Innholdsfortegnelse for 25-Nov-16 i Landbouweekblad

Dit is nie so moeilik om ’n skoon oudit te ontvang nie – volgens die Ouditeur-Generaal se algemene definisie moet die finansiële state “vry wees van wesenlike wanvoorstellings en daar geen wesenlike bevindinge wees oor hoe verrigtingsdoelstellings of ’n versuim om aan wetgewing te voldoen, aangemeld is nie”. Dit is die tipe basiese boekhouding wat jou plaaslike koffiewinkel gebruik om belasting te betaal en debiteure gelukkig te hou. Dat meer as twee uit elke drie staatsentiteite nie oor dié eenvoudige hekkie kon spring nie, is ’n nasionale skande. Staatsinstellings het ’n verstommende R46,36 miljard uitgegee sonder om aan aankoopriglyne te voldoen. ’n Skamele 30% van staatsentiteite wat geoudit is, het skoon oudits ontvang. Vir ’n skokkende 15% van die 484 staatsinstansies wat geoudit is, was daar eenvoudig nie genoeg dokumentasie…

MNR. RICO VERGOTINE van Franschhoek wou nie in die landbou werk nie, maar voor hy hom kon kry, het ’n biodinamiese boer hom met ’n ompad gelok om “te kyk hoe dit gaan”. Vandag verkoop hy meer as 1 000 eiers van skrophoenders per dag. Lees die artikel op bl. 42. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. My vrou, Chantal, is ’n aktesekretaresse by ’n regsfirma in die Strand. Ons het twee kinders, Lilah (7) en Alexander (2 1/2). Veral my seuntjie is baie erg oor die hoenderboerdery. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Die hoenderbedryf het nie eintlik stiller tye nie. Ek dink mense het ’n vreemde siening van die lewe. Hoekom moet werk en ontspanning geskei word? Hoekom kan ’n mens nie pret hê terwyl jy werk nie? Dan het jy…

DIE grootste deel van die westelike somersaaigebied wag nog op noemenswaardige reën. In Noordwes het die enigste betekenisvolle reën by Potchefstroom, Wolmaransstad, Lichtenburg, Ventersdorp en Mareetsane geval, sê mnr. Naudé Pienaar, adjunk- uitvoerende hoof van Agri Noordwes. Slegs daar, en op ’n paar ander geïsoleerde plekke, doen boere grondvoorbereiding en plant mielies, grondbone en voergewasse. Pienaar sê aanplantings onder spilpunte is ook drasties laer as verlede jaar weens die beperkte water wat in damme en boorgate beskikbaar is. In die res van die provinsie is tot 30 mm reën in die eerste twee weke van November aangemeld. Pienaar sê talle boere in Noordwes kon nie produksielenings of volle produksielenings vir die nuwe planttyd bekom nie. “Dít en die feit dat oeste en inkomste uit veevertakkings ten beste minimaal was, bring…

DIE Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye oorweeg om ’n private ledevoorstel in te dien om wet-like beskerming van landbougrond teen mynbou- en ander nie-landbougerigte ontwikkeling te bespoedig. Hoewel wetsontwerpe deur regeringsdepartemente onder leiding van die minister en adjunkminister opgestel en ná goedkeuring deur die Kabinet na die Parlement gebring kan word, kan LP’s individueel ook wetsontwerpe indien. Daardie wetsontwerpe word private ledevoorstelle genoem. In September is die tweede weergawe van die Wetsontwerp op die Behoud en Ontwikkeling van Landbougrond in die Staatskoerant vir kommentaar gepubliseer. Die wetsontwerp is tans by die Nasionale Ekonomiese, Ontwikkelings- en Arbeidsraad (Nedlac). “Daar is ’n behoefte dat landbougrond beskerm moet word. As ons tyd vermors, gaan van die beste landbougrond deur mynbou en ander ontwikkelings afgevat word,” sê mnr. Patrick Maloyi,…

MOENIE die groei van die Chinese makadamiabedryf onderskat nie, waarsku mnr. Barry Christie van Subtrop, die sambreelliggaam vir subtropiese gewasse. Christie het onlangs die provinsie Yunnan in China besoek. Hy sê een kwekery daar verskaf plantmateriaal vir 5 000 ha makadamia-aanplantings per jaar. Me. Chen Ying, wat dié land se landbousektor in Yunnan verteenwoordig, sê die Chinese regering sien makadamias as die ideale gewas om armoede onder die provinsie se bestaansboere te verlig. Christie sê 90% van die boor-de wat hy besoek het, is klein plasies wat aan bestaansboere behoort, terwyl net 10% van die boorde in China aan kommersiële boerderye behoort. GEHALTE Hy sê hoewel die Chinese opbrengste laag is (minder as 3 ton/ha), is die gehalte van die neute goed. Daar is tans min siektes en plae wat…

TAFELDRUIFBOERE kan hulle gereed maak om vanjaar ’n slag ’n goeie gemiddelde oes in te samel. Die Suid-Afrikaanse Tafeldruifbedryf (Sati) se eerste oesskatting vir die 2016-’17-produksiejaar voorspel dat die totale oes 61,1 miljoen tot 63 miljoen kartonhouers gaan beloop. Selfs al word net 61,1 miljoen kartonhouers gepak, sal dit steeds 5,4% meer wees as in 2015-’16. “Dit dui op ’n verwagte terugkeer na gewone korrel- en trosontwikkeling. Die boonste perk (63 miljoen kartonhouers) neem die toename in hektare in ag wat beplant is met nuwegeslagkultivars wat beter uitpakpersentasies lewer,” luidens ’n mediaverklaring. Die totale oppervlakte onder tafeldruiwe het met sowat 2% gestyg. Verlede jaar se uitsonderlik droë en warm weerstoestande kan egter ’n nadelige uitwerking op die nuwe oes hê. Die droogte het ook nog nie sy greep in sommige…

