Innholdsfortegnelse for 27-Apr-18 i Landbouweekblad

Sekere situasies is ’n bietjie soos om teen halftyd 30-0 teen die All Blacks agter te loop. Dinge kan baie lelik raak as ’n ernstige plan nie nóú gemaak word voor jy weer moet uitdraf nie. Dít is waar die kantoenbedryf in 2009 was (bl. 32). Op sy knieë. In Limpopo alleen het aanplantings op droëland van 55 000 ha tot 9 500 ha gekwyn en aanplantings onder besproeiiing van 1 100 ha tot 160 ha. Van 2002 tot 2005 het die prys boonop gehalveer tot R2/kg. Met die rand wat terselfdertyd van R14 teen die dollar tot R6 versterk het, het ingevoerde katoen na Suid-Afrika gestroom. Die toekoms was droewig en die hele bedryf was in gedrang. Hy moes ’n plan maak of sy deure sluit. Toe gaan sit…

DIE uitwerking van een van die varkvleisbedryf se grootste krisisse tot nog toe kring nou ook uit na ander bedrywe, sê prof. Johan Willemse, landbou-ekonoom en Landbouweekblad-medewerker. Dr. Aaron Motsoaledi, Minister van Gesondheid, se aankondiging dat die oorsprong van die gevaarlike ST6-stam van die bakterie Listeria monocytogenes opgespoor is, en sy raad aan verbruikers om koue- en verwerkte vleis te vermy, was ’n “reusagtige” terugslag, het mnr. Johann Kotzé, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Varkvleisprodusente-organisasie (Savpo), gesê. Kotzé het vroeër gesê die varkbedryf bevind homself in sy moeilikste situasie tot nog toe. “Vyftig persent van varkvleis word vir verwerkte produkte gebruik. Al is daar minder as 2% varkvleis in polonies, word dit ook as varkvleis beskou.” Suid-Afrika slag gemiddeld 240 000 varke per maand. In Februarie is slegs ongeveer 85…

DIE landbou-sakekamer Agbiz waarsku landboubesighede dat hulle nie tugstappe kan doen teen werknemers wat deelneem aan die Suid-Afrikaanse federasie van vakbonde (Saftu) se landwye staking nie. Volgens ’n kennisgewing van Besigheidseenheid Suid-Afrika (Busa) is ’n aansoek deur Saftu vir ’n landwye staking op 25 April toegestaan, wat beteken die staking is wettig. Die drie vakbonde namens wie Saftu die aansoek ingedien het, is die inligting-, kommunikasie- en tegnologievakbond (ICTU), die nasionale vakbond van staatsdiens- en geaffillieerde werkers (Nupsaw) en die Suid-Afrikaanse bevrydestaatsdienswerkersvakbond (Salipswu). “As ’n mens kyk na die drie vakbonde wat betrokke is, is dit onseker of die staking die landbou gaan raak of nie,” sê mnr. Theo Boshoff, bestuurder van regsintelligensie by Agbiz. Mnr. Joseph Mtolo, maatskaplike beleidskoördineerder by Busa, sê in ’n kennisgewing dat enige werknemer, ondanks…

Om te wen, moet jy bloot teen 25 Mei inteken op Groenskrif. Die wenner sal in Landbouweekblad en op Landbou.com aangekondig word. Die geskenkpak sal aan die wenner gekoerier word. Teken in deur ’n e-pos met die woord ‘Groenskrif’ as die onderwerp aan webred@landbou.com te stuur. Die wenner sal per e-pos verwittig word. Groenskrif is die varsprodukteprodusent se inligtingvennoot wat hom of haar op hoogte hou van die nuutste gebeure, tegnologiese en markneigings in die varsproduktebedryf. FELCO is sinoniem met produkte van topgehalte en word al dekades lank deur boere vertrou om snoeitoerusting van die hoogste gehalte te verskaf, uitstekende diens te lewer en waardevolle opleiding te bied. FELCO het onlangs met die vooraanstaande Switserse horlosiemaker Swiza bande gesmee om hierdie topgehalte-knipmes te maak, wat ’n kombinasie van ’n horlosiemaker…

DIE Landbouprodukte-agenteraad se reëls – wat dien as ’n kode van optrede vir vee-agente en hul werknemers – is in die Staatskoera n t van 2 Maart aangekondig. Die reëls is ingevolge afdeling 10(b) van die Wet op Landbouprodukte-agente (Wet 12 van 1992) ingestel. Die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) het die aankondiging deur die Registrateur van Landbouprodukte-agente verwelkom. Een van die belangrikste reëls is dat niemand as ’n lewendehawe-agent mag optree sonder dat ’n registrasiesertifikaat aan hom of haar uitgereik is nie. ’n Boer wat dus vee wil verkoop, moet seker maak die agent wat hy wil gebruik, is ’n geregistreerde agent by die Landbouprodukte-agenteraad in ooreenstemming met die Wet op die Bemarking van Landbouprodukte (Wet 47 van 1996). Verder bepaal die reëls dat ’n agent nie vergoeding vir sy dienste kan…

