Innholdsfortegnelse for 12-May-17 i Landbouweekblad

Om die geluk by die ongeluk te kan raaksien, bly maar goeie kop-dissipline verg. Want dinge gaan op ’n kol skeefloop. ’n Mens doen wat jy kan, maar dikwels is daar tog skade. Soos die onlangse droogte wat 20% tot 25% van Suid-Afrika se nasionale beeskudde geëis het, dikwels met ’n ernstige sielkundige las vir die boer. Maar die taai toestande het ook veral beeste nie ’n wegkruipplek gegee nie. Om jou plek in die kudde te behou, moes jy die beste wees. Anders was dit slagplaas toe namate getalle verminder is. Vandag, deur die bitter smeltkroes van die droogte, is Suid-Afrika se veeteelmateriaal seker beter daaraan toe as ooit tevore. Ongelukkig vir mielieboere is een van hul probleme juis dat daar nie genoeg diere is om die rekordoes te…

SKERP TOENAME IN PLAASMOORDE – AFRIFORUM Altesaam 357 plaasaanvalle en 74 plaasmoorde is in die boekjaar 2016-’17 aangemeld, sê AfriForum. Dit is ’n kommerwekkende toename in moorde vergeleke met die vorige boekjaar se 49 moorde. ANDRÉ HALLIDAY skryf: Kan daar nie reëlings getref word dat ons boere wat in die dorpe en stede woon, by die alleenboere op plase gaan oorslaap nie? DR. YZTERBAARD skryf: Die vlak van beveiliging op die meeste plase is skokkend laag. Die moeite van behoorlike voorkoming is blykbaar te veel. Die gevolg is ’n hoogs voorkombare ramp. Die naïwiteit en praat sonder optrede van die meeste mense word net oortref deur ’n blinde geloof dat aanvalle op “ander” mense sal plaasvind. As jy nie jouself help nie, kan niemand help nie. JOHN BERNARDO skryf: Kibboetsstelsels…

KRAGTENS ’n hofbeslissing wat hoop kan bring vir landbou-ondernemings in wankelende plattelandse munisipaliteite, gaan die pluimveeprodusent Astral Foods voortaan sy kragrekening regstreeks aan Eskom betaal. Astral sal nou ononderbroke kragvoorsiening kry. Dit volg nadat Astral Eskom vroeër vanjaar hof toe gesleep het toe die kragvoorsiener gedreig het om weens die Lekwa-munisipaliteit se versuim om verbruikers se geld vir kragvoorsiening aan Eskom oor te betaal, beplande kragonderbrekings na die gebied in te stel. Astral het reeds in Februarie vanjaar in die Noord-Gautengse hooggeregshof in Pretoria ’n tussentydse interdik gekry om die onderbrekings te keer. Die hoofhofaansoek is op 2 en 3 Mei aangehoor. Die twee partye het volgens ’n verklaring van Astral ooreengekom dat Eskom nie Standerton se kragvoorsiening sal onderbreek soos hy vroeër gedreig het om te doen nie. Die…

VIR Suid-Afrikaanse appelboere lê ’n moeilike uitvoerjaar voor weens ’n ooraanbod op wêreldmarkte. As die winterreën die derde agtereenvolgende jaar swak is, kan dit katastrofiese gevolge vir die bedryf inhou, waarsku kenners in die bedryf. Mnr. Jacques du Preez, algemene bestuurder van handel en markte by Hortgro in die Paarl, sê dit gaan veral ’n moeilike jaar vir appelboere wees wat na ander Afrikalande uitvoer. “Afrika neem veral baie van die plaaslik geproduseerde Golden Delicious-appels op, maar vanjaar gaan moeiliker wees, onder meer omdat die gehalte van die vrugte swakker is weens die droogte, asook die ongunstige wisselkoers.” Mnr. Thomas Mouton van die uitvoermaatskappy Corefruit, sê die verwagte beter vraag na appels op Midde-Oosterse markte realiseer nie na wens nie omdat heelwat Europese appels beskikbaar is. Hy skryf die swakker…

SUID -AFRIK A kan beslis baat vind by meer toetsstasies vir die fase C-toetsing van bulletjies, meen bedryfskenners. In dié toets word individuele bulletjies se voerinname getoets met die oog daarop om die diere se voeromsetting en dus groeivermoë te bepaal, sê mnr. Pieter Booysen, stoetkuddebestuurder van die landboumaatskappy Sernick. Booysen sê hoewel die maatskappy vanjaar genoeg ruimte het om bulletjies vir fase Ctoetsing in te neem, moes die maatskappy se toetsstasies verlede jaar boere wegwys omdat hul stasies heeltemal vol was. “Wanneer ons kyk na die totale vermoë om fase C-toetsing op bulletjies te verrig, is daar plek vir uitbreiding. Ons het verlede jaar net meer as 580 bulletjies getoets en dit het die toetsstasie tot sy volle vermoë gevul.” ‘NIE TOT NIET’ Dr. Ben Greyling, navorsingspanleier vir vleisbeesverbetering…

IN die nagenoeg 20 jaar van die Wêreldhandelsorganisasie (WHO) se bestaan het tariewe op vervaardigde produkte in ’n groot mate gedaal, maar dieselfde geld nie juis vir landbouprodukte nie. Prof. Ron Sandrey, handelskenner verbonde aan die sentrum vir handelsreg (Tralac), sê handel in landbouprodukte kry ná jare nog nie voldoende aandag nie. Hy het as mede-outeur op die bekendstelling van Tralac en die Nasionale Landboubemarkingsraad se publikasie W TO: Agricultural Issues for Africa gepraat. Hy sê nie-tariefversperrings het in ’n tyd waarin tariewe gedaal het, ’n al hoe groter kwessie geword. Hy waarsku ’n mens moenie verwag dat nie-tariefversperrings heeltemal sal verdwyn nie, maar die strewe moet wees om dit te verminder. Die WHO gee ook aandag aan regeringsubsidies. Sandrey sê handelsverwringende subsidies het veral opsigtelik verklein in Amerika en…

Die korrupsie en wanbestuur in Suid-Afrika onder pres. Jacob Zuma se leiding het ’n nuwe laagtepunt bereik met die 20 veranderings aan die kabinet. Dit sluit die vervanging in van mnr. Pravin Gordhan as Minister van Finansies met mnr. Malusi Gigaba. Kredietgraderingsagentskappe het Suid-Afrika se buitelandse skuld daarna tot rommelstatus afgegradeer. Boere is nou weer in ’n diep gat. Hulle glo daar is geen toekoms in Suid-Afrika nie en dat ons binnekort “Zimbabwe 2” gaan wees. Die bangpraatstories het nuwe laagtepunte bereik. Dit lyk of almal net wag dat die plaashek van buite gesluit moet word. Die grootste gevaar vir enige ondernemer is om in onstuimige tye paniekerig te raak en dan veral impulsiewe besluite te neem. Om geen besluit te neem nie en net doelloos aan te ploeter sonder…