VERSKEIE boere het na vore gekom met inligting oor watermisbruik in die Molopo-gebied nadat Landbouweekblad verlede week berig het oor boere wat nie gehoor wil gee aan versoeke van hul bure en die Departement van Water en Sanitasie om die krane toe te draai nie. Landbouweekblad het ná die publikasie anonieme skrywes ontvang wat een van die gegriefde boere, mnr. Peter Knipe, ’n wildboer, se geloofwaardigheid bevraagteken, maar intussen het nóg twee boere én ’n verslag deur die Departement van Water en Sanitasie (DWS) dié klagtes bevestig. Die DWS se provinsiale kantoor op Kimberley het ook die volgende ernstige klagte teen twee boere uiteengesit: ■ Hulle kom nie vereistes van hul waterlisensies – die meting en rapportering van watergebruik en die aanbring van watermeters op boorgate – na nie. ■…

BOERE wat die menseregte van hul werkers en plaasbewoners skend, se plase moet onteien word en die grond moet aangewend word vir grondhervorming ten gunste van plaaswerkers. Dr. Wallace Mgoqi, kommissaris van die Kommissie vir Geslagsgelykheid, het dié drastiese voorstel aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landelike ontwikkeling en grondhervorming gemaak. Die doel is om onwettige uitsettings en ander skendings van die regte van plaaswerkers en -bewoners te verhinder. Verskeie organisasies het bydraes gelewer oor moontlike wysigings aan die Wetsontwerp op die Uitbreiding van Sekerheid van Verblyfreg (Esta). Die Regering hersien tans dié wet nadat bevind is dit bied nie voldoende beskerming aan plaaswerkers en -bewoners se verblyfreg nie. Mgoqi sê sedert die aanvaarding van die Grondwet het boere nie die wetgewing wat plaaswerkers beskerm, aanvaar nie, maar eerder maniere…

DIE splinternuwe roofdierbestuurshandleiding van die roofdierbestuursforum (PMF) is nou op die webwerf www.pmfsa.co.za beskikbaar. Die handleiding is ’n alles-in-een-gids om boere te help om hul roofdierprobleem op hul plaas binne die raamwerk van die provinsiale en nasionale omgewing te bestuur. Die PMF is gestig om inligting te verskaf oor roofdiere wat veeboere baie skade besorg. Die webwerf verskaf riglyne en raad aan boere om roofdiere op die mees omgewingsvolhoubare manier, oftewel geïntegreerd, te bestuur. Dr. Gerhard Verdoorn, hoof van die Griffon-gifinligtingsentrum en kampvegter vir volhoubare voedsel- en veselproduksie in die konteks van ekologies aanvaarbare praktyke, is ’n kenner wat op die webblad onder die hofie “Ask the Expert” antwoorde verskaf. Hy sal die beste ekologies aanvaarbare bestuurstegniek aanbeveel om probleme te bowe te kom. Hy gee onder meer raad oor…

KORTOM • Roofdiere verkies klein soogdiere bo vee in hul dieet. • Plantegroei-rehabilitasie en beter veebeskerming is twee deurslaggewende faktore vir suksesvolle roofdierbeheer. • Die vestiging van permanente waterbronne het roofdiere se swerfpatrone verander. Baie veeboere in die Karoo wat skape en bokke weens jakkalse en rooikatte verloor, het besef dat nagjag, vergiftiging en strikvang nie altyd so doeltreffend is as wat hulle gehoop het nie. Navorsing wat oor drie jaar in die distrik Laingsburg in die Karoo deur die Universiteit van Kaapstad se departement biologiese wetenskappe gedoen is, kan ’n oplossing bied in die stryd tussen vee en roofdiere. Die navorsingsgebied het 22 aangrensende skaapplase by Laingsburg en die Anysberg-natuurreservaat, een van Kaapse Natuurbewaring se reservate suidwes van die projekplase, ingesluit. GROOTSTE OPNAMES Laingsburg is ’n marginale boerderygebied. Die…

Hoekom is Saldanhabaai ideaal vir mosselboerdery? Die baai vorm ’n natuurlike hawe en daar is keerwalle. Dit is dus redelik beskut. In rowwer waters val die mossels van die toue af. Die Weskuswater is ook ryk aan plankton, wat beteken hier is baie kos vir die mossels. Mossels word deur filtrasie uit die water gevoed, daarom hoef ons hulle nie te voer nie. Boer julle met ’n spesifieke mosselspesie? Die Mediterreense mossel, wat saam met skepe hierheen versprei het, het die plaaslike swartmossel feitlik heeltemal verdring in ons baai. Die Mediterreense mossel groei met mening en smaak ook beter, daarom verkies ons dit. Hoe werk die produksiesiklus? Die mossels broei (spawn) wanneer die watertemperatuur verander, veral as die somermaande begin aanbreek. Dis waar ons reserwevoorraad vandaan kom. Ons plaas vlotte…

Hul boerekos-eetplek langs die pad het heel toevallig die eksotiese naam gekry. “ ’n Man het eendag hier stilgehou terwyl ek hier buite gesit het,” vertel Owen McGregor. “Ons het lekker begin gesels en hy’t later ’n bottel wyn uit sy kar gehaal en nog later ’n paar tjoppies. So in die kuier het hy oor die telefoon vir een van sy vriende gesê hy sit nou hier in die middel van nêrens by die Bagdad Café. Toe dink ek dis ’n goeie naam vir ons eetplek.” Owen en sy vrou, Louise (wat in die Karoo grootgeword het), is albei lief vir mense en vir kos maak. In Bagdad Café se mobiele kombuis tower Louise allerhande boerekostreffers op – veral haar melktert en bobotie is groot treffers. Gaste kan ook…