Die eskalerende dreigement tussen mnr. Donald Trump, president van Amerika, en China om invoertariewe van tot 25% op sekere handelsgoedere in te stel, het landboumarkte in die eerste twee weke van April erg ontsenu. Dit volg nadat aandelemarkte (die Standard & Poor’s 500, ’n Amerikaanse aandelemark-indeks) in Amerika sedert 26 Januarie met sowat 10% begin daal het. Sedert Trump tot president verkies is, het aandelemarkte in Amerika aanvanklik met sowat 22% gestyg. Intussen het die aandelebeurs in Amerika begin daal en baie wisselvallig geraak. Dit was namate markdeelnemers begin bang raak het vir Trump se ekonomiese beleid en veral vir sy skynbaar wispelturige beleidsuitsprake. Internasionale beleggers begin nou om hul beleggings in Amerika se aandelemarkte te verminder. Die doel is om hul risiko’s te verminder terwyl die dollar die laaste…

GROOT, GROTER, ARGENTINIË In Latyns-Amerika word van “diensgewasse” pleks van dekgewasse gepraat. Dit is omdat dekgewasse ’n diens aan die grond lewer. Dié gewasse, daar die norm pleks van die uitsondering, word beskou as een van die enkele maniere hoe bewaringslandbou nog kan verbeter in Argentinië en Brasilië, vertel drie nagraadse studente van die Universiteit Stellenbosch. Mnre. PJ Neethling, Rens Smit en Pieter le Roux het die driejaarlikse Bewaringslandbouwêreldkongres in Rosario, Argentinië, bygewoon en oor hul navorsing gepraat. Die kongres het saamgeval met Aapresid, Argentinië se vereniging vir bewaringsboerdery, se jaarkongres. Hulle sê die skaal van die landbou in Suid-Amerika het hul stomgeslaan. So ook die feit dat 95% van Argentinië en Brasilië se bewerkbare grond onder bewaringslandbou is. “Dekgewasse en bewaringslandbou is die norm in Argentinië en Brasilië en…

Die klein skaal waarop heelparty boere boere in die Benede-Olifantsriviergebied boer, word ’n groot probleem met die kleiner oeste weens die droogte. “Die grootste probleem is die gemiddelde boer pars sowat 30 t/ha en kry R2 000/t. Dit gee ’n bruto inkomste van R60 000/ha. Die koste is R40 000/ha, en daar is dus R20 000/ha oor. Op ’n gemiddelde plaas van 20 ha verdien die boer R400 000. Daarmee moet hy kinders deur die universiteit sit, spaar vir aftrede, vervang en uitbrei. Dít is ons probleem.” Mnr. Gideon van Zyl sê by Vredendal is vyf of ses boere wat 100 ha besit, 10% tot 20% besit 50 ha, en meer as 60% besit 20 ha. “Daardie ou se R400 000 raak mos vanjaar die helfte of ’n derde. En…

Mnr. Hardus Steenkamp van die plaas Doornlaagte by Steenbokpan in Limpopo is ’n man vir syfers en data. Selfs as kommersiële boer het hy jare gelede prestasietoetsing in sy kudde toegepas. Dit was hoofsaaklik Brahman-tipe beeste, en omdat hy van mnr. Tom Lasater se filosofie hou, het hy Beefmasterbulle gebruik om sy kudde te verbeter. Om later as Beefmasterteler te registreer, was dus vir hom ’n doodnatuurlike stap. Lasater se seleksiekriteria vir temperament, bouvorm, vrugbaarheid, gewig, gehardheid en melkproduksie vorm steeds die grondslag vir Hardus se teeldoelwitte. Hy verduidelik dat hy deurentyd daarop konsentreer om die optimale balans tussen hierdie eienskappe te handhaaf. “As ’n mens te veel vir melk selekteer, boet jy op vrugbaarheid en tussenkalfperiode in, en as jy te veel vir vleis selekteer, kan jy weer elders…

As plaasdiere deesdae nie baie liberaal is en in vrye liefde glo nie, word hul tyd vinnig kortgeknip. Lank, lank gelede was daar ’n man en ’n vrou wat graag wou boer. Die vrou het in haar vorige lewe in die finansiële sektor gewerk en die man het gehou van kos maak. As hulle maar geweet het wat wag en die toekoms en klimaat kon voorspel, sou sy seker tevrede gewees het om muntstukke by ’n teller uit te tel en hy om toebroodjies by ’n padstal te maak. Aanvanklik was dinge anders. Die beeste was so vet, hulle moes twee keer geregistreer word, die skape het terugbaklei teen die jakkalse en die Angora’s het hul hare ge-“Organics” met sjampoe en opknapper. Alles was reg vir vroeë aftrede, die paaie…

‘Here, help my om ook milddadig, vrygewig te wees wanneer ek U gawes aan ander moet uitdeel.’ Glo my as ek sê ek dreig al lankal om lesers te vertel van ’n hibiskusboom wat my al jare lank baie vreugde gee. Soggens, nog voor die son sy kop oor die Tygerberg lig, stap ek om my koerant by die naaste geriefswinkeltjie te gaan koop. Ek kan die paadjie seker al toe oë loop. Langs die pad groet ’n hibiskusboom my gereeld. Reën of droogte, hitte of koue, dit maak geen verskil nie. Milddadig, uitbundig hou hy net aan en aan om sy kleurryke blomme uit te deel asof dit nooit kan opraak nie. Ek het al meermale gewonder of daar dan geen rustyd tussen sy seisoene is nie. Die tuinier…

