Innholdsfortegnelse for 16-Feb-18 i Landbouweekblad

LUI DIE KLOKKE Die pitlose Suid-Afrikaanse tafeldruifkultivar Joybells is verlede week by die Fruit Logistica-handelskou in Berlyn, Duitsland, aan internasionale kwekers bekend gestel. Volgens mnr. Willem Bestbier, uitvoerende hoof van die SA Tafeldruifbedryf, verhoog dié stap Suid-Afrika se internasionale reputasie as ’n ernstige kweker en verskaffer van tafeldruifkultivars. Hier is me. Phyllis Burger en prof. Bongani Ndimba, albei senior navorsers van die Landbounavorsingsraad, wat betrokke was by Joybells se ontwikkeling, kort voor die bekendstelling van die kultivar by die LNR se tafeldruifkwekery in Stellenbosch. GROEN EURO’S Die Land Bank en die European Investment Bank (EIB) het ’n leningsooreenkoms van 50 miljoen euro (R741 miljoen) gesluit waarmee die Land Bank geld aan plaaslike boere kan leen om die invloed van klimaatsverandering teen te werk. Volgens mnr. T.P. Nchocho, uitvoerende hoof van…

SUID -AFRIK A se stormwaterbehandeling is in ’n skokkende toe-stand. Volgens 2014 se Groendruppelverslag (die laaste een wat gepubliseer is) is bevind dat amper ’n kwart van die land se stormwaterbehandelingsgeriewe in ’n “kritieke toestand” was en nog ’n kwart is as “hoërisiko” bestempel. Verder gebruik Suid-Afrikaners baie water – 235 liter per persoon per dag, vergeleke met ’n wêreldwye gemiddelde van 173 liter. Dié hoë verbruik per kop spruit waarskynlik deels uit water wat verlore raak weens lekkasies en die groot afhanklikheid van water-intensiewe steenkoolkragsentrales. Laastens is Suid-Afrika buitengewoon afhanklik van oppervlakwater en gebruik die land nie genoeg ander hulpbronne, soos grondwater, nie. As Kaapstad se water opraak, sal dit vinnig in ’n nasionale noodtoestand ontaard. Grootskaalse migrasie sal watergebruik elders in Suid-Afrika verhoog en daarmee saam die gevare…

BESLUIT OOR ONTEIENING WEK KOMMER Hoewel die meeste invloedryke mense in ontkenning is oor die onteiening van grond sonder vergoeding, kan ek nie help om met ’n hol kol op my maag rond te loop nie. Mnr. Cyril Ramaphosa het allesbehalwe bekommerd of ongelukkig gelyk toe hy aangekondig het dat daar eenparig op die afgelope ANC-kongres besuit is dat grond sonder vergoeding onteien gaan word en dat die wêreld se beste grondwet dienooreenkomstig verander moet word. Hoewel daar mense is wat re-ken dit sal nie gebeur nie, weet ek nie hoe hulle dink Ramaphosa dit gaan keer nie. Dit is ook so dat die “optimistiese” mense gewoonlik baie ryk is. Hoewel hulle baie het om te verloor, het hulle genoeg om elders weer van voor af te begin of hulle…

GROOT vraagtekens hang steeds oor die staat se jongste grondoudit, wat wemel van berekeningsfoute, en nie eens die korrekte aantal hektaar bewerkbare landbougrond aandui nie. Hierdie oudit probeer om aan te dui hoeveel grond in private besit is op grond van ras, geslag en nasionaliteit. Dit volg op die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming se eerste grondoudit wat in 2013 die lig gesien het. Dít het aangedui dat die staat 14% of 17,1 miljoen hektaar van Suid-Afrika se grond besit, en dat 79% of 96 miljoen hektaar privaat besit word. Daar is ook ongeïdentifiseerde grond van 8,3 miljoen hektaar of 7%. Hierdie syfers is egter nie onafhanklik bevestig nie. Die eerste oudit het nie die samestelling van Suid-Afrika se private grondbesit uiteengesit nie en ook nie hoeveel grond buitelanders…

GROOT tekorte en ’n groeiende vraag na byekorwe stel die land se byeboerdery – en die boere wat op hulle staatmaak – bloot aan diefstal van korwe en verwante plaasmisdaad. Mnr. Louis van Zyl, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Byebedryfsorganisasie (Sabio), het ’n beroep gedoen op byeboere om erns te maak met hul registrasie by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye nadat dit aan die lig gekom het dat ongeregistreerde byeboere op groot skaal byekorwe steel om bestuiwingskontrakte te bekom. Hy sê dat ongeregistreerde byeboere op plase aankom en hul kaste uitplaas sonder dat die plaaseienaar die mens se identiteit behoorlik nagegaan het. “Soms plaas van hierdie mense hul byekaste in sonneblomlande selfs sonder die eienaar se medewete, wat ’n veiligheidsrisiko op die plaas skep,” sê Van Zyl. “Saadmaatskappye en…