Die landboubedryf het ’n behoefte aan vernuwing, veral ten opsigte van volhoubaarheid, maar dié nuwe praktyke mag nie die omgewing skade berokken nie. In die landboubedryf kan veral boere die finansiële voordele van beleggings in tegnologie vir hernubare energie by hul huise, plase en in hul ondernemings gebruik. Gegewe Suid-Afrika se energiebeperkings, wat deur die stygende koste van elektrisiteitsopwekking vererger word, kan groot besparings met hernubare energie op landbougebied gemaak word. Songeisers of sonfotovoltaïese stelsels is ook goeie finansiële beleggings. Die gelykgemaakte koste om met sonkrag elektrisiteit vir residensiële verbruik op te wek, is nou sowat R1,10/kWh tot R1,20/kWh, terwyl residensiële verbruikers tot R1,80/kWh vir elektrisiteit kan betaal. Die gelykgemaakte koste is die koste om elektrisiteit op te wek oor die gebruiksduur van die stelsel. Namate munisipaliteite verbruikers toelaat om…

HOOP VIR GRONDBONE Suid-Afrika se grondboonoes, wat die afgelope seisoen só deur droogte geknou is dat dit waarskynlik die kleinste in die geskiedenis is, sal hopelik in die komende seisoen die kop lig. Die Oesskattingskomitee se gebruiklike opname in Oktober oor boere se voorneme om te plant, het getoon dat boere amper die helfte meer hektare grondbone as verlede jaar wil plant. Die afgelope seisoen se 22 600 ha grondbone het ’n skamele oes van net 18 850 ton opgelewer. Dit is volgens amptelike statistieke die kleinste sedert 1945-’46 en omtrent ’n kwart van die gemiddelde nasionale oes die afgelope tien jaar. Vanjaar se aanplantings behoort darem 33 500 ha – 48% meer as die afgelope seisoen – te beloop. Intussen meen mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom van die landbousakekamer Agbiz,…

GAUTENG CARLETONVILLE ELANDSFONTEIN (561) 85 ha, aan die Republiek van Suid-Afrika, van E. Botha, R2 000 000. KATDOORNBOSCH (138) 32 ha, aan Malohe (Edms.) Bpk., van Matsogo Tsaya Contractors, R2 000 000. KLIPDRIFT (395) 220 ha, aan Zaza-trust, van Lake View-trust, R3 000 000. MODDERFONTEIN (345) 43 ha, aan Dhlamini Management Consulting, van D.J.J.P. Krieg en S.L. Krieg, R400 000. MODDERFONTEIN (345) 43 ha, aan I.B. Jacobs, van D.J.J.P. Krieg en S.L. Krieg, R400 000. MODDERFONTEIN (345) 92 ha, aan D.J.J.P. en S.L. Krieg, van E.F.M. Miles en P.J. Miles, R300 000. RIETFONTEIN (441) 106 ha, aan D.R.C. en J.M.D.F. Rocha, van P.G. de Jager, R1 685 000. NIGEL GEGUND (520) 258 ha en WILDEALSKRAAL (518) 276 ha, aan S. Cilliers, van L.A. Dippenaar en L.A. Lanser, R5 600 000.…

BEEFMASTER ALBEI GESLAGTE GEWILD BULLE én vroulike diere van die Beefmaster SA-beesras is steeds hoog in aanvraag, het die afgelope paar maande se veilings van dié ras gewys. Mnr. Connie van Vuuren, boer van Wolmaransstad en voorsitter van die telersgenootskap, sê veral in die oostelike deel van die land was die gemiddelde veilingsprys die laaste tyd dikwels rondom R10 000 hoër as verlede jaar. Daar is ‘n groot vraag na bulle vir kruisteling, dikwels met die oog op die teel van verse met goeie moedereienskappe. Beefmaster-halfkruisings is daarvoor bekend dat hulle besonder goeie moeders is, sê Van Vuuren. Hy sê die droogte het nie Beefmaster-getalle seergemaak nie. Inteendeel, hul getal geregistreerde diere het gestyg. Op hul afgelope nasionale veiling was die stoetbulprys gemiddeld R47 800 stuk, die dragtige stoetkoeie gemiddeld…

DESEMBER PARYS 1-3. Xmas-fees. Saalperdskou. Afridome, Parys. Tersia Malan, sel 082 462 8547; Amanda Dedwith, sel 082 651 4468. Hackney-ponies en groot Kersmark ook te sien. 2017 MAART SWELLENDAM 2-4, Swellendamskou. Miriam Basson, sel 082 788 6544. APRIL LICHTENBURG 26-29, Eeufeesskou. Beeste: Simmentaler (nasionaal), Brahman en Limousin (streek) en ander rasse. Kleinvee: verskeie rasse. Derick, sel 079 602 5376. E-pos: derick@xourel.co.za. Skougenootskappe kan Landbouweekblad by Posbus 1802, Kaapstad 8000 (faks 021 406 2924) of by lbw@landbou. com  van hul skoudatums voorsien. Kansellasies of datumveranderings moet ook skriftelik gedoen word. Kampioenskapskoue verskyn tussen hakies.…