Doeltreffende kommunikasie is die ruggraat van enige beveiligingstelsel, meen Mnr. Willem van Jaarsveld (LINKS). WhatsApp-groepe word tans tesane met radio’s gebruik. “Die ideaal is om deurgaans met radio’s te werk. WhatsApp-groepe is egter gewilder, omdat dit foto’s kan insluit. Dít is egter juis wat WhatsApp se grootste nadeel is. Onverantwoordelike gebruik het baie mense al duur te staan gekom! Die beskikbaarheid van selfone is egter ’n sterk punt. Radio’s is duur en die beskikbaarheid van versterkerstasies is soms ’n probleem.” Die gebruik van WhatsApp is meestal afhanklik van ’n selfoonsein, dus is ’n kombinasie van dié twee hulpmiddels sinvol. Willem sê WhatsApp het in hul streek ’n verkeerde pad begin loop. Die forum stel tans duidelike riglyne op om die nadele van dié platform te beperk. Aspekte waarna gekyk word,…

Die Groen Revolusie begin deesdae sy tol eis. Die mantra van groter opbrengs per hektaar is vinnig besig om na meer ton per millimeter reën te verskuif, sê mnr. Randolf Meyer, ’n boer en landboukonsultant van Kroondal buite Rustenburg, waar hy saam met sy broer, die landbou-ekonoom dr. Ferdi Meyer, boer. Hy sê hulle het in die omgewing waar hulle boer lankal besef jou opbrengs word nie deur chemiese grondregstelling en bemesting bepaal nie, maar deur ’n gesonde reusewortelstelsel. Hulle saai in ’n gebied waar “die tekkie die teer slaan”. Die meeste van hul saailande is swaar grond, met ’n katioon-uitruilvermoë (KUK) van 50 tot 55, en ’n kalsium-magnesium-verhouding invers tot die grondkundige norme. As hulle hierdie grond se kalsium-magnesium-verhoudings chemies sou wou regstel, sou dit toedienings van omtrent 32…

WAT IS DIE BELANGRIKSTE LANDBOULES WAT JY GELEER HET? Kyk na jou waterbehoefte en sorg dat jy ’n plan B het vir jou besproeiingstelsel. In 1983 was ons damme leeg en ons het klomp boorgate geboor om ons deur te haal. Ek moes daardie reserwevermoë verlede jaar weer gebruik. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY NOG GEMAAK HET? Ek het nie altyd die regte aanpassings in my bemestingsprogram gemaak wanneer nodig nie. ’n Mens moet dit noukeurig monitor en kyk watter tipe bemesting werk waar en wanneer die beste. WATTER RAAD HET JY VIR JONG BOERE? Jy moet ’n passie hê vir wat jy wil doen en jy moet ’n uitstekende sakeplan hê. Dan moet jy groei volgens jou kapitaalvermoë.…

Die toekoms van die rooivleisbedryf is onlangs deur meer as 100 deelnemers, wat die hele rooivleiswaardeketting verteenwoordig, by ’n werksessie bespreek en oordink. Dié werksessie, wat die steun van mnr. Senzeni Zokwana, die Minister van Landbou, geniet het, is by die hoofkantoor van die Landbounavorsingsraad (LNR) in Hatfield, Pretoria, gehou en is gekoördineer deur mnr. Chris Klopper van Syntagm. In sy openingsrede het Zokwana sy steun vir die werksessie herbevestig en ook sy steun toegesê aan die bedryf se pogings om ’n beter pad vorentoe te vind. “Die Regering sal die inisiatiewe ondersteun waarmee die bedryf, in vennootskap met die departement, vorendag kom.” Hy het onder meer verwys na die Regering se onlangse hulp aan die veebedryf om uitvoerprotokolle te bekom om die uitvoermark na China oop te maak. Die…

Die rol van leierskap in enige bedryf is om die moed van jou oortuiging te hê om soms omstrede onderwerpe onder die loep te neem en veral aan te dui oor hoe nuwe denke ontwikkel moet word. Die definisie dat leiers hul organisasies en maatskappye na plekke behoort te neem waar hulle nie die nodigheid insien om heen te gaan nie, maar later dankbaar is dat hulle wél daar uitgekom het, bly ’n goeie opsomming hiervan. Landboubesighede bestaan nou al in party gevalle tot 110 jaar lank. Die vraag is of dié landbou-ondernemings mettertyd aangepas het om by die nuwe omstandighede in te pas. Dit is duidelik dat die landbou op internasionale vlak oor die afgelope sowat 105 jaar drasties verander het, en des te meer in Suid-Afrika. Suid-Afrika was…

SUID-KAAPSE STREEKKAMPIOENE SAALPERDE 1 Grootkampioen (enkeltuig), Zippy Nippy. Eienaar: Mnr. Braam Goenewalt (sel 082 380 2525), Tears & Roses-stal, Paarl. Vertoner: Mnr. J.P. Hugo. 2 Grootkampioen (siertuig), Zanado. Eienaar en vertoner: Me. Marieta van Wyk (sel 074 859 2425), Tears & Roses-stal, Paarl. 3 Grootkampioen (driegang), Noble Admiral. Eienaar en vertoner: Mnr. Francois Dercksen (sel 082 555 1701), De Boschstal, Stellenbosch. 4 Grootkampioen (vyfgang), Nite of Clouds. Eienaar: Willow Tree-saalperdstoetery (sel 083 233 5833), Tears & Rosesstal, Paarl. Vertoner: Me. Sally McNaughton. WES-KAAPSE STREEKKAMPIOENE SA BOERPERDE 5 Grootkampioen (enkeltuig, tradisioneel), Embassy. Eienaar: Mnr. M.J. Odendaal (sel 082 785 9334), Ruggens SA Boerperdstoetery, Swellendam. Vertoner: Mnr. Kobie Smit. 6 Kampioenryperd (driegang, universeel), Bakgat Rubetelli. Eienaar: Me. Trudi Viljoen (sel 084 626 1836), Riversdal. Vertoner: Me. Monika Viljoen. 7 Kampioenryperd (driegang, tradisioneel),…

Dis ’n belewenis om in kersietyd deur Constantia se kersieboorde te ry. Die bome met hul trosse blinkrooi vrugte lyk of dit vir ’n spesiale geleentheid versier is. Daar groei sowat 37 ha kersiebome teen die goed gedreineerde, steil hellings op die Higgo’s se plaas. Gerrit verduidelik dat kersies baie gevoelig is vir hael, laat ryp en reën wat dit maklik laat bars. Net die perfekste kersies – sonder merke of barsies – word uitgevoer of aan supermarkte verkoop. Gwynet het jare gelede met die uitskotkersies in haar kombuis begin eksperimenteer. Wat toe ’n stokperdjie was, is nou ’n reuse-padstal buite Clocolan. By die Constantia-padstal kan Gwynet se wye reeks kersieprodukte, soos blatjang, souse, konfyt, roomys, likeur, en meer aangeskaf word. Die padstal het ook ’n restaurant waar kersielekkernye, soos…