Die verwagting is dat die rand vanjaar sterker kan vertoon as verlede jaar. Die droogtetoestande kan die nodige groei in produksie en uitvoervolumes vir 2018 beperk. Die voordeel van ’n sterker rand op die produksiekoste van Suid-Afrika se uitvoerbedrywe kan gering wees. ’n Sterker rand sal nie die verwagte toename in die gereguleerde koste van elektrisiteit, water en arbeid versag nie. ’n Paar uitvoerbedrywe (sien TABEL ) het in 2017 goed presteer. WYNPRYSE Die internasionale oes van wyndruiwe vir 2017 was die kleinste in die afgelope 36 jaar. In die Wes-Kaap kan die droogte en waterbeperkings ’n nadelige impak op die grootte van vanjaar se oes hê. Belanghebbendes meen die oes kan 15-25% kleiner wees. Dit beteken die voorraadvlakke van wyn kan teen einde vanjaar tot minder as 300 miljoen…

Al hoe meer groot maatskappye vereis van boereverskaffers om ’n aanduiding te gee van hoeveel dekgewasse hulle plant. Mnr. Steve Groff is ’n boer van die Amerikaanse deelstaat Pennsilvanië en stigter van die firma Cover Crop Solutions. Hy sê sy groot wens vir vanjaar is dat korporatiewe markkragte die groot dryfkrag sal word agter ’n groter aanvaarding van dekgewasse as algemene boerderypraktyk. “Boere was nog nooit so gereed soos nou om dekgewasse te begin plant nie.” General Mills, Walmart en Smitfield Foods is almal maatskappye wat reeds volhoubaarheidsplanne gereed het wat dekgewasse, grondgesondheid en verminderde kunsmisverbruik insluit, sê hy. Die kettingwinkelgroep Whole Foods vereis van sy boereverskaffers om aan te dui in watter mate hulle dekgewasse verbou. Nog ’n voorbeeld is Blue Apron, ’n maatskappy wat stelle vars bestanddele met…

WATTER GROOT BOERDERYFOUT HET JY AL GEMAAK? Ek het te veel ontbos. Die laaste vier jaar se droogte het my geleer dat wild meer as net gras nodig het en ek sou graag meer blare op my veld wou hê. Die vorige jare het die blare en peule in die bos die wild deur die droogtes gehelp. SAL JY JOU TOPTEELDIERE LAAT JAG? Nie solank as wat hulle kan teel nie – en dit maak nie saak wat die jagter aanbied nie. Die waarde van topteeldiere kan nie heeltemal in rand en sent verreken word nie. Geen ware boer sal dit doen nie. WAT IS JOU RAAD AAN ANDER WILDBOERE? As jy wil laat jag, moet jy probeer om jou jagter soveel moontlik spesies te bied. Dit is die verskeidenheid…

’n Nuwe kortdaguiekultivar wat in Nederland geteel is, stel boere in Suider-Afrika in staat om hoë opbrengste te behaal, wat noodsaaklik is om eenheidskoste te verlaag in ’n landbousektor wat deur baie hoë insetkoste gekenmerk word. Dr. Quintin Muhl, produkontwikkelingsbestuurder vir groente by Klein Karoo Saadbemarking, sê die onderneming De Groot en Slot in Nederland teel al sedert 1955 uiesaad en het saam met sy vennoot, Bejo Zaden, een van die wêreldleiers in uiesaad geword. Dit duur 16-18 jaar om ’n nuwe kultivar te ontwikkel. Vanweë groot verskille tussen streke, lande en vastelande word verskillende kultivars vir bepaalde toestande geteel. Klein Karoo Saadbemarking evalueer deurgaans nuwe kultivars in die belangrikste uieproduksiegebiede om vas te stel hoe dit daar aard. Magarogi het ’n sterk wortelstelsel, wat dit in staat stel om…

Die klimaat verander beslis. Die tekens is daar – onteenseglik. Ek het nou die dag gehunker na oom Gideon van Zyl van Olifantshoek, wat ’n groot mentor vir my was toe ek as jong man in die beeswêreld betrokke geraak het. Oom Gideon was ’n visioenêre man met baie kennis. Hy het dinge lank en in die fynste besonderhede bedink. Omtrent tien jaar gelede het ek weer die voorreg gehad om in gesprek met hom te wees. Ek onthou sy woorde asof dit gister was . . . Hy het gesê: “Dit is nie of die klimaat verander nie, maar eerder hoeveel en hoe vinnig. Julle sal moet aanpas en vinnig ook.” In die gebied waar ek boer, hoor ons al hoe meer klagtes oor die reënpatrone wat verander, dat…

Die Soil Health Support Centre en Landbouweekblad bied op Donderdag 22 Maart ’n grondgesondheidsdag by Morgenrust op die Joostenbergvlakte naby Kaapstad aan. Die sprekers is mnre. Jay Fuhrer, Willie Pretorius, Hendrik Pohl, Rens Smit, Lourens van Eeden, Johann Zietsman, me. Sheila Storey en dr. Johann Strauss. Hulle gaan praat oor navorsing en praktiese ervaring rakende grondgesondheid, biologiese beginsels, ultrahoëdrukbeweiding en die klimaat. Kaartjies kos R1 100 elk (en R550 vir studente). Dit sluit verversings sowel as ’n middagete in. NAVRAE EN BESPREKINGS: Dalene Ricketts, e-pos: dricketts@landbou.com; tel. 021 406 2385.…