123 Die Departement van Omgewingsake het in die vorige boekjaar 123 vleilande gerehabiliteer, en 1 200 sedert 2004. Werk vir Vleilande is in 2000 van stapel gestuur om die uitdroging van vleilande weens besoedeling, oorbeweiding, onvolhoubare gewasverbouing, ontwikkeling en erosie teen te werk. Die program se begroting was verlede jaar R100,6 miljoen. — GCIS 7,3% Netto plaasinkomste het van 2014 tot 2015 met 7,3% gedaal en reële bruto inkomste met 0,4%, luidens die Nasionale Landboubemarkingsraad se Food Cost Review. Reële uitgawes aan intermediêre goedere en dienste het met 2,3% gestyg. Van 1992 tot 2015 het reële netto plaasinkomste met 302,6% gestyg en uitgawes op intermediêre goedere en dienste met 212,9%. — NLBR 105 uit 159 Suid-Afrika het gedaal tot die 105de plek uit 159 in die gesaghebbende Economic Freedom of…

ANDERKANT DIE REËNBOOG STOOMENJIN Dit reën soos ek hier in ons Bloemfonteinse kantoor sit en skryf. En dit is g’n troosbuitjie nie. Ná maande van onsekerheid het La Niña uiteindelik besluit om gesig te wys. Dit is genoeg om ons boere versigtig hoopvol te maak dat die komende drie maande aansienlik natter gaan wees as wat hulle verwag het. Ons boere het dié momentum nodig gehad om hul ondernemings in ’n hoër versnelling te kry. (Ons dink aan ons boere by wie dit nog droog is. Ons weet jul reën is op pad.) Julian Southey, nuut bekroonde Skaapboer van die Jaar van Middelburg (Oos-Kaap), maak onlangs ’n interessante opmerking oor die belangrikheid van momentum in ’n boerdery. Teen 99 ˚C, vertel hy, het jy warm water, maar met net 1…

AGRI SA KAP MALEMA OOR SY KWETSE Mnr. Julius Malema, leier van die EFF, se roekelose uitsprake oor grondbesit dui op ’n totale wanbegrip oor die impak daarvan, sê Agri SA. “Die uitsprake oor die terugneem van grond, selfs op ’n gewelddadige wyse, lei tot ’n verdere polarisasie tussen die mense van Suid-Afrika. Die aanhitsing van geweld teenoor ’n sekere groep van die samelewing is verwerplik,” sê mnr. Johannes Möller, voorsitter van Agri SA, in ’n nuusverklaring. MAARTEN KRUGER skryf: Julle moet lekker slaap. Daar is minder respek tussen vandag se swart jeug en wit mense as wat daar in 1994 was. En ek moet sê dit is nie net Malema se skuld nie. Instansies, soos onder meer Agri SA, het hom lank laat wegkom met sy uitsprake. Dit is…

WERKERS by Robertson Winery staak al byna 13 weke lank weens ’n voortslepende loondispuut, en volgens dié wynmakery is daar in hierdie stadium ’n dooie punt in die onderhandelinge. Die bottelerings- en verpakkingsaanleg het 303 heeltydse werknemers, en nagenoeg twee derdes van die werknemers neem aan die staking deel. Me. Reinette Jordaan, menslikehulpbronbestuurder van Robertson Winery, sê die staking is wettig ingevolge ’n sertifikaat wat deur die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) uitgereik is. “Die stakende werkers het aanvanklik ’n minimumloon van R8 500 per maand geëis, wat ’n verhoging van 150% bo die maatskappy se bestaande minimumloon verteenwoordig,” sê Jordaan. Sy sê die maatskappy se finale aanbod was ’n loonverhoging van 8% en ’n minimum verhoging van R400 vir enige werker wat nie R400 meer met die…

INDIË se departement van landbou het ná nege jaar se onderhandelinge onlangs toestemming verleen vir die invoer van mango’s uit Suid-Afrika. Uitvoer kan begin sodra daar aan Indië se fitosanitêre maatreëls voldoen word. Die twee lande se departemente van landbou het ooreengekom dat Suid-Afrikaanse mango’s aan metielbromied-sterilisasie onderwerp sal word voor dit na Indië uitgevoer word. “Ons vergader binnekort met die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye om te kyk hoe ons geriewe geakkrediteer kan kry om die sterilisasie te doen,” sê mnr. Derek Donkin, uitvoerende hoof van Subtrop, Suid-Afrika se sambreelliggaam vir subtropiese gewasse. Een van die voorwaardes was dat Suid-Afrika ook toegang verleen vir Indiese mango’s. “Ons produksietye oorvleuel nie. Dit is dus nie ’n probleem nie,” sê hy. Die Indiese mark ken nie regtig rooi mango’s, soos…

’N VRYSTAATSE regter het behoorlik ingeklim onder die voogde van die land se registrerende owerhede omdat hulle nie met mekaar saamwerk nie. In die mees onlangse regsgeding tussen die Landbounavorsingsraad (LNR) en die Suid-Afrikaanse Stamboek- en Diereverbeteringsvereniging in die Vrystaatse hooggeregshof in Bloemfontein het regter Faan Hancke gelas dat alle data van die diere wat op Stamboek se Logix-stelsel is, nou ook op die Intergis-databasis wat deur die LNR bestuur word, beskikbaar gestel word. Stamboek sal voortaan gehoor gee aan die hofbevel waarvolgens alle registrerende owerhede, soos Stamboek, hul data na die nasionale databank moet stuur. In sy opsomming het regter Hancke gesê indien die LNR en Stamboek nie hul huidige geskille bylê nie, ondermyn hulle die belangrikste doelstelling van die Diereverbeteringswet (Wet 62 van 1998) om die veeproduksie in…