Wat is jou agtergrond? Ek het in ’n kreatiewe familie grootgeword – my pa, Johan Malherbe, is ’n argitek en my ma ’n kunstenaar. Ek was 14 jaar oud toe ek in my musiekklas begin dagdroom het oor hoe ek die vertrek se gevoel kon verbeter. Só is my passie vir binnenshuise ontwerp gebore. Ná skool het ek interieurontwerp by Design Time in Kaapstad gestudeer. Ek het sewe jaar gelede my eie onderneming, NM Design, gestig. Jy het onlangs jou eie meubel-, keramiek-, kuns- en beligtingsreeks van stapel gestuur. Het dit uit jou ontwerpwerk gevloei? Ek het oor die jare baie gesukkel om gepaste antieke, dog eenvoudige, tydlose meubels te vind. Vanaf my eerste ontwerp het ek meubels vir kliënte laat maak. Die saadjie vir ’n eie reeks is onlangs…

’N KLIMAATDIENSVERSKAFFER wat meer doen as om bloot na die wolke te kyk. Dít is die vooruitsig vir die Landbounavorsingsraad (LNR) se Instituut vir Grond, Water en Klimaat. Prof. Sue Walker, hoof-meteorologienavorser aan die instituut, het op ’n weerseminaar in Pretoria gesê die verskaffing van klimatologiese dienste aan boere moet hulp én steun op ’n gereelde grondslag bied. “Die instituut wil ’n diens lewer wat klimatologiese kennis, data en inligting vir klimaatgebaseerde besluite en beplanning aan boere bied. Dit sal hulle kan help om betyds bedryfsbesluite oor hul boerderye te neem. Dit help nie jy vertel vir ’n boer dit gaan môre baie warm wees, maar daar is nie bykomende raad om hom te help nie,” het sy gesê. Walker sê daar is ’n gaping tussen die inligting wat deur…

KLIMAATSVERANDERING IS ’n tydbom wat grootskaalse veranderings in die landbou sal noodsaak. Dr. Ilse Trautmann is die hoofdirekteur van navorsing en die tegnologiese ontwikkelingsdiens by die Wes-Kaapse departement van landbou. Sy het op die kongres van die Internasionale Federasie van Landbouskrywers gesê die eerste verskyning van die vernietigende herfskommandowurm die afgelope somer in Suider-Afrika en Tuta absoluta, oftewel die tamatieblaarmyner, kan albei met aardverwarming verbind word. Sy sê die landbou moet nou reeds beplan en kan nie wag vir môre nie. Dié voorbereiding sluit die identifikasie van gewasse in wat beter by die verwagte moeiliker boerderytoestande aangepas is, asook die uitskakeling van gewasse wat nie die mas opkom nie. “Die Wes-Kaap het in die onlangse verlede miljarde rande se skade weens natuurverskynsels gely. Dit sal oplossings verg,” het sy gesê.…

Nadat die uieseisoen wankelrig begin het met uie van ’n laer graad wat gelewer is, is die seisoen besig om kop op te tel met uie van ’n hoër graad wat tans aan varsproduktemarkte gelewer word. Mnr. Louis Cilliers, markagent verbonde aan Botha Roodt Markagente by die Tshwane-varsproduktemark, sê die gehalte van uie wat tans aan die mark gelewer word, lyk baie goed. “Tans geld pryse van R35 tot R42 per sakkie van 10 kg, maar ons verwag dat hierdie pryse van volgende week af met sowat R5 gaan daal.” Cilliers skryf die prysdruk toe aan volumes wat gaan toeneem namate boere in die sentrale en noordelike dele van die land begin uie oes en aan die varsproduktemarkte lewer. “Aanvanklik het ons gesukkel met gehalte, veral in die Wes-Kaap, wat…

GAUTENG NIGEL VLAKFONTEIN (556) 230 ha, aan Vipcon (Edms.) Bpk., van Inyanga Trading 490 (Edms.) Bpk., R21 500 000. STRYFONTEIN (477) 189 ha, aan Shirita Boerdery (Edms.) Bpk., van Fire Ring Trading 15 (Edms.) Bpk., R2 400 000. VOGELFONTEIN (376) 59 ha, aan Mooihoek Boerdery (Edms.) Bpk., van B. Pretorius en C.F. Pretorius, R340 000. PRETORIA BOVENEIND GROENFONTEIN (126) 24 ha, aan It’s Africa Woodcraft, van H.M. Paulsen en J.W.J. Paulsen, R1 550 000. BRANDBACH (471) 125 ha, aan Josef Zorgman-familietrust, van F. Zorgman, R1 300 000. WACHTENBIETJESKOP (506) 257 ha, aan Oakleaf Inv Holdings 95 (Edms.) Bpk., van G.A. Potgieter, R25 080 000. KWAZULU-NATAL KOKSTAD GOLDEN FLEECE (161) 456 ha, aan Inungi Farms (Edms.) Bpk., van Rustfontein-trust, R6 950 000. PORT SHEPSTONE ILLOVO (16946) 185 ha; NOGI (17469)726haenTOGO(9374) 82…

DORMER RAS OP KRUIN VAN DIE GOLF Die Dormer-skaapras het ’n besonder goeie jaar agter die rug, sê mnr. Dolf Bam, wat in sy laaste termyn as voorsitter van die telersgenootskap dien. Nie die hoë pryse wat vir Merinowol betaal word óf die droogte het ’n ongunstige impak gehad op die pryse wat vir Dormers op veilings betaal is nie. Die telersgenootskap is boonop een van die min kleinveerasgenootskappe wat ’n sterk groei in ledetal toon én met drie vroue op die bestuur kan spog. Daar is tans nagenoeg 140 aktiewe, geregistreerde telers wat gesamentlik ’n genepoel van 22 000 geregistreerde vroulike diere besit. Bam sê op die laaste produksieveiling in Februarie by Edenville is ’n ram teen R145 000 verkoop – net R5 000 minder as die nasionale rekordprys.…

Oos-Kaapse landbou-organisasies sê die Regering se beoogde verbod op plaasaankope deur buitelanders sal sy pogings belemmer om buitelandse kapitaal te lok. Die organisasies sê die Regering moedig aan die een kant buitelandse belegging aan, maar dan skrik hy beleggers af deur grondeienaarskap te verbied. Die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming het verlede maand die wetsontwerp op die regulering van grondbesit vir kommentaar gepubliseer. Mnr. Doug Stern, voorsitter van Agri Oos-Kaap, sê dit “is niks meer as ’n politieke instrument nie – ’n poging om stemme in landelike gebiede te werf deur die baie emosionele kwessies van grondhervorming en -eienaarskap te gebruik”. Volgens mnr. Hannes de Waal, besturende direkteur van die Sondagsrivier-sitrusmaatskappy (SRCC), het die vrugtebedryf landwyd baie buitelandse beleggings en vennootskappe. Hy vrees die beoogde wet kan sakeverhoudinge wat…