KYNOCH KUNSMISVERVAARDIGER VIER 100 JAAR Die kunsmismaatskappy Kynoch het sy 100ste jaar as ‘n kunsmisvervaardiger in Suid-Afrika gevier. Kynoch het aanvanklik plofstof vervaardig, maar ná die Eerste Wêreldoorlog na kunsmis oorgeskakel. Die verjaarsdag is op ’n glansgeleentheid by Durban se Internasionale Konferensiesentrum gevier. MONSANTO Maatskappy vier halfeeu in Suid-Afrika Die saadmaatskappy Monsanto het onlangs sy 50ste bestaansjaar in Suid-Afrika met ’n middagete vir werknemers, oud-werknemers en ander gaste by die Leriba Hotel en Spa in Centurion gevier. KONFERENSIE GESONDE GROND SE VOORDELE BEKYK Landbouweekblad en Soil Health Support Centre het onlangs die tweede jaarlikse grondgesondheidsdag op Joostenbergvlakte aangebied. Die tema van die dag was “Laat die natuur vir jou geld maak”. AMELIA GENIS het die foto’s geneem. SKOU DROOGTE SKRIK BOERE NIE AF Die organiseerders van die Willistonskou het hulle…

Die Suid-Afrikaanse Wagyu-telersgenootskap en Wagyu Australië het ’n samewerkingsooreenkoms gesluit om verskeie sleutelaksies te bevorder. Dit sluit die uitruil van inligting vir ’n gesamentlike genetiese enkelstap-evaluering oor die volgende twee jaar in, asook samewerking in navorsingsprojekte, veral oor voerdoeltreffendheid en karkasevaluasie en die ontwikkeling van ’n Wagyu-inhoudstoets. Dr. Michael Bradfield, uitvoerende hoof van die plaaslike genootskap, sê genetiese vordering is ’n kombinasie van seleksie-intensiteit, vermenigvuldig met die oorerflikheid en gedeel deur die generasie-interval. “Die seleksie-intensiteit neem toe wanneer die grootte van die ras toeneem. Dit is waarom alle lede van ’n telersgenootskap en die veebedryf data onderling uitruil,” sê hy. Volgens Bradfield is die suiwelbedryf die beste voorbeeld van data van miljoene beeste wat wêreldwyd beskikbaar gestel word om die beste diere te identifiseer. “Dit is ook waarom die Herefordbedryf…

R1 miljard April en Mei se stygings in brandstofpryse kan die landbou R1 miljard meer per jaar kos, sê mnr. Dawie Maree, ’n landbou-ekonoom van FNB. Petrol en diesel kan in Mei 40c per liter duurder word ná ’n styging van 72c per liter petrol en 65,2c per liter diesel in April. Elke 1c-styging in die dieselprys verhoog die brandstofkoste van die landbou met R10 miljoen per jaar. Alani Janeke 15 000 Die Port Elizabeth Cold Storage, ’n koue-opbergingseenheid naby die nuwe Nqura-hawe, het sy opbergvermoë vir sitrusprodukte van 7 500 palette tot sowat 15 000 palette vergroot danksy ’n be-legging van R10 miljoen. Na verwagting gaan sitrusvolumes uit die Oos-Kaap oor die volgende vyf jaar toeneem en dié eenheid sal ’n belangrike rol speel in logistiek vir uitvoer. —Fredalette…

BOER FLOREER OP 2,25 MORG IN KALAHARI In die omgewing van Kuruman in die Kalahari waar beesboere in die afgelope droogte noodgedwonge van plase van ’n paar duisend morg moes padgee, boer mnr. G.P. Nel op ’n plasie van 2,25 morg (sowat 2 ha) by Seodin vooruit met groente. Nel verdien al 28 jaar lank genoeg geld uit die groenteboerdery om ál sy kinders te laat leer en geriewe, soos elektrisiteit, ’n koelkas en ’n telefoon, in sy huis aan te bring. Die klimaat is een van uiterstes, wat die kweek van groente allermins maklik maak. Drie boorgate op mnr. Nel se eiendom lewer genoeg water om sy groentelande nat te hou. Hy spits hom toe op groente, veral geelwortels, beet en uie, wat hy deur die jaar kan kweek.…

“AS ons ondergemiddelde reënval het, soos ons verlede jaar gehad het, kan volgende jaar ’n baie moeilike jaar wees en waterbeperkings sal voortduur.” Dít was die waarskuwing van mnr. Trevor Balzer, adjunkdirekteur-generaal by die Departement van Water en Sanitasie, oor vooruitsigte vir die Wes-Kaapse landbou. Watervlakke in Suid-Afrika se winterreëngebiede daal steeds, ondanks perke van 45% vir huishoudelike verbruik en 60% vir die landbou. Balzer het aan Landbouweekblad verduidelik dit is nie nou al moontlik om te sê of verdere waterbeperkings op die landbousektor wag nie. Die departement sal in September met al die belanghebbendes vergader. Die bedryfsontleding rakende die stelsel sal aan hulle voorgehou word vir die volgende hidrologiese jaar wat van 1 Oktober vanjaar tot einde September volgende jaar strek. Hulle hoop dat daar in daardie stadium reeds…

WERKGEWERS in die landbou sal verwagtinge oor salarisverhogings wat by hul werknemers geskep is, moet bestuur noudat die instel van die nasionale minimum loon uitgestel is. Me. Jahni de Villiers, hoof van arbeid en ontwikkeling by Agri SA, het op ’n inligtingsessie van Agri Oos-Kaap gesê boere moet alle kommunikasiekanale met hul werknemers oophou en eerlik met hulle wees. Sy sê boere moet perspektief behou oor mediaberigte oor stakings en die nasionale minimum loon. “Onthou, selfs vakbonde is ondernemings wat selfonderhoudend moet wees en op sakebeginsels moet staatmaak.” Sy sê Saftu is nog nie ’n lid van die Nasionale Ekonomiese, Ontwikkelings- en Arbeidsraad (Nedlac) nie en kan dus nog nie deelneem aan besprekings oor arbeidskwessies nie. “Die optogte en uitsprake is absoluut daar om Saftu relevant te laat lyk en…