MELK | Produksie begin herstel Melkproduksie in September was volgens voorlopige syfers 5,1% hoër as ’n jaar gelede. Dit is maar die tweede styging vanjaar. In Augustus was produksie 0,8% hoër as ’n jaar gelede. Die 290 miljoen liter wat in September gelewer is, was ook meer as die 271 miljoen liter wat in September 2014 gelewer is. Dr. Koos Coetzee, ekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO), sê in die jongste MPO-verslag oor suiwelneigings die belangrikste faktor vir die groei in September was gunstiger produksietoestande in weidingsgebiede. Produksie van Januarie tot September was egter steeds 2,2% laer as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Reënval in die res van die somer sal produksie bepaal, terwyl hoë graanpryse en skaars ruvoer binnelandse boere sal bly raak, sê Coetzee. Nadat produsentepryse verlede jaar…

BOER VAN DIE JAAR Mnr. Andre Ernst (foto) en sy seuns Zander en Edrean se Allesbeste Boerdery, Tzaneen, is bekend vir sy pionierswerk in die avokadobedryf. Hul avokadokwekery is een van die voorstes in sy soort ter wêreld. Die kwekery lewer jaarliks nagenoeg 200 000 avokadobome wat wêreldwyd verkoop word en verseker gehalteprodukte deur uitsonderlike produksiemetodes. Hul avokadoboerdery word aangevul deur piesangs, bloekombome en lietsjies. Verder besit die familie ’n 20%-aandeel in ’n uitvoermaatskappy, Afrupro, en ’n meerderheidsaandeel in die Letaba-pakhuis. Allesbeste het ook die eerste eg Suid-Afrikaanse avokadokultivar en -handelsmerk geskep, die Maluma-avokado, waarvoor hulle in 2004 kwekersregte geregistreer het. NUWE TOETREDER TOT KOMMERSIËLE LANDBOU Mnr. Eric Ntlaba is ’n varkboer van Lindley in die Vrystaat. Hy het sy loopbaan in die hotelbedryf in Bloemfontein begin nadat hy ’n…

Wat mielies en koring betref, is die vooruitsig dat die dollarpryse daarvan in die volgende jare laag gaan bly. KORTOM • Vanweë rekordoeste en groot voorraad gaan die dollarpryse van mielies en koring in die komende jare laag bly. • Plaaslik is die vooruitsigte vir die pryse van oliesade goed. • Die plaaslike plantvoorneme van 3,75 miljoen ha is steeds 355 000 ha minder as in 2015. Die plantvoornemens vir die nuwe saaityd wat deur die Nasionale Oesskattingskomitee bekend gemaak is, dui daarop dat die voorneme is om sowat 3,75 miljoen ha, oftewel 14,7% meer hektare te beplant as verlede jaar se 3,2 miljoen ha. Die afleiding wat dan gemaak word, is dat alles terug is na normaal, dat daar ’n oorvloed voedsel sal wees en daarom moet voedselinflasie daal.…

KORTOM • Ná intensiewe navorsing en besparings-vergelykings het ’n kaas-envarkboer besef ’n biogasaanleg maak 100% sakesin. • Die kapitaaluitleg van R8 miljoen kan oor ’n tydperk van drie jaar van belasting afgetrek word. • Buiten kragbesparing word ’n ekstra inkomstestroom uit vloeibare kompos in die vooruitsig gestel. Die klein, maar intensiewe Zandam-boerdery van 80 ha tussen Klipheuwel en die Paarl voer reeds jare lank die tonne wei wat hy as ’n neweproduk uit sy kaasmaakprosesse kry, aan die varke in sy boerdery wat juis vir dié doel tot stand gebring is. Ná deeglike, drie jaar lange navorsing en die oorweging van verskeie opsies, het mnr. Mauro Delle Donne nou ’n Europees ontwerpte dubbelkamer-biogasaanleg van R8 miljoen opgerig om die plaas se varkmis ook na behore te gebruik. Elke kriesel afval…

Die Suid-Afrikaanse vleisbeesbedryf móét mededingend bly in die internasionale arena – en daar is baie wat boere kan doen om dit te verseker. Beesvleis is naas hoendervleis die vleis wat die meeste deur al die lewenstandaard-maatstaf- (LSM-) groepe geëet word, en die Landbounavorsingsraad het bevind mense is bereid om meer te betaal as hulle deurlopend ’n goeie produk koop. Op die afgelope Aldam-vleisbeesskool in die Vrystaat het kundiges gesê daar is baie variasie in die prestasie van Suid-Afrikaanse diere se groei, vrugbaarheid, voerdoeltreffendheid en karkasgehalte. Suid-Afrika kan baie leer by Amerika en Australië, wat nie vleis as ’n blote kommoditeit bemark nie. Hulle mik eerder vir ’n produk wat wêreldwyd in die behoeftes van die kieskeurige verbruiker voorsien en dus ’n beter prys behaal. Prof. Johan Willemse van die departement…

Menige Afrikaland het goeie grond en ’n hoë reënval, maar die landbou bestaan hoofsaaklik uit kleinskaalse boerderye. Dis nie soos in Suid-Afrika waar groot kommersiële boerderye die meeste voedsel lewer nie. “Dit is nie te sê ons sal nié daar wil boer nie, maar hier weet ons wat ons het. Ek is ook al die vyfde geslag van ons familie op Wakkerstroom en die tweede geslag op ons plaas Langfontein,” sê mnr. Ghini Greyling. Hy is die seun van mnr. BP Greyling, wat grootskaals met graan, skape, beeste en weiding boer en wat in 2011 deur Landbouskrywers SA as Boer van die Jaar aangewys is. Ghini (22), wat vanjaar ná sy studie (B.Com. en Hons.B.Com.in sakebestuur aan die Universiteit van Pretoria) saam met sy pa begin boer het, het besluit…