SLIK IN DAMME IS REUSEPROBLEEM Ek wil eerstens graag vir Chris Burgess sê: Welkom terug. Ek dink ál LBW se lesers voel so. Vir my is Chris ’n realis wat met albei voete op die grond staan. Nou, my vriende sê ek is heeltemal dambedonnerd, maar baie min mense weet dat meer as die helfte van Suid-Afrika se kos te danke is aan water wat van damme af kom. Daar is so baie mooi stories oor Suid-Afrika se ou damme wat gebou is met die pik en graaf, soos die Loskopdam. Ek dink ook aan die Oranjerivierprojek wat al in die 1920’s bedink is. Terloops, die Oranje-Visriviertonnel was – toe dit voltooi is – op een na die langste tonnel (83 km) ter wêreld wat water vervoer. Nou wil ek…

KLEINBOER STUUR VYF UNIVERSITEIT TOE Mnr. en mev. Jan Baard van Hoekvlei, Hopefield, is doodgewone, goeie Afrikanermense. Ryk is hulle nie, want hul plasie van ’n skrale 250 morg is eintlik ’n onekonomiese eenheid. Tog het hulle deur hard te werk en te spaar ál vyf hul kinders (vier seuns en ’n dogter) universiteit toe gestuur. Drie van die seuns het elkeen die graad B.Sc. in landbou verwerf en beklee goeie betrekkings. Die vierde is nou ’n derdejaarstudent. Dit is ’n merkwaardige prestasie van die egpaar, gedagtig aan wat universiteitsopleiding kos. En hulle het dit reggekry op ’n stukkie grond waarop baie ander mense, selfs sonder studerende kinders, dalk honger sal ly. Mnr. Baard het in 1949 op die 250 morg begin boer. Hy het die grond gekry ná die…

DIE Openbare Beskermer (OB) se verslag oor beweerde wanadministrasie, korrupsie en nepotisme by die Landbousektor se Opvoeding-en-opleidingsowerheid (AgriSeta) sal moontlik vandeesmaand gereed wees. Volgens mnr. Oupa Segalwe, die OB se woordvoerder, is daar twee ondersoeke – een wat in 2013 begin is en een wat verlede jaar begin is. Die eerste ondersoek se verslag is byna gereed en die ander ondersoek duur nog voort. Die eerste verslag ondersoek beskuldigings teen mnr. Jerry Madiba, die uitvoerende hoof, en sommige raadslede wat na bewering valse eise ingedien het, geld vir gala-geleenthede toegeken het sonder die raad se goedkeuring en probeer het om onwettige transaksies te verdoesel. ’n Latere forensiese verslag dui ook op ongerymdhede met die toekenning van tenders, werwingsprosesse, ongeoorloofde betalings en wanvoorstellings aan die raad. Die raad het Madiba versoek…

VERTEENWOORDIGERS van die vrugte- en groentebedrywe vergader later dié maand met die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye oor die omstrede en duur inspeksies wat onlangs ingestel is. Ná berigte vroeër dat talle bedryfsorganisasies, onder meer Hortgro en Graan SA, regstappe oorweeg om die diens te betwis, het verteenwoordigers onlangs aangedui dié moontlikheid is steeds op die tafel. Dr. Anton Rabe, uitvoerende hoof van Hortgro, sê die omgewing waarbinne vars produkte tans plaaslik verhandel word, word tussen kommersiële entiteite ooreengekom en is hoogs geformaliseer, wat eindpunt-inspeksies oorbodig maak. Verder meen hy die voorafgaande konsultasieproses was nie korrek of deursigtig nie, “en dit boonop terwyl die Wet op Landbouprodukstandaarde (Wet 119 van 1990) tans in hersiening is om onder meer vir ’n risiko- en oudit-tipe inspeksie voorsiening te maak”. Mnr. Billy…

 NAGENOEG 7 000 onafgehandelde grondeise moet binne die volgende 14 maande afgehandel word. Operasie Phakisa het dié teiken aan die Kommissie vir die Herstel van Grondregte gestel, en me. Nomfundo Gobodo (foto), hoof-grondeisekommissaris, het onlangs aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landelike ontwikkeling en grondhervorming uiteengesit hoe hulle beplan om dié mikpunt te bereik. ‘Ons het voorheen net die eisvorms getel en nie die grondregte nie.’ Volgens Gobodo is altesame 6 989 van die nagenoeg 80 000 eise wat ingedien is, nog nie afgehandel nie. Teen einde Desember verlede jaar was 79 212 eise afgehandel. Gobodo het verduidelik die verskil in die syfers is omdat daar op party eisvorms meer as een stuk grond geëis is. “Jy kan tien grondregte op een eisvorm hê. Ons het voorheen net die eisvorms…

INDONESIË is ’n nuwe moontlike uitvoermark vir mielies waarna verkopers kyk in die lig van ’n geraamde 2,7 miljoen ton mielies wat in die nuwe bemarkingsjaar, wat op 1 Mei begin het, uitgevoer sal moet word. Mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoofbestuurder van Graan SA, sê Suid-Afrika se groot markte in die verlede was Japan, Suid-Korea en Taiwan – as daar surplusse was. “Ons sal weer poog om daar in te kom en ek glo sodra die prys reg is, sal die uitvloei begin. Ek weet van sowat drie skeepsvragte wat al verkoop is. Mielieboere se heil lê in die ontwikkeling van nuwe markte, byvoorbeeld vir hoender in Suid-Afrika en uitvoer na die Ooste.” Hy sê oor die moontlikheid van uitvoer na die Midde-Ooste lyk dit of wetgewing van en…

Die grondvogtoestande in Amerika was teen 30 April op ’n jaargrondslag beter as die vorige seisoen. Tans blyk produksietoestande vir mielies in Amerika beter te wees as die vorige jaar, maar dit is nog vroeg in die seisoen. Die normale aanplantingstyd van mielies in Amerika begin op die vroegste op 1 Maart in die deelstaat Texas en eindig teen 17 Mei. Die staat wat die laatste met mielie-aanplantings wegspring, is Pennsilvanië op 30 April. Produsente plant daar tot middel Junie. Produsente in Kalifornië kan tot middel Julie mielies aanplant. Die bedrywigste planttyd strek oor vier maande, van 8 Maart in Utah tot einde Junie in Kalifornië. Amerika se mielie-aanplantings behoort vanjaar 38 miljoen ha te beloop. Die 18 belangrikste mielieproduserende state in Amerika lewer 92% van Amerika se mielieproduksie. Gegrond…