VOLGENS statistieke van TLU SA is ’n voorval waartydens ’n Oos-Kaapse boer sowat 30 km oos van King Williamstown voor sy plaashek doodgeskiet is, die 18de plaasmoord vanjaar. Dié moord, op 16 April, volg ’n dag ná ’n vrou op 15 April op ’n plaas sowat sowat 2 km buite Stilbaai dood is nadat vyf gewapende mans haar en nog mense by ’n kwekery aangeval het. Die polisie het ’n derde voorval bevestig waar vier misdadigers Saterdagmiddag ’n 63-jarige man op sy bure se plaas aangeval het. Die boer is in die omgewing van Sun-lands buite Addo met ’n byl oor die kop geslaan, beroof en oornag in ’n kamer toegesluit. Hy het sy bure se huis opgepas. Luidens die verklaring van die polisie het die rowers die man Sondagoggend…

1 ZAMBIË | Honderde gesinne maak plek vir dam Die Zambiese regering is tans besig om 338 huishoudings in die distrik Chisamba te hervestig om plek te maak vir die Mwomboshidam, wat na verwagting 10 000 hektaar se landbougrond onder besproeiing met die aanlê van drie besproeiingskemas sal vestig. Die projek word deur die Wêreldbank gefinansier en sluit vier klasse besproeiingsregte in – vir klein, groot, koöperatiewe en kommersiële boerderye. Dit sluit ook nuwe handpompe in vir huishoudings wat tot dusver water uit die rivier moes skep vir huishoudelike gebruik. — Lusaka Times 2 ZIMBABWE| Soektog vir damgeld duur voort Die Zambezirivier-owerheid (ZRA) soek nog steeds $4 miljard vir ‘n hidroëlektriese projek in die Batokariviervallei. Dié owerheid word gesamentlik beheer deur die Zimbabwiese en Zambiese regerings. Hulle word deur die…

’N NUWE beleggingsplatform wat in Mei die lig sien, sal Jan Alleman die geleentheid gee om in gewone boerderye te belê. Die platform, Impact Farming, is die eerste in sy soort in Suid-Afrika en is deur die beleggingsfondsbestuurder FedGroup op die been gebring. Dit stel individue in staat om vir so min as R300 per aandeel in ’n bestaande boerdery te belê – hetsy ’n bloubessiebos, ’n sonpaneel of ’n byekorf. Volgens mnr. Grant Field, uitvoerende hoof en stigter van Fed-Group, wou hulle die beleggingsomgewing deursigtiger maak. “Met normale fondse is daar laagop-laag-beleggings, en die belegger het dikwels nie ’n benul waarin sy of haar geld belê word nie.” Die groep wou tweedens ’n platform skep wat die kostedoeltreffendheid van tradisionele beleggingsfondse bekyk. Tegnologie het in hierdie opsig ’n oplossing…

’N VOORGESTELDE aansoek om die statutêre heffings in die rooivleisbedryf te verhoog, is by die Nasionale Landboubemarkingsraad (NLBR) ingedien. In ’n brief aan die NLBR sê die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) dat die huidige heffings tot voordeel van die hele rooivleiswaardeketting is. “Die funksie van produksie-ontwikkeling is belangrik om ’n bemagtigende omgewing vir alle produsente (kommersieel én opkomend) te verseker. Dit verseker ook dat die RPO steun aan produsente kan bied sodat hul boerderye doeltreffender bestuur kan word,” sê mnr. Gerhard Schutte, hoofbestuurder van die RPO. Hy sê die voorgestelde verhoging van 6% is konserwatief as ’n mens in ag neem die bedryf is R77 miljard werd op produsentevlak. Die heffing dra boonop 20% by tot transformasie wat deur die RPO ondersteun word. Die RPO meen die verhoging is uiters belangrik om…

Belasting op toegevoegde waarde (BTW) is ’n belasting op die verbruik van goedere en dienste in Suid-Afrika en word gehef op die waarde van alle goedere en dienste wat gelewer word deur ’n geregistreerde BTW-ondernemer in die loop van sy onderneming. Dit word uitsetbelasting genoem. As ’n boer ’n geregistreerde BTW-ondernemer is, kan hy die BTW wat hy op goedere en dienste betaal het, van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) terugeis. Dit staan bekend as insetbelasting. Die Wet op Belasting op Toegevoegde Waarde (Wet 89 van 1991) sluit spesifiek ’n bestorwe boedel in as ’n persoon vir die doeleindes van BTW. Die eksekuteur moet vasstel of die oorlede boer ’n geregistreede BTW-ondernemer was. Die boedel is verantwoordelik vir BTW op die lewering van goedere of dienste wat deel van die boer…