Watter kruie lewer jy alles? Ons boer hoofsaaklik met basiliekruid en ook ’n hele reeks koskruie, soos tiemie, oreganum en pietersielie. In die winter is daar ook koljanderblare, wat so lekker smaak saam met kerries. Ek verbou ook ’n bietjie blare, soos wilde roket, bronkors en krullerige blaarslaai. Ons pluk somertyd elke week 500 kg tot 700 kg kruie. Hoekom plant jy in tonnels en onder skadunet pleks van oop landerye? Ons begin altyd die seisoen in September in die tonnels, wanneer dit nog koud is. Namate dit warmer raak, verskuif ons produksie en dan boer ons onder skadunette. Die hele oppervlak is sowat 2 ha groot. Die blare vaar net baie beter onder die een of ander vorm van bedekking, want dit bied beter beskerming teen son en wind.…

‘Omdat ek die naaste aan die stasie geboer het, word ek toe aangesê om die nuwe juffrou op die stasie te gaan haal.’ Nou die ander dag toe dit so lekker reën, drink ek en Willem in stilte ’n ietsie van die Stappende Skot en sug so af en toe van tevredenheid omdat daar niks anders was om te doen nie. Wie kan nou werk as die reën saggies op die dak val en die wêreld tot doer oorkant die bulte in so ’n grys waas lê? Miskien moet ek eerder nie die waarheid krom praat nie. Laat ek maar erken, ons kon dalk die boeke ’n bietjie op datum gebring het en so, maar dit kon wag tot die son weer dooierus vat uit die blou, wolkelose hemel. Nou…

NOG ses uitbrekings van die hoogs aansteeklike H5N8-voëlgriep-virus het in Januarie in die Wes-Kaap voorgekom. Die totale aantal uitbrekings wat sedert verlede Junie in Suid-Afrika voorgekom het, het tot 126 gestyg. Die Noord-Kaap en Limpopo is die enigste provinsies wat nog nie onder die H5N8-virus deurgeloop het nie. Tot en met 23 Januarie was daar 40 uitbrekings onder volstruise, 29 onder wilde voëls, 30 op kommersiële hoenderplase, agt onder agterplaashoenders en 19 onder stokperdjie- en dieretuinvoëls. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het hierdie inligting aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye bekendgemaak. Mnr. Mooketsi Ramasodi, waarnemende direkteur-generaal van die departement, sê omdat Suid-Afrika nie voor verlede jaar se uitbrekings die virus onder hoenders of plaaslike voëls gehad het nie, afgesien van volstruise, word die uitbrekings…

PRODUSENTEPRYS STYG MET 32% Voëlgriep se invloed is duidelik sigbaar in die eierbedryf se jongste produksie- en pryssyfers. Suid-Afrika se lêhenstapel was na raming verlede jaar 7,6% kleiner as in 2016, luidens die SA Pluimveevereniging (SAPV) se Desember-produksieverslag. Die stapel sou na verwagting in Desember uit 21,4 miljoen lêhenne bestaan het – 12,5% kleiner as in Desember 2016, maar wel 0,5% groter as in November 2017. Die geprojekteerde getal lêhenne vir Maart vanjaar is 22,57 miljoen. Die kleiner lêstapel het natuurlik tot laer produksie gelei. Die bedryf het in Desember gemiddeld 352 700 kiste eiers per week gelewer. Dit is 1,8% meer as in November, maar 12,2% minder as in Desember 2016. Verlede jaar se gemiddelde weeklikse produksie was na raming 479 000 kiste, 6,8% minder as in 2016. Die…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot verlede November vir grond wat groter is as 10 ha. In dié tyd is 368 ooreenkomste in 35 distrikte gesluit, wat 198 819 ha teen R1,427 miljard behels het. In 12 (34,3%) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem — ’n duidelike weerspieëling van die invloed van die moeilike landboutoestande in dié provinsie. Uit die totale aantal ooreenkomste was 57 transaksies van kleur, 15% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (48), regeringsaankope van landbougrond (2) en grond verkry vir munisipale gebiede (7). In dié transaksies is 23 591 ha, oftewel 11,9%, ter sprake teen R204 miljoen. Uit die totaal was 95 (26%) transaksies vir grond kleiner as…

12%-16% Volgens die nuutste amptelike skatting sal die plaaslike tafeldruifoes van 12,2% tot 16,8% kleiner wees as verlede seisoen se 67,5 miljoen kartonhouers van 4,5 kg elk. Dit is effens beter as 16 Januarie se skatting, wat ’n daling van 12,2% tot 18% voorspel het. Aan die begin van die seisoen is geraam dat die oes 6,7% tot 12,8% kleiner sal wees. Die Olifants-, Berg- en Hexrivierstreke het egter verliese van 10% tot 30% gely. — SA Tafeldruifbedryf 10% Trekkerverkope was in Januarie op ’n jaargrondslag 10% hoër, met 527 eenhede wat verkoop is. Dit is effens onverwags gegewe dat die beplante hektare in die somersaaigebiede in die huidige produksieseisoen gedaal het. Die landbousakekamer Agbiz skryf die styging toe aan ’n relatief sterker rand en laat aanplantings in die westelike…