’n Omvattende rekenaar-simulasieprogram wat bepaal wat die winsgewendste gewig is om volstruise te slag na gelang van boere se unieke boerderytoestande, is pas bekend gestel. Sedert volstruisboerdery begin het, hetsy vir die vleis, vere of vel, bestaan onsekerheid oor presies wat die mees ekonomiese gewig is om voëls op te slag. Wat dit ingewikkelder maak, is dat dit van boerdery tot boerdery, elk met sy eie toestande, sal verskil. Sedert 1998 het prof. Tertius (Ters) Brand van die direktoraat vir dierewetenskappe by die Wes-Kaapse departement van landbou nie minder nie as 18 wetenskaplike tesisse – waarby hy as studieleier of mede-studieleier betrokke was – die lig oor dié onderwerp laat sien. Ters sê sy nuwe program neem alle statistieke, syfers en toestande in ’n boer se produksiestelsel in ag, en…

HOE WERK DIE GEBIEDBEVEILIGINGSTELSEL BY WAKKERSTROOM? In Wakkerstroom is werkgeleenthede skaars, want die landbou is ekstensief en daar is feitlik geen nywerheids- en/of mynboubedrywighede wat werk aan duisende mense kan bied nie. Groot dele is bergagtig en onherbergsaam en daar is baie wegkruipplek in die beboste klowe en berge. In ’n omtrekvan 25 km van my huis woon honderdduisende werklose mense in gebiede, soos Daggakraal, Driefontein en Kwa’Ngema. Van die plase is 60 km van die naaste polisiekantoor. Teen hierdie agtergrond is die gebied ’n misdaadparadys. Nogtans is Wakkerstroom vir baie jare op grond van misdaadstatistieke deur die SA Polisiediens (SAPD) as die veiligste landdrosdistrik in Suid-Afrika uitgewys. Ek het die beveiligingstelsel waarby ek betrokke is, reeds in 1988 in werking gestel. Genl. Hans Moller was destyds die bevelvoerder van…

Die geheim van verminderde bewerking is vir hom om daardie organiese lagie bo-op die grond reg te bestuur, sê mnr. Randolf Meyer, ’n boer en landboukonsultant van die plaas Kroondal buite Rustenburg. Hy verduidelik dat die natuur deur worteluitskeidings humus in die grond bou. Om optimaal humus uit die plantreste bo-op jou grond te bou, moet jy kompostering met die hulp van biologie bewerkstellig, en nie met verrotting of oksidasieprosesse nie, waarin plantreste deur anorganiese bakterieë afgebreek word. As die reste bloot verrot, pomp dit basies alkohol in die grond in, wat dit steriliseer. Vir kompostering moet die reste kontak maak met die grond. Die ou manier van inploeg werk nie, want jy wil organiese materiaal in die boonste duim (2,5 cm) van jou grond hê. Daardie laag moet deur…

Hoewel gehaltediere altyd topkopers sal trek, is die buitensporige pryse iets van die verlede. Met meer deelnemers in die bedryf het veilings meer deursigtig geword en is daar minder geleentheid vir ’n klompie groot manne om die mark te manipuleer. Só sê mnr. Hennie Barnard, wat twintig jaar gelede swartwitpense na die Oos-Kaap gebring het. Hy was ’n Wildboer van die Jaarfinalis in 2012 en boer met wild, Merino’s en Angorabokke op 17 000 ha op Skietfontein, Aberdeen, in die Suidoos-Karoo. Hy meen in dié stadium van die bedryf se ontwikkeling is die dalende wildpryse goed vir almal. “Eerstens, die meer realistiese pryse sal dit makliker maak vir boere om in te koop. Nuwe toetreders kan dan die leer klim deur eers met meer bekostigbare diere te begin en op…

SELFOONTOEPASSING SLIMFOON NEEM HITTE WAAR Caterpillar se Cat S60-slimfoon kan nou hittebeeldvaslegging (thermal imaging) doen. Dié tegnologie is wêreldwyd splinternuut, sê die maatskappy. Die foon is bekend daarvoor dat dit rateltaai in ruwe toestande is, byvoorbeeld waar met swaar toerusting gewerk word. Dit is met ’n FLIR Leptonkamera toegerus en kan veranderings in hitte op ’n afstand van so ver as 30 m registreer, asook spesifieke temperature op 15 m tot 23 m. Twee foto’s word gelyktydig geneem, een met die termiese kamera en ’n tweede een met die standaardlens. Dié beelde word dan bo-op mekaar geplaas om ’n gedetailleerde beeld te gee waarmee jy presies kan sien watter hitte kom van waar af. Die foon is met ’n MyFLIR-app toegerus, ’n platform waarmee jy stilfoto’s en video’s in ’n…

Op die plaas Leliefontein naby Bultfontein in die Vrystaat, woon mnr. Johan Geyser (68), ’n afgetrede boer. Hy is sover bekend die enigste Vrystater wat nog rou riempies vir stoele en banke sny. Dié entrepreneur het op Waterval-Boven grootgeword, waar sy ouma, Maia de Jager, riempies gesny en in bome opgehang het om droog te word. Só het Johan as agtjarige seuntjie geleer om onder meer swepe te maak. Dít het by hom ’n liefde vir rou riempies gekweek. “Talle mense is oningelig oor rou riempies. Wanneer hulle dit vir die eerste keer sien, dink hulle dit is kat- of varkderms, seker maar omdat dit so wit en sag is. “Toe die riempies van sommige van my stoele, wat meer as 100 jaar oud is, begin breek en uitrafel, moes…

GOEIE bestuur is al wat ’n boer in hierdie uitdagende ekonomiese en klimaatstoestande vir nóg 10 tot 15 jaar op sy plaas gaan hou, het mnr. Heinrich Bruwer, Voermol se Beesboer van die Jaar vir 2016, op ’n boeredag op sy plaas Lovedale by Vryburg gesê. Hy en sy vrou, Clara, en pa, Bokkie, boer op 3 000 ha, waarvan die helfte aangeplante weiding is. Hulle het ’n Brahman-, Charolais- en Angusstoetery en kommersiële Braford- en Brangusbeeste. “Dit is belangrik om presisieboerdery met vleisbeeste te doen, waaronder prestasietoetsing en embriospoeling om genetiese vordering te versnel en wins per hektaar verhoog,” het hy gesê. Bruwer betrek kenners om hom raad te gee, wat ’n groot rol in sy boerderysukses speel. Elke boer wat ’n goeie beesboer wil wees, moet egter eers…