Boerdery met vleisbeeste gaan in die toekoms rasse verg wat die stampe en stote kan verduur van toestande wat slegs plek gaan laat vir die heel gehardste beeste onder die gehardes – nie net om te oorleef nie, maar steeds maksimaal te produseer en reproduseer. Terwyl koeie in moeilike toestande oorleef, moet hulle ook ’n kalf kan grootmaak én in ’n goeie kondisie bly om weer dragtig te raak. Volgens prof. Michiel Scholz, spesialisnavorser van die Landbounavorsingsraad se Instituut vir Diereproduksie in Irene, is die Afrikaner, Drakensberger, Nguni en Tuli die vier inheemse Suider-Afrikaanse vleisbeesrasse wat in hierdie kategorie val. Hy verduidelik eers hoekom dié vier betrokke rasse as die enigste inheemse vleisbeesrasse van Suider-Afrika bestempel word. Die Sangabeeste in Suider-Afrika suid van die tripanosomiase (nagana) -strook het min tekens…

Die aantal boere, gesinslede en plaaswerkers wat aangeval en afgemaai word, styg maandeliks en daar is skynbaar geen teken dat hierdie aanslag sy felheid gaan verloor nie. Beskerming van die SA Polisiediens se kant af is beperk. Dus is die boer alleen verantwoordelik vir paraatheid op sy plaas om aanvalle te voorkom of af te weer. Delareyville se boerevereniging, Agri Delarey, het besluit om nie langer vir die staat te wag om boere beter te beveilig nie. Die vereniging het ’n plan van aksie in werking gestel om te sorg dat sy lede hulself en hul mense beter kan beskerm. Dit bestaan onder meer uit ’n reeks kursusse om mense te onderrig. Landbouweekblad het een van die kursusse bygewoon en ook met een van die mense aan die spits van…

Die skrywer van dié dieregesondheidsreeks, dr. Jan H. du Preez van Pretoria, is ’n veterinêre spesialis in volksgesondheid. Die vorige artikels het in die uitgawe van 23 Maart 2018 (“Soönoses: Listeriose net die punt van ysberg”) en 6 April 2018 (“Soönoses by kleinvee wat mense aantas”) verskyn. Hierna volg artikels oor soönoses by kleinvee, troeteldiere, voëls, varke en visse, en die impak van soönotiese siektes op die mens. Jan en sy broer, dr. Gert P. du Preez, ’n veearts en mediese dokter, het die boek Animal Diseases and Man: Zoonoses uitgegee, die eerste van sy soort. Dit kan bestel word by: www.zoonoses.co.za of info@zoonoses.co.za. Prys: R375 (BTW en posgeld ingesluit). WEN ’N BOEK Drie lesers kan elk ’n eksemplaar van dié boek wen. ’n Vraag sal by elke artikel gevra…

Dit hang af of jy in bosveldterrein of vlaktewêreld gaan jag, maar jy sal jou geweer moet instel om op 100 m of 200 m in die kol te skiet (in die skietwêreld praat ons sommer van die zero van die geweer). In die bosveld is skietafstande selde verder as 150 m en daarom sal ’n zero op 100 m voldoende wees. In oper terrein kan skote rek tot 250 m of verder en dan werk ’n zero op langer afstande beter (200 m of selfs 250 m). Met jou geweer op 200 m ingestel, beteken dit jy hoef net vir die middel van die hart- of longarea te mik op springbokke tot op sowat 230 m as jy met ’n kaliber soos ’n .243 Winchester met ’n plat koeëltrajek…

GRONDGHOEROE LOURENS DE JAGER GEWASSE ONDER SPILPUNTE Ek plant mielies op landerye van 15 ha elk onder spilpunte en ek besproei uit boorgate. Ons is geleë op die Springbokvlakte in Limpopo. Komende September sal die derde jaar wees waarin ons mielies onder besproeiing aanplant. Ons plant sedert verlede jaar ook koring. Watter gewasse werk goed en vul mekaar aan – mielies en/of suikerbone, koring en/of mielies of koring en/of suikerbone? Ek wil graag drie oeste per jaar afhaal. Drie oeste is moontlik in twee jaar, nie in een jaar nie. ’n Mens sal met ’n vroeë mielie-aanplanting (begin September) begin. Jy sal die mielies teen Desember of Januarie kan oes, waarna jy dit onmiddellik kan opvolg met suikerbone. Dié aanplantings kan jy met koring opvolg, en die koring sal in…

Hoekom is jou skaapvelle so spesiaal? Daar is iets aan die tekstuur van die skaapvel. ’n Mens wil net daaraan raak en dit met jou vingers streel of jou tone diep in die sagte, weelderige pluise inwikkel. ’n Skaapvel bied ook natuurlike gemak en warmte. Hierdie groot, ongeskeerde Merinovelle bied die beste gehalte en dikte. Ons skaapvelle is uniek omdat dit nie geskeer is nie. Die meeste skaapvelle is geskeer en die wol is korter as 30 mm. Ons wol is 35-45 mm lank, wat dit baie luuks maak. Ons verkoop ook die hele pels, met groottes wat wissel van 1,5 m tot 1,8 m. Geen vel is dieselfde nie. Jy is dus gewaarborg dat jy iets koop wat enig in sy soort is. Hoe is jou sake-idee gebore? Ek…

BELEIDSONSEKERHEID sal steeds die grootste ondermynende faktor in die Suid-Afrikaanse landboubedryf in die nabye toekoms bly. Mnr. Wandile Sihlobo, ’n ekonoom by die landbousakekamer Agbiz, sê die heersende onsekerheid oor grondhervorming, asook die droogte in die Wes-Kaapse produksiegebiede dra grootliks by tot kwynende sakevertroue in die landboubedryf. Sihlobo het op die bekendstelling van die landbou-instituut Peritum in Bloemfontein gesê Agbiz en die nywerheidsontwikkelingskorporasie (IDC) se sakevertroue-indeks het in die vierde kwartaal van 2017 met vyf punte tot 49 gedaal. Dit is in teenstelling met ’n toename van 44,2% in die landbou se bruto binnelandse produk in die derde kwartaal van 2017 teenoor die vorige kwartaal. Hy skryf die groeisyfers toe aan landboubedrywighede in die algemeen, veral in die verhoogde produksie van somergraan, oliesade en vrugte in die tydperk 2016-’17 en…