‘Die mense gaan sê daar is nie meer ou voorraad nie, maar plaas druk op hulle. Daar ís ou voorraad.’ DR. DIRK STRYDOM, hoof van ekonomie en bemarking by Graan SA, oor verwagte groot prysstygings van plaagdoders. Bl. 14 ‘Ons het reeds sowat 100 moontlike projekte wat ons kan finansier.’ MNR. BENNIE VAN ROOY, finansiële hoof van die Land Bank, oor planne vir ’n lening wat die bank onlangs by die Duitse ontwikkelingsbank gekry het. Bl. 18 ‘Piet was nie ’n lewenskragtige, rowwe swartwitpensbul soos wat ’n mens in ’n wildernisgebied sal teëkom nie.’ MNR. PIET WARREN, wildboer van Gravelotte, oor sy waardevolle teelbul wat onlangs gevrek het. Bl. 18 ‘Ek staan elke twee uur op om my rondes te doen. ’n Mens funksioneer nie soos normaalweg nie.’ MNR. KEITH…

KLEIN SLIMFOON HET LESERS AAN DIE GONS Ons lesers op Facebook is omtrent aan die gesels oor die Blackview Zero, ’n kompakte slimfoon wat onder meer op boere gerig is. Lees meer daaroor in “Nuwighede” in hierdie uitgawe van Landbouweekblad. BABS VAN DER WESTHUIZEN skryf: Ek dink dis bedoel as ’n werksfoontjie op ’n plaas of buite in die veld waar jy nie die internet gaan gebruik of kantoorwerk wil doen nie. Dis ’n oulike foontjie vir kinders wat net moet kan bel of SMS as daar nood is. Onthou, ’n mens kry basiese, goedkoop fone by Pep en ander winkels ook. Klein, smal foontjies. Nou kan jy jou groot, duurder foon by die huis los waar dit veilig is en nie uit jou sak gaan val nie. HENDRIK JOUBERT…

GRAAN SA kan boere nie aanmoedig om meer sojabone te plant as daar nie ’n plaaslike mark daarvoor is nie, het mnr.Corné Louw, senior ekonoom van Graan SA, onlangs gewaarsku. Dit is na aanleiding van die groot surplus waarmee Suid-Afrika aan die einde van dié maand opgeskeep gaan sit. Louw het op ’n gesamentlike vergadering van die sojaboonwerkgroep en die forum vir sonneblomme, sojabone en soja-voedsel in Johannesburg gesê hy is bekommerd dat te min sojabone plaaslik verwerk word. Die lewering van plaaslike sojabone het hierdie bemarkingseisoen (Maart 2017 tot Februarie 2018) met 44% toegeneem, maar die verwerking daarvan het slegs met7%toegeneem. “Na verwagting sal net 1,047miljoen ton sojabone vanjaar verwerk word, terwyldaarmeeras 1,4 miljoen ton beskikbaaris. Dit beteken dat ons aan die einde van Februarie vanjaar met ’n surplus…

DIE Duitse ontwikkelingsbank KfW het vir die eerste keer in die Suid-Afrikaanse landbou belê deur ’n langtermynlening van R900 miljoen aan die Land Bank te voorsien. Laasgenoemde sal die geld vir die finansiering van nuwe klein en mediumgroot landbouondernemings in veral die primêre sektor gebruik, het mnr. Bennie van Rooy, finansiële hoof van die Land Bank, met die ondertekening van die leningsooreenkoms gesê. Volgens hom is dit voordelig dat die Land Bank die lening oor tien jaar kan terugbetaal omdat nuwe ondernemings in die landbou tyd nodig het om gevestig te raak. “Dit kan vier tot ses jaar duur voordat ’n nuwe onderneming in die landbou stabiliteit en volwassenheid bereik, veral in byvoorbeeld bees- en skaapboerdery.” Van Rooy het gesê die Land Bank wil die geld eerder gebruik om lenings…

1 ZIMBABWE| Plaaslike boere staan voor in die ry Zimbabwe se Kommersiële Boereunie (CFU) is glad nie gekant teen Suid-Afrikaners – en trouens enige buitelanders – se deelname in die herlewing van dié land se landboubedrywe nie. Tog behoort plaaslike boere wat in die land se grondhervormingsprogram geld en bates verloor het, voorkeur en beskerming van die staat te geniet. “Hoewel buitelandse beleggings uiteraard aantreklik is, sal dit net regverdig wees vir plaaslike boere om eerste geholpe te raak,” sê mnr. Ben Gilpin, direkteur van die CFU. “Die kwessie van vergoeding moet ook besleg word saam met die toepassing van die nuwe niediskriminerende grondbeleid, wat dit moontlik maak vir CFU-lede om huurkontrakte van 99 jaar te kry,” sê hy. Die unie het geloofwaardige inligting dat mense op sosiale media adverteer…

