitgangspunt ‘minder is meer’. Saad móét bekostigbaar wees, anders gaan die boere moeilik die omskakeling van braak gronde na ’n meer volhoubare stelsel met dekgewasse aanvaar.” Hy meen saadkoste is klein vergeleke met die voordele van dekgewasse. In die noorde, waar dekgewasse dikwels braak lande vervang, dra voortdurende wortelontwikkeling by tot ’n toe-name in organiese materiaal in die grond en grondverbetering met natuurlike gronddeurlugting, stikstofbinding en ondergrondse kos vir mikrobes. Kellerman sê die mees ekonomiese stelsel is wanneer diere ingebring…

Dit is ’n senutergende tyd van die jaar terwyl almal in die binneland die wolke dophou vir tekens van die eerste reën. Tot dusver het ons nog net ’n versengende hittegolf gehad.Net ná 06:00 begin die son al warm brand in sentraal-Suid-Afrika. In die somerreëngebiede word vanjaar geplant teen die agtergrond van ’n paar moeilike jare. Graanopbrengste het nie heeltemal vergoed vir ’n swak prys nie, en skuld staan op rekordvlakke namate die swaar jare ons boere begin inhaal. Daar word ook wyd gemurmureer dat die roekelose praatjies oor onteiening sonder vergoeding grondwaardes seer genoeg gemaak het om boere se vermoë om geld teen hul grond te leen, weg te kalwe. In die suide, waar graan nou geoes word, was al ’n paar terugslae. Wind en hitte het die koring…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. Die wenbrief ontvang elke week R150 met die komplimente van BKB, asook ’n versamelaarswyn van Beyerskloof. Beyerskloof se Pinotage is ’n ikoniese Suid-Afrikaanse wyn. Die bonuswenbriefprys, ’n Magnumbottel van Beyerskloof se 2016-oes, is deur die eienaar en wynpionier mnr. Beyers Truter geteken. Die droë oesjaar van dié gewilde, klassieke Pinotage het gelei tot ’n goed gestruktureerde, gebalanseerde wyn. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@landbou.com. Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik. Vandeesweek se wenbrief is deur HENNIE VISSER geskryf.…

Die verkeerde vraag verskyn by Landbou-blokraaisel 1521 op bl. 73 van hierdie uitgawe. Die korrekte vraag is: Watter perderas skuil in die blokraaisel? Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com; faks 021 406 2940; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

DIE avokadobedryf het dit reggekry om in ’n produksiejaar waarin daar ’n 35%-toename in produksie en ’n rekord-oes van 630 000 ton wêreldwyd was, steeds wins te maak. Dié sukses kan waarskynlik voor die deur van ’n betreklik nuwe wêreldbemarker gelê word. “Ons het almal maar gekla oor die lae pryse, maar as ’n mens die somme maak, het ons tog ’n wins gemaak,” sê mnr. Edrean Ernst van Allesbeste Boerdery naby Tzaneen. Nadat Suid-Afrikaanse boere in die eerste 18-20 weke van die uitvoertydperk goeie pryse op die Europese mark behaal het, het hul lewering ’n hoogtepunt bereik met 800 000 tot 900 000 kartonhouers (van 4 kg elk) per week. Peru se uitvoertyd het terselfdertyd sy hoogtepunt bereik met 2,8 miljoen tot 3 miljoen kartonhouers per week. Dit het…

TWEE Oos-Kaapse boere, mnre. Walter Biggs en Simon Matthews, was só geïnspireer deur Landbouweekblad en Agri SA se grondberaad op Bela-Bela, dat hulle besluit het om hul eie gemeenskapsberaad vir Alexandria en Kenton te reël. “My doelwit is dat dit so suksesvol moet wees dat ons buurgemeenskappe ook hul eie berade sal reël in die belang van hul eie gemeenskap,” sê Biggs, ’n melkboer van die plaas Oakleaf by Alexandria. Albei is betrokke is by die mentorskap van jong boere by Alexandria en in die voormalige tuislande. Die beraad sal egter nie net op die landbou klem lê nie, maar ook op ander aspekte van die gemeenskap, soos opleiding, gemeenskapsontwikkeling, toerisme en entrepreneurskap. “Die doelstelling van die beraad, genaamd Masimbambane (wat ‘hande vat’ beteken), is om die vordering wat reeds…

’N MINDERHEIDSVAKBOND by ’n Wes-Kaapse landboumaatskappy het ’n oorwinning by die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) behaal om organiseringsregte in die werkplek te kry. Die Commercial, Stevedoring, Agricultural and Allied Workers’ Union (CSAAWU) het teen Augustus vanjaar 28,6% van werkers by die vrugtemaatskappy Two-a-Day verteenwoordig. Die CSAAWU is lid van Saftu, die Suid-Afrikaanse federasie van vakbonde, wat landwyd onder leiding van mnr. Zwelinzima Vavi ywerig lede werf in die strewe om Cosatu, Suid-Afrika se grootste vakbondfederasie, te troef. Two-a-Day het egter sedert 2011 ingevolge die Wet op Arbeidsverhoudinge ’n ooreenkoms met sy meerderheidsvakbond, Sauwolimo (South African United Workers’ Liberation Movement), gehad, ingevolge waarvan 30%-verteenwoordiging die drempel is vir ’n unie om organiseringsregte te kry. Sauwolimo het einde verlede jaar nog meer as 70%-verteenwoordiging onder werknemers gehad. ORGANISERINGSREGTE Mnr.…