‘Dit is skokkend hoe min insig daar in die dinamika van kleinveebemarking is. Daar is absoluut geen begrip vir die kleinveeboer se probleme nie.’ WAARDETOEVOEGING in die veebedryf begin by die paringseleksie van vee, gaan deur die produksieproses en eindig by die bemarkbare produk. “Dit is nie ’n diamant, ’n stuk steenkool of ystererts wat uit die grond gehaal en op die rak lê voor dit verwerk word nie,” het Schneider op die LPO se kongres in Windhoek gesê. Vir die lewende produk kry skaapboere ongeveer 50% van die karkaswaarde in die handel in Suid-Afrika. Die abattoir voeg hoogstens 2% van die waarde by. Dit laat 48% waardetoevoeging in die verwerkingsproses en handel oor. Die boer voeg dus verreweg die meeste waarde in Namibië toe. Amptenare in die betrokke staatsdepartemente…

Die skatting vir Suid-Afrika se makadamia-oes vir 2016-’17 is van 50 500 ton afwaarts aangepas tot 38 500 ton (neut in dop met ‘n voginhoud van 1,5%). Dit is veroorsaak deur warm, droë weer en hael in talle produksiegebiede. Na verwagting sal meer as die helfte van vanjaar se oes (53%) van Mpumalanga kom met Limpopo wat 26% van die jaar se makadamias sal lewer. Altesame 15% sal uit KwaZulu-Natal kom en 6% uit ander gebiede. Vroeë aanduidings is dat twee derdes van vanjaar se oes uitgedop sal word. Die mark vir neute in doppe vir vanjaar is dus aansienlik kleiner as vorige jare. Voorheen is nagenoeg 50% van die makadamia-oes (neut in dop) na die Verre-Ooste uitgevoer, maar nuwe syfers wys daar is nou ‘n sterker vraag na neutkerne,…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 20 ha in Limpopo, KwaZulu-Natal en Gauteng vanaf Oktober verlede jaar tot September vanjaar. Gunstige prysneigings is in dié provinsies waargeneem met slegs 14 distrikte waar pryse gedaal het. In Limpopo was 536 ooreenkomste wat 202 651 ha teen R2,830 miljard behels het. Daarvan was 18% transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond verkry vir stedelike ontwikkeling. Dit het 16% van al die verhandelde hektare in Limpopo teen R443 miljoen (15,6 % van die totale waarde) behels. Altesame 187 (35%) van die transaksies was vir grond kleiner as 50 ha met 189 transaksies vir grond groter as 300 ha. Altesame 327 transaksies in KwaZulu-Natal het…

‘As ons nie met die nodige spoed beweeg nie, sal ons net meer en meer grond verloor.’ MNR. PATRICK BALOYI, ANC-LP, oor pogings om ’n nuwe wet wat landbougrond beskerm, vinniger te laat bekragtig. Bl. 16 ‘As die virus eers in ’n gebied is, is dit daar om te bly en die bestuur daarvan is jou enigste opsie.’ MNR. BLAINE PECKHAM, piesangboer, oor die verwoestende BBTV-piesangplaag. Bl. 16 ‘Daar is geen waarborg dat enige verdere wetgewing — die toemaak van skuiwergate in die vorige wetgewing — ander resultate as in die verlede sal lewer nie.’ MNR. WALLACE MGOQI, van die Kommissie vir Geslagsgelykheid, oor ’n voorstel dat boere wat plaaswerkerregte skend, hul plase moet verloor. Bl. 24 ‘Mense veronderstel verkeerdelik dat groot reën geval het en dat die droogte gebreek…

HOOP! ’n Arsenaal woorde kan nie die dankbaarheid ná die goeie reën verlede week beskryf nie. Die Palm-gesin van die plaas Kleinbegin naby Marble Hall in Limpopo het verlede week 78 mm reën ontvang. Mev. Erin Palm skryf haar man, Eddie (32), en 4-jarige seuntjie, Ewald, het dadelik bestekopname in die lande gaan doen. Sy het gedink Ewald sou dit geniet om in die water te speel. “Eddie het egter meegevoer geraak en ek het later begin foto’s neem. Ek het dit sommer dieselfde aand op Landbouweekblad se Facebook-blad geplaas — en die reaksie was oorweldigend.” Meer as 10 000 mense het daarvan gehou en dit is byna 5 000 keer gedeel. “Die storie wat die foto’s vertel, is een van vreugde, dankbaarheid, verligting en hoop vir die toekoms.” Hoewel…

Etlike damme se vlakke het beduidend ná die reën gestyg. Die Vygeboomdam in die Komatirivier se vlak het binne ’n week van 22,9% tot 39,6% gestyg en die Nooitgedachtdam van 46,1% tot 52,4%. Die Buffelskloofdam in die Watervalrivier naby Lydenburg het van 7,9% tot 20,7% gestyg. Nuwe syfers was teen druktyd nie vir die Witbankdam beskikbaar nie, maar die Middelburgdam, stroomaf in die Olifants-rivier, het met byna 5% tot 73,2% gestyg. Die Loskopdam staan nou op 42,3%. Die vlak van die Kougadam by Patensie het verlede week tot 58,59% gedaal ná dit ’n jaar gelede oorgeloop het. Besproeiingsboere in die Visriviervallei hoop die Gariepdam, wat verlede Vrydag op 47,18% gestaan het, sal ook styg. Die Bivanedam, wat die Impala-watergebruikersvereniging se besproeiingskema in Pongola voed, het van 4 tot 14 November…

REËNMETERS en harte het die afgelope twee weke oorgeloop toe behoorlike neerslae op verskeie plekke langverwagte droogteverligting gebring het. Selfs hael en vloedskade het nie ’n demper geplaas nie. By Parys het een boer in vier uur 30 mm reën gemeet, ’n ander 100 mm, en nog een 200 mm. Dié neerslae het gevolg op rondom 250 mm wat reeds die vorige drie weke oor die gebied uitgesak het. Mnr. Kobus Dannhauser, voorsitter van die boerevereniging op Parys, sê hulle is, skade ten spyt, dankbaar vir elke druppel. “Ons plaasdamme is vol, die Vaalrivier vloei sterk en dit maak ons harte vol om te weet dat die Bloemhofdam nou ook ’n slag weer water kan kry.” Veral sojabone het in dié distrik haelskade opgedoen. Skure en huise se dakke het…