TOT tyd en wyl ’n entstof teen snotsiekte beskikbaar word, gaan goeie buurmanskap en samewerking tussen vee- en wildboere, pleks van hofgedinge, die landbou se belangrikste wapen teen snotsiekte wees. Dít was die boodskap van mnr. Emile Honiball, prokureur en kenner van snotsiekte, op ’n inligtingsessie oor die kwessie van snotsiekte wat deur wild na beeste oorgedra word. Honiball waarsku dat hofgedinge duur is en dat die hof elke saak volgens sy eie verdienste oorweeg. Vorige uitsprake is dus nie noodwendig ’n aanduiding van ’n boer se kans op sukses in die hof nie. Hy het vier belangrike uitsprake oor snotsiekte voorgehou om te illustreer hoe verskillende omstandighede oënskynlik eenderse sake kan beïnvloed. In twee gevalle het beesboere die hof versoek om hul bure te verbied om blouwildebeeste aan te…

Kan hy sy ouers se lewens met ’n polis verseker om hom te help om vir aftrede voorsiening te maak? vra ’n leser. Dit gaan nie vir aftredevoorsiening werk nie, maar ek dink dit is ’n goeie plan om te sorg vir bykomende kapitaal vir jou eie oudag – as jou ouers natuurlik nog gesond genoeg is om lewensdekking te kan kry. Versekeraars kyk ook maar na hulself en hul eie risiko’s. Dit is dus nie te sê versekering sal beslis beskikbaar wees nie. Maak eerstens seker dat jy kan aftree. Sorg vir genoeg kapitaal wat in jou behoeftes kan voorsien vir jou normale lewensverwagting ná aftrede. Mense gaan nie in volgorde dood nie en jou ouers kan jou dalk oorleef, wat natuurlik beteken jou eie aftreebehoeftes is nie eintlik…

Die laboratoriumgroep NviroTek het onlangs ’n meerderheidsaandeel bekom in die Wynland-laboratorium, ’n bekende mikrobiologie-laboratorium op Wellington. NviroTek, wat deel is van Suidwes Landbou en wat in Hartebeespoort gesetel is, besit nou ’n 80%-aandeel in die Wynland-laboratorium. Volgens Suidwes is NviroTek nou die onafhanklike landboulaboratorium wat die omvattendste reeks laboratoriumdienste in Suider-Afrika verskaf. Die gesamentlike besigheid is ook besig om sy aanbod van dienste uit te brei. Die Wynland-laboratorium is in 1991 gestig en bedien ’n aantal groot voedselen botteleringsaanlegte in die Wes-Kaap met mikrobiese ontledings van kos en drinkwater, asook die chemiese ontleding van drink-, besproeiings- en afvalwater, grond en plantmateriaal. Die maatskappy monitor ook verskeie produkte om die geskiktheid daarvan vir menslike verbruik vas te stel én toets die higiënestatus van voedselverwerkingsaanlegte. Verder toets hy vir bakterieë in ’n…

Koringboere is omgekrap oor hoe sifsels, een van die aspekte wat hulle baie geld kos, gehanteer word. Die standaardspesifikasie vir koring is dat die grade B1 tot B3 gelewer mag word met 3% sifsels in daardie koring as dit regstreeks na meulenaars gaan. Seker graanopbergers penaliseer koringboere egter tydens die gradering van hul koring as meer as 2% van die totale gewig van die gelewerde koring sifsels is. As ’n boer dus ’n vrag lewer wat 4% sifsels bevat, moes daar volgens die wetlike spesifikasies net ’n gewigsaanpassing van 1% gemaak word tot by die gespesifiseerde 3%-norm. Volgens die boer met wie Landbouweekblad gepraat het, word boere in die Wes-Kaap se koring se gewig egter met ’n verdere 1% aangepas tot by die opbergers se 2%-norm. Daarbenewens trek die opbergers…

Hulle boer al bykans veertig jaar lank met uie en ’n mens sou seker kon dink hulle weet nou alles van dié groentegewas om moeitevry en suksesvol daarmee te boer. Nee, sê mnr. Dawie Rothmann van Brits. Uieboerdery wys jaar ná jaar sy tande vir jou en as jy nie konsentreer en alles reg doen nie, byt hy jou dat die bloed loop. Dawie en sy pa, Doeks, boer as M.A. Rothmann en Seuns Boerdery in die Hartbeespoort-besproeiingskema by Brits in Noordwes en by Ghanzi in Botswana. Hulle is die enigste direkteure van die maatskappy. Die “seuns” verwys ook na Dawie se oudste broer, Jaco, ’n sakeman in Brits, en nog ’n broer, wyle Bertus. Dawie se vrou, Christine, is die finansiële bestuurder en is ook in beheer van die…

Vra mnr. Roland Hörner, hoof van vernuwing by die Duitse Landbougenootskap (DLG), wat op vanjaar se Agritechnica-skou aan die vernuwingsfront uitgestaan het en hy sal vinnig antwoord dat dit die digitalisering van die landbou is. Die soomlose koppeling tussen sagteware, data en ysters se einddoel is om produktiwiteit te verhoog. Vra Roland wat hom bangmaak en hy antwoord sonder skroom: Die ontoeganklikheid van moderne tegnologie vir die boer; die outokratisering van landboutegnologie; dat boere afhanklik raak van die verskaffers van noodsaaklike tegnologie. Hierdie vrees, sê hy, is die ander kant van die digitaliseringsmunt: In dieselfde mate as wat tegnologie ’n hulpmiddel is wat boere help om groter potensiaal te ontsluit, lewer dit onvermydelik ook “wenners” en “verloorders” op. Roland – en baie ander mense – vrees dat die wenners uiteindelik…