DIE 200 boere wat uit die Kougadam besproei, se waterbeperkings is effens verlig. Hulle kan nou 40% van hul toegewysde waterkwota kry, pleks van die 20% wat einde Augustus aangekondig is. Dit volg ná samesprekings tussen die Departement van Waterwese en Sanitasie, die Gamtoos-besproeiingsraad en die Nelson Mandelabaai-munisipaliteit verlede week. Boere was hoopvol dat goeie reën in September, wat die damvlak van 7% tot die huidige 54% laat styg het, daartoe sou lei dat die departement die waterbeperking sou verlig. Die gesamentlike vlak van die damme in die Algoa-waterstelsel staan ook op 54%. Die departement het egter kort ná die reën die watertoekenning verder ingeperk tot net 20% van die gewone kwota. Die Gamtoos-besproeiingsraad sê in ’n verklaring hoewel die raad en boere dankbaar is vir die marginale verligting, meen…

Kapitaalwinsbelasting (KWB) is vanaf 1 Oktober 2001 in Suid-Afrika van toepassing. KWB vorm deel van die stelsel van inkomstebelasting. Kapitaalwinste en -verliese hoef bloot verklaar te word in die belastingpligtige se jaarlikse opgawe. KWB word gehef by die vervreemding van ’n bate, hetsy deur dit te verkoop, te laat vererf of by onteiening. Die insluitingskoers vir die beskikking van bates vir KWB vir individue is 40% van die netto kapitaalwins, wat teen die individu se marginale koers be-las word. Die gevolge van KWB op vaste eiendom (soos plaasgrond) en sakebelange in maatskappye moenie onderskat word nie. Dié uitsluitings word toegelaat: ■ Die jaarlikse vrystelling van R40 000 op kapitaalwins vir alle individue. ■ Die eerste R2 miljoen kapitaalwins op jou primêre woning. ■ Persoonlike gebruiksartikels, soos huishoudelike effekte, meubels, voertuie,…

■ Die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP) bestaan vanjaar 15 jaar en is trots daarop dat sy navorsing gebruik kon word om beleid te beïnvloed. ■ Die BFAP se navorsing toon sekere landboubedrywe vaar baie goed, al kry hulle nie die regeringsteun waarop hulle geregtig is nie. ■ Die Regering moet sy vermoë verbeter om handelsooreenkomste met ander lande te sluit en só help om meer markte vir Suid-Afrikaanse produkte oop te maak. ■ Suid-Afrika streef na ’n inklusiewe landbousektor, maar min bruikbare inligting oor swart boere is beskikbaar.…

’n Werkende skaaphond se ingebore talent vir veewerk moet van kleins af ontwikkel en verfyn word. Hy moet stap vir stap opgelei word om op bevele te reageer en sekere basiese take uit te voer, todat hy uiteindelik ’n nuttige rol by enige aspek van die bymekaarmaak, beheer en aanjaag van vee speel. Die Suid-Afrikaanse Skaaphondvereniging (Sasda) is die beste beginpunt as jy ’n hond wil koop en oplei. Besoek www.sasda.za.net vir die kontakbesonderhede van aanbevole telers en om hulpmiddels, soos die boekie Die Afrigting van Skaaphonde (R50), te bestel. DIE NUWE HONDJIE ■ Honde word meestal volgens voorkoms gekeur, maar nie ’n skaaphond nie. Belê in ’n hondjie met ouers wie se we tellige rings uithouv moë e gretigheid om te werk, bewys is. Sasda het ’n databasis van…

Fyn bestuur is noodsaaklik om volhoubaar te kan boer, sê mnr. Sarel du Plessis. ■ Belê in jou personeel. Sorg vir hulle en hulle sorg vir jou. ■ Belê in infrastruktuur. Sonder die regte hulpmiddels kan die werk nie gedoen word nie. ■ Benut kraalmis in kompos én in jou grond om die grondvrugbaarheid te verhoog. ■ Laat stukke natuurlike veld ongerep ter wille van biodiversiteit. ■ Boer met ’n dier wat aangepas is op jou plaas en in jou omgewing. Dan boer jy saam met die natuur. ■ Pas wisselweiding en wisselbou toe sodat dier, veld en grond gesond kan bly. ■ Sorg dat jy met die beste moontlike teelmateriaal boer. ■ Vrugbaarheid van jou kudde is uiters belangrik. ■ Verminder jou vee tydens droogtes. Behou jou kernkudde. ■…