MEGANISASIE “Sonder meganisasie in Afrika se landbou sal armoede nooit verlig word nie en geen surplusse sal gelewer word nie. “Die grootste noodsaaklikheid vir die 54 lande op die kontinent is om armoede te bekamp en boere op te hef deur te moderniseer en te meganiseer. “Die landbou in Afrika het baie beleggings nodig om te ontwikkel. Finansiering word egter deur ’n gebrek aan titelaktes of grondgebruikskontrakte aan bande gelê. Die landbou sal ook nie groei as dit nie in ’n veilige omgewing kan geskied nie. “Dit word deur geweld teen boere aan bande gelê, byvoorbeeld plaasmoorde in Suid-Afrika en die verkragting van vroueboere in ander lande.” – Dr. Theo de Jager, voorsitter van die Suider-Afrikaanse Konfederasie van Landbou-unies (Sacau). NETWERKE “ ’n Langtermynverbintenis tot samewerking om voedselsekerheid te skep,…

Naas rose is krisante Suid-Afrika se gewildste blom. “Dit is omdat die blomme so goed hou,” sê mnr. Jac Duif van die Suid-Afrikaanse Blomkwekersvereniging. “Afgesien van blou, is daar talle verskillende soorte en kleure beskikbaar. Sommige krisantkwekers kleur die wit krisante in verskillende helder kleure, soos blou, helderpienk, en lemmetjiegroen, hoewel dit nie baie natuurlik lyk nie.” Duif sê vroeër jare is krisantblomme net buite gekweek en was die blomme dan net in Oktober en November beskikbaar. Die normale dagliglengte het toe die blomtyd bepaal. Deesdae word krisante in kweekhuise gekweek en is die blomme heeljaar beskikbaar. “Die blomtyd word kunsmatig met lang en kort dagliglengtes gemanipuleer. Daarvoor is gespesialiseerde toerusting nodig, soos beligtingslampe en donker doekmateriaal om kort dae te bewerkstellig. “Lang dae bevorder die vegetatiewe groei (die lengte…

Altesame 22 – 52,4% – van 42 distrikte in die Vrystaat het dalende grondprysneigings in die 12 maande tot Februarie vanjaar getoon. Die ontleding van grondverkope in die tabel is vir grond van groter as 10 ha. In dié tyd is 689 ooreenkomste gesluit, wat 311 337 ha teen R4,395 miljard behels het. Daarvan was 62 transaksies van kleur – 8,9% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (44), regeringsaankope en grond verkry vir stedelike ontwikkeling (5). Dit het 16 637 ha (5,1%) teen R816 miljoen – 18,6% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 57 transaksies vir grond van kleiner as 50 ha (8%), met die meeste transaksies (347 of 50%) vir grond van 300 ha of groter. Statistieke vir ál die…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan lbw@landbou.com BOEREDAE 17-18 MEI: Winterskool: Hoe begin ek oor ná ’n droogte? Nasionale Weidingsforum. Boereverenigingsaal, Helmeringhausen. Lizelle Murray. E-pos: murrayzel@gmail.com; tel. 00264 63 283 309. 23 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat SAVM se “MEGA Boere”-inligtingsdag en veiling. Kroon-Boma, Kroonstad. Neline Pienaar. E-pos: Bennieneline@eleo.co.za; sel 082 440 4492. Met die samewerking van die boerevereniging van die Afrikaanse Hoërskool Kroonstad (Rooiskool). KONGRESSE 17-19 MEI: Rooivleisabattoirvereniging. Spier-landgoed, Stellenbosch. E-pos: info@rvav.co.za; web: www.rmaa.co.za; tel. 012 349 1237. KURSUSSE 15-18 MEI: KI en dragtigheidswaarneming, beeste. Bloemfontein. Lily. Web: www.rltsafrica.com; sel 078 546 7985. 22-26 MEI: KI , dragtigheidswaarneming (beeste), kalfgrootmaak. George. Lily. Web: www.rltsafrica.com; sel 078 546 7985. 23 MEI: Jaarlikse werksessie: Padvervoerwetgewing.…

R6mjd. ’n Strategiese mieliereserwe, wat onlangs deur mnr. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, as ’n moontlikheid genoem is, sal die belastingbetaler nagenoeg R6 miljard kos. Dit is bereken op ’n reserwe van 1,2 miljoen ton wat op die ope mark gekoop is, plus R500 miljoen om dit op te berg en 20% ekstra vir administrasieen verkrygingskoste. — Agbiz R36,5mjd. Die Regering het tot dusver R36,5 miljard bestee aan die afhandeling van 79 212 grondeise wat van 1994 tot 1998 ingedien is. Daarvan is R11,63 miljard as geldelike vergoeding uitbetaal. As diegene wat geld gevra het, eerder grond gevra het, sou ’n bykomende 2,7 miljoen hektaar grond nou in begunstigdes se hande gewees het. Tot dusver is 3,3 miljoen hektaar oorgedra. 31,9% Kapitaalbelegging uit die buiteland in Afrika…

‘Dié boere wat mielies én sojabone geplant het, kan dalk goed vaar met hul sojabone.’ MNR. JANNIE DE VILLIERS, uitvoerende hoof van Graan SA, oor hoe saaiboere kan vergoed vir die lae mielieprys. Bl. 24 ’En dit boonop terwyl die wet tans in hersiening is om onder meer vir ’n risiko- en oudit-tipe inspeksie voorsiening te maak.’ DR. ANTON RABE, uitvoerende hoof van Hortgro, oor die onnodigheid van die statutêre varsprodukte-inspeksies wat onlangs ingestel is. Bl. 15 ‘Wat my opgeval het, is hoe honger hierdie boere vir nuwe tegnologie is en hoe bereid hulle is om by Suid-Afrikaanse boere te leer.’ MNR. MICHRIS JANSE VAN RENSBURG, Bultfonteinse saaiboer en sakeman, oor die goeie ontvangs wat sy werktuie vir kleinboere op die Agritech-ekspo by Chi-samba, Zambië, gehad het. Bl. 23 ‘Dit…

DR. HENDRIK ALBERTS boer al ’n jaar en ’n half met makadamias nadat hy ’n suksesvolle mediese praktyk in Kanada gesluit het. Hy boer in die omgewing van Kosmos naby Hazyview. Lees die artikel op bl. 44. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Melissa, is albei opgelei as mediese dokters. Hoewel ons ’n spreekkamer op die plaas ingerig het, boer ons heeltyds. Ons het twee dogters, Della (11) en Beulah (13). HET JY ENIGE STOKPERDJIES? Ek is ’n ernstige voëlkyker. Ons kies sommer maklik ’n vakansiebestemming net omdat daar ’n skaars of besonderse voëlsoort voorkom wat ons nog nie gesien het nie. Ek draf ook gereeld en ry bergfiets hier op die plaaspaaie. WAAR HOU JULLE GRAAG VAKANSIE? Ons het nie een spesifieke plek waarheen ons elke…