NUWE KULTIVARS KAN ROSYNE-OES HUPSTOOT GEE Suid-Afrika lewer sowat 3% van die wêreld se rosyne-oes – slegs ’n fraksie van die 300 000 ton van Turkye. Volgens mnr. Pieter Roos, bemarkingsbestuurder by die Carpe Diemgroep, word sowat 60 000 ton rosyne in Suid-Afrika verbou, waarvan 90% uit die Benede-Oranjerivier kom. Hy sê Suid-Afrika se grootste mededingers in dié mark is Turkye en Amerika. “Suid-Afrika se boere en diensverskaffers handhaaf ’n hoë vlak van voedselveiligheid en dit word goed bestuur. Volumes het oor die afgelope tien jaar met sowat 20 000 ton verhoog,” sê hy. Daar word geskat dat die volumes dalk met sowat 10% sal daal, maar met die nuwe kultivars en nuwe aanplantings sal dit weer verbeter. “Die twee nuwe kultivars wat die afgelope paar jaar langs die Oranjerivier…

TULI VRAAG NA RASBLYGOED Die Tuli-beesras het verlede jaar een van sy beste jare in baie jare beleef, volgens mnr. Charl van Rooyen, raadgewer van die Tuli-beestelersgenootskap. Afgesien van hoër pryse, was die vraag na bulle én vroulike diere baie goed. In sekere gevalle kon telers selfs nie altyd in die vraag voorsien nie. Die vraag na Tuli’s in Suid-Afrika se buurlande groei ook jaarliks. Verlede jaar is bykans 80 bulle en vroulike diere na verskeie boere in Botswana, Zambië en Zimbabwe uitgevoer. Wat die binnelandse mark betref, was die pryse ook goed. Pryse van bulle was op sekere veilings gemiddeld meer as R40 000, terwyl die hoogste pryse vir bulle van R90 000 tot R150 000 gewissel het. “Die belangrike vraag wat by ’n mens opduik, is hoekom?” sê…

SAAMTREK Dit is eienaardig dat mense met groot hiemwee kan terugverlang na tye van ernstige nood. Só skryf die oorlogkorrespondent Sebastian Junger in sy boek Tribe: On Homecoming and Belonging oor navorsing wat onder Britte gedoen is gedurende die ekonomies moeilike jare ná die Tweede Wêreldoorlog. Die verlange wat bespeur is na die trauma van die Blitz, toe Hitler se bomwerpers verwoesting op Britse stede laat neerreën het, het navorsers verbaas. Dit was asof mense floreer het toe daar die gemene doel van oorlewing was. Dit het nie saak gemaak hoe ryk of arm jy was nie. Almal, oud en jonk, moes hulle na die eng, bedompige bomskuilings haas wanneer die lugsirenes begin looi het. Só sterk was die gevoel van ’n gemeenskaplike lot dat selfs selfdoodgevalle drasties afgeneem het.…

TEEN druktyd het plaasinspeksies deur amptenare van die Departement Water en Sanitasie reeds gelei tot die uitreiking van 35 kennisgewings vir verskeie oortredings. Mnr. Trevor Balzer, adjunkdirekteur-generaal by die Departement van Water en Sanitasie, het aan Landbouweekblad gesê die verwagting is dat boere vrywillig sal ophou water pomp wanneer hul kwota bereik is. “Maar as hulle dit nie doen nie, sal ons hul pompe seël om hulle te verhinder om water uit die rivier te pomp.” Hy het aangedui die toevoer sal met die instemming van die georganiseerde landbou afgesny word. Mnr. Sputnik Ratau, woordvoerder van die departement, het nie gesê of enige van die oortredings waarvoor kennisgewings uitgereik is, gelei het tot die seël van pompe nie. Dié maatreëls is slegs van toe-passing op oppervlakwater; van die boere het…

DIE skrif was aan die muur vir Piet, een van mnr. Piet Warren, wildteler van Gravelotte, se swartwitpensbulle wat die naweek gevrek het. “Piet was nie ’n lewenskragtige, rowwe swartwitpensbul soos wat ’n mens in ’n wildernisgebied sal teëkom nie. Hy was ’n stoetbul wat vir horinglengte geteel is en waar lynteling ’n belangrike rol in sy genetiese samestelling gespeel het. Dit is wat gemaak het dat hy sulke goeie kalwers geteel het, maar dit het ook waarskynlik bygedra dat hy nie so lank soos party swartwitpensbulle geleef het nie.” So sê mnr. Piet Warren, wildteler van Gravelotte en eienaar van die spogbul Piet, wat hy Saterdagoggend dood by die voerbak in sy teelkamp gekry het. Warren sê die 16-jarige bul met sy 53½ duim-horings het die afgelope tyd vanweë…