Hoewel trekkerverkope in die eerste drie maande van die jaar sowat 12% beter was as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar, het verkope veral in Maart behoorlik vlamgevat met ’n styging van 41% vergeleke met verlede Maart. In Maart vanjaar is 726 trekkers in Suid-Afrika verkoop, teenoor 515 verlede jaar. Dié verkoopsyfers oortref alle verwagtinge, sê mnr. Lucas Groenewald, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Landboumasjienerie-assosiasie. Dit is ook teenstrydig met die fundamentele aspekte op die mark, soos die oesvooruitsigte en -pryse, asook die taamlik sterk rand wat grootliks onveranderd bly. In sy maandelikse verslag sê Groenewald die meeste kommersiële trekkerkopers hoef nie onmiddellik besluite te neem nie en kan die besluit vir ’n maand of twee uitstel tot daar groter duidelikheid oor oesvooruitsigte is. Hy skryf die sterk verkope aan staatstenders…

Die Karibiese beesras die Senepol se gewildheid in Suid-Afrika het volgens die telersgenootskap heelwat gegroei. Dié ras is bekend om sy hoë vrugbaarheid, rustige temperament, puik vleiseienskappe, gladde vel en dominante poenskopgeen. Die ras is ook bekend om sy vermoë om in warm temperature te gedy. Nadat die DNS van Senepolbulle ondersoek is, het navorsers ’n groot genetiese variasie in die prolaktienontvangergeen gevind. Dié Senepol-variant verbeter die dier se vermoë om sy liggaamstemperatuur te reguleer, waarskynlik as gevolg van vinniger sweet. Die ontdekking bied ’n genetiese en fisiologiese verduideliking vir waarom party beeste hoë temperature kan weerstaan. Met die gebruik van ingevoerde semen en embrio’s het dié ras se getalle die afgelope paar jaar heelwat toegeneem. Op die ras se nasionale veiling verlede Oktober op Excelsior is die duurste bul…

Met die regte praktyke en bemarking is brandrissies ’n volwaardige en winsgewende vertakking op MNR. JD VAN DEVENTER se plaas, Vredehoek, buite Montagu. Lees die artikel op bl. 44. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en Leana is 16 jaar getroud. Sy bedryf ’n skoonheidsalon op die plaas en is behoorlik besig. Ons het twee seuns, JG (14) en André (11). My ouers, Kierie en Miemie, woon ook op die plaas en my pa is nog lekker by die boerdery betrokke. WATTER STOKPERDJIES BEOEFEN JY GRAAG? Ek is lief vir motorfietsry en vang ’n stukkie vis; ons het al ’n paar keer in Namibië gaan hengel. Ek hou baie van kosmaak en braai. Ek volg nie resepte nie, maar kosmaak is vir my ontspannend en hou my besig. WAAR HOU…

’N MOONTLIKE 30%-verhoging in elektrisiteitstariewe sal veral intensiewe boerderye ’n gevoelige slag toedien. “Krag maak van 20% tot 30% van ’n graanboer wat besproei, se regstreekse produksiekoste uit,” sê mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en bemarking by FNB. “Dit is ook sowat 30% van ’n vrugteboer wat moet besproei, se koste. In baie gevalle het dié boere boonop koelkamers wat deurgaans aan moet wees om vrugte te verpak en koel te hou.” Hy sê ’n 30%-tariefverhoging sal intensiewe landboubedrywe, soos besproeiing, die vrugte-, vark-, melk- en hoenderbedryf, die hardste tref. Dit kan ’n verdere slag wees vir die vark- en hoenderbedryf wat weens markfaktore buite hul beheer die afgelope paar jaar onder druk verkeer. Maree sê talle boere, veral vrugteboere met pakhuise, het al ander opsies begin ondersoek en/of…

VERLEDE maand se trekkerverkope het die verwagtinge oortref toe 41% meer eenhede verkoop is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Verskeie faktore kan aan die styging in trekkerverkope in Maart vanjaar gekoppel word. Een daarvan is die goeie reënval wat sedert Februarie oor groot dele van die somerreënstreek voorgekom het. “Daar bestaan beslis ’n verband tussen klimaatstoestande en die verkope van masjinerie,” sê mnr. Lucas Groenewald, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerie-assosiasie (Saama). Luidens die organisasie se jongste verslag oor trekker- en stroperverkope is 726 trekkereenhede in Maart vanjaar verkoop, teenoor 515 eenhede in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Stroperverkope het met 8,7% gestyg, met 25 eenhede wat verlede maand verkoop is. Altesame 23 stropereenhede is in Maart verlede jaar verkoop. STRUIKELBLOKKE Trekkerverkope het tot dusver vanjaar gestyg, met 12%…