DIE South Devon is met ses aktiewe lede een van die kleinste beestelersgenootskappe in Suid-Afrika, maar die genootskap is ’n voorbeeld vir ander as dit by teelbeleid en samehorigheid kom, sê dr. Pieter Prinsloo, ondervoorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie. Hy was een van die sprekers op die wêreldkongres van die Internasionale Federasie vir South Devon-telers in Port Elizabeth. Hy het gesê die ras presteer veral in ekstensiewe toestande uitsonderlik wat die tussenkalfperiode betref. “Die feit dat die ras reeds 100 jaar in die land is, is as sodanig ’n prestasie. Diegene wat kruisteling toe-pas, kan gerus met ander oë na die South Devon kyk.” VOORWAARTS Prinsloo meen die hele rooivleisbedryf in die land kan ook ’n blaadjie uit die boek van South Devon-telers neem oor hoe om hande te vat en…

DIE Regering besef dalk as hy te veel afbrekend inmeng met Suid-Afrika se oorwegend wit kommersiële landbou-sektor, dit vernietigende gevolge vir voedselsekerheid inhou, sê die politieke ontleder dr. John Kane-Berman. Hy het in ’n praatjie in Sand-ton oor die huidige stand van Suid-Afrika gesê die belangrikheid van voedselsekerheid hou die Regering aan bande. Dit sal waarskynlik voorkom dat hy die ergste van sy dreigemente oor grondhervorming uitvoer. “Ek mag naïef wees, maar die voortdurende verskuiwing van doelpale en spertye vir grondeise kan gedeeltelik daarop gemik wees om dit onbepaald uit te stel – wat nie noodwendig goed is nie. Mense word mislei deur die verwagtinge wat geskep word. Hulle word ook mislei omdat grond nie van wit na swart mense oorgedra word nie. Die grond gaan na die staat en…

1 ZIMBABWE| China koop groot Zimbabwe se tabak-oestyd het pas begin en die bedryf verwag ’n oes van net meer as 200 miljoen kilogram, teenoor verlede jaar se oes van 183 miljoen kilogram. Op sy hoogtepunt in 2001 het Zimbabwe 231 miljoen kilogram tabak per jaar geoes, maar dit het getuimel tot 48 miljoen kilogram ná pres. Robert Mugabe se rampspoedige grondhervormingsprogram. Die herstel in tabakproduksie is grootliks te danke aan Chinese maatskappye wat in die bedryf belê het deur rentevrye lenings en tegniese steun aan kleinboere. ’n Geraamde 90% van Zimbabwe se tabak-oes word jaarliks na China uitgevoer. Meer as 90 000 tabakboere is by die bedryf se bemarkingsraad geregistreer. Een Chinese maatskappy, Tianze, ’n filiaal van China Tobacco International, is verantwoordelik vir 50% van alle tabakuitvoer na China.…

DIE Europese Unie (EU) hou by sy standpunt dat hy nie die oorsaak is van die krisis in die plaaslike hoenderbedryf nie. Me. Dessislava Choumelova, die EU se raadgewer oor handel en ekonomie, het aan die Parlement se portefeuljekomitee vir handel en nywerheid gesê EU-lande stort nie hoender in Suid-Afrika nie, want sy hoender is selfs duurder as dié van ander lande van waar hoender na die land ingevoer word. Sy het op een van verskeie parlementêre portefeuljekomitee-sittings die afgelope tyd gepraat. Choumelova het verwys na groot verliese in die plaaslike pluimveebedryf en gesê die EU-hoenderstukke word nie verkoop om Suid-Afrika se hoenderbedryf te ondergrawe nie. “Die EU se pryse is deurentyd hoër as dié van Amerika en Brasilië, die ander groot invoerders.” Sy het bevestig Suid-Afrika is tans die…

Die Meester het onlangs klarigheid gegee oor onder meer die pligte van trustees, spesiale trusts en Padongelukfondstrusts. Wanneer ’n trustee bedank of gevra word om te bedank of ophou om ’n trustee te wees as gevolg van enige wetlike rede, moet die ander trustees die oorspronklike Magtigingsbrief aan die Meester stuur (ingevolge Art. 20(3) van die Wet op die Beheer oor Trustgoed, Wet 57 van 1988). Hulle kry dan later ’n nuwe Magtigingsbrief by die Meester waarop die nuwe trustee aangebring is. Die Meester mag nie weier om ’n nuwe Magtigingsbrief uit te reik nie, al het hy nog nie die vorige een gekry nie. Die nuwe en vorige trustees sal kennis van die Meester kry dat die vorige Magtigingsbrief verval het en dat dit bedrog sal wees om dit…

Australië se onafhanklike slagters het ’n beroep op boere gedoen om met hulle saam te werk in ’n poging om ’n supermarkduopolie te breek. Mnr. Trevor Hill, ’n slagter van Adelaide en Suid-Australië se verteenwoordiger in die bedryfsorganisasie AMIC (die Australiese vleisbedryfraad), sê vleisboere verkoop “gerieflikheidshalwe” ál meer regstreeks aan supermarkte en aanvaar dan laer opbrengste, berig die nuuswerf ABC Rural. Daarteenoor kan onafhanklike slagters klante met beter diens, ’n wyer reeks produkte en vleissnitte van ’n beter gehalte lok, meen hy. Hulle benut, anders as supermarkte, die hele karkas. Hill het aan ABC gesê die vleisaanbod in supermarkte is deesdae waarskynlik die helfte van wat dit sewe jaar gelede was. Supermarkte is geneig om net stapelsnitte te bied. Hulle verwerk vleis so vinnig moontlik om dit op die rak…

Drs. Hendrik en Melissa Alberts het ná 12 jaar in Kanada sowat ’n jaar en ’n half gelede die deure van hul suksesvolle buitelandse praktyke gesluit en teruggetrek na hul geboorteland Suid-Afrika. Hier boer hulle nou met makadamias in vennootskap met Hendrik se suster, Della, en haar man, mnr. Francois Badenhorst, in die Kosmos-omgewing naby Hazyview. Hul besluit om die oënskynlike veiligheid en stabiliteit van die eerste wêreld vir die plaaslewe in Suid-Afrika te verruil was tweeledig: Francois en Della het die familieboerdery wat hul pa, mnr. Basie Alberts begin het, só geweldig laat groei dat hulle Hendrik en Melissa se hulp nodig gehad het om die sukses vol te hou. Tweedens het Hendrik gemeen daar is ’n beter toekoms vir sy twee dogters, Della en Beulah, in Suid-Afrika. “Ons…

MAAK SÓ IN SANDGROND Die sandgrond van De Straat-boerdery, ’n vrugte-engroenteboerdery in die noordwestelike hoek van die Koue-Bokkeveld, het vir mnr. Jan du Toit ’n ander struikelblok gebring. “Ons gronde se waterhouvermoë is baie laag en ons kon dus nie bekostig om ons besproeiingsintervalle uit te rek nie. Omdat ons op sanderige grond boer, moet ons meer gereeld besproei en ons gebruik dus meer water as boere wat op swaarder gronde boer. Ons enigste uitweg was om die boom droër as normaalweg te bestuur in tye wat dit geen nadelige uitwerking op die huidige oes of fisiologiese ontwikkeling het nie. “Wanneer die vrugte in die seldelingstadium is, die eerste 40 dae ná volblom, het dit nie soveel water nodig soos wanneer dit in die selvergrotingstadium is nie. Ons het besluit…