DIE Oos-Kaapse suiwelmaatskappy Woodlands Dairy sprei met die oorname van ’n KwaZulu-Natalse suiwelmaatskappy sy vlerke wyer. Gutsche Family Investments (GFI), die grootste aandeelhouer in Woodlands, het Fairfield Dairy oorgeneem. Dit voeg nuwe produkte tot Woodlands se mandjie toe en skep vir die onderneming nuwe geleenthede in KwaZulu-Natal. Mnr. Lex Gutsche, uitvoerende hoof van Woodlands, sê melkboere van albei maatskappye se kontrakte sal gehandhaaf word. “Die verkryging se belangrikste voordeel vir boere is dat albei maatskappye deur die transaksie versterk word, wat volhoubaarheid verseker,” sê hy. Woodlands gaan aanvanklik 40% van Fairfield verkry en die res daarna in twee verdere dele oor ’n tydperk van vyf jaar. PRODUKTE “Ek was op soek na ’n onderneming wat op waardetoegevoegde produkte toegespits is, teenoor die kommoditeitstipe produkte wat Woodlands meestal lewer,” sê Gutsche.…

Die Oesskattingskomitee van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het op 30 Januarie die eerste voorlopige oppervlakteskattings bekend gemaak. Dit het effens afgewyk van die plantvoorneme wat reeds middel Oktober verlede jaar bekend gemaak is. Toe het die weerkenners voorspel dat Suid-Afrika ’n bogemiddelde nat seisoen gaan ervaar in die somerreëngebied. Nou ja, dit is algemeen bekend dat slegs ’n klein deel van die somerreëngebied – die oostelike gebied – met stampe en stote reën gekry het. Die hele Suid-Afrika het in die eerste drie weke van Januarie gebraai in die een hittegolf op die ander, met geen reën nie. Dit het eers in die laaste week van Januarie regtig begin reën, toe dit eintlik te laat was om wit mielies in die westelike gebiede te plant. Nogtans is…

Party plante het die vermoë om ’n bepaalde groep grondbakterieë na hul wortels aan te trek wat hulle meer droogtebestand as ander plante maak. Só bevestig navorsing deur ’n Kanadese bioloog. Mnr. Connor Fitzpatrick van die Universiteit van Toronto het 30 verskillende plantsoorte wat in die omgewing rondom dié stad voorkom, in sy laboratorium van saad gekweek. Hy het almal in dieselfde grondmengsel en in nagemaakte droogtetoestande geplant. Hy het elke plant se mikrobioom – die spesifieke samestelling van mikroörganismes, soos bakterieë en swamme, in en om hul wortels – ontleed. Elke plant het ’n unieke mikrobioom en die samestelling daarvan verskil meer tussen onverwante spesies as tussen plante wat geneties nader verwant is. Connor se ontledings en die plante se reaksie op die droogtetoestande het gewys daar was ’n…

WAT WAS JOU BESTE BOERDERYBESLUIT? Om in die waardeketting te belê. Daarby het kontrakte en standaarde waaraan ons moet voldoen, ons genoop om presisiebestuur toe te pas in alles wat ons in ons pakhuise en op die lande doen. WAT IS JOU GROOTSTE STRUIKELBLOKKE? ’n Gebrek aan mededingende prysstygings en diefstal. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? My pa, Doeks, het my geleer om my voete altyd plat op die aarde te hou, dat jy nooit te oud is om iets by iemand te leer nie, dat jy nie moet dink jy weet alles nie en om jou kennis aan ander oor te dra. WAT IS DIE LEKKERSTE VAN GROENTEBOERDERY? Om te sien hoe wonderlik die natuur met groeifases is. Ook om te weet jy kan…

Massey Ferguson 8740 S Massey Ferguson het met ’n nuwe model gespog. As die grootste trekker in sy stal kan die 8740 S tot 294 kW lewer van ’n AGCO Powerenjin van 8,4 liter wat aan ’n palwisselratkas (CVT) gekoppel is. Naas die groter enjin is die kajuit herontwerp vir groter operateursgerief en produktiwiteit. Twee kajuitopsies – die “Efficient” en die “Exclusive” – is beskikbaar met ’n multifunksionele stuurstok in die “Exclusive”-model. Die stuurstok kombineer beheer oor die trekker se spoed en talle funksies op een hefboom. Die S-spesifikasie dui aan dat die kajuit op die nuwe aktiewe meganiese veringstelsel rus. Fendt900VarioMTenFendt1100 MT-reekse Fendt het vanjaar die rusperband-trekkermark betree met sy Fendt 900 Vario MT- en Fendt 1100 MT-reeks. Dié trekkers is verwant aan die Challenger MT-reeks wat ook deel…

DIEREGESONDHEID FAFFA MALAN PROLAPSE BY HENNE Ek het vrylopende Boschveldhoenders. Ek het nou al twee henne gehad wat ’n groot, ronde sak, groter as ’n tennisbal, onder haar agterkant gehad het. Dit is byna deurskynend en hang byna op die grond. Die vorige hen is dood, maar hierdie een loop nog rond en eet. Wat kan dit wees? Wanneer ’n hen ’n eier lê, stulp die vagina in die kloaka uit om die eier vry te stel. As daar ’n besering van die vagina ontstaan, soos byvoorbeeld deur ’n groot dubbeldooreier of as die hen te vet is, sal die vagina nie onmiddellik saamtrek nie en word die vagina buite die hen sigbaar as ’n rooi ballonnetjie. Die uitstulpende orgaan word gewoonlik deur ander henne gepik (kannibalisme) en dit is…