DIE omstrede “grondplafonwet” is steeds ’n voorrangsaak vir die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming. Me. Leona Archary, waarnemende direkteur-generaal van die departement, het verlede week in die Parlement gesê die wetsontwerp op die regulering van grondbesit, wat ook grondbesit deur buitelanders beperk, hoef nie teruggehou te word tot die hersiening van die eiendomsklousule in die Grondwet afgehandel is nie. Sy sê mense verbind die wetsontwerp op die regulering van grondbesit met die ANC se beleid van onteiening sonder vergoeding. Die ander wetsontwerp wat vanjaar vir die departement voorrang geniet, is die een op kommunale grondregte, wat verblyfreg in kommunale gebiede reguleer. Dit maak voorsiening vir die oordra van eienaarskap aan gemeenskappe en individue. TERUGGETREK Archary het gesê die wetsontwerp oor grondplafonne het reeds verlede November voor die Kabinet gedien.…

ONTEIENING sonder vergoeding sal nie die proses van grondhervorming bespoedig nie, sê prof. Ruth Hall van die instituut vir armoede-, gronden landelike studies (Plaas) aan die Universiteit van Wes-Kaapland. Tydens ’n grondhervorming-opleidingsessie het Hall opgemerk dat daar by talle mense ’n idee bestaan dat onteiening sonder vergoeding grondhervorming en die herverdeling van grond onder grondeisers en begunstigdes gaan bespoedig. “Veral in die eerste paar jaar gaan dit die proses nog verder vertraag,” het sy gesê. Hall meen ’n wysiging aan artikel 25 van die Grondwet om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak, sal nie Suid-Afrika se gronddilemma oplos nie. Volgens verskeie kenners maak artikel 25 reeds onteiening sonder vergoeding moontlik. VIR WIE? Hall het ’n week vroeër gesê die grondhervormingsdebat moet veel wyer gevoer word as net die kwessie van…

VANWEË die afgelope rekordmielieoes moes Suid-Afrika se graanwaardeketting ’n allemintige 20 miljoen ton graan hanteer. “Die oes is gekenmerk deur rekordinnames by bedryfspunte. By sekere punte is 80 000 ton tot 90 000 ton mielies per dag ingeneem,” het me. Annatjie Loio, voorsitter van die Graanhanteringsorganisasie van Suider-Afrika (Gosa), op die organisasie se jaarlikse simposium in Mosselbaai gesê. Volgens Loio was dit reeds vroeg in die produksiejaar duidelik dat ’n rekordoes op pad was. Die graanafdelings van landboumaatskappye het daarom vroegtydig stappe gedoen om te verseker die innameproses geskied met so min ontwrigting moontlik. “Die mielie-oes van bykans 17 miljoen ton is grootliks deur kommersiële graansilo-eienaars hanteer. Dit is vermag deurdat kommersiële opbergers alternatiewe opbergingsgeriewe teen ’n hoë koste opgerig en graan na onderbenutte geriewe verskuif het.” Ongeveer 80% van…

D ie speenkalfprys is aan die daal. In Januarie het dit ’n hoogtepunt van gemiddeld sowat R38/kg bereik. Op ’n jaargrondslag het die speenkalfprys met 52% gestyg van R25/kg tot meer as R38/kg. Op langer termyn van September 2016 tot Januarie vanjaar het die prys met 78% gestyg. Die droogtetoestande met veldweiding as ’n beperkte hulpbron en die toename in die vraag na speenkalwers het tot die skerp prysstyging bygedra. Dit is kommerwekkend dat voerkrale sê die persentasie verse wat ontvang word, is te hoog. Produsente kry goeie pryse vir speenkalwers. Met die lae mielieprys moet kontantvloei ook uit ander winsgewende vertakkings aangevul word. Speenkalfprodusente het nie ’n voldoende aansporing om uitsoekverse terug te hou om hul kuddes voldoende te herbou nie. Speenkalwers se goeie prys werk dus teen die…

In ’n reeks artikels oor vier inheemse Suider-Afrikaanse vleisbeesrasse, die Afrikaner, die Drakensberger, die Nguni en die Tuli, plaas ons die belangrike rol wat hierdie geharde beeste speel in die kollig. Hierdie rasse is tropiese, aangepaste Bos taurus-tipes, waarna dikwels as die Sangarasse verwys word. In die eerste aflewering kyk ons onder meer na hul herkoms en die rol wat hulle kan speel om die opstoppers van aardverwarming te versag. Daarna volg artikels oor ander belangrike eienskappe, soos aanpassing, koeidoeltreffendheid, ekonomie en vleiseienskappe, asook die koolstofspoor en kruisteling.…

In bykans alle voorvalle word ’n teiken vir minstens twee weke dopgehou. Daarom is dit noodsaaklik om bedag te wees op vreemde persone en tekens wat daarop dui dat vreemdes jou dophou, sê mnr. De Wet Marx, bestuurder van Agri Delarey. Ongewone tekens. Hou jou oë oop vir tekens, soos ’n vuur wat op ’n ongewone plek gemaak is, voetspore, oorblyfsels van kos, sigaretstompies of plastiekhouers. Kopskuif. Veiligheid moet ’n leefstyl wees. “As ons die woord paraatheid sien of hoor, assosieer ons dit met ‘onnodige’ moeite. Die geheim is om jou leefstyl aan te pas sodat jy ’n veilige omgewing vir jouself en jou gemeenskap skep. Pleks daarvan om net op ’n Saterdag by vriende te gaan kuier om saam rugby te kyk, loer sommer in die week ook in.…