TOT drie weke voordat Suid-Afrika en Amerika ’n ooreenkoms gesluit het oor salmonella-maatreëls vir ingevoerde Amerikaanse hoender, was ’n top-landbou-amptenaar glo nog gekant teen die inhoud daarvan. Só sê mnr. Kevin Lovell, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), in hofstukke. Die SAPV het in Julie ’n aansoek in die Noord-Gautengse hooggeregshof gebring wat vra dat die ooreenkoms, bekend as die “Salmonella Side Letter” tersyde gestel word. Die ooreenkoms is vroeg in Januarie vanjaar deur die twee lande onderteken en het verseker dat Suid-Afrika deel bly van die Amerikaanse wet op groei en geleenthede in Afrika (Agoa). Die staatsrespondente staan die hofaansoek teen. Hulle is mnr. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, dr. Mike Modisane, hoofdirekteur van diereproduksie en gesondheid, dr. Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid,…

1 NAMIBIË | Buitelandse grondbesit dalk gou onwettig Buitelanders sal nie meer landbou-, kommersiële en kommunale grond mag besit indien ’n nuwe wetsontwerp wat verlede week deur mnr. Utoni Nujoma, Namibiese minister van grondhervorming, ter tafel gelê is, deur die land se parlement goedgekeur word nie. Die wetsontwerp is voorverlede Donderdag in die land se nasionale vergadering ter tafel gelê. Dit maak ook daarvoor voorsiening dat grond wat ingevolge gewoontereg bewoon word, geregistreer sal word. Titelaktes sal uitgereik word sodat die staat ook projekte op sulke grond kan finansier. Tans kan slegs kommersiële plase van die staat se fonds vir grondverkryging en -ontwikkeling gebruik maak. Daar is 281 Namibiese plase in buitelandse besit, waarvan 141 deur Duitsers. – The Namibian 2 ZAMBIË | Mielie-uitvoer hervat Zambië het onlangs mielie-uitvoer hervat…

Brucellose kan die produktiwiteit van beeskuddes stadigaan wegkalwe. ’n Nuwe komitee van die nasionale Dieregesondheidsforum het ’n dosyn belangrike dinge oor die siekte in ’n inligtingstuk vervat waarvan boere bewus gemaak moet word. Dit is: • Brucellose is ’n beheerde dieresiekte ingevolge die Wet op Dieresiektes (dit moet dus aangemeld word). Dit is ’n chroniese siekte waarvoor daar geen behandeling by beeste is nie. • Dit is ’n kuddesiekte. As een dier besmet is, moet die hele kudde as potensieel besmet beskou word. • Die wet maak dit verpligtend om alle verse van vier maande tot agt maande oud eenmalig teen brucellose in te ent met die entstof S19 of RB51 (tabel 2 van die Dieresiekteregulasies). Inenting help om die kudde teen die siekte te beskerm en verminder die verspreiding…

Almal met kinders weet dit is ’n mite dat jy almal presies dieselfde gaan hanteer, veral as dit by geldsake kom. Ouboet gaan die motor stamp, terwyl kleinboet die motorfiets gaan afskryf wat net vier dae oud is. Om nie eens te praat van wat sus se rokke alles kos nie. Nie een van ons hou boek van elke sent wat ons op ons kinders uitgee nie. (Miskien is dit ook maar goed so, want ons kan dalk net flou val as ons die bedrag sien.) Dit beteken egter nie die een is tot nadeel van die ander voorgetrek nie. Trouens, sommige sielkundiges redeneer dat wanneer jy jou kinders presies gelyk behandel, jy juis besig is om onregverdig op te tree. Neem my twee seuns as ’n eenvoudige voorbeeld: Die…

Goeie kruipvoer is die beste belegging wat ’n boer in sy skaapboerdery kan maak, sê mnr. Jan Louis Venter, produksieraadgewer van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) in die Vrystaat. Jong lammers is besonder doeltreffende voeromsetters. Daarom is dit belangrik om met byvoeding hierdie uitsonderlike vermoë voluit te benut, sê hy. “Lakterende ooie op ’n hoë voedingspeil se melkproduksie sal teen vier weke ná lamtyd ’n hoogtepunt bereik, waarna hul melkproduksie toenemend afneem. Wanneer die ooie hul hoogste melkproduksie bereik, groei die lammers ook baie vinnig, en neem hul voedingsbehoefte vinnig toe. “In hierdie tyd groei die lammers teen hul maksimum genetiese potensiaal van 350 g tot 400 g per dag. Hoe jonger die lam, hoe doeltreffender kan hy melk en voer in gewig omsit (sien die TABEL ). Vir hoër wins…

Hy’s is ’n outjie van Idasvallei – ’n bruin buurt op Stellenbosch waar ouers hul kinders voor die boeke kry met die vermaning “jy gaan op die plase werk as jy nie leer nie”. Om te boer was dus die allerlaaste beroep waarin mnr. Rico Vergotine homself gesien het, maar nadat hy die bekende Farmer Angus, oftewel Angus McIntosh, Spier se holistiese boer, ontmoet het, het sy lewe ’n nuwe rigting ingeslaan. Een wat gelei het tot sy eie eier-en-hoenderboerdery wat organiese produkte aan uitsoekmarkte lewer. “Ek het ná skool elektriese hekke herstel. Ek het my opgewerk tot die tweede in bevel by die maatskappy, maar toe het dit begin boring raak, want ek het alles geweet oor hekke wat ’n mens kan weet,” vertel Rico. Dié werk het hom…