Basiese eierpasta ■ 600 g (4 x 250 ml) koekmeel (of 500 ml koekmeel en 500 ml witbroodmeel) ■ 5 ml sout ■ 6 groot eiers of 12 eiergele STAP 1 Meng die meel en sout saam op ’n werksoppervlak en maak ’n holte in die middel. STAP 2 Breek die eiers of eiergele (of mengsel van eiers en gele – vervang elke eier met 2 gele) in die holte van die meel. STAP 3 Bring die meel van die buitekante af binnetoe en begin meng met jou vingers tot ’n deeg vorm. STAP 4 Sprinkel ’n bietjie meel op die werksoppervlak en knie die pastadeeg vir ongeveer 10 minute, tot die deeg syglad en elasties is (dit ontwikkel die gluten in die deeg, wat die stewige, al dente-gevoel aan…

Benodigdhede ■ Vilt, lap, leer, lint ■ Naald en gare of ’n gomgeweer en gomstokkies ■ Skêr of sig-sag-skêr ■ Houtletters BEPLAN EERS ■ Gebruik doppies en koppies en ’n merker en sny verskillende groottes sirkels uit ’n verskeidenheid materiale. VOORLETTER-PRET ■ Plak ’n houtletter (met laser uitgesny en by stokperdjiewinkels te kry) op die roset vir ’n persoonlike gebaar. NOU VIR VASHEG ■ Gebruik ’n stukkie vilt en ’n gomgeweer om ’n haakspeld en lint aan die agterkant van die roset vas te plak. NOG ’N PLAN ■ Maak ’n roset vir ’n ponieskou met ’n stukkie afvalleer sodat dit duursaam lyk. Heg eksta linte aan, of sny ’n afbeelding van ’n perd uit leer. WEES KREATIEF ■ Teken groot syfers (vir ’n podiumposisie) op vilt, sny dit uit…

In die apostel Paulus se eerste brief aan die Korintiërs tref hy ’n duidelike onderskeid tussen die gees van die wêreld en die Gees van God (lees 1 Kor. 2:1-16). Dit word vir ’n mens duidelik dat Paulus ’n dik en duidelike lyn tussen die twee trek. Hy probeer dan die vraag beantwoord: “Wat het dit met óns te doen?” In sy antwoord is dit dan ewe duidelik dat daar geen vermenging tussen die twee kan wees nie. Dis so onaanvaarbaar as wat dit sou wees om vir God én Mammon te dien. Dat dié waarheid in die beginsel vasstaan, is nie onderhandelbaar nie. Maar wat gebeur nou in die praktyk van die lewe? Is daardie dik en duidelike lyn – die een wat die beginsel-verskil aandui – só sterk…

Blaarvoeding is ’n manier om plantvoeding te verfyn en word gewoonlik net aanvullend tot grondtoediening gedoen, sê mnr. Prins van der Merwe, landboukundige vir meerjarige gewasse by Yara. Boor en sink is die belangrikste spoorelemente in draende vrugteboorde en word toegedien om onder meer lengtegroei te gee, doeltreffende bestuiwing in die hand te werk en vrugset te verbeter. Op jong bome spuit hulle verskillende mikro-elemente Van der Merwe sê blaarmonsters vir vrugtebome word einde Januarie en Februarie geneem, terwyl dit vir wingerd en tafeldruiwe in Oktober en November gedoen word. Blaarontledings dui aan watter tekorte aangevul moet word. By graan word blaarvoeding toegedien om mikro-elemente aan te vul, sê mnr. Jacques Smith, landboukundige vir graan by Yara. “Mancozin, ons produk wat mangaan, koper en sink bevat, word gewoonlik 30-35 dae…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan lbw@landbou.com BOEREDAE 2-3 MAART: Clocolan-plaaskultuurfees. Johann Dreyer. E-pos: ojtdreyer@gmail.com 17 MAART: Onderstepoortboeredag. Lizemari de Klerk.E-pos: lizemari.ter@gmail.com; sel 072 380 0846 22 MAART: Grondgesondheidsdag: Laat die natuur vir jou geld maak. Morgensrust, Joostenbergvlakte. Hoofspreker: Jay Fuhrer. Weiding: Johan Zietsman. Bewaringsboer: Lourens van Eeden. ZZ2: Hendrik Pohl. Bewaringslandbou: Dr. Johann Strauss. E-pos: DRicketts@Landbou.com ; tel. 021 406 2385 EKSPO’S EN ANDER 1 MAART: Agbiz-inligtingsessie. Leriba Lodge, Clubview, Centurion. Registreer voor 19 Februarie om plek te bespreek. E-pos: natalie@agbiz.co.za; tel. 012 807 6686. 2-11 MAART: Agri-Expo Landboureeks: Proe Merino tot Rooibos, US Woordfees. Agri-Expo. Web: www.woordfees.co.za; e-pos: admin@agriexpo.co.za; tel. 021 975 4440. 5-8 MAART: ’n Eeu van landbou…