I n 1997 het mnr. Keith Clubb die plaas Lwimba Ranch naby Lusaka in Zambië gekoop. Sy seun, Chris, wat nou die Santa Gertrudis-stoetery bestuur, onthou dat die plaas in daardie stadium redelik vervalle was met net 50 ha ontbos en ’n paar honderd beeste. Chris en sy vrou, Sue, wat albei veeartse is, het in 2004 na die plaas teruggekeer. Keith was in die 1970’s ’n Santa Gertrudis-teler in Suid-Afrika, maar het in 1997 ’n uitverkoping gehou toe hy na Zambië verhuis het. Die gesin het 12 vroulike Santas en 30 bulle saam met hulle na Zambië geneem en daar met ’n opgraderingsprogram begin wat vandag nog aan die gang is. Oor die jare het die Clubb-familie meer landerye op hul nuwe plaas skoongemaak en hul Santa-kudde opgebou. “Ons…

BIOBEMESTING NUWE LEWE VIR SAAIRY Agri Technovation, ’n vennoot van Laeveld Agrochem, se Furrow Life is ’n biobemesting-produk wat saam met die pitte in die plantvoor geplaas word en vir alle graangewasse geskik is. In proewe het die produk duidelik vinniger en sterker wortelontwikkeling by gewasse gestimuleer. Blaarweefsel-ontledings van die plante op die proefpersele het tot 25% meer kalium en 60% meer sink as dié van blare op die kontrolepersele opgelewer. Prys: Wissel na gelang van bemesting-aanbeveling. NAVRAE: Mnr. Willem Eigenhuis, e-pos: willem.eigenhuis@agritechnovation.co.za, sel 072 172 0306, tel. 021 300 0543. BESPROEIING OVAAL PYPE Afriq Water se ovaal pype kombineer die voordele van plat en ronde pype vir drupperlyne. Nes plat pype rol dit klein op, met druppers aan een kant, maar namate die water deurvloei, word dit rond. Dit…

Op die Venters sefamilieplaas, Kruis, waar hulle hoofsaaklik met sitrus boer, het Suzanne Venter ’n ou stal wat uit 1849 dateer, omskep en ’n stoep aangebou om ’n eetplek – Die Stal – te open. “Ek het nog nooit weer teruggekyk nie. Die locals is goed vir my en ek is dol oor my klante, wat gewoonlik jaar ná jaar terugkom,” vertel sy. Sy kook met oorgawe, sonder om haar te steur aan kilojoules en diëte. Uit die kombuis word gul werfborde met tuisgebakte brood, koue vleise en allerlei tuisgemaakte piekels en konserf gedra, asook stewige snye romerige biltong-en-groenvyekaaskoek en dekadente, stroperige sjokoladekoek met dik ganache – smullekker. “My geheim is om groot genoeg porsies vir die boere te gee en ek sit nooit iets voor wat ek nie self…

Suid-Afrika se uitvoer van die twee belangrikste lemoensoorte, naamlik valencias en nawels, sal vanjaar weer met ongeveer 6% toeneem. Die groei word egter steeds deur droogte in sekere dele belemmer. Volgens die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging (SASKV) se jongste oesskatting sal Suid-Afrika ongeveer 53,93 miljoen kartonhouers valencias en 21,1 miljoen kartonhouers navels van 15 kg elk aan die uitvoermark lewer. Vo lgens mnr. Justin Chadwick, uitvoerende hoof van die SASKV, is die grootste deel van die oes vir die Europese mark bestem. Met die pluktyd wat eersdaags begin, is dit egter nog te vroeg om te sê hoe die huidige oes aan die bome lyk. Wat valencias betref, is die totale oesskatting vir vanjaar bykans onveranderd gelaat. Hoewel groei in die aantal lemoene vir die uitvoermark in die belangrikste produksiestreke verwag word,…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf verlede Februarie tot Januarie vanjaar. Altesame 673 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 295 869 ha teen R5,164 miljard behels het. In 29,6% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem, hoofsaaklik in die Boland, die Weskus en die Suid-Kaap. Die grootste daling was in Prins Albert (-18,9%) en die grootste styging in Vanrhynsdorp (17,3%). Daar was 49 transaksies van kleur – 7% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (35), regeringsaankope van landbougrond (2) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (2). Dié proses het 19 175 ha (6,5% van die totaal) teen R331 miljoen (6,4% van die totale waarde) behels. Uit die…

BOEREDAE 5 MEI: Swartlandse Veteraan-trekker-en-enjinklub se saaidag (afhangend van weer). Bredasdorp. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 8 MEI: NWKV-boeredag. Tema: “Stockmen” en tegnologie in een kraal. ORV Prieska. Marna Combrinck, tel. 053 353 1979, sel 087 195 0781. E-pos : kred@orv.co.za 9 MEI: Winton-boerevereniging se boeredag, aangebied deur Langs Ver Paaie Drakensbergers. Die ekonomie van beesboerdery, kruisteling en veldbestuur word bespreek. Hommeltuig-demonstrasie. Sel 083 276 1304. 25-26 MEI: Swartlandse Veteraan-trekker-en-enjinklub se ploegdag. Môreson buite Malmesbury. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 26 MEI: Swartlandse Veteraan-trekker-en-enjinklub se hersteldag. Bredasdorp. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 14 JUNIE: Vleisbeesgenomikaboeredag. Irene. E-pos: admin@wagyu-sa.co.za 4 JULIE: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082 455 5636. 22 AUGUSTUS: Noord-Vrystaatse SAVM-klub bied ’n “mega-boeredag” en veiling…