Oondgebakte koningklip met romerige fetakaaskors Blitsvinnig en gelaai met geur. Jy kan enige ferm wit vis vir hierdie resep gebruik en enige vars kruie uit jou tuin. 6porsieskoningklipvel verwyder Vars suurlemoensap Sout en vars gemaalde swartpeper 30 ml koekmeel 10 ml masala 60 ml goeie mayonnaise 2 wiele fetakaas, gekrummel 30 ml gemengde vars kruie van jou keuse (ek het oreganum, pietersielie en tiemie gebruik) Voorverhit die oond tot 210 °C en voer ’n bakplaat met foelie uit. Spuit die foelie liggies met kleefwerende kossproei of smeer liggies met olyfolie. Pak die vis op die voorbereide bakplaat en drup ’n bietjie suurlemoensap oor elke porsie. Geur goed met sout en peper en verkoel vir 10 minute. Meng die meel en masala saam en bestuif elke porsie vis liggies daarmee.…

Dalk het ek al oor haar geskrywe. Ek kan nie onthou nie. Eintlik maak dit nie soveel saak nie. Haar aanskouingspreek verdien selfs meer as een herhaling. Ek ken nie haar naam nie en weet ook nie waar sy woon nie. Dikwels sien ek haar stap met ’n groterige seilsak oor haar skouer. Kruis en dwars stap sy, deur die park om ander morsjorse se swak maniere te probeer regstel. Weggooigoed, soos leë blikkies, bottels, papier- en plastieksakke, tel sy op. Ek het haar nie gevra nie, maar dit moet al ’n paar jaar wees dat sy so aanhou. Sy’s ’n netjiese vrou, welgekleed en sy tel die rommel op met ’n handskoen aan elke hand. Toe ek eendag saam met ’n vriend deur die park stap, merk hy op…

INTERNASIONAAL: Die mielieprys het met 1,1%, of $1,58/t (R21,68/t), tot $136,45/t (R1 873/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ‘n jaargrondslag is dit 4,9%, of $7,07/t (R97,03/t), laer. Verwagte pryse: Desember – $133,46/t (R1 832/t), Maart – $136,77/t (R1 877/t), Mei – $139,76/t (R1 918/t), Julie – $142,59/t (R1 957/t). PLAASLIK: Die Safex-prys van wit mielies het met 4,3%, of R155/t, tot R3 740/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geel mielies het met 2,5%, of R78/t, tot R3 205/t gestyg. Op ‘n jaargrondslag is wit mielies 21,5%, of R661/t, hoër, terwyl geel mielies 5,1%, of R155/t, duurder is as verlede jaar hierdie tyd. Verwagte witmieliepryse: Desember – R3 735/t, Maart – R3 545/t, Mei – R2 690/t, Julie – R2 530/t. Verwagte geelmieliepryse: Desember – R3 214/t,…

Suid-Afrika beleef jaarliks meer as 2 500 uur sonskyn, wat beteken dat sonkragtegnologie die boer se bondgenoot teen die voortdurende styging in Eskom se tariefpryse kan wees. Mnr. Chris Schutte, direkteur van die sonkragmaatskappy Sonfin, sê daar is twee uitgawes wat beslis gaan styg, naamlik arbeid en elektrisiteit. “Met die Regering wat kernkrag op landsburgers gaan afdwing en met Eskom wat dit moet finansier, sal die prys van elektrisiteit net verder styg,” sê hy. Die toeganklikheid van sonkrag het ook onlangs verbeter met die aankondiging dat Eskom nou ook aansoeke sal oorweeg om laevoltstelsels aan sy kragnetwerk te koppel. Dit sluit sonplase in wat minder as 350 kWh kan opwek. Tot dusver kon net diegene met mediumvoltverbindings wettig aan die Eskomnetwerk koppel. Schutte sê dit maak die deur oop vir…

ALGEMEEN 14 DESEMBER: Anton Goosen, opelug-vertoning. Stanford Valleygasteplaas. 028 34 1 0340. E-pos: marketing@stanfordinfo.co.za. KURSUSSE 28–29 NOVEMBER: Veeversorging. Krugersdorp. Di Roth-man, sel 082 772 1208. Web: www.rltsafrica.com. 29 NOVEMBER-1 DESEMBER: Kunsmatige inseminasie: Beeste. Windhoek. Di Rothman, sel 082 772 1208. Web: www.rltsafrica.com. 30 NOVEMBER–1 DESEMBER: Voedingsbestuur. Krugersdorp. Di Rothman, sel 082 772 1208. Web: www.rltsafrica.com. 2 DESEMBER: Dragtigheidswaarneming: Beeste. Windhoek. Di Rothman, sel 082 772 1208. Web: www.rltsafrica.com. 3 DESEMBER: Kalfgrootmaak. Windhoek. Di Rothman, sel 082 772 1208. Web: www.rltsafrica.com. 6–8 DESEMBER: Driedagkursus in bewaringslandbou. Foundations for Farming – Gateway to Africa, Beulah-park, Gauteng. Neill Jackson, tel. 082 407 6774. E-pos: neill@foundationsforfarming.org. 8-9 DESEMBER: Fynproewersampioenverbouing, klein skaal. Kaapstad. (Alternatiewelik via rekenaargesteunde onderrig.) Dr. Adriaan Smit, sel 082 749 8553. 12-13 DESEMBER: Fynproewersampioenverbouing, entrepreneursvlak. Kaapstad. (Alternatiewelik via rekenaargesteunde onderrig.) Dr. Adriaan…