Mnr. Mandla Ngwenya, TWK se ondernemingsontwikkelingsbestuurder, sê om opkomende boere, soos mnr. Jeremia Mathebula, te ondersteun en te lei, loop hand aan hand met die doelwitte van dié afdeling van TWK waarin hy werk. “ ’n Derde van die plase in die Piet Retief-omgewing in Mpumalana is kommunale grond. Dit is vir ons belangrik om daardie plase weer op produksievlak te kry en dit te laat groei. Wie ook al op daardie plase woon, moet die gereedskap en kennis ontvang om suksesvol te kan boer. Ons kan deur ons dienste en steun aan hulle volhoubare voedselsekerheid skep.”…

ZZ2 is dalk sinoniem met tamaties en avokado’s, maar op die plaas Haakiesdoorn, sowat 120 km van Karasburg in die suide van Namibië, boer die maatskappy met heerlike Medjool-dadels wat onder die Karas-handelsmerk versprei word. Aangesien dit ’n arbeidsintensiewe gewas is, skep die projek broodnodige werk in die omgewing, sê BJ van Zyl. Waarom het ZZ2 by die dadelbedryf betrokke geraak? Dadels se toekoms lyk uiters rooskleurig. Dadels word gesien as ’n superkos, wat beteken dis baie gesond. Tans is die wêreldwye vraag na dadels groter as die aanbod. In Suider-Afrika produseer ons ook in die teenseisoen (wanneer Kalifornië, Marokko, Israel, Jordanië en Spanje nie produseer nie). Karas Dates is in 2009 gestig en die eerste bome is daardie Augustus geplant. Ons het aanvanklik dadelsuiers ingevoer, maar in 2012 is…

VIR bewaringslandbou om vastrapplek as landboupraktyk in Afrika te kry, moet beleid geformuleer word wat vir regerings én boere sin maak. Dit was die mening van ’n paneel wat die toekoms van bewaringslandbou op die tweede Afrikakongres vir Bewaringslandbou in Johannesburg bespreek het. Dr. Patrick Kormawa, streekdirekteur vir Oos-Afrika van die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie, het gesê bewaringslandbou is nie net beperk tot boere nie, maar sluit die hele voedselwaardeketting in. “Ons moet besef dat bewaringslandbou ’n groot rol het om te speel, nie net op finansiële vlak nie, maar ook ekonomies en vanuit ’n omgewingsinvalshoek. Die landbou is per slot van sake ’n besigheid en ons moet onsself afvra hoe ons kan verseker dat bewaringslandbou sy rol vervul.” Dr. Majola Mabuza, beleidsprogrambestuurder van die Suider-Afrikaanse Konfederasie van…

Hoewel dit nie huidige glans van uitvoervrugte, soos avokado’s, geniet nie, is piesangs ’n bestendige bedryf in Suid-Afrika, sê mnr. Wandile Sihlobo, hoof van landbousakeinligting by die landbousakekamer Agbiz. Hy sê hoewel Suid-Afrika in die voorsienbare toekoms nog ’n netto invoerder van piesangs sal bly, groei die land se piesangproduksie met omtrent 1% per jaar sedert 2000. Verlede jaar het Suid-Afrika egter 114 913 ton piesangs ingevoer – 50% meer as die vorige jaar. Sihlobo sê hierdie groot invoersyfer is die gevolg van ’n groeiende vraag na piesangs op die plaaslike mark en ’n swak oesjaar vir plaaslike boere weens droogtetoestande in 2015 en 2016. Die meeste van Suid-Afrika se ingevoerde piesangs (omtrent 82%) kom van Mosambiek. Piesangs word ook ingevoer van Swaziland, Ecuador en Zimbabwe met klein hoeveelhede uit…

GAUTENG CARLETONVILLE BRAKFONTEIN (476), 21 ha, aan L. en P.A. Robbertse, van M.S.E. en W.J.A. Prinsloo, R1 850 000. BUFFELSHOEK (471), 139 ha, aan M.L. Sullivan, van Nightingale-familietrust, R2 400 000. KLIPKOP (530), 21 ha, aan E.N. en S.A. Khambule, van D. Britz, R700 000. OLIEVENHOUTPOORT (196), 26 ha, aan Celebration Retirement Dev. Co., van Zotec Developments, R170 207 700. OUDEDORP (376), 140 ha, aan J.J. Jacobs, van Uitkyk-trust, R1 300 000. TAAIBOSCHBULT(497), 756 ha, aan MIL Vervoer, van Adalia Boerdery-trust, R32 900 000. TURFFONTEIN (126), 1 204 ha, aan H.J. Jansen van Rensburg, vanMuiskraal-trust,R7176178. VLAKFONTEIN (37), 206 ha, aan WW Bartlet Poultry Farm (Edms.) Bpk., van Marico Valley Stud (Edms.) Bpk., R2 575 000. KWAZULU-NATAL KOKSTAD MERINO WALK (162), 20 ha, aan A.M. Seemane, van E. Koster, R1 938…