Mnr. Hennie Barnard het reeds in 1996 die eerste swartwitpense op Skietfontein afgelaai. “Destyds was horinglengtes en genetiese samestelling irrelevant,” onthou hy. “Jy het swartwitpense in pakkies gekoop – byvoorbeeld vier koeie en twee bulle.” In sy geval het sy eerste groep R34 000 gekos terwyl die volgende groep hom twee jaar later R60 000 uit die sak gejaag het. Gelukkig kon hy hulle self gaan vang en haal. Niemand het veel geweet van reproduksie en sosiale gedrag nie, en hy moes maar self leer – selfs dat hierdie bokke kan draadspring en dat hulle nie werklik al die voorgeskrewe grassoorte van spesifieke hoogtes benodig nie. Sy eerste bokke het hy op Panicum- en smutsvingergraslande aangehou, maar hy kon hulle later sonder probleme veld toe skuif. Vandag glo Hennie dat…

OUER HONDE HET PROBLEEM MET NUWE HONDJIE Ons Boerboelreun is ses weke oud en was nou twee weke lank blootgestel aan ons Jack Russellreun (ses jaar oud) en Boston-terriër-teef (drie jaar oud). Ons het ook ’n Labrador-teef (agt jaar oud). Die Labrador wil niks met die babahondjie te doen hê nie. As hy naby haar kom, staan sy op en loop weg. Die Jack Russell was die eerste twee aande baie beskermend teenoor die baba, maar is nou aggressief en wil glad nie met hom speel nie. Ons verstaan dit, want hy is ouer en was eers die enigste reun. Ons probeer elke aand dat hulle saam speel of naby mekaar lê. Die Boston-terriër was skrikkerig aan die begin, maar begin nou met die baba speel. In dié stadium eet…

Harrismith Stewart Spilsbury het op hoërskool sommer in sy ouers se motorhuis op Harrismith met sowat 500 hoenders begin boer. Ná skool het hy die boerdery heeltyds aangepak en vandag verskaf hy sowat 50 000 lewende hoenders per week aan die Phuthaditjhaba-gemeenskap. “Die hoenders is nie in hokkies nie en kan rondhardloop. Jy kan sommer die verskil proe, want ’n gelukkige dier lewer ’n lekker produk,” vertel sy vrou, Nelmari. Sy het ’n slag- en verwerkingskamer ingerig en sy slag sowat honderd hoenders per maand, wat sy in die omgewing verkoop. Nelmari se hoenderpastei Haar heerlike hoenderpasteiresep is van haar ouma Diets na haar ma, Dolla, oorgedra, vertel Nelmari. Vulsel 1,2 kg hoenderstukke 7 heel kruienaeltjies 2 hoenderaftrekselblokkies 500 ml kookwater Sout en vars gemaalde swartpeper 1 ui, fyn gekap…

Die ikoniese en onmiskenbare bloukraanvoël (Grus paradisea) is Suid-Afrika se nasionale voël en is veral gesog onder internasionale voëlkykers. Die verlengde vere, wat byna tot op die grond hang, is eintlik binnevlerkvere en nie die stert nie. Dié voëls kom in die kleinste verspreidingsgebied van alle kraanvoëls op aarde voor en is byna volledig endemies in Suid Afrika – daar is wel ’n klein bevolking in die noorde van Namibië. Aanvanklik het dié voëlsoort hoofsaaklik in die grasvelde van die Hoëveld en die oostelike Karoo voorgekom, maar meer onlangs het hulle na die graanlande van die Overberg en die Swartland versprei. Hierdie Wes-Kaapse streke word tans as die laaste vesting vir die oorlewing van die kraanvoëls beskou. Bloukraanvoëls kom in die broeityd, veral in die somer, in pare voor, maar…

God is in beheer, selfs al verstaan ons nie sy beheer nie. Een oggend, nou onlangs, kon ek aanskou hoe ’n gemmerkat – waarskynlik ’n mak kat wat wild geraak het – ’n patrys bekruip. Terwyl ek nog staan en wonder wie in hierdie aanval die beste daarvan sal afkom, is die petalje blitsvinnig afgehandel. Die patrys het nog probeer opvlieg, maar die gemmerkat het hoog gespring en ongeveer ’n meter en ’n half bokant die grond sy kloue in die patrys geslaan en toe sy prooi die bosse ingedra. My eerste reaksie was om vies te wees vir myself. Hoekom het ek nie betyds die onskuldige voël gewaarsku nie? My gedagtes het nie daar geëindig nie. Ek het duidelik kant gekies ten gunste van die patrys. Maar wat maak…

DIE South Devon-beesras handhaaf oor die wêreld heen ’n bestendige aanwas en ledetal. Volgens bestuurslede van die Wêreldvereniging van South Devon-telers op besoek aan Suid-Afrika is marmering en vleissagtheid die grootste bemarkingspunte vir die ras op ál die vastelande. Die lede was deel van ’n toergroep uit Brittanje, Australië en Nieu-Seeland wat die wêreldkongres in Port Elizabeth en in Kaapstad bygewoon het. Mnr. James Moon van Brittanje, sekretaris van die internasionale vereniging, sê die aanpasbaarheid van die South Devon – van die koue klimaat in Kanada tot die uiterste hitte en droë toestande van Australië – is merkwaardig. Volgens me. Daphne Lines van Australië is die grootste bemarkingspunt van die ras in haar tuisland die melkeienskappe waarvolgens die koeie hul kalwers vinnig kan afrond. Waar sy in die noordelike deel…

Die vraag na wyndruifstokke het die afgelope tien jaar heelwat gedaal, waarskynlik weens stygende produksiekoste en sywaartse inkomste. Talle wingerde word vervang met sitrus, kern- en steenvrugte en ander gewasse. Tafel- en rosyntjiedruiwe se inkomste het egter tred gehou met inflasie en die vraag daarna het uitgebrei. Twintig jaar gelede was die verhouding tussen die produksie van wyndruiwe en dié van tafelen rosyndruiwe by Lelienfonteinwingerdkwekers op Wellington onderskeidelik 80:20. Vanjaar is die verhouding 40:60. Lelienfontein ent jaarliks ongeveer 10 miljoen stokke. Om dus volhoubaar te kan boer, moet wingerdboere baie meer aandag gee aan onder meer produksiekoste, kultivarkeuses, klone, grondvoorbereiding, besproeiing, bemarking, verkope en hul keuse van onderstokke, sê mnr. André le Roux, bemarkingsbestuurder by Lelienfontein. Die tradisionele onderstokke by wyn-, tafel- en rosyntjiedruiwe is Paulsen, Ramsey, Richter 99, Richter…